އުމުރު ދިގުވުމަކީ ސިއްހަތު ސަލާމަތުން ހުރެ ދިރިއުޅުން ކަމަށް ނުވެދާނެ އެވެ. "ދަ ލާންސެޓް ޕަބްލިކް ހެލްތު" މަޖައްލާގައި ޝާއިއުކޮށްފައިވާ އާ ދިރާސާއަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި، ދުނިޔޭގެ އެންމެ ދިގު އުމުރެއް އޮންނަ ގައުމުގެ ގޮތުގައި ސިންގަޕޫރު ފާހަގަވި ނަމަވެސް، އެ ގައުމުގެ ރައްޔިތުން އެމީހުންގެ ހަޔާތުގެ ފަހު އަހަރުތައް ހޭދަކުރަނީ ބަލިހާލަތުގަ އެވެ.
ދުނިޔޭގެ 204 ގައުމެއްގެ މީހުންގެ އުމުރު އަންދާޒާ ކުރުމަށް 2023 ވަނަ އަހަރުގެ ތަފާސްހިސާބުތައް ބޭނުންކޮށްގެން ހެދި މި ދިރާސާއިން ދައްކާ ގޮތުގައި، އެވްރެޖްކޮށް 85 އަހަރަށްވުރެ ގިނަ ދުވަހު ސިންގަޕޫރުގެ ރައްޔިތުން ދިރިތިބެ އެވެ. މިއީ ދުނިޔޭގެ އެންމެ މަތީ އަދަދެވެ.
ސިންގަޕޫރުގެ ނޭޝަނަލް ޔުނިވާސިޓީ (އެންޔޫއެސް) ގެ ޔޮންގް ލޫ ލިން ސްކޫލް އޮފް މެޑިސިންގެ އެސޯސިއޭޓް ޕްރޮފެސަރު އަދި މި ދިރާސާގެ މުސައްނިފު ޑރ. މާރީ އެންގް "ބީބީސީ ސައިންސް ފޯކަސް" އަށް ވިދާޅުވީ، ސިންގަޕޫރު މީހުންގެ އުމުރު ދިގުވުމަކީ ވަކި ސަބަބަކާ ހުރެ ވާކަމެއް ނޫން ކަމަށާއި، އެއީ ދުރު ރާސްތާއަށް ރޭވިގެން ހިންގާ ސިޔާސަތުތަކުގެ ނަތީޖާ ކަމަށެވެ.
އޭނާ އިތުރަށް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، ސިންގަޕޫރުގެ ހަރުދަނާ ސިއްހީ ނިޒާމާއި، އިޖުތިމާއީ ރައްކާތެރިކަމުގެ ވަރުގަދަ އުސޫލުތަކުގެ އިތުރުން ހެކިތަކުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ކުރާ ވެރިކަމުގެ ސަބަބުން ރައްޔިތުންނަށް ދުޅަހެޔޮ ދިރިއުޅުމެއް އުޅުމުގެ ފުރުސަތު ލިބެ އެވެ.
މި ދިރާސާގައި ސައިންސްވެރިން ވަނީ "ހެލްތުސްޕޭން" ނުވަތަ މީހަކު ބަލިމަޑުކަމެއް ނެތި ދުޅަހެޔޮ ސިއްހަތެއްގައި ދިރިއުޅޭނެ ކަމަށް ލަފާކުރެވޭ އަހަރުތަކުގެ އަދަދުވެސް ބަލާފަ އެވެ.
ދިރާސާއިން ހާމަވި ގޮތުގައި ސިންގަޕޫރު މީހުން 80 ގެ އަހަރުތަކާ ހަމައަށް ދިރިތިބި ނަމަވެސް، އެމީހުންގެ އުމުރުގެ ފަހު 11.2 އަހަރު ހޭދަކުރަން ޖެހެނީ ބަލިހާލަތުގަ އެވެ.
މީހަކު ދިރިހުންނާނެ ކަމަށް ލަފާކުރާ އުމުރާއި، ދުޅަހެޔޮ ސިއްހަތެއްގައި ހުންނާނެ ކަމަށް ލަފާކުރާ އުމުރާ ދެމެދު ހުންނަ މި ފަރަގަށް ދިރާސާވެރިން ކިޔަނީ "މޯބިޑިޓީ ގެޕް" އެވެ. މާނައަކީ 1990 ގެ އަހަރުތަކާ އަޅާބަލާއިރު، މިހާރު މީހުން އެމީހުންގެ ހަޔާތުގެ ބޮޑު ބައެއް ހޭދަކުރަނީ ބަލިމަޑުކަމުގެ ތެރޭގަ އެވެ.
މި ދިރާސާއިން ދައްކާ ގޮތުގައި، 1990 ވަނަ އަހަރު ދުނިޔޭގެ އެވްރެޖް އުމުރަކީ 64.6 އަހަރު ކަމަށް ވިޔަސް، 2023 ވަނަ އަހަރާ ހަމައަށް އައިއިރު އެ އަދަދު ވަނީ 73.8 އަހަރަށް އުފުލިފަ އެވެ. ނަމަވެސް، ދުޅަހެޔޮ ސިއްހަތެއްގައި ހުންނަ އަހަރުތަކުގެ އަދަދު އެ މިންވަރަށް އިތުރުވެފައެއް ނުވެ އެވެ. މިހާރު ބޮޑެތި މީހުން އެމީހުންގެ އުމުރުގެ ކޮންމެ ހަތް އަހަރަކުން އެއް އަހަރު ހޭދަކުރަނީ ބަލިހާލަތުގަ އެވެ.
އާންމު ގޮތެއްގައި ފިރިހެނުންނަށް ވުރެ އަންހެނުންގެ އުމުރު ދިގުވި ނަމަވެސް، އިތުރަށް ލިބޭ އެ އަހަރުތައް އަންހެނުން ހޭދަކުރަނީ ބަލިހާލަތުގަ އެވެ. ދުނިޔޭގެ ނިސްބަތުން ބަލާއިރު، ދުޅަހެޔޮ ސިއްހަތާއި އުމުރުގެ ފަރަގު އަންހެނުންގެ މެދުގައި އެވްރެޖްކޮށް 12.1 އަހަރުގައި ހުރިއިރު، ފިރިހެނުންގެ މެދުގައި އެ އަދަދު ހުރީ 9.3 އަހަރުގަ އެވެ.
ސިންގަޕޫރުގައި މި ތަފާތު މާ ބޮޑެވެ. އެ ގައުމުގެ އަންހެނުން ފިރިހެނުންނަށްވުރެ އެވްރެޖްކޮށް 4.4 އަހަރު އިތުރަށް ދިރިތިބި ނަމަވެސް، ބަލިހާލަތުގައި ހޭދަކުރާ އަހަރުތައް އަންހެނުންގެ މާ ގިނަ އެވެ. އެގޮތުން އަންހެނުން 12.1 އަހަރު ބަލިހާލަތުގައި ހޭދަކުރާއިރު، ފިރިހެނުން ހޭދަކުރަނީ 10.4 އަހަރެވެ.
މި ދިރާސާގައި އަމަލީގޮތުން ބައިވެރިވެވަޑައިނުގަންނަވާ، ކިންގްސް ކޮލެޖް ލަންޑަންގެ ރިސާޗް ފެލޯ ޑރ. ޖޫލިއަން މުޓްޒް "ބީބީސީ ސައިންސް ފޯކަސް" އަށް ވިދާޅުވީ، އަންހެނުންގެ އުމުރު ދިގުވެފައި ބަލިހާލަތުގައި ހޭދަކުރާ އަހަރުތައް ގިނަވުމަކީ މީގެ ކުރިންވެސް ފާހަގަކުރެވިފައިވާ ކަމެއް ނަމަވެސް، އެކަން އެގޮތަށް ދިމާވާ ސަބަބު އަދިވެސް އެންމެ ރަނގަޅަށް ހޯދިފައި ނުވާ ކަމަށެވެ. އަދި މިއީ މިއަށްވުރެ ބޮޑަށް ސަމާލުކަން ދޭންޖެހޭ ކަމެއްކަން މި ދިރާސާއިން ހަނދާންކޮށްދޭ ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.
މައުލޫމާތު: ބީބީސީ ސައިންސް ފޯކަސް
