ސަރުކާރެއްގެ ހިންގުން ބަލިކަށިވެ، ނާގާބިލުކަން ހާމަވާން ފެށުމުން އެކަންކަން ރައްޔިތުންނަށް ސިއްރުކުރުމަށްޓަކައި ހުދުމުހުތާރު ވެރިން އެންމެ ފުރަތަމަ ވެސް ދިމާކޮށްލަނީ ނޫސްވެރިންނާ އެވެ. ރައީސް މުހައްމަދު މުއިއްޒުގެ ފަރާތުން މިއަދު ފެންނަމުންދަނީ އެ މަންޒަރެވެ. ޑިމޮކްރަސީގެ އަސާސްތައް މުގުރާލައި، ދައުލަތުގެ ބާރުތައް މުށުތެރެއަށް ލައިގެން ހުންނަވައި ނޫސްވެރިކަމުގެ މިނިވަންކަމަށް ހުރަސްއެޅުމުގެ ނުރައްކާތެރި ސިލްސިލާ އެކެވެ.
މީޑިއާ ކޮންޓްރޯލްކުރުމަށްޓަކައި ފުރަތަމަ ދުވަހުން ފެށިގެން މުއިއްޒު މަސައްކަތް ފެއްޓެވި އެވެ. ގަޔާނުވާ މީޑިއާތަކަށް އިސްތިހާރު ދިނުން ހުއްޓުވަމަށްޓަކައި ވެރިކަމަށް ވަޑައިގަތުމާއެކު ސަރުކާރުގެ ވިޔަފާރި ކުންފުނިތަކުން އެ މީޑިއާތަކާއެކު ހަދާފައިވާ އެއްބަސްވުންތައް ބާތިލުކުރި އެވެ. އޭގެ ފުރަތަމަ މަރުހަލާގެ ތެރޭގައި އަދަދު ނޫހާއި ރާއްޖެޓީވީ ހިމެނުނުއިރު، މިހާރު އެ ލިސްޓު ދިގުވެއްޖެ އެވެ.
މީޑިއާ ކައުންސިލް އާއި ބްރޯޑްކާސްޓިން ކޮމިޝަން އެއްކޮށްލައި، މީޑިއާތަކަށް ފަސޭހައިން ފިޔަވަޅު އެޅޭ ގޮތަށް ގާނޫނު ބަދަލުކުރީ ވެސް މަކަރުވެރި ގޮތަކަށެވެ. އެއީ ޕީއެންސީން ހުށަހެޅި ބިލެއް ނޫން ކަމަށް ދެއްކުމަށްޓަކައި، ވަކި ޕާޓީއެއް ތަމްސީލު ނުކުރެއްވި ނަމަވެސް ޕީއެންސީއާ އެއްކީލި ތުޅާދޫ ދާއިރާގެ މެންބަރު އަބްދުލް ހަންނާން އަބޫބަކުރު ލައްވައި ބިލް ހުށަހެޅުއްވި އެވެ.
ބިލާ މެދު ނޫސްވެރިން ކަންބޮޑުވުންތައް ފާޅުކޮށް، މުޒާހަރާ ކުރަން ފެށުމުން ނޫސްވެރިންގެ ތެރެއިން އިސް ބައެއް މީހުންނާ ރައީސް އޮފީހުގައި މުއިއްޒު ބައްދަލު ކުރެއްވި އެވެ. ބިލްގައި އޮތް އެއްޗެއް ވެސް އެނގިވަޑައިނުގަންނަވާ ކަމަށް ހެއްދެވި އެވެ. އަދި އެއީ ޕީއެންސީން ހުށަހެޅި ބިލެއް ނޫން ކަަމަށް ވެސް ދައްކަވަން އެ ބައްދަލުވުމުގައި ވެސް މަސައްކަތް ކުރެއްވި އެވެ.
އަހަރެމެން ކިޔާ ގޮތުން ކޮންޓްރޯލް ކޮމިޝަން އުފައްދައި، ސަރުކާރު ބޭނުންވާ ބައެއް މައްސަލަތަކުގައި ބައެއް މީޑީއާތަކުގެ މައްސަލަ ބަލާފައިވާއިރު، ނޫސްވެރިކަމުގެ އަސާސީ ހައްގުތަކަށް ސަރުކާރުން އަރައިގަންނަމުންދާއިރު ކޮމިޝަންގެ ހިލަމެއް ވެސް ނެތެވެ. އެހެންވެ، ހަގީގަތުގައި ވެސް މިހާރު އޮތީ ސަރުކާރުން ކޮންޓްރޯލްކުރާ މީޑިއާ ކޮމިޝަނެކެވެ.
ނަމަވެސް ވެރިކަމަށް ވަޑައިގަތުމުގެ ކުރިން މުއިއްޒު ދެއްކެވީ އެމަނިކުފާނު ވަރުގެ ޑިމޮކްރަސީއަށް ލޯބިކުރާ ބޭފުޅަކު ނުހުންނާނެ ކަމުގެ ސިފަ އެވެ. ނޫސްވެރިކަމުގެ މިނިވަންކަން ވެސް ސުވާލެއް ކުރަން ވެސް ނުޖެހޭ މިންވަރަށް ހުޅުވާލާނެ ކަމެވެ.
"ސަރުކާރުގެ އެއްވެސް އޮފީހެއްގައި ފޮރުވާނެ ކަމެއް ނުބާއްވާނަން. ރައްޔިތުންނަށް ނޫސްވެރިންނަށް ކަމެއް ނޭނގިގެން އުޅެން ޖެހުނަކަ ނުދޭނަން. ރައްޔިތުންނަށް ފޮރުވައިގެން ކަމެއް ކުރަން ވެއްޖެއްޔާ ގައުމަކަށް ހަމަޖެހުމެއް ނާންނާނެ،" ރިޔާސީ އިންތިހާބުގެ ކެމްޕޭނުގައި މުއިއްޒު ވިދާޅުވި އެވެ.
ނަމަވެސް މުއިއްޒު، ރައީސް އޮފީހުގެ މުވައްޒަފަކަށް ގުޅުއްވީ ކީއްވެގެންތޯ، ތުހުމަތު ކުރެވޭ ކޯލްތަކުގެ ލޮގާއެކު، "އަދަދު" ނޫހުގެ ނޫސްވެރިޔާ މުހައްމަދު ޝަހުޒާން، މި އަހަރުގެ މެއި 11 ވަނަ ދުވަހު ރައީސް އޮފީހުގައި ބޭއްވި ޕްރެސް ކޮންފަރެންސްގައި ކުރި ސުވާލު ރަނގަޅަށް ފުރިހަމަ ނުވަނީސް، ސިފައިން ލައްވައި އެ މާލަމުން ޝަހުޒާން ނެރެލައި، ރައީސް އޮފީހާއި ސަރުކާރުގެ ޕްރެސް ކޮންފަރެންސްތަކަށް އަދަދުގެ ނޫސްވެރިން ވަނުން އެއްކޮށް ބަންދުކުރި އެވެ.
ސަބަބަކީ މުއިއްޒަށް އަމާޒުވެފައިވާ ތުހުމަތާ ގުޅޭ ގޮތުން ސުވާލު ކުރުމެވެ. އެ ދުވަހުގެ ޕްރެސްކޮންފަރެންސްގައި އެފަދަ ސުވާލެއް ނޫސްވެރިއަކު ކޮށްފާނެ ކަމުގެ ބިރަށް، ކްރިމިނަލް ކޯޓު މެދުވެރިކޮށް އޮތީ އަނގަ ބަންދުކުރުމުގެ އަމުރެއް (ގެގް އޯޑަރެއް) ނެރެފަ އެވެ. އެއަށް ފަހު އަދަދު ނޫހަށް ޕްރެސް ކޮންފަރެންސްތަކުން ފުރުސަތު ނުދިނުމަށް ސަރުކާރުން ދައްކާ ބަހަނާއަކީ އެ ގެގު އޯޑަރެވެ.
ނޫސް ކޮންފަރެންސްއިން ޝަހުޒާން ބޭރުކޮށްލުމަށް ފަހު އޭނާގެ އިތުރުން ގެގު އޯޑަރުގެ ހަބަރު ލިޔުނު އަދަދު ނޫހުގެ ލީވާންގެ މައްޗަށް، ކޯޓުގެ ހުރުމަތް ކެނޑި ކަމަށް ތުހުމަތުކުރި އެވެ. ނަމަވެސް އަދުލުއިންސާފުގެ އެންމެ އަސާސީއަކީ، އަދި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ތަރުތީބަކީ ކުރެވޭ ތުހުމަތެއްގެ އިންސާފުވެރިކަމާއެކު ތަހުގީގު ކުރުމަށް ކަމަށް ވިޔަސް، އެފަދަ ތަހުގީގެއް ނެތި، އަދި ޖަވާބުދާރީވާން ވެސް އެކަށީގެންވާ ފުރުސަތެއް ނުދީ އެ ދެ ނޫސްވެރިން ޖަލަށްލި ތަނެވެ.
އިންސާފާއި، ނުހައްގު އަނިޔާ އާއި، ޑިމޮކްރަސީގެ އުސޫލުތަކުގެ އިތުރުން އިސްލާމްދީނުގެ މަތިވެރި އަސާސްތަކުގެ ވާހަކަ ދައްކަވަމުން ގެންދަވާ މުއިއްޒުގެ ލޯ ކުރިމަތީގައި ހިނގައިދިޔަ މިކަންކަމަކީ ބޭއިންސާފުކަން ސާބިތުވާ އަނެއް ދަލީލަކީ، އަދަދު ނޫހުގެ ނޫސްވެރިން ރައީސް އޮފީހަށް ވަނުން މަނާކުރަން ނިންމި ނިންމުން ލިޔުމުން ދޭން އިންކާރު ކުރުމާއި، ވަކި ފަރުދުންތަކެއްގެ ސަބަބުން މުޅި ނޫސް ބްލެކްލިސްޓުކުރުމެވެ.
ރައީސް އޮފީހުގެ ނިންމުން ލިޔުމުން ހޯދަން ހުށަހެޅީ މެއި 18 ވަނަ ދުވަހު އެވެ. މުއިއްޒަށް ފޮނުވި އެ ސިޓީގެ ޖަވާބު ނުލިބި ގިނަ ދުވަސްވެގެން، ރައްޔިތުންގެ ޝަކުވާ ބަލަން އައްޔަން ކުރެއްވި އިސްވެރިޔާ ޑރ. މާހިދު ޝަރީފަށް ޖުލައި މަހު ސިޓީއެއް ފޮނުވި އެވެ. އެ ސިޓީއަށް ޖަވާބެއް ނުލިބި ދޮޅުމަސް ވުމުން، އަނެއްކާ މާހިދުގެ ޝަކުވާ އުފުލަންޖެހުނީ ސީދާ ރައީސް މުއިއްޒު އަށެވެ.
މިއިން އެއްވެސް ސިޓީއަކަށް ލިޔުމުން ޖަވާބެއް ދޭން ނުޖެހޭކަމަށް ސަރުކާރުގެ ތަރުޖަމާނު މުހައްމަދު ހުސައިން ޝަރީފު (މުންދު) ވިދާޅުވި އެވެ. ނަމަވެސް މި މަހު 7 ވަނަ ދުވަހު ބޭއްވި ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުމުގައި އަދަދު ނޫހަށް އެޅި ފިޔަވަޅާ ގުޅޭ ގޮތުން "ސަންގު ޓީވީ" އަދި "ސޯސަލް"އިން ކުރި ސުވާލާ ގުޅިގެން ރައީސް އޮފީހުން ނެރުނު ބަޔާނެއްގައި ބުނެފައި ވަނީ އަދަދު ނޫހަށް ލިޔުމުން ޖަވާބު ދީފައިވާ ކަމަށެވެ.
"އަދަދު ނޫހަށް ފިޔަވަޅު އެޅިކަން އަންގާފައިވަނީ، މިއަދާ ހަމައަށްވެސް ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ އޮފީހުގައި މީޑިއާ އާ މުއާމަލާތު ކުރުމަށް ބޭނުންކުރާ ރަސްމީ ވަޓްސްއެޕް ގްރޫޕްގަ އެވެ. ރަސްމީ ވަޓްސްއެޕް ގްރޫޕްގައި ލިޔާ ލިޔުމަކީ، މިއޮފީހުން ހިއްސާކުރާ ރަސްމީ އިލެކްޓްރޯނިކް ލިޔުމެއްކަމުން، އަދަދު ނޫހަށް ފިޔަވަޅު އެޅިކަން އެވަނީ ލިޔުމުން އެންގިފަ،" ބަޔާނުގައި ބުނެފައިވެ އެވެ.
މިއީ ހަމަ ކަމަށް ގަބޫލުކުރިޔަސް، ހުށަހެޅި ސިޓީއަށް ޖަވާބުދޭންޖެހެ އެވެ. އެއީ ރައީސްއަކަށް އަދި ރައްޔިތުންގެ މުސާރައިގައި ތިބި މުވައްޒަފަކަށް ލިބޭ އިހުތިޔާރެއް ނޫނެވެ.
އެންމެ ނޫސްވެރިއަކު ކުރި ސުވާލަކާ ނުވަތަ ލިޔުނު ހަބަރަކާ ނުވަތަ ކުރި ކަމަކާ ގުޅުވައިގެން މުޅި މީޑިއާ އިދާރާ ބްލެކްލިސްޓް ކުރުމަކީ ވެސް އިންސާފެއް ނޫނެވެ. އަދި ގެގު އޯޑަރާ ހިލާފުވި ކަމަށް ބުނެ ޝަހުޒާން އާއި ލީވާންއާމެދު އެކަނި ފިޔަވަޅު އެޅުން ވެސް އިންސާފެއް ނޫނެވެ.
މުއިއްޒުގެ މައްޗަށް ކުރެވުނު އެ ތުހުމަތުގެ ވާހަކަތައް ކޯޓު އަމުރު ފުނޑުފުނޑުވެގެންދާ މިންވަރަށް މުޒާހަރާތަކާއި ތަގުރީރުތަކާއި ސޯޝަލް މީޑިއާގެ ޕޯސްޓުތަކާއި ލަވަތަކުން އޮއްސާލި އެވެ. ނަމަވެސް އެކަން މުއިއްޒު އާއި ޕީޖީ އަދި ކްރިމިނަލް ކޯޓަކަށް ފެނިފައެއް ނެތެވެ. އެހެންވެ، މި މައްސަލައިގައި އަދަދާމެދު އޮތް ބޭއިންސާފު ސާފުކޮށް ފެންނަން އެބަ އޮތެވެ.
ރައީސް އޮފީހުގެ މީޑިއާ ވަޓްސްއެޕް ގްރޫޕްގައި ލިޔުނު ލިޔުންކޮޅު، ރައީސް އޮފީހުގެ ތައްގަނޑު ޖަހާފައިވާ ލިޔުމެއްގައި ނުވަތަ ސިޓީއެއްގެ ގޮތުގައި ދެ ބަހުން (ދިވެހި ބަހާއި އިނގިރޭސި) ބަހުން ހޯދަން ބޭނުންވީ އެ މައްސަލަ ބޭރުގެ ފަރާތްތަކާއި ދިވެހި ދައުލަތުގެ ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކަށް ހުށަހެޅުމަށެވެ.
އަދަދު ނޫސް ބްލެކްލިސްޓްކުރުމަށް ވަބްޓްސްއެޕް ގްރޫޕްގައި ލިޔުނު ލިޔުންކޮޅު ތިރީގައި އެވަނީ އެވެ؛
"އަދަދު ނޫހުގެ މީސްމީޑިއާ އެކައުންޓަކުން ދައުރުކޮށްފައިވާ ވީޑިއޯ ކޮންޓެންޓަކާ ގުޅޭ ޖިނާއީ މައްސަލައެއް ކްރިމިނަލް ކޯޓުގައި ހިންގަމުންދާކަމަށް ދިވެހި ފުލުހުންގެ ހިދުމަތުން މި އޮފީހަށް މައުލޫމާތު ދެއްވައިފައިވާތީއާއި، އެކަމާ ގުޅޭ މައްސަލައެއް މޯލްޑިވްސް މީޑިއާ އެންޑް ބްރޯޑްކާސްޓިން ރެގިއުލޭޝަން ކޮމިޝަނުން ވެސް ބައްލަވަމުންދާކަމަށް މި އޮފީހަށް މައުލޫމާތު ދެއްވައިފައިވާތީއާއި، 2026 މޭ 11 ވީ ހޯމަ ދުވަހުގެ ހެނދުނު 10:00 ގައި ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ އޮފީހުގައި ބޭއްވި ޕްރެސް ކޮންފަރެންސްގައި، ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 528/Cr-C/2026 ގަޒިއްޔާއިން އެ ކޯޓުން ބަލަމުންދާ މައްސަލައިގައި 2026 މޭ 10 ވަނަ ދުވަހު ކޮށްފައިވާ "ޝަރީއަތުގައި ހިނގަމުންދާ މައްސަލައެއްގައި ވަކި ގޮތަކަށް އަމަލު ނުކުރުމަށް އަންގައި ކުރާ އަމުރު" އާ ހިލާފަށް އަދަދު ނޫހުގެ ނޫސްވެރިޔާ މުހައްމަދު ޝަހުޒާން އަމަލުކޮށްފައިވާތީ، ގާނޫނު ނަންބަރު 2025/16 (މޯލްޑިވްސް މީޑިއާ އެންޑް ބްރޯޑްކާސްޓިންގ ރެގިއުލޭޝަން ގާނޫނު) ގެ 39 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ މީޑިއާތަކުން ނަގަހައްޓަންޖެހޭ ހަމަތަކާއި، އެ ގާނޫނުގެ 40 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކުރާ އަސާސްތައް ހިމެނޭ ސުލޫކީ މިންގަނޑާއި، އަދި އެ ގާނޫނުގެ 44 ވަނަ މާއްދާއިން މީޑިއާތަކަށް މަތިކޮށްފައިވާ ތެދު މައުލޫމާތު ހާމަކުރުމުގެ ޒިންމާއަށް ރިއާޔަތްކޮށް، "ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ އޮފީހުން ބާއްވާ ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުންތަކަށް ހާޒިރުވުމާއި، އެ ބައްދަލުވުންތައް ކަވަރުކުރުމުގައި އަމަލުކުރާނެ ގޮތުގެ އުސޫލު" ގެ 13 ވަނަ މާއްދާއިން ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ އޮފީހަށް ލިބިދޭ އިހުތިޔާރުގެ ދަށުން، ބުނެވިދިޔަ މައްސަލަތައް ހިނގަމުންދާ މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި، ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ އޮފީހުން އިންތިޒާމުކޮށް ބާއްވާ އެއްވެސް ޕްރެސް ކޮންފަރެންސްއަކަށް އުސޫލުގެ 5 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ހުއްދަ، އަދަދު ނޫހާއި އަދަދު ނޫސް ތަމްސީލުކުރާ ނޫސްވެރިންނަށް މިއަދުން ފެށިގެން ދޫނުކުރުމަށް ނިންމައިފައިވާކަމުގައި ދަންނަވަމެވެ."
އަދަދު ނޫސް ބްލެކްލިސްޓުކުރުމަށް ފަހު ރައީސް އޮފީހުގެ އުސޫލަށް ގެނައި ބަދަލުގައި ވެސް، މުއްދަތެއް ނެތް ގޮތަށް ނޫހެއް މަނާކުރެވޭނެ ގޮތެއް ނެތެވެ. އެހެންވެ، އަދަދު ނޫހާމެދު އަޅާފައި އެވަނީ އެއްވެސް ހަމައެއް އަދުލެއް ނެތް، ޒާތީ ފިޔަވަޅެކެވެ.
މިހާރު ހުރަސް އަޅަމުން ދަނީ ހަމައެކަނި އަދަދު ނޫހަކަށް ނޫނެވެ. މުއިއްޒު އެންމެ ފަހުން ބޭއްވި ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުމަށް މެއިންސްޓްރީމް އެހެން ބައެއް ނޫސްތަކަކަށް ވެސް ދައުވަތު ނުދެ އެވެ.
ސަރުކާރުގެ ސިޔާސަތަށް ފާޑުކިޔާ ނޫސްވެރިންނާ ނުލައި، ބޭނުންވާ ބަޔަކު ބައިވެރިކޮށްގެން ބާއްވާ ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުންތަކަކީ ހިންގާ ޕްރޮޕަގަންޑާ ހަރަކާތްތަކެކެވެ. ސަރުކާރުގެ ކޮރަޕްޝަނާއި ނާގާބިލުކަން ފޮރުވުމަށްޓަކައި މިނިވަން ނޫސްތައް ބަންދުކޮށް އަޑު ކަނޑުވާލުމަކީ ރައްޔިތުންގެ އަސާސީ ހައްގުތަކަށް އަރައިގަތުމެވެ. މިފަދަ ހުދުމުހުތާރު އަމަލުތަކުގެ ސަބަބުން ގެއްލިގެންދަނީ ހަމައެކަނި ނޫސްވެރިކަމުގެ މިނިވަންކަމެއް ނޫނެވެ. ދެފުށް ފެންނަ ވެރިކަމެއްގެ އަސާސްތައް މުގުރި، ރައްޔިތުންގެ ބާރުވެރިކަން ގެއްލިގެންދެ އެވެ.
