ސ. ހިތަދޫ، ވަރުދީގޭ، އަހްސަން ބަޝީރުގެ ކަރަށް ވަޅި ހަރައި މަރާލިކަން އެ މައްސަލައިގައި ދައުވާ އުފުލި ގ. ގޯޒީ، އިބްރާހީމް ޝަހުމް އާދަމް މަރަން ހުކުމްކޮށް، މއ. ވީނަސްތަރި، ހަސަން ޝިމާޒު މުހައްމަދު 15 އަހަރަށް ޖަލަށް ލަން ހުކުމް ކޮށްފިއެވެ.
އަހުސަން މަރާލާފައި ވަނީ މާޗް 16، 2011 ވަނަ ދުވަހުގެ މެންދަމު 3:20 ހާއިރު އަލިކިލޭގެފާނު މަގާއި މަޖީދީމަގާ ގުޅުނު ކަންމަތީގައި ހުއްޓަ އެވެ.
ޝަހުމްގެ މައްޗަށް ދައުލަތުން އުފުލީ ގަސްތުގައި މީހަކު މެރުމުގެ ކުށުގެ ދައުވާ އެވެ. ޝިމާޒްއަށް ކުރީ މީހަކު މެރުމުގައި ބައިވެރިވުމުގެ ކުށުގެ ދައުވާ އެވެ.
މި ދައުވާތައް އެ ދެ މީހުންގެ މައްޗަށް ވެސް ކުރިމިނަލް ކޯޓުގައި ސާބިތެއް ނުވި އެވެ. އެހެންވެ، ދައުލަތުން މައްސަލަ ހައިކޯޓުގައި އިސްތިއުނާފުކުރީ އެވެ. ހައިކޯޓުން މައްސަލާގައި ޝަރީއަތް ހިންގުމަށްފަހު، ކަނޑައަޅާފައިވަނީ ދެ މީހުންގެ މައްޗަށް ވެސް ކުށް ސާބިތުވާ ކަމަށެވެ.
އިސްލާމީ ޝަރީއަތުގައި މަރަށް މަރު ހިފޭނީ މަރާލި މީހާގެ ވާރިސުން އެކަމަށް ބޭނުންވާނަމަ އެވެ. އެއީ, ވާރިސުންގެ ހައްގެއްގެ ގޮތަށް އޮންނައިރު އެންމެ މީހަކު އެކަމަށް ދެކޮޅު ހެދި ނަމަވެސް, މަރުގެ އަދަބު ކަނޑައެއް ނޭޅޭނެ އެވެ.
ފަނޑިޔާރު މުހައްމަދު ނިޔާޒް ކުރެއްވި ހުކުމުގައި ވަނީ މި މައްސަލައިގައި ވާރިސުންގެ ބަސް ޝަރީއަތަށް ހޯދިއިރު، މަރަށް މަރު ހިފަން ހުރިހާ ވާރިސުން ވެސް ބޭނުންވާ ކަމަށެވެ. އެހެންކަމުން، ޝަހުމްގެ މައްޗަށް ގަސްތު މަރު ސާބިތުވެފައިވާތީ، އޭނާގެ މައްޗަށް ކަނޑައެޅޭނީ ގިސޯސް ނުވަތަ މަރުގެ އަދަބު ކަމަށް ހުކުމުގައިވެ އެވެ.
ހައިކޯޓުން ޝަހުމްގެ މައްޗަށް މަރުގެ އަދަބު އިއްވާފައިވާއިރު، މިހާތަނަށް ރާއްޖޭގައި މިފަދަ ހުކުމެއް ތަންފީޒުކޮށްފައެއް ނުވެ އެވެ. މިހާރު ގާނޫނުގައިވާ ގޮތުން މަރުގެ އަދަބު ތަންފީޒު ކުރެވޭނީ ޝަރުއީ ހުރިހާ މަރުހަލާތަކަކަށްފަހު އެވެ. މިހާރު ވެސް ތިން މީހަކު މަރުހަލާތައް ނިމިފައިވީ ނަމަވެސް، މަރުގެ ހުކުމް ރާއްޖޭގައި ތަންފީޒު ނުކުރާތީ، އެމީހުން ތިބީ ޖަލު ބަންދުގަ އެވެ.
ޝިމާޒްގެ އަމަލަށް ބަލާއިރު، ކުރީގެ ގާނޫނުލްއުގޫބާތުގެ ދަށުން އޭނާ ވެސް ގަސްތުގައި މީހަކު މެރުމުގެ ކުށުން ކުށްވެރިވާނެ ކަމަށް ދައުލަތުން ގަބޫލުކުރެ އެވެ. ނަމަވެސް ޝިމާޒަށް ގިސޯސްގެ އަދަބު ކަނޑަނޭޅޭނެ ކަމަށް ހައި ކޯޓުން ނިންމި އެވެ. އެއީ، އަހުސަން މަރާލުމުގައި ޝިމާޒް އާއި ޝަހުމްއާ ދެމެދު ކުރިން އެއްބަސްވުމެއް އޮތްކަން ދައުލަތަށް ސާބިތުކޮށްދެވިފައި ނުވާތީ އެވެ.
ދައުލަތުން އެދުނީ އެ ހާދިސާ ހިނގިއިރު އަމަލު ކުރަމުން ދިޔަ ގާނޫނުލްއުގޫބާތުގެ ދަށުން ނަމަ 18 އަހަރުގެ ޖަލު ހުކުމެއް ޝިމާޒްގެ މައްޗަށް ކުރުމަށެވެ. އެހެންނަމަވެސް އޭނާގެ މައްޗަށް އިއްވީ މިހާރު އަމަލުކުރަމުންދާ ގާނޫނުލްއުގޫބާތުގެ ދަށުން 15 އަހަރުގެ ޖަލު ހުކުމެކެވެ.
މި މައްސަލައަކީ މަރުމަތީގައި ބުނި ބަސް (ޑައިން ޑިކްލަރޭޝަން)އަށް ބިނާކޮށް ރާއްޖޭގައި މަރުގެ ދައުވާއެއް ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ސާބިތު ކުރި މައްސަލަ އެވެ.
މައްސަލަ ބެއްލެވީ ތިން ފަނޑިޔާރުންގެ ބެންޗަކުންނެވެ. ރިޔާސަތު ބެލެހެއްޓެވީ ފަނޑިޔާރު މުހައްމަދު ނިޔާޒް އެވެ. ދެން ތިއްބެވީ ފަނޑިޔާރު ހުސައިން ޝަހީދާއި ފަނޑިޔާރު ޝުއައިބު ހުސައިން ޒަކަރިއްޔާ އެވެ.
