ފިޠުރު ޢީދު އަންނާންޖެހެނީ އަބަދުވެސް "ހިނިތުންވަމުން"، "މީރު ވަހުން ޖައްވު ހުވަނދުލަމުން"ކަމަށް އަހަރެމެންނަށް ޤަބޫލުކުރެވެނީ ތުއްތު އިރުއްސުރެ އެ ޝިޢާރު އަޑުއިވޭތީ ތޯއްޗެކެވެ. ކޮވިޑުގެ ބަންދުން ވީއްލުމަށްފަހު މި އައި "ހުޅުވިފައިވާ" ޢީދު ޢީދަކަށް ބޮޑަށް ވެފައި މިވަނީ "ފެން ޢީދަކަށް" ވީމާވެސް ތޯއްޗެކެވެ. ފިޠުރު ޒަކާތާއި އެ ނޫންވެސް ޞަދަޤާތްތަކުގެ އެހީގައި، އެންމެންވެސް މަސައްކަތްކުރަނީ ފިޠުރު ޢީދަކީ މުޅި މުސްލިމް އުންމަތަށްވެސް އުފާވެރިކަން ގެނުވާ ދުވަހަކަށް ހަދައިދިނުމަށެވެ. އެހެންނަމަވެސް މި ޢީދުގެ އުފާ، އޭގެ އެންމެ ފުރިހަމަގޮތުގައި ނުލިބޭ ބަޔަކު، ޚުދު އަހަރެމެންނަށް ފެންނަ ފަށުގައިވެސް އެބަ ތިބި ކަން ހަނދާނުން ފުހެލައިގެން ނުވާނެއެވެ.
ގެވެށި ހިޔާވަހިތަކުން ހިމާޔަތް ނުލިބޭ ކުދިބޮޑު އެންމެނަށް ޢީދު ދުވަހަކީވެސް ހަމަ އެކަހަލަ އަނެއް ދުވަހެވެ. ޢީދުގެ އުފަލުގައި، އެހެން މީހުން ޢާއިލީ އެއްބައިވަންތަކަމާއި ލޯތްބާއި އަޅާލުމުގެ މަންޒަރުތަކުން މުޅި ޤައުމުގައި "ހުވަނދުލަމުން" ދާއިރު، އެ މަންޒަރު ބަލަން ނުކެރި އިސްޖަހާލައިގެން ތިބެ، އެ މީހުންގެ "އިޚުތިޔާރީ" ޢާއިލާތަކާއެކު ކަންމަތި ކަންމަތީގައްޔާއި ހިސާބުގަނޑު ޕާކުތަކުގައި ޢީދު ދުވަހަށް މަރުޙަބާ ކީ އެތައް ކުޑަކުދިންނާއި ބޮޑެތި މީހުންނަށް އިއްޔެ އަކީ އިތުރު ހިތިރަހައެއް ތަޖުރިބާކުރަންޖެހުނު ދުވަހެކެވެ. ޢާއިލާތަކުން އެކީގައި މެންދުރު ކޭންތަކަށް އިންސާފުކުރަމުން ދިޔަ އިރު، މި ބުނި ކުދިންނާއި މީހުން މި ޢީދުގައިވެސް ބަނޑަށް އެނގުންކޮށްލަންޖެހުނީ ކަންމަތީ ފިހާރައިން ގަތް ކޮފީ ދަޅަކުންނެވެ.
ރަމަޟާން މަހުގެ ފަހު ދުވަހު ދިމާވި އަވަށްޓެރިއެކެވެ. އަހަރެމެން ކުޑައިރުއްސުރެ ދެކެ ފަރިތަ "ދައްތަ"އެކެވެ. ކުދިންކޮޅު ގޮވައިގެން ޢަބުރުވެރި ދިރިއުޅުމެއް ބިނާކުރަން ބުރަ މަސައްކަތްތަކެއް ކުރި އެކަނިވެރި މައެކެވެ. މިއަދު ޢުމުރުން ދުވަސްވެފައިވާ މާމައެކެވެ. އެ ދައްތަ ކުރި ޝަކުވާއަކީ އެ ދައްތަ އެހާ ލޯބިން ބޮޑު ކުރި ދަރިންގެ އަޅާލުން ނުލިބޭކަމުގެ ޝަކުވާއެވެ. އެ ދުވަހުވެސް، އަވަށްޓެރި އެހެން ގެއެއްގެ ދެމަފިރިއެއްގެ ހުރިހާ ދަރިންނާއި މާމަ ދަރިން ޢީދަށް އެ ގެއަށް ދާނެ ޚަބަރު ލިބުމުން، އެއްކަލަ ދައްތަ ހުރީ ފެންކަޅިވެފައެވެ. އެފަދަ ކިތައް މަންމައިންނާއި ބައްޕައިން މި މުޖުތަމަޢުގައި ތިބޭނޭ ބާވައެވެ؟ ޒަމާނީ ނިއުކްލިޔަރ ޢާއިލާތަކުގެ ދުރުކަމަށް އެފަދަ މައިންބަފައިން އަލެވެ. މިކަން ދަންނަ ކިތައް ދަރިން މިރާއްޖޭގައި އުޅޭ ބާވައެވެ؟
މި ރާއްޖޭގައިވެސް އަޅާލާނޭ ބައެއް ނެތް ކުޑަކުދިންނާއި ނުކުޅެދޭ މީހުންނަށް ޚާއްޞަ މަރުކަޒުތައް ހުރެއެވެ. ހަސްފަތާލުތަކުގައިވެސް އަޅާލާނޭ މީހަކު ނެތި އެނދުމަތިކުރެވިފައިވާ އެތައް ބަޔަކު ތިބެއެވެ. ޢީދު ދުވަހު އެ ތަންތަނަށް ގޮސް، އެކުދިންނާއި މީހުންގެ މޫނުމައްޗަށް ހިނިތުންވުމެއް ގެނެސްދެވޭތޯ މަސައްކަތްކުރާ ދަރުމަވެރިންވެސް މި ރާއްޖޭގައި އުޅެއެވެ. އެހެންނަމަވެސް އެންމެ ދުވަހަކު ބަޔަކު އެ ދިއްކޮށްލާ ހަމްދަރުދީގެ އަތެއްގައި ހިފައިގެން އެ ފަދަ ކުދިންނާއި މީހުންގެ ހިތުގައި ޙަޤީޤަތުގައި އުފެދޭނީ ކޮން އުފާވެރިކަމެއް ބާވައެވެ؟ ވަގުތީ އުފަލެއް ނުލިބޭނެއެކޭ ނޫނެވެ. އެހެންނަމަވެސް އެ މީހުންގެ ނަޒަރުން ވިސްނާލަމާ ހެއްޔެވެ؟ ޢާއިލާގެ ގާތްކަން ނުލިބި، އެ ހިތާމައިގައި ތިބެ، ހިނިތުންވެލާން މި މަޖުބޫރުވަނީ، ބައެއް ފަހަރު އިޚުލާސްތެރިމާއެކު، އަނެއްބައި ފަހަރު "ފޮޓޯ އޮޕް"އެއްގެ ގޮތުގައި އެހީ ދިއްކޮށްލާ މީހުންނާ ދިމާއަށެވެ. އެ ފަދަ ފޮޓޯތަކުގައި ހިނިތުންވެފައިވާ މީހެއް ފެނުނު ނަމަވެސް، އެ ހިނިތުންވުމުން އޭނާ ފަރުދާ ކުރާ ވޭން، މި ޢީދުގައި އަހަރެމެންނަށް އިހުސާސްކުރެވޭނެބާވައެވެ؟
ފިޠުރު ޢީދު ލަވައިގައި ބުނާ ފަދައިން ޢީދު އައީ "ރީތިވިހާ ލަވަކިޔަމުން، މާމަލުގައި ނަލަ ކުލަ ޖައްސަމުން"ނެވެ. އެކަމަކު މި ޢީދުގައިވެސް، އަދި އެ މީހުންގެ ހުވަފެންތަކުގައި ކުލަ ނުޖެހޭ އެތައް ބަޔަކު ތިބިކަން ހަނދާންކުރަން ޖެހެއެވެ. މިކަންކަން އަލުން ހަނދާންކުރަން މިއަށްވުރެ މުނާސަބު ދަނޑިވަޅެއްވެސް ވަކީން ކޮބާހެއްޔެވެ؟ ޚުދު ރަމަޟާންމަހުގެ އެއް ފިލާވަޅަކީ ނިކަމެތީންނާއި ފަޤީރުންގެ އިހުސާސްތަށް ދެނެގަތުން ނޫންހެއްޔެވެ؟ ރަމަޟާން މަހަށް އަލްވަދާޢު ކިޔައި ޢީދުގެ އުފަލުގައި އަހަރެމެން ގެނބިގެންދާއިރު، މި ދެންނެވި އާބާދީތަކުގެ މަތީން ހަނދާންނައްތާ ނުލާށެވެ. މިއީވެސް އިސްލާމީ މުޖުތަމަޢުގެ މުހިއްމު ބައިތަކެވެ.
