ގާނޫނު ތަންފީޒު ކުރުމުގައި އަދުލުވެރިވާށެވެ.

ގާނޫނު ތަންފީޒު ކުރުމުގައި އަދުލުވެރިވާށެވެ.

ޅަ ދުވަސް ހަނދާނަށް ގެންނާށެވެ. ހިފިނުހުރެވިގެން ކޮޅުކޮޅު މައްޗަށް ދުވެ އުޅެނިކޮށް ކާ މޭޒުގައި ލެނޑި، މޭޒުމަތީގައި ހުރި ފެންބޯ ތަށި ވެއްޓި ތެޅެނީ އެވެ. އޭރު އަމާ އިންނާނީ އަޅިއުނދުނުގެ ކުރިމަތީގައި އުޑަފައިން އިށީނދެގެން، އޭގެ މައްޗަށް އުދާފައި ހުރި ތެއްޔަށް ދޭފަތް ބާނައިގެންނެވެ. ތަށި ތެޅުނު އަޑު އިވުމާއެކު ފުރަތަމަވެސް އަމާގެ ނަޒަރު ހުއްޓޭނީ ފައިބުޑުގައި އޮތް އިލޮށިފައްޗަށެވެ. މިހިރަ އެއްޗަކު މަގޭ ތަށި ތަޅާލީޔޭ ކިޔައި ހަޅޭއްފަޅޭއް ޖަހައިގަތުމާއެކު އިލޮށިފަތި ހުސްވަންދެން ތަޅައިގަންނާނެ އެވެ. ސަލާމަތްވާން ދުއްވައިގަތުމުން ފަހަތުން އުދުހިފައި އެހެރަ އަންނަނީ އަމާގެ ފައިވާންކިބަ އެވެ.

މިއީ އަމާ ނުލާހިކު ލޯބިން ގެންގުޅުނު ބިއްލޫރި ތަށި ތަޅާލީތީ އަމާ ދިން އަދަބެވެ. އެ ދުވަހަށްފަހު އުޅުނީ ބިއްލޫރިތަށްޓަށް ނިކަން ސަމާލުވެގެންނެވެ. މިހެން އުޅެނިކޮށް ގެއަށް އައި މެހެމާނަކު ކައި އަވަދިވެގެން ތެދުވާން އުޅުނު ވަގުތު އޭނާގެ ފުފިފައިހުރި ބަނޑުން މޭޒުގައި ޖެހި އެރި ލޮޅުމާއެކު ތަށްޓެއް ވެއްޓި ތެޅިއްޖެ އެވެ. އެ މެހެމާނަކު ވަރަށް ދެރަވެފައި މަންމައަށް ބަލާލި އެވެ. ވަރަށް ބޮޑަށް މައާފުކުރާށޭވެސް ބުނެފި އެވެ. އަމާ ހިނިތުންވެފައި ބުނެ އެވެ. އެކުން ތިޔައީ ކަމެކޭ ނުހިތާށެވެ. ތިޔަހެން ވެދާނެ އެވެ. މަސޮރު ހިނިއައިސްފައި ހުރީ އަމާ އެ މެހެމާނަށް އިލޮށިފަތީގައި ހުރިވަރު ދައްކާލޭކަމަށް ހިތައި އެވެ. އެކަމަކު އަމާގެ ރާގާއި ހަރަކާތް ބަދަލުވެ ކަންވީގޮތުން އަނގަހުޅުވި ބަސްހުއްޓިފައި ހުރެވުނީ އެވެ. ތަށި ތެޅުމުން ދޭން އޮންނަ އަދަބު ދިނުމުގައި ތަފާތެއް އެ ގެނައީ އެއީ މެހެމާނަކަށްވީތީ ދިން ހާއްސަ އިނާޔަތެއްގެ ގޮތުންނެވެ.

އެތަފާތު ގެނައުމުގެ ހުއްދަ އަމަޔަށް ލިބެނީ އެއީ އަމާގެ ހިތަށް ފެނުމުން ތަންފީޒުކުރާ ގޮތަށް ހެދި ގާނޫނަކަށްވީތީ އެވެ. ތަށި ތަޅާލާ ކޮންމެ ފަހަރަކު އިލޮށިފައްޗަށް ބާރެއް ނުކުރާނެ އެވެ. ބައެއް ފަހަރު ފައިވާނެވެ. ބައެއް ފަހަރު ހިމޭންކަމެވެ.

Advertisement

މި ހަފުތާގައި ހަބަރުތަކުން ފެނުނީ ވޭޕް ބޭނުންކުރި ފަތުރުވެރިޔަކު ޖޫރިމަނާކުރުމުގެ ބަދަލުގައި އޭނާއަށް ނަސޭހަތް ދީ ފޮނުވައިލައިފިކަމަށް ފުލުހުން ބުނި ހަބަރެވެ. އޭނާ ވޭޕް ބޭނުންކުރީ މި ދިވެހިރާއްޖޭގެ ބައިނަލްއަގުވާމީ ވައިގެ ބަނދަރުގަ އެވެ. ވޭޕް ބޭނުންކުރުން އާންމު ގޮތެއްގައި މަނާކުރުމުގެ ކުރިންވެސް، އެއާޕޯޓުގައި ދުންފަތުގެ އިސްތިއުމާލުކުރުން އޮންނަނީ ގާނޫނަކުން މަނާކުރެވިފަ އެވެ. އެހެން އެއްވެސް ބަޔަކު (ފާޅުގައި) އެކަމެއް ނުކުރެ އެވެ. އެވަރުގެ ކަމެއް ކުރީމާ އޭނާގެ ކޮނޑުގައި ޖަހާލާފައިވާ 'ހާދަހާ ލާނެތް ސޮރެކޭ.. ދެން އެކަހަލަ ކަމެއް ނުކުރައްޗޭ..' ބުނެފައި ފޮނުވާލީ ކޮން ގާނޫނަކުން ލިބުނު ހުއްދައަކުން ހެއްޔެވެ؟

ވޭޕް ބޭނުންކުރުން މަނާކުރެވިފައި އޮތީ ދުންފަތް ކޮންޓްރޯ ކުރުމާބެހޭ ގާނޫނުގެ 10-2 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) ގެ ދަށުންނެވެ. އެ މާއްދާގައި އޮންނަނީ "އިލެކްޓްރޯނިކް ސިނގިރެޓް އަދި އެފަދަ ވޭޕްކުރުމަށް ބޭނުންކުރާ އާލާތްތަކާއި އެ އެއްޗެއްސާއެކު ބޭނުންކުރުމަށް ތައްޔާރުކޮށްފައިވާ އުފެއްދުންތައް ދިވެހިރާއްޖޭގައި ބޭނުންކުރުމަކީ މަނާކަމެކެވެ." މިހެންނެވެ. ގާނޫނުގެ މި އިބާރާތް ލިޔުނު ބަޔަކަށް ސާބަހެވެ. މިއަށްވުރެ ވަކި ރިވެތިކޮށް، ސާފުކޮށް މި ވާހަކަ ބުނެވޭނޭ ގޮތެއް ވެސް ނެތެވެ.

ގާނޫނުގައި މިވާހަކަ ލިޔެފައި ދެން އެ ގާނޫނުގެ 35 ވަނަ މާއްދާގައި ލިޔުނީ ގާނޫނު ތަންފީޒު ކުރާ މީހުންގެ ޒިންމާ އެވެ. އެ މާއްދާގައި އޮތީ ގާނޫނުގައި ބުނެފައިވާ ހުރިހާ ވާހަކައެއް އަކުރުން އަކުރަށް ތަންފީޒުކުރުމަކީ ލާޒިމުކަމެއް ކަމުގަ އެވެ. ވަކި މީހަކަށް މައާފު ދިނުމާއި، ނަސޭހަތް ދިނުމާއި އިންޒާރު ދީ ދޫކޮށްލުމުގެ އިހުތިޔާރު ގާނޫނު ތަންފީޒުކުރާ އިދާރާއަށް ލިބިދޭ މާއްދާއެއް ގާނޫނަކު ނެތެވެ. ޖޫރިމަނާކުރުމުގައި އަމަލުކުރާނޭ އުސޫލު ބުނެދޭ ގަވާއިދެއްވެސް ނެތެވެ. ގަވާއިދެއް ހެދިޔަސް، ގާނޫނުގައި އެ އިހުތިޔާރު ނެތުމުން ނަސޭހަތް ދިނުން އެއީ ނެތް އިހުތިޔާރެއް ކަމުގައި ބަލަންޖެހެ އެވެ. އޮތީ ވޭޕު ކުރާތަން ފެނިއްޖެނަމަ ފަސްހާސް ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރުމެވެ. ދަމާލާ ކޮންމެ ފަހަރަކަށް ފަސް ހާހެވެ.

ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސަރަހައްދުގައި ކުރުން މަނާކަމެއް ދިވެއްސަކު ކުރިޔަސް، ބިދޭސީއަކު ކުރިޔަސް ގާނޫނު ތަންފީޒުކުރުމުގައި ހަމަހަމަ ވާންވާނެ އެވެ. ފުރަންގޮސް ހުރި ބިދޭސީއަކަށްވާތީ އޭނާގެ ހާލަތަށް ބަލައި ގާނޫނު ތަންފީޒުކުރުމުން އިސްތިސްނާ ކުރެވޭނަމަ އެކަންވެސް ބަޔާންކޮށްފައި އޮންނާނީ ގާނޫނުގަ އެވެ. އެހެން ނޫނީ އެއީ ގާނޫނު ތަންފީޒުކުރުމުގައި އަމިއްލަ ގޮތް އިސްކުރުމެވެ. ތަފާތު ކުރުން އިސްކުރުމެވެ.

ދުންފަތް މަނާކުރުމުގެ ގާނޫނުގެ ދެންހުރި މާއްދާތަކަށްވެސް ވެފައި އޮތީ އެކަހަލަ ގޮތެކެވެ. ފުރަތަމަކޮޅު ކެފޭތަކުގައި ރަތް ރޮނގު ދަމައި ދުން އަރުވާ ސަރަހައްދު ވަކިކުރި އެވެ. މިހާރު އެ ރަތްރޮނގު ފުހެވިއްޖެ އެވެ. ދުން ނޭރުވޭ ހަމަ އެއްވެސް ތަނެއް ނެތެވެ.

މިކަމުގައި ފުލުހުންގެ ގޯހެއްވެސް ނެތެވެ. ގާނޫނު އެކުލަވާލި މަރުހަލާގައިވެސް ފުލުހުންވަނީ މި ގާނޫނު ތަންފީޒުކުރުން ދަތިކަމަށް ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގައި ބުނެފަ އެވެ. އެކަމަކުވެސް ކަލޭމެންނަށް ވާނެޔޭ ކުރާށޭ ބުނެ ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުން ގާނޫނު ފާސްކުރީ އެވެ. ވެރިޔަކަށް ވިދާޅުވެވިފައި އޮތް ގަދަ ބަހުގައި ހިފެހެއްޓީ އެވެ.

ގާނޫނު ތަންފީޒުކުރުމުގައި ހަމަހަމަކަން އިސްކުރާށެވެ. ރާއްޖޭގެ ސަރަހައްދުގައި ވޭޕުކުރުން މަނާކަމުގައިވާނަމަ އެކަން އެންމެންނަށް މަނާ ވާނެ އެވެ. އެކަން ކުރަނީ ދޭސީއެއްތޯ ބިދޭސީއެއްތޯ ވެސް ބަލާކަށް ނުޖެހެ އެވެ. އާންމު އާދައިގެ ރައްޔިތެއްތޯ ނުވަތަ ސިޔާސީއެއްތޯވެސް ބަލާކަށް ނުޖެހެ އެވެ. އެ މިންވަރަށް ގާނޫނު ތަންފީޒު ނުކުރެވޭނަމަ އެކަމާ ހަމަ އެއްގޮތަކަށްވެސް އުޅޭނެ ކަމެއް ނެތެވެ.

ކޮމެންޓް

ފަހުގެ ޚަބަރު

ސިޓީބިޓީ: އިހުތިރާމާ ގުޅޭ ގޮތުން ރައީސް މުއިއްޒަށް ސުވާލެއް!

ރައީސް ޑރ. މުއިއްޒު "އިހުތިރާމް އަދާކުރުމުގެ ގައުމީ މަޝްރޫއު" އިފްތިތާހު ކުރެއްވި ނަމަވެސް، އެ މަޝްރޫއުގެ ތަފްސީލާއި އިހުތިރާމުގެ މާނަ ސާފުކޮށްދެއްވާފައި ނުވާތީ މި ލިޔުމުގައި ވަނީ ފާޑުކިޔާފައެވެ. އަދި މުޅި ގައުމަށް ނަސޭހަތް ދެއްވުމުގެ ކުރިން، ރައީސްގެ އަރިހުގައި ތިއްބެވި ބޭފުޅުންގެ އަމަލުތަކާއި ބަސްމަގު ހުރި ގޮތުން އެ ބޭފުޅުންނަށް އިހުތިރާމް ކުރަން ދަސްކޮށްދެއްވާފައިވޭތޯ ލިޔުމުގައި ސުވާލު އުފައްދާފައިވެއެވެ.

ރިންގު ހުސްވަންދެން ދިހަ ބާރަފަހަރަށް ގުޅުމުގެ ދީނީ ހުކުމް

ތިމާގެ އެކުވެރިޔާގެ ހާލަތްތަކާއި އުޒުރުތަކެއް ހުރެދާނެކަމަށް ބެލުމެއް ނެތި އެކުވެރިޔާއަށް އުނދަގޫވާނެހެން ދިހަބާރަ ފަހަރަށް ރިންގު ހުސްވަންދެން ފޯނުކޮށްކޮށް ހުރުމަކީ އެކުވެރިޔާގެ ޑިޖިޓަލް ޕާރސަނަލް ސްޕޭސްއަށާއި ބައުންޑަރީއަށް އަރައިގަތުމެވެ. އެކަމަކީ ދީނީގޮތުން ކޮށްގެންވާނެ ކަމެއް ނޫނެވެ.

ތަދުވަނީތަ ހިތަށް؟ ތިއީ ދެން ކޮންކަމެއް؟

މި ލިޔުމަކީ ފަރެސް އާމިރުގެ ޅެންތަކުގެ ތެރެއިން، 'ހުސްވަތެއް ދުޅައަށް ގުނުން މަކަރަށް ވެދާށި' މި ޅެމުގެ މައްޗަށް ލިޔެފައިވާ ލިޔުމެކެވެ. މި ލިޔުމުގައި ބަލާލާފައިވަނީ އެ ޅެމުގެ ވަކިވަކި ބައިތުތަކުގެ މާނައަށެވެ.

އަހަރެން ވެސް ތަރައްގީ ދެކެން ބޭނުން... އެކަމަކު

1977 ވަނަ އަހަރު ސޮވިއެޓް ޔޫނިއަނުން އައްޑޫ ގަން ކުއްޔަށް ހިފަން ހުށަހެޅި ބޮޑު އަގު، ރާއްޖޭގެ މިނިވަންކަމާއި ވަކިފަރާތަކަށް ނުޖެހޭ ސިޔާސަތު ދެމެހެއްޓުމަށްޓަކައި ރައީސް ނާސިރު ދޫކޮށްލެއްވިއެވެ. މީގެ އިތުރުން، ރާއްޖޭގެ އިގްތިސާދީ މިނިވަންކަން ކަށަވަރުކުރުމަށްޓަކައި ވޯރާ ވިޔަފާރިވެރިން ރާއްޖެއިން ފޮނުވާލައި، ގައުމީ މަސްލަހަތަށް އިސްކަންދެއްވައިގެން މުހިންމު ފިޔަވަޅުތަކެއް އެމަނިކުފާނު އެޅުއްވިއެވެ.

ސިންގަޕޫރާއި ދެކުނު ކޮރެއާގެ ފޮރިން އިންވެސްޓްމަންޓާ އަޅާކިޔުން

ރާއްޖެއަށް ބޭރުގެ އިންވެސްޓްމަންޓްތައް މުހިންމު ނަމަވެސް، ބިން ދޫކުރުމުގައި ދައުލަތަށް ލިބޭ ދާއިމީ ފައިދާއާއި ނުރައްކަލަށް ވިސްނަންޖެހެއެވެ. ސިންގަޕޫރު ފަދަ ގައުމުތަކުގައި ބޭރުގެ އިންވެސްޓަރުންނަށް ބިން ދޫކުރަނީ ހާމަކަންބޮޑު ބީލަމުގެ ނިޒާމެއްގެ ތެރެއިން، ވަކި މުއްދަތަކަށް ކުއްޔަށް ކަމަށްވާއިރު، ބިމުގެ މިލްކިއްޔާތާއި ބަނދަރު ފަދަ މުހިންމު ވަސީލަތްތައް ބާއްވަނީ ދައުލަތުގެ ބާރުގެ ދަށުގައެވެ. އެހެންކަމުން ރާއްޖޭގެ މަޝްރޫޢުތައް ކުރިއަށްގެންދާއިރު މިފަދަ ކާމިޔާބު ނަމޫނާތަކަށް ބަލައި، ދައުލަތުގެ މަންފާ އިސްކުރުން މުހިންމެވެ.

އީގަލް ހިލްސްއާ ނުލައި ވެސް ރަސްމާލެއިން ދާއިމީ ނަފާ ހޯދިދާނެ

ރަސްމާލެ ޓޫރިޒަމަށް އީގަލް ހިލްސްއަށް ދޫކޮށްލައިގެން ނުވާނެ. އޭގެ ބަދަލުގައި، ދިވެހިންގެ ފުރިހަމަ މިލްކުވެރިކަން އޮންނަ "ރަސްމާލެ ހިއްސާ" ކުންފުނިން ބިމުގެ ކޮންޓްރޯލް ހިފަހައްޓައި، ދައުލަތް އެންމެ ލޯނެއް ވެސް ނުނަގައި، ވަޒީފާތަކަށް އަމާޒުކޮށް އަމިއްލަ ހަރަދު އަމިއްލައަށް ބަލަހައްޓާ ދިރުންހުރި ސިޓީއެއް ބިނާކުރަންވީ.

ރައްޔިތުންގެ 'އިހުތިރާމު އަތުލުމުގެ' މަޝްރޫއު

ރާއްޖޭގައި އަހުލާގާއި އިހުތިރާމު ކުރުމުގެ ސިފަ އާލާކުރުމަށްޓަކައި، ރައީސް މުއިއްޒު ވަނީ ފަސް އަހަރު ދުވަހުގެ ގައުމީ ކެމްޕޭނެއް ރަސްމީކޮށް އިފްތިތާހުކޮށްދެއްވާފަ. މި ކެމްޕޭނަކީ ދުނިޔޭގެ ބައެއް ޑިކްޓޭޓަރުން ރައްޔިތުންގެ އަހުލާގު ބައްޓަންކުރަން ހިންގި ފަދަ ހަރަކާތްތަކާ އެއްގޮތް ކަމެއް.

Newsletter

Get the latest news delivered straight to your inbox