ސްރީލަންކާގެ އާ ބޮޑު ވަޒީރު ދިނޭޝް ގުނަވަރްދެނަ މަގާމުގެ ހުވާ ކުރެއްވީ ހުކުރު ދުވަހު އެވެ. އެމަނިކުފާނު އެ މަގާމަށް އައްޔަނު ކުރެއްވީ، ބުރާސްފަތި ދުވަހު ޕާލިމެންޓުގެ ވޯޓުން، ރައީސް ކަމަށް ވަޑައިގެންނެވި ކުރީގެ ބޮޑު ވަޒީރު ރަނިލް ވިކްރަމަސިންހަ އެވެ.
އުމުރުން 73 އަހަރުގެ ގުނަވަރްދެނައަކީ ސްރީލަންކާގެ ސިޔާސީ ދާއިރާގައި ގިނަ ތަޖުރިބާތަކެއް ކުރައްވާފައިވާ ފުންނާބު އުސް ބޭފުޅެކެވެ. އެމަނިކުފާނަކީ 1959 ވަނަ އަހަރު އުފެދުނު ވައަތު ފިޔައިގެ ޕީޕަލްސް ޔުނަައިޓެޑް ފްރަންޓް (އެމްއީޕީ) ގެ ލީޑަރެވެ.
އާާ ރައީސް ރަނިލް އަދި އާ ބޮޑު ވަޒީރު ގުނަވަރްދެނަ (ރަނިލްފެ ފަަހަތްޕުޅުން ކަނާއަތަށް). ދެ ބޭފުޅުންނަކީ ކުޑައިރުން ފެށިގެން ގާތް އެކުވެރިން ކަމަށް ރިޕޯޓުތައް ބުނޭ. -- ފޮޓޯ: ސަންޑޭ އޮބްޒާވާ
މީގެ ކުރިން ގުނަވަަރްދެނަަ ވަނީ ސްރީލަންކާގެ ފޮރިން މިނިސްޓަރުކަމާއި އެޑިއުކޭޝަން މިނިސްޓަރުކަން ކުރައްވާފަ އެވެ. ގައުމަށް ކުރިމަތިވެފައިވާ އިގްތިސާދީ ކާރިސާގެ ތެރެއިން ރައްޔިތުން ޕްރެޝަރު ބޮޑުވެ، މި ޖުލައި މަހު އިސްތިއުފާ ދެއްވި ރައީސް ގޮތަބަޔާ ރާޖަޕަކްސަގެ ސަރުކާރުގެ ހޯމް މިނިސްޓަރު ކަމަށް ގުނަވަަރްދެނަ ވަޑައިގެންނެވީ މިދިޔަ އެޕްރީލް މަހުގެ ތެރޭގަ އެވެ.
ދިނޭޝް ގުނަވަރްދެނައަކީ ކޮން ބޭފުޅެއް؟
ދިނޭޝް ޗަންދްރަ ރުޕަސިންގެ ގުނަވަރްދެނަ އުފަންވީ މާޗް، 2، 1949 ގަ އެވެ. އެމަނިކުފާން ތައުލީމް ހާސިލް ކުރެއްވީ ކޮލޮމްބޯގެ ރޯޔަލް ކޮލެޖުންނެވެ. މިހާރުގެ ރައީސް ރަނިލް ވިކްރަމަސިންހަ ވެސް އެ ކޮލެޖަށް ވަޑައިގެންނެވި އެވެ.
ބިޒްނަސް އިކޮނޮމިކްސްގެ ދާއިރާއިން ގުނަވަރްދެނަ ތައުލީމް ހާސިލް ކުރެއްވީ ނެދަލޭންޑް ސްކޫލް އޮފް ބިޒްނަސް އިންނެވެ. އޭގެ އިތުރުން އެމެރިކާގެ ޔުނިވާސިޓީ އޮފް އޮރެގޮން އިން އިންޓަނޭޝަނަލް ބިޒްނަސްއާ ގުޅޭ ޑިޕްލޮމާއެއް ހާސިލްކުރެއްވި އެވެ.
ފިލިޕް ރުޕަސިންގެ ގުނަވަރްދެނަ.
ސްރީލަންކާގެ ނޫހެއް ކަމަށްވާ ޑެއިލީ ނިއުސް އިން ބުނާ ގޮތުން ގުނަވަރްދެނަގެ ބައްޕާފުޅު، ފިލިޕް ރުޕަސިންގެ ގުނަވަރްދެނަ މަަގްބޫލްވެފަައި ވަަނީ ލަަންކާގެ ސޯޝަލިޒަމްގެ ބައްޕަގެ ގޮތުގަ އެވެ. އެމަނިކުފާނުގެ މަންމާފުޅު ކުސުމާ ގުނަވަރްދެނަ ވެސް ސިޔާސީ ދާއިރާގައި ހަރަކާތްތެރިވެ، ޕާލިމެންޓް މެމްބަރުކަން ކުރެއްވި އެވެ.
ބައްޕާފުޅު އަވަހާރަވުމުން ސްރީލަންކާއަށް އެނބުރި ވަޑައިގެން، ބައްޕާފުޅުގެ ސިޔާސީ ލެގަސީ ދެމެހެއްޓުމަށް ގުނަވަރްދެނަ މަސައްކަތް ފެއްޓެވި އެވެ. އެގޮތުން 1973 ވަނަ އަހަރު އެމްއީޕީގެ ސެންޓްރަލް ކޮމިޓީއަށް އިންތިހާބުވެ، 1974 ވަނަ އަަހަރު ޕާޓީގެ ޖެނެރަލް ސެކެޓްރީ ކަމަށް ވަޑައިގެންނެވި އެވެ. ގުނަވަރްދެނަަ 1983 ވަަނަ އަހަރުގެ އިންތިހާާބުގައި ވާދަކުރައްވާ އެންމެ ފުރަތަމަ ޕާލިމެންޓް މެމްބަރު ކަމަށް ވަޑައިގެންނެވީ މަހާރަގަމާ ތަމްސީލް ކުރުމަށެވެ.
ފަންސާސް އަހަރަށް ދެމިގެން ގޮސްފައިވާ ސިޔާސީ ހަޔާތުގައި ގުނަވަރްދެނަ ވަނީ ތަފާތު އެކި މަަގާމުތައް ފުރުއްވާފަ އެވެ. އެގޮތުން ފޮރިން މިނިސްޓަރުކަމާއި، ޓްރާންސްޕޯޓް މިނިސްޓަރުކަމާއި، އާބަން ޑެވެލޮޕްމަންޓް މިނިސްޓަރުކަން ހިމެނެ އެވެ.
ފެނުގެ ހިދުމަަތާ ބެހޭ މިނިސްޓަރުކަން ކުރެއްވި އިރު، ގުނަވަރްދެނަަ ވަނީ "ގްރޭޓާ ކެންޑީ" ސްކީމް ފައްޓަވާފަ އެވެ. އެއީ ބޯފެނުގެ ދަތިކަން ހައްލު ކުރުމަށް ހިންގި ކާމިޔާބު މަޝްރޫއެކެވެ.
ގުނަވަރްދެނަ އަދި ކުރީގެ ރައީސް ގޮތަބަޔާ.
ސްރީލަންކާގެ ނޫސްތަކުން ބުނާ ގޮތުގައި ގުނަވަރްދެނައަކީ ރާޖަޕަކްސަ އާއިލާއާ ގާތް ގުޅުމެއް އޮންނަ ބޭފުޅެއް ކަމަަށް ބެލެވެ އެވެ.
އާ ކެބިނެޓާ އެކު ބުރަ މަސައްކަތަކަށް
ސްރީލަންކާގެ އާ ރައީސް އަދި އާ ބޮޑު ވަޒީރަށް ކުރިމަތިވެފައި އޮތީ ބުރަ މަސައްކަތެކެވެ. ޑޮލަރު ހުސްވެ، ގަައުމަށް ބޭނުންވާ ޒަރޫރީ ތަކެތި ނުގަނެވި، އިގްތިސާދު ހުއްޓުމަކަށް އައިސްފައިވާ އިރު، މި އަހަރު ފެށުނީއްސުރެ ރައްޔިތުން ދަނީ މުޒާހަރާ ކުރަމުންނެވެ.
ޕްރެޝަރު ބޮޑުވެ، ކުރީގެ ރައީސް ގޮތަބަޔާ ރާޖަޕަކްސަ އިސްތިއުފާ ދެއްވި ނަމަވެސް، މުޒާހަރާގެ ބައިވެރިން ހިތްހަމައެއް ނުޖެހެ އެވެ. އެ މީހުން ޑިމާންޑް ކުރަނީ އާ ރައީސް ރަނިލް ވިކްރަމަސިންހަ ވެސް އިސްތިއުފާ ދެއްވުމަށެވެ. ފާއިތުވި 20 އަހަރު ލަންކާގެ ސިޔާސީ ދާއިރާ ހައިޖެކްކޮށްގެން ތިބި އެއްވެސް ބަޔަކު އާ ސަރުކާރުން ފެނިގެން ނުވާނެ ކަމަށް ރައްޔިތުން ބުނެ އެވެ.
ދިނޭޝް ގުނަވަރްދެނަ ބޮޑު ވަޒީރުކަމުގެ ހުވާ ކުރުމުގެ ރަސްމިއްޔާތު. -- ފޮޓޯ: އޭއެފްޕީ
ހުކުރު ދުވަހު ހެނދުނު ގުނަވަރްދެނަ ބޮޑު ވަޒީރު ކަމަށް ރަސްމީކޮށް އައްޔަނު ކުރައްވައި، މަަގާމުގެ ހުވާ ކުރެއްވި އެވެ. އަދި 18 މެމްބަރުން ހިމެނޭ އާ ކެބިނެޓުން މަަސައްކަތް ފެށި އެވެ. އޭގެ ގަޑިއިރުތަކެއް ކުރިން، މަގުމަތީގައި މުޒާހަރާ ކުރަމުން ދިޔަ އާންމުންނާއި އެކަން ރިޕޯޓު ކުރަން ތިބި ނޫސްވެރިންނަށް ސަަލާމަތީ ބާރުތަކުގެ އަނިޔާއާ ކުރިމަތިވި އެވެ.
އެއީ ވެރިރަށް ކޮލޮމްބޯގައި ހުންނަ ރައީސް އޮފީސް ކުރިމަތީގައި "ގޮތަގޯގަމަ" ގެ ނަމުގައި މިދިޔަ އެޕްރީލް މަހު މުޒާހަރާގެ ބައިވެރިން ގާއިމް ކުރި ކޭމްޕް ރޫޅާލަން ހިންގި އަނިޔާވެރި އަމަލުތަކެވެ. އެ އޮޕަރޭޝަނުގަައި މުޒާާހަރާގައި އިސްކޮށް އުޅުނު ގިނަ ބަޔަކު ހައްޔަރު ކުރި އެވެ.
ފުލުހުން މުޒާހަރާ ކުރާ މީހުންނަށް އަނިޔާ ކުރަނީ.
އާ ރައީސް މަގާމަށް ވަޑައިގެންނެވިތާ 24 ގަޑިއިރު ވެސް ނުވަނީސް ސުލްހަވެރި މުޒާހަރާއެއްގައި ތިބި ބަޔަކާ ދެކޮޅަށް އަނިޔާވެރިކޮށް އަމަލު ކުރުމުން، ލަންކާގެ އެތެރެ އާއި ބޭރުން ވެސް ވަނީ ފާޑުކިޔުން އަމާޒުވެފަ އެވެ.
