ދިވެހިރާއްޖޭގެ ވެރިކަމާ ރައީސް ޑރ. މުހައްމަދު މުއިއްޒު ހަވާލުވެވަޑައިގެންނެވިތާ މިއަދަށް 1029 ދުވަސް ފާއިތުވިއިރު، ގައުމުގެ ހާލަތު މި އޮތީ ރިޔާސީ ކެމްޕެއިނުގައި އެމަނިކުފާނު ކުރަހައި ދިން މަންޒަރާ އެއްގޮތަކަށް ނޫނެވެ.
މުއިއްޒު ވައުދުވެވަޑައިގެންނެވި ގޮތަށް މިއީ މިނިވަން، މުއްސަނދި، އަމިއްލަ ބާރު ލިބިފައިވާ ތިޔާގި ގައުމެއް ނޫނެވެ. ވެރިކަމުގެ ދައުރު ދެބައިވިއިރު، ދިވެހިރާއްޖެ މި އޮތީ މާދަމާ ވެސް ބަނގުރޫޓުވެދާނެހެން ހީވާ ފަދަ، ނާމާން ފައްތަރެއްގަ އެވެ.
މުއިއްޒުގެ ވެރިކަން ދެބައިވިއިރު އެމަނިކުފާނު ހެއްދެވި ޕޮލިސީއަކުން ވީ ފައިދާއެއް ނޫން ނަމަ ކުރިއަށްގެންދެވި އުމްރާނީ ބޮޑު ޕްރޮޖެކްޓެއް ފެންނާކަށް ނެތެވެ. އެވަރު ނުވިތަނުގައި، އެމަނިކުފާނު އަތް ބީއްސައިލައްވާ ކޮންމެ މުއައްސަސާއެއް، ދައުލަތުގެ ކުންފުންޏެއް، ވުޒާރާއެއް، އިދާރާއެއް، އިންޑަސްޓްރީއެއް، ބޭންކެއް އެ ދަނީ ރޫޅެމުން، ބިކަވަމުން، ނިކަމެތިވަމުން، ބަލިކަށިވަމުން އަދި ފަގީރުވަމުން ނެވެ.
ދިވެހިންނަށް މިވަގުތު ކުރިމަތިވެފައިވާ އެންމެ ބޮޑު ގޮންޖެހުމަކީ ވަދެވިފައި މި އޮތް ދަންޖައްސާމަޅި ކަރަށް ބާރުވިޔަނުދީ ކޮންމެވެސް ގޮތަކުން ހިފަހައްޓައި ދިވެހިރާއްޖެ 2028 އާ ހަމައަށް ގެންދިޔުން ކަމަށް މީހުންނަށް ޔަގީންވާން ފަށައިފި އެވެ.
މިހާލަތަށް ގައުމު ދިޔުމުގައި އެންމެ ބޮޑު ރޯލެއް ކުޅުއްވީ ހުދު ރައީސް މުއިއްޒު ކަމަށް ކޮފީ މޭޒުތަކާއި ހޮޓާތަކާއި ފިނި މައިޒާންތަކާއި ހަރުގެތަކާއި އެކި ބައްދަލުވުންތަކުގައި އާންމުން އެ ދަނީ ކިޔަމުންނެވެ. ފާޑުކިޔާ މީހުން ބުނީ ގައުމަށް ދިމާވެފައިވާ އެންމެ ބޮޑު މައްސަލައަކީ މުއިއްޒާއި އެމަނިކުފާނު ވެރިކަން ކުރުމުގައި ގެންގުޅުއްވާ ވައްޓަފާޅި އާއި ހޭޑިފޭޑި އެވެ.
މި ލިޔުމުގައި މި މަސައްކަތް ކުރަނީ، މުއިއްޒުގެ ވެރިކަމުގައި ދިވެހިން މިހާތަނަށް ކުރަން ޖެހުނު ތަޖުރިބާއިން، އެމަނިކުފާނުގެ ވެރިކަން ކުރައްވާ ގޮތާމެދު އެއްޗެކޭ ބުނެވޭތޯ އެވެ.
"ކޮންކާ އެންޑް ޑިވައިޑް" | ރައްޔިތުން ބައިބައިކޮށް، ވެރިކަން ކުރުން
"ޑިވައިޑް އެންޑް ކޮންކާ" އަކީ ޖައްބާރު ވެރިން އެމީހުންގެ ދަށުގައިވާ ރައްޔިތުން ކޮންޓްރޯލް ކުރަން ބޭނުން ކުރާ ގަދީމީ އުކުޅެކެވެ. އެ އުކުޅު އެންމެ ފުޅާ ދާއިރާއެއްގައި ބޭނުން ކުރީ ރޯމަން އެމްޕެރާ ޖޫލިއަސް ސީޒާ އެވެ.
ސީޒާ މަސައްކަތް ކުރީ މުޅި ދުނިޔެ އޭނާގެ އެއްޗަކަށް ހެދޭތޯ އެވެ. އެހެން އުޅެމުން ސެލްޓިކް ގަބީލާތަކުން ޔޫރަޕުގައި ވަޒަންވެރި އުޅުނު ގޯލްއޭ ކިޔުނު ސަރަހައްދަށް ޖޫލިއަސް ޝައުގުވެރިވެއްޖެ އެވެ. ނަަވެސް އެބައިމީހުންގެ އެއްބައިވަންތަކަމާހެދި ސީޒާއަށް އެތަން ހިސޯރެއް ނުކުރެވުނެވެ.
އެހިސާބުން ސީޒާ ބޭނުން ކުރި އުކުޅަކީ "ޑިވައިޑް އެންޑް ކޮންކާ" އެވެ. ގަބީލާތަކުގެ މެދުގައި އުފެދިފައި ނުތަނަވަސްކަމާއި މައްސަލަތައް ބޭނުންކޮށް ފިތުނަ އުފައްދަން ފެށިފަހުން ގަބީލާއަކަށްފަހު ގަބީލާއެއް ބަލިވެ، އެންމެފަހުން މުޅި ސަރަހައްދު ވެސް ޖޫލިއަސްގެ އަތްދަށުވި އެވެ.
ރާއްޖޭގައި މި ފެންނަނީ ރައީސް މުއިއްޒު އެފަދަ އުކުޅެއް ގެންގުޅުއްވާ ތަނެވެ. ރައްޔިތުން ބައިބައި ކުރުވާ ކަހަލަ ވާހަކަ މުއިއްޒު އާންމުކޮށް ދައްކަވަނީ ކެމްޕެއިނެއް ތެރޭ ނުވަތަ އާންމުންގެ ތާއީދު ބޭނުންވާ ފަދަ ދަނޑިވަޅެއްގަ އެވެ.
ރައްޔިތުން ބައި ކުރުމުގެ ގޮތުން މުއިއްޒު ކުރެއްވި އެއް ކަމެއްގެ މިސާލަކީ، އެމަނިކުފާނުގެ ޑިފެންސް ޕޮލިސީއަކަށް ޖޯކު ޖެހި އިދިކޮޅު ޕާޓީގެ މެންބަރުންނަކީ ގައުމު ދެކެ ލޯބިނުވާ މީހުން ކަމަށް ލޭބަލް ކުރެއްވުމެވެ. އެކަން ކުރެއްވީ ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ އިންތިހާބަށް ކެމްޕެއިން ކުރެއްވުމުގެ ތެރެއިންނެވެ.
"މި ވާހަކަ އަޅުގަނޑު ދެއްކީމާ އެކަމަށް ޖޯކު ޖަހާ، ނޫނިއްޔާ އެކަމާ ދެކޮޅަށް ވާހަކަ ދެއްކީ އަޅުގަނޑު ހިތުން އެއީ ދިވެހިވަންތަ ބައެއްތޯ. ދިވެހި ރައްޔިތުން، ގައުމު ދެކެ ލޯބިވާ ބަޔަކު އެފަދަ ވާހަކަ ދައްކައިގެން ނުވާނެ،" ފެބްރުއަރީ 6، 2024، ގައި ތ. ވޭމަންޑުގައި ވާހަކަ ދައްކަވަމުން ރައީސް ވިދާޅުވި އެވެ.
މުއިއްޒަށް ޖޯކު ޖަހާ ނުވަތަ މަލާމާތް ކުރާ މީހުންނަކީ ގައުމު ދެކެ ލޯބިނުވާ މީހުން ކަމަށް ދެއްކުމުން އެ އުފެދެނީ ފިތުނައެކެވެ. އެ ހުރިހާ ކަމެއް ކުރުމުގެ ބޭނުމަކީ ރައްޔިތުން ބައިބައި ކުރުވައިގެން ނަމަވެސް އިތުރު ވޯޓުކޮޅެއް ހޯއްދެވުމެވެ.
ރައްޔިތުން ބައި ކުރުމުގެ އަނެއް މިސާލަކީ ބައެއް ވިޔަފާރިތަކުގެ ބޮލުގައި އެޅުވި އިލްޒާމްތަކެވެ. ދިރާސާއެއް، މަޝްވަރާއެއް ނެތި ވޭޕް މަނާކޮށް، ދުންފަތް އަގުބޮޑު ކުރިއިރު، ދުންފަތް ވިއްކަނީ އެމަނިކުފާނާ އިދިކޮޅު ސިޔާސީ މީހުން ކަމަށް މުއިއްޒު ސިފަ ކުރެއްވި އެވެ.
"ދެން އަޅުގަނޑު ބަލައިލާއިރުގައި، ސިނގިރޭޓު ވެސް ވިއްކުމުގައި މިއުޅެނީ އަޅުގަނޑުމެންނާ އިދިކޮޅު ފިކުރުގެ މީހުންގެ މީހުން އިނގޭތޯ. އެ މީހުން މި މުޒާހަރާތަކަށް ވެސް އެބަ އެހީދޭ،" އޭޕްރީލް 2، 2025، ރައީސް ވިދާޅުވި އެވެ.
އޭގެ ދެ މަހެއްހާ ދުވަސް ފަހުން މުއިއްޒު ފާޑުވިދާޅުވީ އައިނުގެ ވިޔަފާރި ކުރާ މީހުންނަށެވެ. އައިނު ވިއްކާ މީހުންނާއި ސިނގިރޭޓު ވިއްކާ މީހުން ހިމެނޭ ގޮތަށް ބައެއް ވިޔަފާރިވެރިން އެޖެންޑާއެއްގެ ދަށުން މަސައްކަތް ކުރަނީ ރައްޔިތުން ނިކަމެތި ކުރަން ކަމަށް މުއިއްޒު ތުހުމަތު ކުރެއްވި އެވެ.
"ޕްރައިވެޓް ސެކްޓާގައި އައިނު ވިޔަފާރިކުރާ މީހުން ކިތަންމެ ހިތްހަމަނުޖެހުނަސް، އަޅުގަނޑަށް މައްސަލައެއް ނެތް. އަޅުގަނޑަށް މުހިންމީ ވިޔަފާރިވެރިން، ރައްޔިތުންނަށް އެ ދެވޭ ނިކަމެތިކަން ދިނުމުގެ އާދަ މި ގައުމުން ފިލުވައިލުން. އެހެންވެ ސިނގިރޭޓް ބިޒްނަސް ވެސް ރާއްޖެއަށް ގެނައުން ހުއްޓާލާފައި، އެހެން ކަމަކަށް ވަޑައިގަންނަވާށޭ. އަޅުގަނޑަށް މުހިންމީ ރައްޔިތުންގެ ސިއްހަތު،" މެއި 31، 2025، ގައި ރައީސް ވިދާޅުވި އެވެ.
ވިޔަފާރިވެރިންނާ މުއިއްޒު މިގޮތަށް ދިމާކޮށްލެއްވުމުގެ ހަމައެކަނި ބޭނުމެއް ކަމަށް ވިސްނެނީ މަގުބޫލުކަން ހޯދުމެވެ. މަގުބޫލުކަން ހޯއްދެވުމުގައި ވިޔަފާރިވެރިން ބޭނުން ކުރެއްވި އެއް ސަބަބަކީ ވިޔަފާރިތައް ކޮންޓްރޯލް ކުރަން ފަސޭހަވުމެވެ. ސަރުކާރުން ފުއްޕާލިޔަސް ގެއްލުމެއް ކުރިމަތިކޮށްފާނެކަމުގެ ބިރަށް ވިޔަފާރިވެރިން ބަލަނީ މަޑުން ތިބެވޭތޯ އެވެ. އެހެންވެ، އެމީހުންނަކީ މި ހާލަތުގައި ފަސޭހާ ޓާގެޓަކަށް ވެސް ވެ އެވެ.
"އަޅުގަނޑު، އަހަރެން، މަ" | މަޝްވަރާ ހޯއްދެވުމަށް އަދި ލިބިގަތުމެއް ވެސް ނެތް
ރިޔާސީ އިންތިހާބުގެ ކެމްޕެއިނުގެ ތެރޭގައި މުއިއްޒު އެންމެ ގިނައިން ދެއްކެވީ ވެރިކަން ކުރެއްވުމުގައި ކުރިއަށް ވަޑައިގަންނަވާނީ މަޝްވަރާ ކުރައްވައިގެން ކަމަށް ވިދާޅުވެ ދެއްކެވި ވާހަކަ އެވެ.
ކެމްޕެއިނުގައި މުއިއްޒު ދެއްވި 205 ތަގުރީރުގައި، ގައުމުގެ ކަންކަން ރާވައި ހިންގާނީ މަޝްވަރާ ކުރައްވައިގެން ކަމަށް 77 ފަހަރު އެކި ގޮތްގޮތަށް ވައުދުވެވަޑައިގެންނެވި އެވެ.
ނަމަވެސް މުއިއްޒުގެ ވެރިކަމުގައި މިހާތަނަށް ފެންނަ މަންޒަރަކީ މަޝްވަރާ ކުރެއްވުމާ އެމަނިކުފާނު ދުރު މަންޒަރެވެ. ރައީސްގެ ގާތް ބޭފުޅުން އަދި ކުރީގެ ގާތް ބޭފުޅުން ވެސް ވިދާޅުވަނީ މުއިއްޒުގެ އުސޫލަކީ "އަމުރުކުރުމާއި އެއްޗެހި ގޮވުން" ކަމަށެވެ.
"މިހާރު އަމުދުން އެކެއްގެ ވާހަކައެއް ވެސް އަޑުނާހާ. އެއީ އަދި ކޮންމެ ކަމެއް، ކޮންމެ ދާއިރާއެއް ކަމަށްވިޔަސް،" މުއިއްޒަށް ނިސްބަތްކޮށް، އެމަނިކުފާނާއެކު ކުރިން މަސައްކަތް ކުރި އަދި މިހާރު ވެސް ސަރުކާރު ހިނގާ ގޮތް އެނގޭ މީހަކު ނޫހުގައި ނަން ނުޖެހުމަށް ޝަރުތުކޮށް ބުންޏެވެ.
ރައީސް މުއިއްޒު އެއްވެސް މީހަކާ މަޝްވަރާ ނުކުރައްވާ ވާހަކަ މަޝްހޫރު ކަމަކަށްވެ، ރައްޔިތުންނާ ހަމައަށް އެ ވާހަކަތައް ބައެއް ސިޔާސީ ބޭފުޅުންގެ ފަރާތުން ވެސް ލިބިއްޖެ އެވެ. އެ ވާހަކަ އެގޮތަށް ދެއްކެވި އެ ބޭފުޅަކީ ކުރީގެ ރައީސް މުހައްމަދު ނަޝީދެވެ.
".. ރައީސް ޑރ. މުއިއްޒު، އެބޭފުޅާ މަޝްވަރާއެއް ނުކުރައްވާ އެބޭފުޅުންގެ ވަޒީރުންނަކާ ވެސް އަދި ޕާޓީ ތެރޭގައިވާ ވެސް. އަޅުގަނޑު ވެސް މި ރަށުގައި މި އުޅެނީ، އެހެންވީމާ ކަމެއް ހިނގަންޏާ އަޅުގަނޑަށް ވެސް އެނގޭނެ. ޕާޓީ ތެރޭ ބޭފުޅުންނަކާ ވެސް މަޝްވަރާއެއް ނުކުރައްވާ. އަދި ޕާޓީގެ ކުރީގެ ސިޔާސީ ވެރިންނަކާ ވެސް މަޝްވަރާއެއް ނުކުރައްވާ،" 'ސަންގު ޓީވީ' އަށް ޖޫން 18، 2026، ގައި ދެއްވި އިންޓަވިއުއެއްގައި ނަޝީދު ވިދާޅުވި އެވެ.
މަޝްވަރާ ނުކުރެއްވުމުގެ ސަބަބުން މުއިއްޒަށް ޖެހިވަޑައިގެންފައިވާ ހާލު ވެސް ނަޝީދު އެ ރޭ ވިދާޅުވެދެއްވި އެވެ؛
"އެއްވެސް ބޭފުޅަކާ މަޝްވަރާއެއް ނުކުރައްވާ. ދެން އެހެންވީމާ ކަންކަން ހިނގަމުން އަންނަ ގޮތެއް ވެސް އެނގިވަޑައެއް ނުގަންނަވާ. ދެން އަމަލު ކުރަންވީ ގޮތަކީ ކޮބައިކަން ވެސް އެނގިވަޑައެއް ނުގަންނަވާ."
މަޝްވަރާ ކުރުމާމެދު ހުދު މުއިއްޒު ދެކެވަޑައިގަންވާ ގޮތް ވެސް ވަނީ ހާމަވެފަ އެވެ. ނޫސްވެރިން ޖަލަށްލައި، އެހެނިހެން އަދަބު ދޭން ފެށުމާއެކު ގައުމު ހަލަބޮލިވުމުން އިދިކޮޅު މޯލްޑިވިއަން ޑިމޮކްރެޓިކް ޕާޓީއާއެކު މަޝްވަރާ ކުރަން އެ ޕާޓީން މުއިއްޒަށް ދައުވަތު އެރުވި އެވެ. އެ ވާހަކަ ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުމެއްގައި ފާހަގަ ކުރުމުން މުއިއްޒު ވިދާޅުވީ "ރައްޔިތުން އަޅުގަނޑާ ހަވާލު ކުރި މަސައްކަތައިގެން" ކުރިއަށްވަޑައިގަންނަވާނީ އިިދިކޮޅު ޕާޓީއާ މަޝްވަރާނުކޮށް ކަމަށެވެ.
"އަޅުގަނޑު ހިތުން ރައްޔިތުން އަޅުގަނޑަށް ދީފައިވާ މެންޑޭޓުން ބޭރު ކަމެއް އެއީ. ރައްޔިތުން އަޅުގަނޑަަށް ދީފައިވާ މެންޑޭޓަކީ ފަސް އަހަރުގެ ދައުރެއް ތިމަންނަމެން ހަވާލުކުރީއޭ، އަޅުގަނޑު އިއުލާނުކުރި މެނިފެސްޓޯ އާއި ވައުދުތަކާ އެއްގޮތަށް ކަންކަން ކުރަން. އެހެންވީމަ އަޅުގަނޑު ދާނީ ރައްޔިތުން އަޅުގަނޑާ ހަވާލުކުރި މަސައްކަތައިގެން ކުރިއަށް،" އޭޕްރީލް 20، 2026، ގައި މުއިއްޒު ވިދާޅުވި އެވެ.
"ބިއްލޫރި ޓަނެލް، ރިސޯޓު ހިއްސާ" | ވެރިކަމުގައި ތަސައްވުރެއް އަދި އޮއްޓަރެއް ވެސް ނެތް
ދިވެހިރާއްޖެއާމެދު ރައީސް މުއިއްޒުގެ އޮތް ތަސައްވުރަކީ ކޮބައިތޯ އެވެ؟ ވެރިކަމުގެ ފަސް އަހަރު ނިމިގެންދާއިރު، އެމަނިކުފާނު ގައުމަށް ހާސިލްކޮށްދޭން ބޭނުންވަނީ ކޮން ކަމެއްތޯ އެވެ؟
މުއިއްޒުގެ ފުރަތަމަ ރިޔާސީ ދައުރު 2028 ގައި ނިމޭއިރު، ސިއްހީ ދާއިރާ އޮންނަން އެމަނިކުފާނު ބޭނުންވެވަޑައިގަންނަވާ ގޮތަކީ ކޮބައިތޯ އެވެ؟ ޓޫރިޒަމް އިތުރަށް ވަރުގަދަ ކުރައްވަން މުއިއްޒު ގެންގުޅުއްވާ ވިސްނުންފުޅަކީ ކޮބައިތޯ އެވެ؟
އިގްތިސާދު ވަރުގަދަކޮށް، ތިމާވެށި ހިމާޔަތްކޮށް، ހައްގުތައް ރައްކާތެރިކޮށް، ތައުލީމީ ދާއިރާ ހަރުދަނާ ކުރައްވަން މަނިކުފާނު ކުރައްވާނީ ކޮން ކަމެއްތޯ އެވެ؟
އެއިން އެއްވެސް ސުވާލެއްގެ ޖަވާބު ދެވޭނެ މީހަކު މި ރާއްޖެއަކު މިއަދު ނެތެވެ. ސަބަބަކީ ގައުމުގެ ހުންގާނާ ހަވާލުވެވަޑައިގެން ހުންނެވި ވެރިމީހާގެ ތަސައްވުރެއް ނެތުމެވެ. ރާއްޖޭގެ މައްސަލަތައް ގިނަވެފައި ބޮޑެވެ. ފައިސާ މަދުވެފައި ކުރަންޖެހޭ ކަންކަން ގިނަ އެވެ. އެކަމަކު ގައުމުގެ ހަގީގީ ބޭނުންތަކާއި މައްސަލަތަކަށް އެޑްރެސް ކުރެއްވުމުގެ ބަދަލުގައި ރައީސް އުޅުއްވަނީ އެމަނިކުފާނުގެ ހިޔާލީ ދުނިޔެއެއްގެ އެވެ.
މުއިއްޒު ދައްކަވަނީ ކަނޑުއަޑީގެ ބިއްލޫރި ޓަނަލެއް ބިނާ ކުރައްވާ ވާހަކަ އާއި ކުރިއަށް އޮތް 100 އަހަރަށް ރާއްޖެއަށް ބޭނުންވާ ފައިސާ ހޯދަން ފައިނޭންޝަލް ސެންޓަރެއް އަޅާ ވާހަކަ އާއި ހަމަ ކޮންމެ ދިވެހި ރައްޔިތަކަށް ރިސޯޓެއްގެ ހިއްސާ ދޭނެ ވާހަކަ އެވެ.
ނަމަވެސް މުއިއްޒުގެ އެ ހިޔާލުތަކުގައި ތަސައްވުރެއް އެބަ އޮތްތޯ އެވެ؟ ތަސައްވުރަކީ ކަމެއް ހިތަށް ސިފަވެ، ހިޔާލަށް ގެނެވުމެވެ. އެކަންކަން ހާސިލު ކުރާނެ ގޮތް ސާފުކޮށް ބަޔާންކޮށްދިނުމެވެ. އަދި އެ ހުވަފެން ހަގީގަތަކަށް ހަދަން ބޭނުންވާ ލަނޑުދަނޑިތައް ދެނެގަނެ، ލަނޑުދަނޑިތައް ހާސިލު ކުރަން ކުރަންޖެހޭ މަސައްކަތް ފެށުމެވެ. މިއިން އެއްކަމެއް ވެސް މުއިއްޒު ނުކުރައްވަ އެވެ.
"ކަލޭ، އޭނަ، އެމީހުން" | އަމިއްލަ ކުށް ގަބޫލު ނުކުރެއްވުން އަދި އިނގިލި ދިއްކުރެއްވުން
ރައީސް މުއިއްޒުގެ އެންމެ ފާހަގަވާ އެއް ސިފައަކީ އެހެން މީހުން ކުށްވެރި ކުރެއްވުމުގެ އާދަ އެވެ. މުއިއްޒު ގަބޫލު ކުރައްވަނީ އެމަނިކުފާނުގެ ކޮންމެ ފެއިލިއާއެއްގެ ފަހަތުގައި ކޮންމެވެސް އެހެން މީހެއް ކަމަށެވެ.
ބައެއް ފަހަރު ނުބައިބައި މީހުންނަކީ ރިސޯޓު އޯނަރުންނެވެ. އަނެއްބައިފަހަރު ގޯސް ހަދަނީ ބޭސް ވިއްކާ މީހުންނެވެ. އެހެން ގޮސް، އައިނު ފިހާރަތަކާއި ސިނގިރޭޓު ވިއްކާ މީހުންނާއި ވޭޕު ވިޔަފާރިތަކާއި ޓެކްސީ ޑްރައިވަރުންނާއި ފަނޑިޔާރުންނާއި ބޭންކް އޮފް މޯލްޑިވްސް އާއި ނޫސްވެރިންނާއި ރަށު ކައުންސިލްތަކާއި ސުޕްރީމް ކޯޓާއި އަވައްޓެރި އިންޑިއާ އާއި ރީޓެއިލް ފިހާރަތައް އަދި ޑޮލަރު ވިއްކާ މީހުން ވެސް މުއިއްޒުގެ "ބަސްނާހާ ލިސްޓަށް" އަރައިފަ އެވެ.
ދިވެހިރާއްޖޭގެ ވެރިކަމަށް ވަޑައިގެންނެވިތާ އަހަރެއްގެ ތެރޭގައި ވޭޕް މަނާކޮށް އަދި ދުންފަތުގެ ޑިއުޓީ އިންތިހާއަށް ބޮޑުކޮށް، 2024 ވަނަ އަހަރު މުއިއްޒު ތައާރަފް ކުރެއްވި ސިޔާސަތު "އަތަށް ގޮވައި" ސިނގިރޭޓު ބޯ މީހުންގެ އަދަދު މަދުނުވެ، ކޮލިޓީ ދެރަ އަދި ކޮލިޓީ ކަށަވަރު ވެސް ނުވާ ވަގު ސިނގިރޭޓު މުޅި ރާއްޖެއަށް އާންމުވި އެވެ.
އެ ސިޔާސަތާއެކު ވަރަށް ގިނަ ބައެއްގެ ތާއީދު ވެސް މުއިއްޒަށް ގެއްލުނެވެ. ހާއްސަކޮށް ވޭޕުގެ ވިޔަފާރި ގަދަބާރުން ހުއްޓުވާލުމުން ގެއްލުނު ތާއީދު ބޮޑުވެފައި ސަރުކާރާމެދު ނަފުރަތު ކުރާ މީހުން ގިނަވި އެވެ. ލޯކަލް ކައުންސިލްތަކުގެ އިންތިހާބުން މުއިއްޒަށް ތާރީހީ ބޮޑު ބައްޔެއް ލިބިވަޑައިގަތުމުގެ އެއް ސަބަބަކީ ވެސް އެއީ ކަމަށް ރަށު ތެރޭގައި ވާހަކަ ދެކެވެން ފެށުނެވެ.
އެއާއެކު ދުންފަތުގެ ސިޔާސަތު ފެއިލުވި ސިޔާސަތު ބަދަލު ކުރައްވައި، ދުންފަތް އަގުހެޔޮ ކުރަން މުއިއްޒު ބޭނުންވެވަޑައިގެންނެވި އެވެ. ނަމަވެސް ގޯހެއް ހެއްދެވުނު ކަމަށް އެއްބަސްވެވަޑައިނުގަންނަވާ ރައީސް ވިދާޅުވީ ސިނގިރޭޓުގެ އަގު ހެޔޮ ކުރައްވަނީ އެކަން ކުރަން ދުނިޔޭގެ ސިއްހަތު ޖަމިއްޔާ (ޑަބްލިޔުއެޗްއޯ) އިން ލަފާ ލިބިފައިވާތީ ކަމަށެވެ.
"ރަސްމީ ލިޔެކިޔުންތައް [ޑަބްލިޔުއެޗްއޯއިން ލިބިފައި] އެބަހުރި. ހަމަ ލިބިފައި ހުރި ލިޔެކިޔުންތަކުގެ އަލީގައި އަޅުގަނޑުމެން ނިންމާ ނިންމުންތަކެއް ނިންމާނީ،" ޖޫން 1، 2026، ގައި ބޭއްވި ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުމެއްގައި މުއިއްޒު ވިދާޅުވި އެވެ.
ނަމަވެސް މުއިއްޒުގެ އެ ވާހަކައަކީ ތެދަކަށްވުރެ ދޮގަކަށްވުން ގާތެވެ. ދުންފަތުގެ ޓެކްސް ބޮޑުކުރުމުން ޑަބްލިއުއެޗްއޯއިން ވަނީ ރައީސްއަށް ހާއްސަ އެވޯޑެއް އަރުވައިފަ އެވެ. އެވޯޑު އެރުވުމަށްފަހު، އެވޯޑު އެރުވުނީ ދުންފަތުގެ އަގު ބޮޑުކުރީތީ ޑަބްލިއުއެޗްއޯ އިން ޝުކުރު އަދާކުރުމަށްފަހު އެވެ. މި ހާލަތުގައި މުއިއްޒުގެ ބަހަށްވުރެ ސިއްހަތު ޖަމިއްޔާއަށް އިތުބާރު ކުރެވެ އެވެ.
"ހަމަ އެއް ދުވަހެއްގެ މެންދުރު ނިންމެވީ މިއަދު ދުންފަތުގެ އަގުބޮޑުކޮށްލަންވީއޭ. ސިއްހަތަށް އަންނަ މިފަދަ ބޮޑު އިންގިލާބެއް، ގައުމަކަށް ގެންނަ އިންގިލާބެއް، އެންމެ ރެޔެއްގެ ކާ މޭޒު ދޮށުގައި ހިނގާ ބަހުސެއްގެ ތެރެއިން [ގޮތް] ނިންމީމާ، ސިޔާސަތު އެކުލަވާލަންވީމައި ވާގޮތް މިއޮތީ ފެންނަން،" ދުންފަތް ޕޮލިސީ ބަދަލު ކުރުމުން މަޖިލިސް މެންބަރު މީކާއިލް އަހުމަދު ނަސީމް ވިދާޅުވި އެވެ.
ކަންކަން ބޮއްސުންލައިގެން ދިޔުމުން އިނގިލި ދިއްކުރެއްވުމުގެ އަނެއް މިސާލަކީ ޖޫން 1، 2025، ގައި ވެރި ރަށް މާލެ އާއި ހުޅުމާލެ އާއި ހުޅުލެއިން ކަރަންޓު ކެނޑުމުން ސްޓެލްކޯއަށް އަމާޒު ކުރެއްވި ޖިނާއީ ތުހުމަތެވެ.
"މުޅި މާލެ، ހުޅުމާލެ އަދި ހުޅުލެ ހިމެނޭހެން ކަރަންޓު ގޮސްފައިވާ މައްސަލަ ސީރިއަސް މައްސަލައެއްގެ ގޮތުގައި ބެލުމަށް ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކުގައި ދަންނަވައިފިން. އަދި މިފަދަ ކަމެއް ތަކުރާރު ނުވާނޭހެން ކަރަންޓުގެ ހިދުމަތުގެ ކަންކަން އިންތިޒާމް ކުރަން ކުރަންޖެހޭ ހުރިހާ ކަމެއް ސަރުކާރުން ކުރާނެ ވާހަކަ ދަންނަވަން،" މުއިއްޒު ވިދާޅުވި އެވެ.
އެ ދުވަހު ކަރަންޓު ކެނޑުމުގެ ކުރިން 34 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި މާލެއިން 24 ފަހަރު ކަރަންޓު ކެނޑުނެވެ. ކަރަންޓު ކެނޑުމުގެ ހަގީގީ ސަބަބީ އިންޖީނުތަކަށް ފުދޭ މިންވަރަކަށް ތެޔޮ ނުލިބުމެވެ. ތެޔޮ ނުލިބެނީ ތެޔޮ ބިލަށް ސްޓެލްކޯއިން ފައިސާ ނުދައްކާތީ، ތެޔޮ ދޫކުރުން އެސްޓީއޯއިން ލިމިޓު ކުރުމުންނެވެ. އެކަންކަން އިތުބާރު ހުރި މަސްދަރުތަކުން މީގެ ކުރިން މި ނޫހަށް ވަނީ ކަށަވަރުކޮށްދީފަ އެވެ.
އެ ހުރިހާ މައުލޫމާތަކީ ރައީސް މުއިއްޒަށް އެނގިވަޑައިގަންނަވާނެ މައުލޫމާތެވެ. އެކަމަކު ވެސް ރައީސް އިހުތިޔާރު ކުރެއްވީ ކަރަންޓު ކެނޑުނު މައްސަލައިގައި ފުލުހުން ލައްވައި ޖިނާއީ ތަހުގީގެއް ހިންގާށެވެ. އެ ބުނާ ޖިނާއީ ތަހުގީގެއް އަދިވެސް ކޮޅެއްގައި ނުޖެ އެވެ.
"ތި އުޅެނީ ދިވެހިރާއްޖޭގަތަ؟" | އިހްތިރާމް ނުބެހެއްޓެވުން
ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ އޮފީހުގައި މިދިޔަ ހޯމަ ދުވަހު ބޭއްވި ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުމުގައި ރައީސް އެންމެ ބޮޑަށް ދެއްކެވި އެއް ވާހައަކީ އިހްތިރާމުގެ ވާހަކަ އެވެ. ރާއްޖޭގައި އެކަކު އަނެކަކަށް އިހުތިރާމް ނުކުރާތީ އިހްތިރާމް ކުރުމުގެ ގައުމީ ކެމްޕެއިނެއް ފައްޓަވާ ވާހަކަ އެ ދުވަހު މުއިއްޒު އިއުލާން ކުރެއްވި އެވެ.
"އާދެ، އިހްތިރާމް އަދާކުރުމުގެ ގައުމީ މަޝްރޫއެއް ފެށުނު ވާހަކައަކީ ހަމަ ދަންނަވާލާ ވާހަކައެއް ނޫން. މިއީ ވަރަށް ސީރިއަސްކަމާއެކީގައި އަޅުގަނޑުމެން ކުރިއަށް ގެންދަން ބޭނުންވާ ކަމެއް،" މުއިއްޒު ވިދާޅުވި އެވެ.
މުއިއްޒު އެ ވާހަކަ ދެއްކެވީ، އޭގެ ދެ ދުވަސް ކުރިން އެމަނިކުފާނުގެ ސިޔާސީ ދުޝްމަން، ކުރީގެ ރައީސް އަބްދުﷲ ޔާމީންއަށް ދިމާލަށް ވަރަށް ހުތުރުކޮށް ޕާޓީ މެންބަރުން ލައްވައި އެއްޗެހި ގޮއްވެވުމަށްފަހު އެވެ.
ވެރިކަން ކުރާ ޕީއެންސީ އިން ބޭއްވި އެ ޖަލްސާ އަޑުއެހި ބައެއް މީހުން ބުނަނީ، ދިވެހިރާއްޖޭގައި ވެރިކަން ކުރި ރައީސްއަކާ ދިމާލަށް ލައިވް ޓީވީގައި އެވަރަށް ހުތުރު އެއްޗެހި މީގެ ކުރިން ގޮވާފައިނުވާ ކަމަށެވެ. މި ލިޔުމުގައި އެ ވާހަކަ ނުލިޔެވޭ، ހުތުރުކަން ބޮޑު ފާފަތާއި ކުށްތައް ޔާމީންގެ ބޮލުގައި އެ ދުވަހު ޕީއެންސީން އެޅުވި އެވެ.
މުއިއްޒުގެ ފުރިހަމަ ބާރު ހިނގާ ޕީއެންސީ އިން އެ ރޭ އަހުލާގު ބެހެއްޓި ގޮތް އެންމެ ރަނގަޅަށް ވިދާޅުވެދެއްވީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ އެންމެ ފުރަތަމަ އަންހެން މިނިސްޓަރު ރާޝީދާ ޔޫސުފް އެވެ. އޭނާ ވިދާޅުވީ އެ ދުވަހު ޕޯޑިއަމަށް އެރި ޕީއެންސީ މެންބަރުން ވާހަކަ ދެއްކީ "އެންމެ ހުތުރު ބަހުން" އަދި "އެންމެ ދަށު ދަރަޖައިގެ އިބާރާތުން" ކަމަށެވެ.
"2026 އައިއިރު [ޕީއެންސީގެ] މުޅިން ރާގު ބަދަލުވެއްޖެ. ބަހުރު އަދި އެއަށް ވުރެ ހުތުރުވެއްޖެ. މި ދައްކަނީ ގައުމެއްގެ އިސް ސަފުގައި ތިއްބެވި ބޭފުޅުންގެ ވާހަކަ. ދިވެހި ބަހުން މުހާތަބު ކުރެވޭނެ އެންމެ ހުތުރު ބަހުން، އެންމެ ދަށު ދަރަޖައިގެ އިބާރާތުން ރައީސް ޔާމީންއަށް މަލާމާތް ކުރާ އަޑު ގަދަވެއްޖެ. މަޖިލިސް މެންބަރުން ވެސް ހަމަ އެފަދަ،" ފޭސްބުކްގައި ރާޝިދާ ވިދާޅުވި އެވެ.
އިހްތިރާމް އަދާ ނުކުރެއްވުމުގެ ސިފަތައް ސީދާ ރައީސް މުއިއްޒުގެ ކިބައިން ވެސް ވަނީ ފެނިފަ އެވެ. ބޮޑުވަޒީރު ނަރެންދުރަ މޯދީ އާއި އިންޑިއާއަށް ކުރެއްވި ތުހުމަތުތައް އެކަމަށް ފުދެ އެވެ. އަދި ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުމެއްގައި ސުވާލެއް އަމާޒުވުމުން ކޯފާ އިސް ކުރައްވައި ދެއްވި ރުންކުރު ޖަވާބުން ވެސް އެމަނިކުފާނު އެހެން އިންސާނުންނާމެދު ދެކެވަޑައިގަންނަވާ ގޮތް ސާފުވެ އެވެ.
އޯގަސްޓް 31، ގައި ބޭއްވި ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުމުގައި ދައުރު ނޫހުގެ ނޫސްވެރިޔާ މުޒައްޔިން ނާޒިމް ސުވާލެއް ކުރުމުން މުއިއްޒު ވަނީ ރައްދުގައި ނޫސްވެރިޔާއާ ސުވާލު ކުރައްވައިފަ އެވެ. މުއިއްޒު ފުރަތަމަ އެއްސެވީ މުޒައްޔިން "ކޮން ގައުމެއްގައި ތޯ ތި އުޅުއްވަނީ" އެވެ.
އެހެން ސުވާލެއްގައި، ކޮންމެ ހަފުތާއެއްގައި ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުމެއް ބާއްވަން ވެވަޑައިގެންނެވި ވައުދާ އެއްގޮތަށް އަމަލު ނުކުރައްވަނީ ކީއްވެތޯ މުޒައްޔިން އެހުމުން މުއިއްޒު ވަނީ "ކޮންމެ ހަފުތާއަކު ވެސް މީޑިއާއާ" ބައްދަލު ކުރައްވާ ކަމަށް ވިދާޅުވެ ދޮގު ހައްދަވައިފަ އެވެ.
އެހާ ފާޅުކަން ބޮޑު ގޮތެއްގައި ރައީސް ދޮގު ހެއްދެވުމުން މުޒައްޔިންގެ މޫނަށްވީ ގޮތުން، "ހައިރާންފުޅުވެވަޑައިގެން އިންނަވާނެ ކަމެއް ނެތް" ކަމަށް ވިދާޅުވެ، އަނެއްކާ ވެސް އޭނާއަށް ކުޑައިމީސްވާ ގޮތަށް މުއިއްޒު ވާހަކަ ދެއްކެވި އެވެ.
ރައީސް މުއިއްޒުގެ އެ ދުވަހުގެ އަމަލުތައް އެންމެ ސާދާކޮށް އާންމުންނަށް ހަމައަށް ގެނެސްދެއްވީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކުރީގެ ނައިބުރައީސް ޑރ. މުހައްމަދު ޖަމީލް އަހުމަދެވެ. އޭނާ ރައީސް މުއިއްޒު ސިފަ ކުރެއްވީ "ޒަމާނަކުން އައި ކިބުރުވެރިއެއް" ގެ ގޮތުގަ އެވެ.
"މިއަދު މީހުން [ރައްޔިތުން] މަނިކުފާނު ސިފަކުރަނީ ޒަމާނަކުން އައި ކިނބުރުވެރި ރާއްޖެ މިހާތަނަށް ނުދެކޭ މުތުލަގަށް ދޮގުހަދާ ވެރިޔެއްގެ ގޮތަށް. ވިސްނަންވީ ދާދިއަވަހަށް ޔަގީން ކަމާއެކު ނިމެންދާ ތި ވެރިކަމަށްފަހު، އާންމު މީހެއްގެ ގޮތުގައި އުޅެންޖެހޭނެ ހާލަތާމެދު ނޫންތޯ؟،" ޖަމީލް ވިދާޅުވި އެވެ.
"އެކަން ވެސް، މިކަން ވެސް ކުރީ އަޅުގަނޑު" | ކްރެޑިޓް ނެންގެވުން އަދި
މުއިއްޒުގެ ފަރާތުން ފެންނަ އެންމެ "ކުޅޭކުޅޭ" އެއް ސިފައަކީ އެންމެ އެނގޭ ފާޅުކަން ބޮޑު ކަންކަމުގައި ވެސް ދޮގު ހައްދަވައި، ކަންކަމުގެ ކްރެޑިޓް ނަންގަވަން މަސައްކަތް ކުރެއްވުމެވެ.
އޭގެ އެންމެ ރަނގަޅު މިސާލަކީ ރައީސް ޔާމީންގެ ވެރިކަމުގައި އެޅި ސިނަމާލެ ބްރިޖާއި ކުރީގެ ރައީސް އިބްރާހިމް މުހައްމަދު ސޯލިހުގެ ވެރިކަމުގައި ފެށި ތިލަމާލެ ބްރިޖުގެ މަސައްކަތުގެ ކްރެޑިޓް ނަންގަވަން އުޅުއްވުމެވެ.
އެ މަސައްކަތް އެންމެ ބޮޑަށް ކުރިއަށް ގެންދިޔައީ ސަރުކާރުގެ ޕްރޮޕެގެންޑާ މެޝިނެއްގެ ގޮތުގައި ހިންގާ ޕަބްލިކް ސާވިސް މީޑިއާއިންނެވެ. އެތަނުން ހެދި ބައެއް ވީޑިއޯތަކުގައި ބްރިޖުގެ މަސައްކަތް ކުރިއަށްގެންދާ ގޮތުގެ ޓައިމްލައިން އޮޅުވާލައިގެން ވަނީ ގެނެސްދީފަ އެވެ.
ތިލަމާލެ ބްރިޖުގެ މަސައްކަތް ފެށީ އޯގަސްޓް، 2022، ގަ އެވެ. އެ މަސައްކަތް އެންމެ ފުރަތަމަ ނިންމަން ހުށަހެޅީ 2024 އަށެވެ. އެކަމަކު، ނިންމަން ބުނި ތާރީހު ފަހުން 2027 އަށް ބަދަލު ކުރި އެވެ. ތާރީހު ފަސްކުރަން ޖެހުނު އެއް ސަބަބަކީ އެ ބްރިޖަކީ ނިކަން ބިޔަ ސްކޭލެއްގައި ކުރިއަށްދާ މަސައްކަތެކެވެ. ދުނިޔޭގެ އެންމެ އުސް ޕްރީކާސްޓް ތަނބު ޖަހާފައި އެ ހުރީ އެ ބްރިޖުގަ އެވެ.
ތިލަމާލެ ބްރިޖުގެ ކްރެޑިޓް ނަންގަވަން ރައީސް މުއިއްޒު މަސައްކަތް ކުރައްވާއިރު، ބްރިޖުގެ ސަލާމަތާ ގުޅޭ ދޮގު ވާހަކައެއް ފަތުރުއްވައި އާންމުންގެ ހިތްތަކަށް ބިރުވެރިކަން ވެއްދެވުމަށް މީގެ ކުރިން މުއިއްޒު ވަނީ މަސައްކަތް ކުރައްވައިފަ އެވެ.
"ވަރަށް ކަންބޮޑުވާ ކަމެއް ހަގީގަތުގައި މިހާރު މާލޭގައި ހަދަމުންއެދާ ބްރިޖުގެ މައްސަލައަކީ. އަޅުގަނޑުގެ ޕްރޮފެޝަނަލް ބެކްގްރައުންޑުން ވިސްނާލާއިރުގައި، އެ ޕްރޮފެޝަނަލް ވިސްނުމުން ވިސްނާލާއިރުގައި، އިންޖިނިއަރިންގެ ގޮތުން ވިސްނާއިރުގައި ވެސް ހަގީގަތުގައި ވަރަށް ކަންބޮޑުވުން އެބަހުރި އެ މަޝްރޫއު ކުރިއަށްގެންދާ ގޮތާ މެދުގައި،" އޯގަސްޓް 16، 2023، ގައި މުއިއްޒު ވިދާޅުވެފައިވެ އެވެ.
ސިނަމާލެ ބްރިޖު ބިނާ ކުރެއްވީ ވެސް މުއިއްޒު ކަމަށް ވިދާޅުވެ އެމަނިކުފާނާއި އެމަނިކުފާނުގެ ޕާޓީގެ މެންބަރުން ގެންދަވަނީ ވަރަށް ބޮޑެތި ދޮގުތަކެއް ހަދަމުންނެވެ. އެކަމަކު، އެ ބްރިޖާއި މުއިއްޒުއާ އެއްވެސް ގުޅުމެއް ނުވާކަން ރައީސް ޔާމީން ވަނީ ހާމަކޮށްދެއްވައިފަ އެވެ.
"އަޅުގަނޑު ހަމަ ވަރަށް ސާފުކޮށް ދިވެހި ރައްޔިތުންނަށް މި ދަންނަވަނީ ހައުސިން މިނިސްޓަރަކަށް މުއިއްޒު އޭރު ހުންނެވި. ބްރިޖެއް އެޅުމުގެ ވާހަކަ ދެކެވުނީ ޝީ ޖިން ޕިން އަރިހަށް އަޅުގަނޑު ކުރި ޒިޔާރަތެއްގައި. ހުރިހާ ޑިސްކަޝަނެއް އޭގެ ފަހުން ކުރިއަށްދިޔައީ ރައީސް އޮފީހުގައި. އިގްތިސާދީ ކޮމިޓީގައި. އޭގައި އިސްކޮށް އަޅުގަނޑުމެންގެ ތެރެއިން ތިއްބެވި ބޭފުޅުން އޭރު އަދީބު ނައިބުރައީސަކަށް ހުންނެވީ،" އޯގަސްޓް 30، ގައި ޔާމީން ވިދާޅުވި އެވެ.
ކަންކަމުގެ ކްރެޑިޓް ނަންގަވަން އުޅޭ ކަމުގެ އަނެއް މިސާލަކީ އިސްލާމިކް މިނިސްޓަރު ޑރ. މުހައްމަދު ޝަހީމް އަލީ ސައީދަށް ލިބިވަޑައިގެންނެވި ލަނޑެވެ. ހައްޖު ކިޔުގައި ތިބި އެންމެނަށް 2025 ވަނަ އަހަރު ހައްޖަށް ދެވުމުގެ މަގު ތަނަވަސްވުމުން އެކަމާ އުފާ ކުރައްވައި އެ ހަބަރު ޝަހީމް އާންމުންނާ ހަމައަށް ވަގުތުން ގެނެސްދެއްވި އެވެ.
ނަމަވެސް އެ ހަބަރު ހިއްސާ ކުރައްވާ ޝަހީމް ކުރެއްވި ސޯޝަލް މީޑިއާ ޕޯސްޓު ވަގުތުން ޑިލީޓްކޮށްލަން ޖެހިވަޑައިގެންނެވި އެވެ. އޭގެ ސަބަބު ނޭނގި ތިއްބާ ދެން ފެނުނީ ޝަހީމް ކުރެއްވި ޕޯސްޓެއްގެ ފިއްޔަށް ވެސް ބަދަލެއް ނުކުރައްވާ އެ ޕޯސްޓު ރައީސް މުއިއްޒު ޝާއިއު ކުރެއްވި މަންޒަރެވެ.
"2025 ގައި ހައްޖަށް ދެވޭނެ ކަމަށް ކޯޕަރޭޝަންގެ ކިއުގައި ތިބި އެންމެހައި ފަރާތްތަކަށް މިއަހަރު ހައްޖަށް ދެވޭނެ. އިންޝާ ﷲ. އަދި މިއީ ޒަމާންތަކަކަށް ފަހު، އެ އަހަރެއްގައި ކިއުގައި ޖެހިފައި ތިބި އެންމެންނަށް އެ އަހަރުގެ ހައްޖަށް ދެވޭ ފުރަތަމަ ފަހަރުކަން ފާހަގަކުރަން،" މާޗް 23، 2025، ވަނަ ދުވަހުގެ މެންދަމު 1:59 ގައި ރައީސް މުއިއްޒު ކުރެއްވި ޕޯސްޓުގައި ވިދާޅުވި އެވެ.
~~
މުއިއްޒުގެ ވެރިކަމާމެދު އެންމެ ކަންބޮޑުވާންޖެހޭ އެއް ކަމަކީ ގައުމެއްގެ ގޮތުގައި ދިވެހިރާއްޖެ ފަހަތަށް ދިޔުމެވެ. ބިރުވެރިކަމަކީ އިގްތިސާދަށް ކޮންޓްރިބިއުޓް ކުރާ މައިގަނޑު ސެކްޓާތައް އިނދަޖެހުމާ ގާތަށް ދިޔުމެވެ. ނުރައްކަލަކީ ނާތަހުޒީބީ ގޮތްތަކުގެ އަގު ދިވެއްސެއްގެ ލެއިން ދައްކަންޖެހުމުގެ ބިރު ހީވުމެވެ.
ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހަގީގަތަކީ މިއަދު މިއީ އެވެ. ގަބޫލު ކުރައްވަން ބޭނުންވެވަޑައިނުގެންނެވި ނަމަވެސް ނުވަތަ އެނގިވަޑައިނުގެންނެވި ނަމަވެސް އެކަން ބަދަލެއް ނުވެ އެވެ. ރައްޔިތުންގެ ތަޖުރިބާއަށް ތަފާތެއް ނާދެ އެވެ.
