ހުއިފިލަނޑާތަކެއް ލައްގައި ތައިލެންޑްގެ ބީޗެއް ފިޔާތޮށި ކުލައަށް، ސަބަބު ތަހުގީގު ކުރަނީ

Jun 7, 2026, 11:13 AM
ސުއާން ސޮން ބީޗަށް ޕިންކް ސީ ކިއުކަމްބާ ނުވަތަ ފިޔާތޮށި ކުލައިގެ ހުއިފިލަނޑާތަކެއް ލެއްގުމާ ގުޅިގެން، އެ ސަރަހައްދަށް ގިނަ އަދަދެއްގެ ފަތުރުވެރިންގެ ސަމާލުކަން ވަނީ ހުއްޓިފަ. --- ފޮޓޯ: ދަ ނޭޝަން/އޭޝިއާ ނިއުސް ނެޓްވޯކް

ސުއާން ސޮން ބީޗަށް ޕިންކް ސީ ކިއުކަމްބާ ނުވަތަ ފިޔާތޮށި ކުލައިގެ ހުއިފިލަނޑާތަކެއް ލެއްގުމާ ގުޅިގެން، އެ ސަރަހައްދަށް ގިނަ އަދަދެއްގެ ފަތުރުވެރިންގެ ސަމާލުކަން ވަނީ ހުއްޓިފަ. --- ފޮޓޯ: ދަ ނޭޝަން/އޭޝިއާ ނިއުސް ނެޓްވޯކް

ތައިލެންޑުގެ ރާޔޮންގް ޕްރޮވިންސްގެ މުއެންގް ރާޔޮންގް ޑިސްޓްރިކްޓްގެ ފީ ސަބްޑިސްޓްރިކްޓްގައި ހުންނަ ސުއާން ސޮން ބީޗަށް ގިނަ އަދަދެއްގެ ފިޔާތޮށި ކުލައިގެ ހުއިފިލަނޑާ ރާޅާ އެކު ލައްގަމުންދާތީ، ތަހުގީގެއް ފަށައިފި އެވެ.

އެ ތަހުގީގު އަމުރު ކުރީ ތައިލެންޑުގެ މިނިސްޓްރީ އޮފް ނެޗުރަލް ރިސޯސަސް އެންޑް އެންވަޔަރަންމަންޓުންނެވެ.  ސުއާން ސޮން ބީޗުގެ އެތައް ސަތޭކަ މީޓަރެއްގެ ސަރަހައްދަކަށް މި ތަކެތި ލެއްގުމުގެ ސަބަބުން މުޅި ގޮނޑުދޮށް ފިޔާތޮށި ކުލައަކަށް ވަނީ ބަދަލުވެފަ އެވެ. 

މިއީ އެ ސަރަހައްދަށް ޒިޔާރަތްކުރާ ފަތުރުވެރިންނާއި އާންމު ރައްޔިތުންގެ ސަމާލުކަން ލިބި، ކަންބޮޑުވުން އުފެދުނު ކަމަކަށް ވަނީ ވެފަ އެވެ.

Advertisement

މި ހާދިސާއާ ގުޅިގެން ކުރި ފުރަތަމަ ދިރާސާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި، މިއީ ވަރަށް މަދުން ނޫނީ ނުފެންނަ ގުދުރަތީ ކަމެކެވެ. އަދި މިކަން ދިމާވީ ކަނޑުގެ މޫސުން ގޯސްވެ، ބާރުގަދަ ރާޅުތައް ނެގުމުގެ ސަބަބުން ކަމަށް ބެލެވޭ ކަމަށް ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކުން ބުނެ އެވެ.

ތައިލެންޑުގެ މިނިސްޓާ އޮފް ނެޗުރަލް ރިސޯސަސް އެންޑް އެންވަޔަރަންމަންޓް، ސުޗާޓް ޗޮމްކްލިން ވިދާޅުވީ، މިކަމުގެ ސަބަބުތައް ދެނެގަނެ، ތިމާވެއްޓަށް ކޮށްފާނެ އަސަރުތައް ވަޒަންކުރުމަށް ޑިޕާޓްމަންޓް އޮފް މެރިން އެންޑް ކޯސްޓަލް ރިސޯސަސްއަށް އަންގާފައިވާ ކަމަށެވެ. 

މިނިސްޓަރުގެ އަމުރާ ގުޅިގެން، އޮފީސް އޮފް މެރިން އެންޑް ކޯސްޓަލް ރިސޯސަސް 1 އާއި ކަމާބެހޭ އެހެނިހެން އިދާރާތައް ގުޅިގެން ސުއާން ސޮން ބީޗް ހިމެނޭ ސަރަހައްދު ވަނީ ބަލައި ފާސްކޮށްފަ އެވެ.

މި ފާސްކުރުންތަކުން އެނގުނު ގޮތުގައި، ގޮނޑުދޮށަށް ލައްގާފައިވަނީ ސައިންޓިފިކް ނަމުން ނަމަ "ސާކޯޑެމަސް އަންސެޕްސް" ކިޔާ ހުއިފިލަނޑާގެ ބާވަތެކެވެ. މިއީ އާންމުކޮށް "ޕިންކް ސީ ކިއުކަމްބާ" ނުވަތަ "ޕިންކް ވޯޓީ ސީ ކިއުކަމްބާ" ގެ ނަމުން މަޝްހޫރުވެފައިވާ ބާވަތެކެވެ.

މި ބާވަތުގެ ހުއިފިލަނޑާއަކީ ކަނޑުގެ ވެލިގަނޑުގައި ދިރިއުޅޭ، ބުރަކަށީގެ ކަށި ނުހުންނަ މަޑު ހަށިގަނޑެއް ލިބިފައިވާ ދިރުމެކެވެ.

ގިނަ އަދަދެއްގެ މިފަދަ ހުއިފިލަނޑާ އެއްފަހަރާ ގޮނޑުދޮށަށް ލެއްގުމުން، މުޅި ރާޅުފަށާއި ގޮނޑުދޮށް ފެންނަނީ ވަރަށް ސާފުކޮށް ފިޔާތޮށި ކުލައިގަ އެވެ.

ސާވޭތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި، މި ހާދިސާ ހިނގަން މެދުވެރިވީ މޫސުން ގޯސްވެ، ކަނޑުގަދަވުމުގެ ސަބަބުން ކަމަށް ބެލެވޭ. -- ފޮޓޯ: ދަ ނޭޝަން/އޭޝިއާ ނިއުސް ނެޓްވޯކް
ސާވޭތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި، މި ހާދިސާ ހިނގަން މެދުވެރިވީ މޫސުން ގޯސްވެ، ކަނޑުގަދަވުމުގެ ސަބަބުން ކަމަށް ބެލެވޭ. -- ފޮޓޯ: ދަ ނޭޝަން/އޭޝިއާ ނިއުސް ނެޓްވޯކް

ކަނޑުގެ ދިރުންތަކާ ބެހޭ މާހިރުން ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި، ހުއިފިލަނޑާއަކީ ކަނޑުގެ ދިރުންތަކުގެ ނިޒާމުގައި ވަރަށް މުހިންމު ދައުރެއް އަދާކުރާ އެއްޗެކެވެ. އެއީ ކަނޑުގެ އަޑީގައި ހުންނަ ވެލިގަނޑުގައި ޖަމާވާ މަރުވެފައިވާ ތަކެއްޗާއި އެހެނިހެން އޯގަނިކް މާއްދާތައް ކައި ހުސްކޮށްދޭތީ އެވެ.

މިކަމުގެ ސަބަބުން ކަނޑުގެ އަޑީގެ ފައިދާހުރި މާއްދާތައް ދައުރުވުމަށާއި، ކަނޑުގެ ދިރުންތަކުގެ ނިޒާމުގެ ފެންވަރު ހިފެހެއްޓުމަށް އެހީތެރިވެދެ އެވެ. އެހެންކަމުން މި ތަކެއްޗަށް "ކަނޑުގެ ސާފުކުރާ ފަރާތް" ނުވަތަ "ހައުސްކީޕާސް އޮފް ދަ ސީ" ގެ ނަމުން ނިސްބަތްކުރެ އެވެ.

ކަމާބެހޭ އޮފިޝަލުންގެ ފުރަތަމަ އަންދާޒާއަކީ، މި ދުވަސްވަރު ކުރި ވިއްސާރަ އާއި ކަނޑުގަދަވުމުގެ ސަބަބުން، ބާރުގަދަ އޮއިވަރާއެކު ގޮނޑުދޮށަށް ލެއްގީ ކަމަށެވެ.

ޑިޕާޓްމަންޓް އޮފް މެރިން އެންޑް ކޯސްޓަލް ރިސޯސަސްއިން ވަނީ ފަތުރުވެރިންނާއި އާންމު ރައްޔިތުން އެ ހުއިފިލަނޑާތަކުގައި އަތްނުލުމަށް އިލްތިމާސްކޮށްފަ އެވެ.

ގިނަ ބާވަތްތަކުގެ ހުއިފިލަނޑާއަކީ އިންސާނުންނަށް ނުރައްކާތެރި އެއްޗަކަށް ނުވި ނަމަވެސް، ބައެއް ބާވަތްތަކަށް ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިވުމުން ނުވަތަ އުނދަގުލެއް ވުމުން އަމިއްލަ ނަފްސު ދިފާއުކުރުމަށް ވަކި ކަހަލަ މާއްދާތަކެއް ބޭރުކުރެ އެވެ. މީގެ ސަބަބުން ހަމުގެ މައްސަލަތައް ހުންނަ މީހުންނަށް ނުވަތަ އެލާޖިކްވާ މީހުންނަށް އުނދަގޫތަކެއް ކުރިމަތިވެދާނެ އެވެ.

ކޮމެންޓް

ފަހުގެ ޚަބަރު

އުމުރުން 70 އަށް ދުޅަހެޔޮކޮށް ދިއުމަށް ސައިންސްވެރިން އިރުޝާދު

އުމުރުން 30 ގެ އަހަރުތަކަކީ ހަށިގަނޑަށް ބަދަލުތައް އަންނަ ދުވަސްވަރަކަށް ވުމުން، މި އުމުރުގައި ކަސްރަތުކުރުމާއި ނިދުމުގެ އާދަތައް ރަނގަޅުކުރުމަކީ އުމުރުން ދުވަސްވާއިރު ދުޅަހެޔޮކަންމަތީ ހުރުމަށް އެޅޭ މުހިންމު ފިޔަވަޅެކެވެ. މީގެ އިތުރުން، އަނގަޔާއި ދަތްތަކުގެ ސިއްހަތަށް ސަމާލުކަން ދިނުމާއި ނުރަނގަޅު އާދަތަކާ ދުރުހެލިވުމަކީ މުސްކުޅިވުމުން ކުރިމަތިވާ ބަލިތަކުން ރައްކާތެރިކޮށްދީ އުމުރު ދިގުކޮށްދޭނެ ކަންކަމެވެ.

ޖީޓީއޭ 6 ރެކޯޑް މާކްސްއަކާއެކު ނެރެފި

ތޭރަ އަހަރުގެ ދިގު އިންތިޒާރަކަށްފަހު ނެރުނު ޖީޓީއޭ 6 އަށް ރެކޯޑް މާކްސްއެއް ލިބި، ގޭމިން ދާއިރާއަށް އިންގިލާބީ ބަދަލެއް ގެނުވައިފިއެވެ. މި ގޭމުގެ ގްރެފިކްސް އާއި ވާހަކަ ކިޔައިދޭ ގޮތް ފުރިހަމަވުމުގެ އިތުރުން، މިއީ މި ސިލްސިލާގައި އަންހެން ކެރެކްޓަރަކަށް މައިގަނޑު ދައުރެއް ދިން ފުރަތަމަ ފަހަރެވެ.

މަސް ނުކައިވެސް ހަށިގަނޑަށް ބޭނުންވާ ދަގަނޑު ހޯދިދާނެ!

މަހުގެ ބާވަތްތަކުގެ އިތުރުން ފަތްޕިލާވެއްޔާއި ގޮވާމުގެ ބާވަތްތަކުން ވެސް ހަށިގަނޑަށް ބޭނުންވާ ދަގަނޑުގެ މާއްދާ ހޯދިދާނެކަން ސިއްހީ މާހިރުން ފާހަގަކުރެއެވެ. މިގޮތުން ކާނާ ތައްޔާރުކުރާ ގޮތަށް ބަދަލު ގެނައުމާއި، ވިޓަމިން ސީ އެކުލެވޭ ތަކެއްޗާއެކު ކެއުމަކީ ގަސްގަހާގެހިން ލިބޭ ދަގަނޑު ހަށިގަނޑަށް ދަމައިގަންނަ މިންވަރު އިތުރުކޮށްދޭނެ ކަންކަމެވެ.

އާ ޖޭމްސް ބޮންޑަކަށް ރޮބަޓް ޕެޓިންސަން

ޖޭމްސް ބޮންޑުގެ ރޯލު ކުޅޭނެ އާ އެކްޓަރަކަށް އިނގިރޭސި އެކްޓަރު ރޮބަޓް ޕެޓިންސަން ހަމަޖައްސައި، 2028 ވަނަ އަހަރު ރިލީޒްކުރާ ބޮންޑު ސިލްސިލާގެ 26 ވަނަ ފިލްމު ޑެނިސް ވިލެނޫވް ޑައިރެކްޓްކުރާ ގޮތަށް އެމެޒޯން އެމްޖީއެމް އިން ވަނީ އިއުލާންކޮށްފައެވެ. މި ރޯލު ލިބުމަކީ ބޮޑު ޝަރަފެއް ކަމަށް ޕެޓިންސަން ބުނެފައިވާއިރު، މިއީ ޑެނިއަލް ކްރެއިގަށް ފަހު މި މަޝްހޫރު ޖާސޫސީ ރޯލުން ފެންނާނެ ހަތްވަނަ އެކްޓަރެވެ.

އަނދިރީގައި ފެންވެރުން ނިދި އައުން ފަސޭހަވޭތަ؟

ނިދުމުގެ ކުރިން އަނދިރީގައި ފެންވެރުމަކީ ހަށިގަނޑުން މެލަޓޯނިން އުފައްދައިދީ، ސިކުނޑި ހަމަޖައްސައިދީ އަވަހަށް ނިދި އައުމަށް އެހީތެރިވެދޭ ކަމެއް ކަމަށް ސިއްހީ މާހިރުން ބުނެއެވެ. މިގޮތަށް ފެންވެރުމުން ހަށިގަނޑުގެ ފިނިހޫނުމިން ދަށްވެ، ދުވަހުގެ ސްޓްރެސް ކުޑަކޮށްދީ ނަފްސާނީ ގޮތުން އަރާމު ލިބިގެންދެއެވެ. ނަމަވެސް މިއީ ނިދުމުގެ ބޮޑެތި ބަލިތަކަށް އޮތް ދާއިމީ ހައްލެއް ނޫންކަމަށް މާހިރުން ފާހަގަކުރެއެވެ.

ޕްރޮސްޓޭޓް ކެންސަރަށް ގަވާއިދުން ސްކްރީން ކުރަން ބުނެފި

ޕްރޮސްޓޭޓް ކެންސަރު ޖެހޭ މިންވަރު އިތުރުވަމުންދާތީ، އެމެރިކަން ކެންސަރ ސޮސައިޓީން ވަނީ އުމުރުން 50 އަހަރާއި 69 އަހަރާ ދެމެދުގެ ފިރިހެނުން ގަވާއިދުން ސްކްރީން ކުރުމަށް އާ އިރުޝާދުތަކެއް ނެރެފައެވެ. މި ބަދަލުގެ ދަށުން ބަލީގެ ނުރައްކާ ބޮޑު މީހުން އުމުރުން 45 އަހަރުން ފެށިގެން ކޮންމެ އަހަރަކު ޓެސްޓުކުރަން ލަފާދީފައިވާއިރު، މީގެ މަގުސަދަކީ ބަލި ކުރީކޮޅު ދެނެގަނެ މަރުވާ މިންވަރު މަދުކުރުމެވެ.

ޓޭލާ ސުވިފްޓަކީ ފޭކު ސަޕޯޓަރެއް ކަމަށް ކުޅުންތެރިން ބުނެފި

ނިއުޔޯކް ނިކްސްގެ ބައެއް ކުޅުންތެރިން ޓޭލާ ސުވިފްޓަކީ ދެއްކުންތެރިކަމަށް މެޗުތަކަށް އަންނަ "ފޭކު" ސަޕޯޓަރެއް ކަމަށް ބުނުމުން، އެ ޓީމުން އޭނާގެ ދިފާއުގައި ވާހަކަދައްކައިފިއެވެ. ޓީމުގެ ތަރުޖަމާނު ވަނީ ސުވިފްޓަކީ ގިނަ ދުވަސްތަކެއް ވަންދެން ޓީމަށް ސަޕޯޓްކުރާ ވަފާތެރިއެއްކަން ފާހަގަކޮށް، ކުޅުންތެރިންގެ ވާހަކަތައް ދޮގުކޮށްފައެވެ.

Newsletter

Get the latest news delivered straight to your inbox