ރައްޔިތުންގެ ޕެޓިޝަނާ ދެކޮޅަށް ސަރުކާރުން އުފުލީ ބަރު ހަތިޔާރު

ދިވެހިރާއްޖޭގެ ގާނޫނުއަސާސީ ބުނާ ގޮތުން، ދިވެހި ދައުލަތުގެ އެންމެހައި ބާރުތައް ފެށިގެން އަންނަނީ ރައްޔިތުންގެ ކިބައިންނެވެ. ގާނޫނުއަސާސީގައި ވާ ގޮތުން ރައްޔިތުންނަށް ލިބޭ އެންމެ ބޮޑު ދެ ބާރަކީ ދައުލަތުގެ ހުއްދައެއް ކުރިން ހޯދުމަކާ ނުލައި އެއްވުމާއި ހަޅުތާލު ކުރުމެވެ. މިއީ ރައްޔިތުންގެ ބަރު ހަތިޔާރެވެ. 

ރަށްރަށުގެ ބިންތައް ދައުލަތުން ބޭނުންވި ހިނދަކު ރައްޔިތުންގެ އަތުން ނިގުޅައިގަނެވޭނެ ގޮތަށް ގާނޫނު އިސްލާހު ކުރަން ސަރުކާރުން ހުށަހެޅުމުން، އެކަމާ ދެކޮޅު ހަދަން ދިވެހިން ނެގީ ބޮމާއި ބަޑިއެއް ނޫނެވެ. 

އެންމެ އަސާސީ ޑިމޮކްރެޓިކް އުސޫލުތަކަށް ނުފެތޭ އަދި ދިވެހިންގެ ސަގާފަތާ ވެސް ހިލާފަށް ރައީސް މުހައްމަދު މުއިއްޒުގެ ސަރުކާރުން ރަށްރަށުގެ ބިންތައް އަތުލަން އުޅޭތީ، ސިވިލް ސާވަންޓުން މަސައްކަތް ހުއްޓާލައި އިހުތިޖާޖެއް ނުކުރެ އެވެ. ރައްޔިތުން ނުކުމެ ވެރި ރަށް މާލޭގެ މަގުތަކެއް ނުފުރުލާ އެވެ. 

ލިބިފައިވާ ބޮޑެތި ބާރުތަކުގެ ބޭނުން ކުރުމުގެ ބަދަލުގައި ދިވެހިން އިހުތިޔާރު ކުރީ އެންމެ ސުލްހަވެރި ގޮތެވެ. އެއީ ގާނޫނުއަސާސީ އިން ލިބިދީފައިވާ، މިނިވަންކަމާއެކު ފިކުރުކުރުމާއި ބުއްދިއަށް ފެންނަ ގޮތްތައް ހާމަ ކުރުމާއި ދުލާއި ގަލަމާއި އެ ނޫން ވެސް ގޮތްތަކުން ހިޔާލުފާޅު ކުރުމުގެ ބާރެވެ. 

 ރައީސް މުއިއްޒުގެ ސަރުކާރުން ނަގަން އުޅޭ ބާރުތަކާ ދެކޮޅަށް ދިވެހިން ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހަށް ހުށަހެޅީ ޕެޓިޝަނެކެވެ. ޑިމޮކްރަސީ އަދި ހެޔޮވެރިކަމުގެ ދިފާއުގައި މަސައްކަތް ކުރާ އެކްޓިވިސްޓް މިދުއަމް ސައުދު އިސްވެ ހުރެ ހުށަހެޅި އެ ޕެޓިޝަނަށް ކުޑަ ވަގުތުކޮޅެއް ތެރޭ ބޮޑު ތަރުހީބެއް ލިބުނެވެ. 

ބިންތައް އަތުލުމުގެ ބާރު ހޯދަން މަޖިލީހަށް ވައްދާފައިވާ އެ އިސްލާހު ބޭރުކޮށްލަން ގޮވާލައި ހުށަހެޅި އެ ޕެޓިޝަނަށް މަޖިލީހުގެ ތަޅުމުގައި ބަހުސް ކުރަން މަޖުބޫރުވާ މިންވަރަށް ސޮއި ހަމަކޮށް، ލިޔުމާއި ކަރުދާހުން ދިވެހިން ދެއްކީ ސުލްހަވެރި ޑިމޮކްރެޓިކް ހަރަކާތެއްގެ ރީތި ނަމޫނާއެކެވެ. 

އެކަމަކު، ޕެޓިޝަނަށް އެހާ ބޮޑު ތަރުހީބެއް ލިބުމުން، ސަރުކާރުން ކަން ކުރީ ރިވެތި ހުރިހާ ގޮތަކާ ހިލާފަށެވެ. ފުރަތަމަ ކުރި ކަމަކީ، ސަރުކާރު އަޑީގައި އޮވެ، ރަށްރަށުގެ ބިންބިމާއި ފަޅުތައް އަތުލިޔަސް ހެޔޮ ކަމަށް ބުނާ "ޕެޓިޝަނެއް" މަޖިލީހަށް ވެއްދުމެވެ. ދެން، ދައުލަތުގެ ހުރިހާ ބާރެއް ޖަމާކޮށް ކުރަން ފެށީ މުޅި ޕެޓިޝަން ނިޒާމް ފުނޑާލުމުގެ މަސައްކަތެވެ. 

ސަރުކާރުން ހޯދަނީ ބިންތައް ފޭރިގަނެވޭނެ ހީލަތްތެރި ގާނޫނީ މަގެއް 

އޯގަސްޓު 4، ވަނަ ދުވަހުގެ ރޭ ގަޑިން 7:04 ޖެހިއިރު، ގާނޫނު ހަދާ މަޖިލީހުގައި ތުޅާދޫ ދާއިރާ ތަމްސީލު ކުރަން އެ ދާއިރާގެ ރައްޔިތުން އައްޔަންކޮށްފައިވާ ހާދިމު ހުންނެވީ މަޖިލިސް އިދާރާގެ ސެކްޝަން-ޑީ ގެ ކައުންޓަރު ކައިރީގަ އެވެ. 

ކައުންޓަރުގެ ފަހަތުގައި އިން މުވައްޒަފަށް ހަންނާނު ދިއްކޮށްލީ ހަތަރު ގަނޑުގެ ޑޮކިއުމެންޓެކެވެ. އެއީ އޭނާގެ ސްޕޮންސަރުގެ ދަށުން މަޖިލީހަށް ހުށަހަޅާ ބިލެކެވެ. ބިލުގައި އޮތީ ލާމަރުކަޒީ ގާނޫނަށް ސަރުކާރުން ގެންނަން ބޭނުންވާ އެންމެ ފަހުގެ އިސްލާހެވެ. 

އެ ބިލުގެ ފުރަތަމަ އިސްލާހުގައި ބުނެފައި ވަނީ "މި ގާނޫނުގައި ނުވަތަ އެހެން ގާނޫނެއްގައި އެހެން ގޮތަކަށް ބަޔާންކޮށްފައި ވީ ނަމަވެސް ކައުންސިލުގެ އިހުތިސާސްގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ބިމާއި ތަންތަނުގައި ސަރުކާރުން ތަރައްގީގެ މަޝްރޫއު ހިންގުމަށް އެތަންތަން ކައުންސިލުގެ އިހްތިސާސުން ވަކި ކުރުމަށް ވަޒީރުންގެ މަޖިލީހަށް ނިންމިދާނެ" ކަމަށެވެ. 

ހަމަ އެ މާއްދާގައި ދެން ބުނަނީ، "މިފަދައިން މަޝްރޫއުތައް ހިންގުމަށްޓަކައި ކައުންސިލުގެ އިހްތިސާސްގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ބިމެއް ނުވަތަ ތަނެއް ވަކި ކުރުމަށް ވަޒީރުންގެ މަޖިލީހުން ނިންމުމަށްފަހު، އެކަން ކަމާ ބެހޭ އިދާރާއިން ކައުންސިލަށް އެންގުމުން، އެ ބިމެއް ނުވަތަ ތަނެއް ކައުންސިލުގެ މިލްކިއްޔާތުން ވަކިވެ، ދައުލަތުގެ ފުރިހަމަ ބާރު ހިނގާ ބިމާއި ތަންތަންކަމުގައި ވެގެންދާނެ" ކަމަށެވެ. 

ޖުމްލަ ހަތަރު އިސްލާހެއް މައްޗަށް އެކުލެވޭ އެ ބިލުގައި ދެން ހިމެނެނީ، ރައްޔިތުންގެ ނަމުން ރަށްރަށުގެ ބިންތައް ވަކި ކުރުމުގެ ތަފުސީލުތަކެވެ. އެއީ (1) ލޭންޑް ޔޫސް ޕްލޭނެއް ނެތަސް ސަރުކާރުން ބޭނުންވާ ތަނަކުން ބިން ހޯދުމާއި (2) ސަރުކާރުގެ ޕްރޮޖެކްޓުތަކަށް ފުރިހަމައަށް އެއްބާރުލުންދޭން ކައުންސިލްތަކަށް މަޖުބޫރުކުރުމާއި (3) ސަރުކާރުން ހިންގާ ޕްރޮޖެކްޓެއް ހުއްޓުމަށް މެދުވެރިވެދާނެ ފަދަ ނިންމުންތައް މަނާ ކުރުމެވެ. 

އޯގަސްޓު 10، އެ ބިލު މަޖިލީހަށް ހުށަހަޅުއްވަމުން، އަމިއްލަ މެންބަރެއްގެ ގޮތުގައި މަޖިލީހަށް އިންތިހާބުވި ހަންނާނު ވަނީ ބިލު ހުށަހަޅާ މައިގަނޑު ސަބަބުތަކެއް ހާމަކުރައްވައިފަ އެވެ. އެއީ؛ 

• ކައުންސިލްތަކުގެ އިހްތިސާސުގައި ބިން ހުއްޓަސް ކައުންސިލަށް އެތަންތަން ތަރައްގީ ނުކުރެވުން
• ކައުންސިލްތަކުގެ ބާރުގެ ދަށުގައި ހުރި ބިންތަކުގައި ތަރައްގީގެ ޕްރޮޖެކްޓެއް ހިންގަން ބަލާއިރު އިދާރީ މަރުހަލާ ދިގުލައިގެންދިޔުން
• ކައުންސިލްތަކުގެ އިހްތިސާސްގެ ދަށުގައި ހުރި ބިންތަކުގައި ހިންގަން ބޭނުންވާ ތަރައްގީ ބޮޑެތި ޕްރޮޖެކްޓުތަކަށް ސިޔާސީ ގޮތުން ދެކޮޅު ހެދުން
• ތަރައްގީގެ މަޝްރޫއުތަކުގައި ސަރުކާރަށް އެއްބާރުލުން ދޭން ކައުންސިލަށް މަޖުބޫރު ކުރުން

ހަންނާނު ހުށަހެޅުއްވި ބިލުގައިވާ ގޮތަށް ރައްޔިތުންގެ ބިން ދައުލަތަށް ނެގުމަކީ ލާމަރުކަޒީ ގާނޫނުގެ ދަށުން ސަރުކާރަށް މިހާރު ވެސް ލިބޭ ބާރެކެވެ. އަދި ސަރުކާރުން ޕްރޮޖެކްޓެއް ހިންގާ ނަމަ އެ ޕްރޮޖެކްޓުގެ  އިދާރީ ކަންކަން ހަމަޖެއްސުމާއި ދޭންޖެހޭ ހުއްދަތައް ދިނުމަކީ ކައުންސިލުގެ މައްޗަށް މިހާރު ވެސް ގާނޫނު ލާޒިމް ކުރާ ކަމެކެވެ. 

ލާމަރުކަޒީ ގާނޫނުގެ 2-56 ގެ ނ. ގައި އޮންނަނީ، "ގައުމީ އިދާރާއަކުން ކުރިއަށްގެންދަން ބޭނުންވާ މަޝްރޫއެއް ހިންގުމަށްޓަކައި ރަށު އަދި ސިޓީ ކައުންސިލްގެ އިހުތިސާސްގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ވަސީލަތްތަކާއި ބިނާތަކާއި ނުއުފުލޭ ހަރުމުދާގެ ތެރެއިން އެއްވެސް ތަނެއް ނުވަތަ މުދަލެއް ގައުމީ އިދާރާއަކުން ބޭނުންވެއްޖެ ނަމަ، އެފަދަ ތަންތަނާއި މުދާ ގައުމީ އިދާރާގެ ބޭނުމަށް ނެގިދާނެ" ކަމަށެވެ. 

ނަމަވެސް "އެފަދައިން ތަނެއް ނުވަތަ މުދަލެއް ނަގަންވާނީ ކައުންސިލްތަކުން ކޮށްފައިވާ އިންވެސްޓްމަންޓްތަކަށް އެކަށީގެންވާ ބަދަލެއް ދިނުމަށްފަހު" ކަމަށް ވެސް ހަމަ އެ މާއްދާގައި ބުނެފައިވެ އެވެ.

އޭގެ އިތުރުން، ލާމަރުކަޒީ ގާނޫނުގެ 2-56 ގެ އ. ގައި ބުނެފައި ވަނީ، "ގައުމީ ތަރައްގީއާ ގުޅުހުންހުރި ކަމަކާ ގުޅޭ ގޮތުން ރަށުގެ ނުވަތަ ސިޓީ ކައުންސިލްގެ އިހުތިސާސްގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ވަސީލަތެއް ނުވަތަ ބިނާއެއް ނުވަތަ ނުއުފުލޭ ހަރުމުދަލެއް ހިމެނޭ ގޮތަށް މަޝްރޫއުއެއް ކުރިއަށްގެންދަން ދައުލަތުން ބޭނުންވެއްޖެ ނަމަ ކައުންސިލުން އެ މަޝްރޫއުއެއް ހިންގަން ދައުލަތަށް ދޭންޖެހޭ ހުއްދަދޭންވާނެ" ކަމަށެވެ. 

ގާނޫނު މިހާރު އޮންނަ ގޮތުން ރަށަކުން ބިމެއް ބޭނުންވެއްޖެ ނަމަ ސަރުކާރުން އެ ރަށެއްގެ ކައުންސިލަކަށް އެކަން އަންގަނީ އެވެ. ދެން ކައުންސިލުން ބިން ކަނޑައި، ނިންމަންޖެހޭ އިދާރީ ބައި ކުރިއަށްގެންދަނީ އެވެ. 

ލާމަރުކަޒީ ގާނޫނަށް ހަންނާނު މިހާރު ހުށަހަޅުއްވައިގެން އުޅޭ އިސްލާހުގެ ސަބަބުން އަންނާނެ ބަދަލަކީ، މަންޒަރުން ކައުންސިލުތައް ފޮހެވުމެވެ. ކައުންސިލުން ބިން ކަނޑައިދެން ދެން، އިދާރީ ކަންކަން ހަމަޖައްސަން ދެން ސަރުކާރުން މަޑުކުރަންޖެހޭ ކުރުން އެއިރުން ނިމުމަކަށް އަންނާނެ އެވެ. އެއިރުން، ރަށްރަށުގެ ބިންތަކާއި އެ ބިންތަކަށް އޮތް ބާރު ރަށު ރައްޔިތުންގެ ކިބައިން ހަމަ އެކީ ނިގުޅައިގަނެވުނީ އެވެ. 

އީ-ޕެޓިޝަން ޕޯޓަލް: ޒަމާނީ ކުރިއެރުމެއް އަދި އިންގިލާބީ ބަދަލެއް

ޑިމޮކްރަސީއަކަށް ރާއްޖެ ބަދަލުވިފަހުން މި ހިނގައިދިޔަ 18 އަހަރުގެ ތެރޭގައި، ރައްޔިތުންނަށް އިތުރަށް ލިބުނު އެންމެ ބޮޑު އެއް ބާރަކީ ފެބްރުއަރީ، 2026، ގައި ތައާރަފު ކުރި އީ-ޕެޓިޝަން އެވެ. 

 މީގެ ކުރިން ވެސް ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހަށް ޕެޓިޝަން ހުށަހެޅުމަކީ ރައްޔިތުންނަށް އޮތް ބާރެކެވެ. ނަމަވެސް އެ ބާރު ހަގީގަތުގައި ޕްރެކްޓިސް ކުރަން މި ފެށުނީ އިލެކްޓްރޯނިކް ޕެޓިޝަން ހުށަހެޅުމުގެ ފުރުސަތު ހުޅުވުމުންނެވެ. 

ހާއްސަކޮށް، ރާއްޖެ ފަދަ އާބާދީ ކުޑަ، މޯބައިލް ފޯނާ ރައްޓެހި ގައުމަކަށް މިއީ ލިބުނު ވަރަށް ބޮޑު ކުރިއެރުމެކެވެ. ކޮމިއުނިކޭޝަން އޮތޯރިޓީ އޮފް މޯލްޑިވްސް އިން ޖޫން، 2026، ގައި އާންމުކޮށްފައިވާ ހިސާބުތަކަށް ބަލާއިރު، ރާއްޖޭގައި 841,556 މޯބައިލް ސަބްސްކްރިޕްޝަން (ޕްރީ-ޕެއިޑް/ޕޯސްޓް-ޕެއިޑް) އަދި 343,435 މޯބައިލް އިންޓަނެޓް ސަބްސްކްރިޕްޝަން ބޭނުން ކުރެ އެވެ. 

އީ-ޕެޓިޝަންގެ ނިޒާމަކީ ސައުތު އޭޝިޔާއާ ބީރައްޓެހި ނިޒާމެކެވެ. ސައުތު އޭޝިޔާގައި، މަޖިލީހަށް އީ-ޕެޓިޝަން ހުށަހެޅެނީ ރާއްޖޭގެ އިތުރުން ޕާކިސްތާނާއި ތައިލެންޑުގައި އެކަންޏެވެ. އެ ލިސްޓުގައި ރާއްޖެ ހިމެނުމަކީ ކުޑަކަމެއް ނޫނެވެ. 

އީ-ޕެޓިޝަންގެ ނިޒާމު ތައާރަފު ކުރުމުގެ އިތުރުން، ވަކި މިންވަރަށް ސޮއި ހަމަކުރުމުން އެ ޕެޓިޝަނަކަށް ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގައި ބަހުސް ކުރަން ލާޒިމުވާ ގޮތަށް ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ގަވާއިދު ވެސް ފެބްރުއަރީގައި ބަދަލު ކުރި އެވެ. މިއީ ވެސް ރައްޔިތުންނަށް ލިބުނު ބޮޑު ބާރެކެވެ.

މިހާ ފުރިހަމަ ސިސްޓަމެއް ރާއްޖެއަށް ތައާރަފުވި އެއް ސަބަބަކީ އެ ނިޒާމު އުފަން ކުރުވުމުގައި ޔުނައިޓެޑް ނޭޝަންސް ޑިވެލޮޕްމަންޓް ފަންޑް (ޔޫއެންޑީޕީ) އާއި އިނގިރޭސިވިލާތުގެ ސަރުކާރުން އެ މަސައްކަތުގައި އެހީތެރިވެދިނުމެވެ. 

"މިއީ ސިޔާސަތު ކަނޑައެޅުމުގައި ދިވެހި ރައްޔިތުންގެ ބައިވެރިވުން އިތުރުކުރުމަށްޓަކައި އެޅުނު ވަރަށް މުހިންމު ފިޔަވަޅެއް،" ޔޫއެންޑީޕީ އިން ރާއްޖެއަށް ކަނޑައަޅާފައި ހުންނަވާ ރެސިޑެންޓް ރެޕްރެޒެންޓެޓިވް އަދުނާން ޗީމާ ވިދާޅުވި އެވެ. "އީ-ޕެޓިޝަން ޕޯޓަލްގެ ސަބަބުން ރައްޔިތުންނަށް ސީދާ މަޖިލީހާ މުއާމަލާތްކުރުމުގެ ފުރުސަތު ލިބި، ދެފުށް ފެންނަ، އިޖާބަދޭ، އަދި ޑިމޮކްރެޓިކް ނިޒާމަށް ރައްޔިތުން ކުރާ އިތުބާރު ބޮޑުވެގެންދާނެ."

އިނގިރޭސިވިލާތުން ދިވެހިރާއްޖެއަށް ކަނޑައަޅާފައި ހުންނަވާ ސަފީރު ނިކޮލަސް ލޯ ވިދާޅުވީ، އީ-ޕެޓިޝަންގެ ސަބަބުން ރައްޔިތުންގެ ބާރުވެރިކަމާއި ބައިވެރިވުން އިތުރުވެގެންދާނެ ކަމަށެވެ. 

"އަޅުގަނޑުމެންގެ އަމިއްލަ ތަޖުރިބާއަށް ބަލާއިރު، އިލެކްޓްރޯނިކް ޕެޓިޝަން ޕޯޓަލްއަކީ ރަނގަޅު ނަތީޖާ ނެރެދޭ އަދި ރައްޔިތުންގެ މެދުގައި މަގްބޫލު ނިޒާމެއް. މީގެ ސަބަބުން މުޖުތަމައުގެ އެކި ފަންތީގެ މީހުންނަށް ސީދާ މަޖިލީހާ މުއާމަލާތްކުރުމުގެ ފުރުސަތު ލިބިގެންދާނެ. އަޅުގަނޑަށް ޔަގީންވަނީ މި ނިޒާމުގެ ސަބަބުން ރައްޔިތުންގެ ބައިވެރިވުން އިތުރުކުރެވި، މާހަރާކަން [ޓްރާންސްޕޭރަންސީ] އިތުރުވެ، ގައުމީ ފެންވަރުގައި ކުރެވޭ ބަހުސްތަކުގައި ދިވެހި ރައްޔިތުންގެ ބަސް އިއްވުމަށް ފަސޭހަ އަދި ބާރުގަދަ އާ މަގެއް ހުޅުވިގެންދާނެ ކަމަށް،" ލޯ ވިދާޅުވި އެވެ.

114 ބަސް: ސަރުކާރުގެ ފަތިފުށް ހާމަވި ތާރީހީ ލަފުޒުތައް

"މިއީ ގާނޫނު ނަމްބަރު 7/2010 (ދިވެހި ރާއްޖޭގެ އިދާރީ ދާއިރާތައް ލާމަރުކަޒީ އުސޫލުން ހިންގުމުގެ ގާނޫނު) އަށް ތުޅާދޫ ދާއިރާ މެންބަރު ޢަބްދުލްޙައްނާން ސްޕޮންސާކޮށް ހުށަަހަޅާފައިވާ އިސްލާހު ގެނައުމުގެ ބިލު (20/2026/ބ-22) އަނބުރާ ގެންދިއުމަށް ގޮވަލާ ހުށަހަޅާ ޕެޓިޝަނެކެވެ. މި އިސްލާހުގައި ހުށަހަޅާފައިވާ ކަންކަމުގެ އާހިރު ނަތީޖާ އަކީ ރައްޔިތުންގެ ވޯޓަކުން ހޮވާ ކައުންސިލަރުންގެ ބާރު ކެނޑި އެބާރު ވަޒީރުންގެ މަޖިލީހަށް ލިބުމެވެ. އަދި އެއާއެކު މި އިސްލާހުތަކުން ވަޒީރުންގެ މަޖިލީހުން ނިންމާ ނިންމުންތަކާ ދެކޮޅު ހަދާ ކަމަށް ނުވަތަ އެއްބާރުލުން ނުދޭ ކަމަށް ބުނެ ރައްޔިތުން ތަމްސީލު ކުރަން ވޯޓަކުން ހޮވާފައިވާ ކައުންސިލަރުންނަށް ފިޔަވަޅު އަޅަން ފުރުސަތު ލިބެ އެވެ. އަދި ރައްޔިތުންގެ ފަރާތުން ކަންކަމުގައި ބަސްބުނުމުގެ ހައްގު ވެސް ހަނިވެދެ އެވެ. ވީމާ ހުށަހެޅިފައި މިވާ އިސްލާހުތަކަކީ ލާމަރުކަޒީ ގާނޫނު އަދި އެ ގާނޫނޫގެ ރޫހާ ހިލާފު އަދި ބާރު އެބައެއްގެ ފަރާތުން ފެށިގެން އަންނަ ރައްޔިތުންގެ ބާރު ހަނި ކުރާނެ އިސްލާހުތަކަކަށް ވާތީވެ މި ބިލު އަނބުރާ ގެންދިޔުމަށް ގޮވާލާ މި ޕެޓިޝަން ހުށަހަޅަމެވެ."

އިދާރީ ދާއިރާތައް ލާމަރުކަޒީ އުސޫލުން ހިންގުމުގެ ގާނޫނަށް ހުށަހަޅާފައިވާ އިސްލާހު އަނބުރާ ގެންދިޔުމަށް ގޮވާލާ ޕެޓިޝަން (އޯގަސްޓް 7، 2026) 

އީ-ޕެޓިޝަންގެ ނިޒާމު ފުނޑާލައިގެން ވެސް ސަރުކާރުން ބޭނުންވަނީ "މޮޅެއް"

ރައްޔިތުންގެ ޕެޓިޝަނަށް ބޮޑު ތަރުހީބެއް ލިބުމުން ސަރުކާރުން ބެލީ ހަމަ ހަގީގަތުގައި ވެސް ޕެޓިޝަނުގެ ނިޒާމު ފުނޑާލާށެވެ. ސަރުކާރުން ކަންތައް ކުރި ގޮތުން ޕެޓިޝަނުގެ އަސްލު މާނަ ގެއްލިއްޖެ އެވެ. 

ސަރުކާރުން އެންމެ ފުރަތަމަ ކުރި ކަމަކީ ސ. މީދޫ ކައުންސިލުގެ ރައީސް އަހުމަދު ޝާތިރު ލައްވައި، "ކައުންޓާ ޕެޓިޝަނެއް" ހުށަހެޅުމެވެ. އެ ޕެޓިޝަނުގައި އޮތީ ލާމަރުކަޒީ ގާނޫނަށް ހުށަހަޅާފައިވާ އިސްލާހުތައް އެ އޮތް ގޮތަށް ފާސްކޮށްދޭން އެދޭ ކަމަށެވެ.

ދެން، ސަރުކާރުގެ އޮފީސްތަކާއި ކުންފުނިތަކުގެ މުވައްޒަފުންނާއި ވެރިކަން ހިންގާ ޕާޓީގެ މެންބަރުންނާއި ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގައި އެ ޕާޓީ ތަމްސީލު ކުރާ މެންބަރުންނަށް ސަރުކާރުގެ ޕެޓިޝަނުގައި ސޮއި ކުރަން މަޖުބޫރު ކުރަން ފެށި އެވެ.

"ހުރިހާ އެންމެން ސޮއިކުރަން އަންގާފައި އޮތީ، އެމީހުން ބަލާ ކޮންބައެއްތޯ ސޮއިކުރަނީ، ނުކުރަނީ، ސޮއި ނުކުރާ މީހުންނަށް ފިޔަވަޅު އަޅާނެ،" މި ނޫހާ ވާހަކަދެއްކި އެޗްޑީސީގެ މުވައްޒަފަކު އިއްޔެ ބުންޏެވެ.

އެއަށްފަހު، ދެން ކުރަން ފެށި ކަމަކީ، ޕެޓިޝަން ނިޒާމުގެ އަގު ވައްޓާލަން ސޯޝަލް މީޑިއާގައި ދޮގު ވާހަކަ ފެތުރުމެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި، އީ-ޕެޓިޝަން ލިންކަށް ފިތާލުމުން މީހާގެ ފޯނުގައި ހުރި ޒާތީ މައުލޫމާތު ވަގަށް ނަގާ ކަމަށް ބުނެ ވާހަކަ ފެތުރުން ހިމެނެ އެވެ.

އާންމުންގެ ފަރާތުން ޕެޓިޝަން ހުށަހެޅި މިދުއަމް އަދަދު އަށް ދިން އިންޓަވިއުއެއްގައި ބުނީ، އޭނާ ހުށަހެޅި ޕެޓިޝަނަށް ސަރުކާރުން ދިނީ އޭގެ ފަހަތުގައި ހިލްމެއް، ބުއްދިއެއް އަދި ވިސްނުމެއް ވެސް ޖަޒުބާތީ ރައްދެއް ކަމަށެވެ. 

"މި ހުރިހާ ކަމެއްނުކޮށް ހަމަ ކިޔައިލަދޭންވީނު ތިމަންނަމެން މިކަންތައް މި ކުރަނީ މިހެންވެގެންނޭ؟ މީހުންނާ ވާހަކަ ދައްކާ، ކޮމިއުނިކޭޓް ކުރަންވީނު؟،" މިދުއަމް ބުންޏެވެ.

ސަރުކާރުން ކަމެއް ހުށަހަޅާފައިވާ ގޮތަށް ކަމެއް ކުރިއަށް ގެންދަން އެދި ޕެޓިޝަނެއް ހުށަހެޅުމުން އެކަން އައިބުވެފައި، ޕެޓިޝަނުގެ ރޫހާ ވެސް ހިލާފުވާ ކަމަށް މިދުއަމް ގަބޫލު ކުރެ އެވެ. 

"މިހެން އޮތް ކަމެއްގައި، ކައުންސިލަރަކު މި ޕެޓިޝަނެއް ހުށަހަޅަނީ. އެހެންވީމަ މިވީ ގޮތަކީ ޕަބްލިކް ޕެޓިޝަން ސަރުކާރުގެ އެއްޗަކަށް މި ބަދަލުވީ. އެއީ އޭގެ ޒާތުގައި، ހެޔޮވެރިކަން ހިންގާ ދުނިޔޭގެ އެއްވެސް ތަނެއްގައި ގަބޫލު ކުރާނެ ވެސް އެއްޗެއް ނޫން،" އޭނާ ބުންޏެވެ. 

"މިއީ ޕެޓިޝަންގެ ރޫހާ ވެސް ހިލާފު ކަމެއް. ޕެޓިޝަނަކީ އާންމުންގެ ފަރާތުން ދައުލަތަށް ދާ އެއްޗެއް. ބައި ޑީފޯލްޓް، ޕެޓިޝަން ކުރަނީ ހިނގަމުންދާ ކަމެއް ހުއްޓުވަން ނުވަތަ ނުކޮށް ތިބި ކަމެއް ކުރުވަން ގޮވަލާ. އަބަދުވެސް ހިނގަމުންދާ ގޮތާ ދެކޮޅު ކަމެއް. އެކަމަކު ސަރުކާރުން ނުކުމެ މި ޕެޓިޝަނެއް ހަދަނީ ހިނގަމުންދާ ކަމެއް އެގޮތަށް ކުރިއަށްގެންދަން އެދި. އެއަކަށް ނުކިޔާނެ ޕެޓިޝަނެއް. އެއީ ހިތްވަރުދިނުމުގެ ސެޓްފިކެޓެއްނު؟."

 މިދުއަމްގެ ގަބޫލު ކުރަނީ، އާންމު މީހާއަށް އަމާޒުކޮށް ޕެޓިޝަންގެ ނިޒާމު ތައާރަފު ކުރުމުން، އެކަމަށް ސަރުކާރުން ވަދެގަތުމަކީ ނިކަމެތި މީހާ އިތުރަށް ނިކަމެތިވުން ކަމަށެވެ. 

"ކައުންސިލްތަކުގައި ކައުންސިލަރުންނަށް އެބަ ލިބޭ ބާރުތަކެއް. މަޖިލިސް ވިއްޔާ މެންބަރުންނަށް އެބަ ލިބޭ ބާރުތަކެއް. ސަރުކާރަށް އެބަ ބާރުތަކެއް ލިބޭ، އިދިކޮޅު ޕާޓީއަށް ވެސް އެބަ ބާރުތަކެއް ލިބޭ. މިއިން އެއްވެސް ބާރެއް ނެތް މީހުންގެ އަޑު އިއްވަން އޮންނަ އެއްޗެއް ޕަބްލިކް ޕެޓިޝަނަކީ،" އޭނާގެ ވިސްނުން ހިއްސާ ކުރަމުން މިދުއަމް ކިޔައިދިނެވެ. 

~~

ޕެޓިޝަނަކީ ޑިމޮކްރަސީއެއްގައި ބޭނުން ކުރެވޭ ބާރުގަދަ ނިޒާމެކެވެ. ރައްޔިތުންނަށް ދެއްކޭ ރީތި ނަމޫނާއެކެވެ. އެއީ ސުލްހަވެރި ގޮތެކެވެ. މީހުންނަށް މަޖުބޫރުކޮށްގެން ޕެޓިޝަނަކަށް ސޮއި ކުރުމާއި ދޮގު މައުލޫމާތު ފެތުރުމާއި އާންމު މީހާގެ ޕެޓިޝަން ހުއްޓުވަން އުޅުމަކީ އޭގެ އިދިކޮޅެވެ. އެއީ ހަޑި ގޮތެއް އަދި ނުބައި ނަމޫނާއެކެވެ. 

ދިވެހިރާއްޖޭގެ ދިގު ތާރީހުގައި ވެސް، ރަށަކުން ބިމެއް ނުލިބިގެން ސަރުކާރަށް ނުހިންގުނު ތަރައްގީގެ ޕްރޮޖެކްޓެއް ނެތެވެ. އަސްލު ބޭނުމަކީ ރަށްރަށުގެ ބިންތައް ބޭނުންކޮށްގެން ދައުލަތުގެ ވެރިން އަމިއްލަ މަންފާ ހޯދުން ނޫން ކޮން ކަމެއްތޯ އެވެ؟