ސިވިލް ސާވިސް އާ ވަކިކޮށް، ފޮރިން ސާވިސްގެ ނަމުގައި ވަކި ހިދުމަތެއް ގާއިމުކުރަން ސަރުކާރުގެ ފަރާތުން ހުށަހަޅާފައިވާ ބިލުގެ މަސައްކަތް ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ އަންނަ ދައުރުގެ ތެރޭގައި ނިންމަން މަޖިލީހުގެ ކޮމިޓީން އިއްޔެ ފާސްކޮށްފި އެވެ.
ސަރުކާރުގެ ފަރާތުން، ހެންވޭރު ދެކުނު ދާއިރާގެ މެންބަރު ހުސައިން ޝަހީމް ހުށަހަޅުއްވާފައި ފޮރިން ސާވިސްގެ ބިލުގެ ބޭނުމަކީ، ރާއްޖޭގެ ހާރިޖީ ސިޔާސަތު ހަރުދަނާކޮށް، ބައިނަލްއަގުވާމީ ގޮތުން ފެންވަރު ރަނގަޅު މިންގަނޑަކަށް ފެއްތުމަށްޓަކައި ބޭނުންވާ ހާއްސަ ތަމްރީނާއި ހުނަރާއި ތަޖުރިބާ ލިބިފައިވާ ޕްރޮފެޝަނަލް ފޮރިން ސާވިސްއެއް ބިނާކުރުމަށް ފޮރިން ސާވިސްގެ ނަމުގައި ވަކި ހިދުމަތެއް ގާއިމްކުރުން ކަމަށް ބުނެފައި ވެ އެވެ.
އަދި އެ ހިދުމަތް ރޭވިފައިވާ ގޮތާއި އެ ސާވިސް ހިންގުމާ ގުޅޭ އުސޫލުތަކާއި އެ ސާވިސްގެ މުވައްޒަފުންނާ ގުޅޭ އެންމެހާ އުސޫލުތައް ކަނޑައެޅުމަށް ބޭނުންވާ ގަނޫނީ އޮނިގަނޑު އެ ބިލު ގާނޫނަކަށް ވުމުން އެކުލަވާލެވޭނެ ކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައި ވެ އެވެ.
އެ ބިލު މަޖިލީހަށް ބަލައިގެންފައިވާއިރު، އެ ބިލު ދިރާސާކުރަން ހަވާލުކޮށްފައިވާ މަޖިލީހުގެ ހާރިޖީ ގުޅުންތަކުގެ ކޮމިޓީން އިއްޔެ ބޭއްވި ބައްދަލުވުމުގައި އިނގުރައިދޫ ދާއިރާގެ މެމްބަރު ހަސަން އަހުމަދު ހުށަހެޅުއްވީ އަންނަ އާދިއްތަ ދުވަހާ ހަމައަށް އެ ބިލު އާއްމުންގެ ހިޔާލަށް ހުޅުވާލުމަށެވެ.
އެ ކަމަށް ތާއީދު ކުރައްވަމުން، ވިލުފުށި ދާއިރާގެ މެމްބަރު ހަސަން އަފީފް ވިދާޅުވީ އެ ބިލަކީ ވަރަށް ބޮޑު ބިލެއް ކަމަށްވެފައި، އެކަށީގެންވާ ގޮތެއްގައި ދިރާސާކުރުމަށް ވަގުތު ބޭނުންވާ ކަމަށެވެ.
އެގޮތުން، އަންނަ ބުރާސްފަތި ދުވަހު މަޖިލީހުގެ މި ހިނގާ ދެ ވަނަ ދައުރު ނިމި މަޖިލިސް ޗުއްޓީއަށް ދާން ހަމަޖެހިފައިވާތީ، އޭނާ ހުށަހެޅުއްވީ ދެން ފެށޭ ތިން ވަނަ ދައުރުގެ ތެރޭގައި ބިލުގެ މަސައްކަތް ނިންމުމަށް އެ ބިލުގެ ސުންގަނޑި އަންނަ އޯގަސްޓު މަހުގެ 15 ވަނަ ދުވަހަށް ކަނޑައެޅުމަށެވެ.
ނަމަވެސް، އެކަމަށް އިއުތިރާޒު ކުރައްވައި، ވިލިމާލެ ދާއިރާގެ މެމްބަރު އަހުމަދު އުޝާމް ވިދާޅުވީ އޯގަސްޓު 15 އަކީ މަޖިލީހުގެ ތިން ވަނަ ދައުރު ފެށޭ ދުވަސް ކަމަށްވާތީ ޗުއްޓީގެ ތެރޭގައި ބިލުގެ މަސައްކަތް ނިންމަން ދަތިވާނެ ކަމަށެވެ.
އަދި އާއްމުންގެ ހިޔާލަށް ވެސް އެކަށީގެންވާ ވަގުތު ދޭންޖެހޭނެ ކަމަށް ގަބޫލުކުރެއްވޭތީ، އޭނާ ހުށަހެޅުއްވީ އޯގަސްޓް މަހުގެ 23 ވަނަ ދުވަހު ބިލުގެ ސުންގަނޑި ކަނޑައެޅުމުގެ އިތުރުން މިއަދުން ފެށިގެން ޖުލައި 15 އާ ހަމައަށް އާއްމުންގެ ހިޔާލަށް ހުޅުވާލުމަށެވެ.
އެއާއެކު، އިއްޔެގެ ބައްދަލުވުމުގައި ބައިވެރިވެވަޑައިގެންނެވި މެމްބަރުން ވަނީ އުޝާމްގެ ހުށަހެޅުމަށް ތާއީދުކުރައްވައިފަ އެވެ.
އާއްމުންގެ ހިޔާލު ހޯދުމުގެ އިތުރުން، އެ ބިލަށް ފޮރިން މިނިސްޓްރީ، ފިނޭންސް މިނިސްޓްރީ، އެޓާނީ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް އަދި ސިވިލް ސާވިސް ކޮމިޝަންގެ ހިޔާލު ހޯދުމަށްވެސް ކޮމިޓީން އިއްޔެ ނިންމި އެވެ.
އެ ބިލު މަޖިލީހަށް ބަލައިގަތުމުގެ ކުރިން، އިބްތިދާއީ ބަހުސްގައި ގިނަ މެމްބަރުން ވަނީ ފޮރިން ސާވިސް ވަކި ހިދުމަތެއްގެ ގޮތުގައި ހަދަން ތާއީދުކުރައްވާކަން ހާމަކުރައްވައިފަ އެވެ.
ނަމަވެސް، އެ ބިލު މިހާރު އޮތް ގޮތަށް ކޮމިޓީ މަރުހަލާގައި ބައެއް އިސްލާހުތައް ގެންނަންޖެހޭ ކަމަށް ބައެއް މެމްބަރުން ވަނީ ފާހަގަކުރައްވައިފަ އެވެ.
ފޮރިން ސާވިސް ބިލުގެ މުހިއްމު ބައިތައް
ސަރުކާރުން ހުށަހަޅާފައިވާ އެ ބިލު އެ ބިލު ތަސްދީގުކުރާތާ 90 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ފޮރިން ސާވިސްގެ ހިދުމަތް ގާއިމުކުރަންޖެހޭއިރު، އެ ހިދުމަތުގެ އެންމެ އިސް މުވައްޒަފުގެ ގޮތުގައި ހުންނާނީ ފޮރިން ސެކްރެޓަރީ އެވެ.
އެ މަގާމަށް މިނިސްޓަރުގެ ލަފާޔާއެކު ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ބޭފުޅަކު އައްޔަނުކުރަން ޖެހިވަޑައިގަންނަވާއިރު، އެ މަގާމުގެ މުއްދަތަކީ ގިނަވެގެން ތިން އަހަރުގެ ދެ ދައުރުކަމަށް ބުނެފައިވެ އެވެ.
ނަމަވެސް، އެ މަގާމަށް އައްޔަނުކުރެވޭ ފަރާތަކީ މިނިސްޓްރީގައި މަދުވެގެން 15 އަހަރު މަސައްކަތްކޮށް، ތަޖުރިބާ ލިބިފައިވާ ފަރާތަކަށް ވާންޖެހޭނެ ކަމަށް ބިލުގައި ވަނީ ކަނޑައަޅައިފަ އެވެ.
އެ ބިލު ފާސްވެ ގާނޫނަކަށް ވުމުން މުވައްޒަފުން ތަމްރީންކުރުމަށް ފޮރިން އިންސްޓްޓިއުޓެއް ވެސް ގާއިމްކުރަން ޖެހޭނެ ކަމަށް ބުނެފައި ވެ އެވެ.
އެ އިންސްޓްޓިއުޓަކީ ގާނޫނުގެ ދަށުން ބާރުލިބޭ ތަނަކަށް ވާއިރު، އެ އިންސްޓްޓިއުޓްގެ މެންޑޭޓްގެ ތެރޭގައި ފޮރިން ސާވިސްގައި މަސައްކަތް ކުރާ އެންމެހާ މުވައްޒަފުންނަކީ ފޮރިން ސާވިސްގެ މަގުސަދުތައް ހާސިލުކުރެވޭފަދަ ހާއްސަ ތަމްރީނާއި ހުނަރާއި ތަޖުރިބާ ލިބިގެންވާ ބަޔަކަށް ހެދުމަށް ތަމްރީން ދިނުން ހިމެނެ އެވެ.
އެ އިންސްޓިޓިއުޓްގެ އިތުރުން، ރާއްޖޭގެ ހާރިޖީ ސިޔާސަތާ ގުޅޭ މަސައްކަތްތައް ހަރުދަނާ ކުރުމަށް ބޭނުންވާ ލަފާ ދިނުމަށްޓަކައި ފޮރިން ސާވިސް އެޑްވައިޒަރީ ބޯޑެއް ގާނޫނަށް އަމަލުކުރަން ފަށާތާ 30 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި އެކުލަވާލަންޖެހޭނެ ކަމަށް ބުނެފައި ވެ އެވެ.
ފަސް މެމްބަރުންގެ މައްޗަށް އެކުލެވޭ އެ ބޯޑަށް މެމްބަރުން އައްޔަނުކުރުމާއި ވަކި ކުރުމުގެ ބާރު ފޮރިން މިނިސްޓަރަށް ދީފައިވާއިރު، އެ ބޯޑުގައި ތިއްބަވާނީ ފޮރިން ސެކްރެޓަރީ އާއި ފޮރިން ސާވިސް އިންސްޓިޓިއުޓްގެ އިސްވެރިޔާގެ އިތުރުން، މުވައްޒަފުންގެ ތިން ގިންތިއެއް ތަމްސީލުވާ ގޮތަށެވެ.
އެ ބިލުގައި ރާއްޖޭން ބޭރުގައި ގާއިމުކުރާ މިޝަންތަކަށް ސަފީރުން އައްޔަނުކުރުމުގެ އުސޫލުތައް ވެސް ހިމަނާފައި ވެ އެވެ.
އެގޮތުން، ސަފީރުކަމަށް ފޮރިން ސާވިސްގެ މުވައްޒަފުންނާއި ފޮރިން ސާވިސްއިން ބޭރުން ވެސް މީހުން އައްޔަނުކުރެވޭއިރު، އެއް ގައުމަކަށް ކަނޑައަޅާފައި ބެހެއްޓޭނީ ގިނަ ވެގެން ހަތަރު އަހަރުގެ މުއްދަތަށް ކަމަށް ބުނެފައި ވެ އެވެ.
ފޮރިން ސާވިސްއިން ބޭރުން އައްޔަނުކުރާ ސަފީރުން، ވެރިކަން ބަދަލުވާ ހާލަތެއްގައި އިސްތިއުފާ ދޭން ޖެހޭނެކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައި ވެ އެވެ.
ސަފީރު ކަމުގައި ހުންނެވީ ފޮރިން ސާވިސްގެ ބޭފުޅެއް ނަމަ، ސަފީރުކަން ގެއްލޭ ނުވަތަ ދޫކޮށްލާ ހިސާބުން، ފޮރިން ސާވިސްގައި އެ ފަރާތުން އަދާކުރަމުންދިއަ ވަޒީފާ ދެމި އޮންނާނެ ކަމަށް ބިލުގައި ވެ އެވެ.
މީގެ އިތުރުން، އެ ހިދުމަތަށް އައްޔަނުކުރާ މުވައްޒަފުންގެ ގިންތިތަކާއި، އުސޫލުތަކާއި، މަސްއޫލިއްޔަތުތައް އެ ބިލުގައި ވަނީ ހިމަނައިފަ އެވެ.
އަދި ބޭރުގައި ގާއިމުކޮށްފައިވަނީ މިޝަންތަކަށް މުވައްޒަފުން ފޮނުވުމާއި އަނބުރާ ގެނައުން ފަދަ ގިނަ ގަވައިދުތައް، އެ ބިލު ގާނޫނަކަށްވުމާއެކު ވަކި މުއްދަތުތަކެއްގެ ތެރޭގައި ހަދަންޖެހޭނެ ކަމަށް ބުނެފައިވެ އެވެ.
ފޮރިން ސާވިސްގެ މުވައްޒަފުންގެ މުސާރައާއި އިނާޔަތްތައް ފިނޭންސް މިނިސްޓްރީގެ ލަފާގެ މަތިން ރައީސް އޮފީހުން އެކުލަވާލާ ގޮތަށް ބިލު ވަނީ ފަރުމާކޮށްފަ އެވެ.
