ގުދުސްގެ އަލް އަގްސާ މިސްކިތުގައި ހަމަނުޖެހުން ހިނގައި ފަލަސްތީނުގެ 163 އާއްމު ރައްޔިތަކަށާއި ފުލުހުންގެ ހަ މީހަކަށް އަނިޔާވެއްޖެ އެވެ.
އިޒްރޭލާއި ފަލަސްތީނުގެ މަޝްރަހު ކޮންމެ އަހަރެއްގެ ވެސް ރޯދަ މަހު ގޯސްވެ އެވެ. މި ފަހަރު މައްސަލަ ގޯސްވީ ފަލަސްތީނު މީހުންނަށް އަޅުކަން ކުރުމަށް ހުރަސް އަޅާތީ އެވެ. ނަމަވެސް އިޒްރޭލުން ބުނީ ހުރަސް ނާޅާ ކަމަށާއި، ފިޔަވަޅުތައް އަޅާފައިވަނީ ކޮވިޑާ ގުޅިގެން ކަމަށެވެ.
އިޒްރޭލުން ވެރިވެގަނެފައިވާ ފަލަސްތީނުގެ ބިންތަކުގައި ޔަހޫދީން އާބާދު ކުރުމުގެ ގޮތުން އެ ތަންތަނުގައި ހުރި ގެތަކުން ފަލަސްތީނު މީހުން ނެރެން ތައްޔާރު ވާތީ ވެސް މައްސަލަ އޮތީ ގޯސްވެފަ އެވެ.
މިސްކިތުގެ ބޭރުގައި ފަލަސްތީނުގެ މީހުން ވަނީ އިޒްރޭލު ފުލުހުންނަށް އަމާޒުކޮށް ހިލަ އާއި ބިއްލޫރި ފުޅި އުކާފަ އެވެ. އިޒްރޭލު ފުލުހުން ރައްދު ދިނީ ރަބަރު ބުލެޓާއި ސްޓަން ގްރެނޭޑުންނެވެ.
ރޭގެ ހަމަނުޖެހުމުގައި އަނިޔާވި މީހުންނަށް ފަރުވާ ކުރަން ރެޑް ކްރެސެންޓުން ވަނީ ފީލްޑް ހޮސްޕިޓަލެއް ހުޅުވާފަ އެވެ.
ރޭގެ ހަމަނުޖެހުން ހިނގީ މި ރޯދަ މަހުގެ އެންމެ ފަހު ހުކުރާ ދިމާކޮށް އަޅުކަން ކުރަން އެތައް ހާސް މުސްލިމުންނެއް ޖަމާވެފައި ވަނިކޮށެވެ.
އިޒްރޭލު ފުލުހުން ބުނީ ބާރުގެ ބޭނުންކުރަން ޖެހުނީ ނަމާދަށް ފަހު މުސްލިމުން ހަމަނުޖެހުން ހިންގަން ފެށުމުން ކަމަށެވެ. ހަމަނުޖެހުން ހިނގަން ފެށުމުން މިސްކިތުގެ ލައުޑް ސްޕީކަރުން ވަނީ ފުލުހުން ހަމަލާ ދިނުން ހުއްޓާލުމަށާއި މުސްލިމުން ވެސް ހަމަނުޖެހުން ހިންގުން ހުއްޓާލަން ގޮވާފަ އެވެ.
ފަލަސްތީނުގެ ރެޑް ކްރެސެންޓުން ބުނީ ރަބަރު ބުލެޓުން ޒަހަމްވެ 88 ފަލަސްތީނު މީހުންނަށް ފަރުވާ ދޭން ހޮސްޕިޓަލަށް ގެންދަން ޖެހުނު ކަމަށެވެ. އިޒްރޭލު ފުލުހުންގެ ތެރެއިން އަނިޔާވި ހަ މީހުންނަށް ވެސް ފަރުވާ ދޭން ޖެހުނެވެ.
އަލް އަގްސާ މިސްކިތުގައި އިޒްރޭލު ފުލުހުން.-- ފޮޓޯ: ރޮއިޓާޒް
އިރުމަތީ ގުދުސްގެ ޝެއިހް ޖައްރާ ޑިސްޓްރިކްޓުގައި އުޅޭ ފަލަސްތީނު މީހުން ގެތަކުން ބޭރު ކުރަން އުޅޭތީ އުފެދިފައިވާ ނުތަނަވަސްކަމުގެ ތެރެއިން ރޭ ހަމަނުޖެހުން ބޮޑުވުމުން ބައިނަލްއަގްވާމީ ފަރާތްތަކުން ވެސް ވަނީ ސުލްހަ އިސްކުރަން ގޮވާލާފަ އެވެ.
އެމެރިކާގެ ސްޓޭޓް ޑިޕާޓްމަންޓުގެ ތަރުޖަމާނަކު ބުނީ އެ ގައުމުގެ ސަރުކާރުން "މި ހާލަތާ މެދު ވަރަށް ކަންބޮޑުވާ ކަމަށެވެ".
މެދުއިރުމަތީގެ ސުލްހައިގެ މަޝްވަރާއަށް ކަނޑައަޅާފައި ހުންނަ އދ. ގެ ހާއްސަ ކޯޑިނޭޓަރު ޓޯ ވެނެސްލޭންޑް ހުރިހާ ފަރާތްތަކަށް ވެސް ގޮވާލެއްވީ "ގުދުސްގައި އަޅުކަން ކުރަން ހާއްސަ ސައިޓުތަކުގެ ހުރުމަތްތެރިކަން ދަމަހައްޓާ ހަމަޖެހުމާއި ސުލްހަ އިސްކުރުމަށެވެ".
އދ. އިން އިޒްރޭލަށް ގޮވާލީ ފަލަސްތީނު މީހުން ގެތަކުން ބޭރު ކުރުން ހުއްޓާލުމަށާއި، އެކަމާ ދެކޮޅަށް އަޑު އުފުލާ މީހުންނާ މެދު "ބާރުގެ ބޭނުން ކުރުން މަދު ކުރުމަށެވެ".
ފަލަސްތީނުގެ ބައެއްގެ ގޮތުގައި އޮތް އިރުމަތީ ގުދުސްއަށް އިޒްރޭލުން ވެރިވެގަތީ 1967 ގައި ހިންގި ހަނގުރާމައަކަށް ފަހު އެވެ. ގިނަ ގައުމުތަކާއި އދ. އިން ވެސް އިޒްރޭލުން އެތަނަށް ވެރިވެގަނެފައި އޮތް އޮތުން ބަލައެއް ނުގަނެ އެވެ.
އިޒްރޭލުން ދެކޭ ގޮތުގައި މުޅި ގުދުސްއަކީ ޔަހޫދީންގެ ވެރިރަށެވެ. ނަމަވެސް ފަލަސްތީނުން ބޭނުންވަނީ އިރުމަތީ ގުދުސްއަކީ ފަލަސްތީނު ދައުލަތުގެ ވެރިރަށުގެ ގޮތަށް ހެދުމަށެވެ.
މިހާރު ޔަހޫދީން އާބާދު ކުރަމުންދާ އިރުމަތީ ގުދުސްގެ ޝެއިހް ޖައްރާގައި 3،000 އަށް ވުރެ ގިނަ ފަލަސްތީނު ރައްޔިތުން ދިރިއުޅެ އެވެ. ނަމަވެސް އިޒްރޭލުގެ ކޯޓުތަކުން އަންނަނީ އެ މީހުން ގެތަކުން ނިކުތުމަށް އަންގަމުންނެވެ.
އެ ތަނުގައި ޔަހޫދީން އާބާދު ކުރުމުގެ މަސައްކަތް ފެށީ 2001 ގައެވެ. އިޒްރޭލުން ބޭނުންވަނީ ގުދުސްގެ އާބާދީގެ 70 ޕަސަންޓަކީ ޔަހޫދީންނަށް ހެދުމަށެވެ. އަދި އާބާދީގައި ފަލަސްތީނު ރައްޔިތުންގެ ނިސްބަތް އެންމެ ގިނަވެގެން 30 ޕަސަންޓަށް ކުޑަ ކުރުމަށެވެ.
އެ ތަނުގައި ޔަހޫދީން އާބާދު ކުރަން ފަލަސްތީނު މީހުން ގެތަކުން ނެރުމާ ގުޅޭ މައްސަލައެއްގެ އަޑުއެހުން އިޒްރޭލުގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުން ހޯމަ ދުވަހު ބާއްވާނެ އެވެ.
