އީރާނުގެ ހަނގުރާމައާ ގުޅިގެން ހަކަތަ ހޯދުމަށް ކުރިމަތިވެފައިވާ ދަތިތަކުން އަރައިގަތުމަށްޓަކައި، އޭޝިއާގެ އަވަށްޓެރި ގައުމުތަކަށް، ހާއްސަކޮށް ދެކުނު އިރުމަތީ އޭޝިއާގެ ގައުމުތަކަށް ސާފުނުކުރާ ތެޔޮ ހިމެނޭހެން ހަކަތަ ކަށަވަރުކޮށްދިނުމަށް 10 ބިލިއަން ޑޮލަރުގެ އެހީއެއް ދިނުމަށް ޖަޕާނުން ވައުދުވެއްޖެ އެވެ.
އޭޝިއާގެ އެހެން ގައުމުތަކުގެ ލީޑަރުންނާއެކު ބުދަ ދުވަހު ބޭއްވި އޮންލައިން ބައްދަލުވުމަކަށްފަހު، ޖަޕާނުގެ ބޮޑުވަޒީރު ސަނައޭ ޓަކައިޗީ ވަނީ އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދިނުމުގެ އާ އޮނިގަނޑެއް އިއުލާން ކުރައްވާފަ އެވެ.
ޕެޓްރޯލިއަމްގެ އުފެއްދުންތަކަށް، ހާއްސަކޮށް ސިއްހީ ސާމާނު އުފެއްދުމަށް ޖަޕާނުން ދެކުނު އިރުމަތީ އޭޝިއާއަށް ބަރޯސާވާ މިންވަރު ބޮޑުކަން ބުދަ ދުވަހު ބޭއްވި ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުމެއްގައި ޓަކައިޗީ ވަނީ ފާހަގަކުރައްވާފަ އެވެ.
އޭނާ ވިދާޅުވީ ސަޕްލައި ޗެއިންތަކުގެ ޒަރީއާއިން އޭޝިއާގެ ކޮންމެ ގައުމަކާ ވެސް ޖަޕާނާ ދެމެދު ބޮޑު ގުޅުމެއް އޮންނަ ކަމަށާއި، އެއް ގައުމު އަނެއް ގައުމަށް ބަރޯސާވާން ޖެހިފައިވާ ކަމަށެވެ.
ޖަޕާނުން އެކުލަވާލި މި އޮނިގަނޑުގެ މަގްސަދަކީ އޭޝިއާގެ ގައުމުތަކަށް ސާފުނުކުރާ ތެލާއި ޕެޓްރޯލިއަމްގެ އުފެއްދުންތައް ހޯދުމުގައި އެހީތެރިވުމުގެ އިތުރުން، ސަޕްލައި ޗެއިންތައް ދަމަހައްޓައި ތެޔޮ ރައްކާކުރާ މިންވަރު އިތުރުކުރުމެވެ.
ހޮރްމޫޒް ކަނޑުއޮޅި ބަންދުކުރުމުގެ ސަބަބުން ކުރިމަތިވާ ހަކަތައިގެ ދަތިކަމުގެ ނުރައްކާ އޭޝިއާއަށް ބޮޑެވެ. އެއީ އެ މުހިންމު ކަނޑުއޮޅިން ދަތުރުކުރާ ތެލާއި ގޭހުގެ ގާތްގަނޑަކަށް 90 އިންސައްތަ އަކީ މި ސަރަހައްދުގެ ގައުމުތަކަށް ފޮނުވާ ތަކެތި ކަމަށްވާތީ އެވެ.
ޖަޕާނުގެ ފޮރިން މިނިސްޓްރީން ބުނި ގޮތުގައި، އެހީގެ ގޮތުގައި ދޭން ނިންމި 10 ބިލިއަން ޑޮލަރަކީ ދެކުނު އިރުމަތީ އޭޝިއާގެ ގައުމުތަކުގެ އިއްތިހާދު (އާސިއާން) ގެ ގައުމުތަކުން އަހަރެއްގެ މައްޗަށް އެތެރެކުރާ ސާފުނުކުރާ ތެލުގެ އަގާ ގާތްކުރާ މިންވަރެކެވެ.
މި ބައްދަލުވުމުގައި ބައިވެރިވި ފިލިޕީންސް، މެލޭޝިއާ، ސިންގަޕޫރު، ތައިލެންޑް، ވިއެޓްނާމް، ބަންގްލަދޭޝް އަދި ދެކުނު ކޮރެއާގެ ލީޑަރުން މި އިސްނެގުމަށް މަރުހަބާ ކިޔާފައިވާ ކަމަށް މިނިސްޓްރީން ބުންޏެވެ. އަދި މި މަޝްރޫއަށް ބޭނުންވާ ފައިސާ ހޯދާނީ އެކި މަސްދަރުތަކުން ކަމަށް ވެސް ބުނެފައިވެ އެވެ.
މީގެ ތެރޭގައި ޖަޕާން ބޭންކް ފޯ އިންޓަނޭޝަނަލް ކޯޕަރޭޝަން (ޖޭބީއައިސީ) އާއި ނިޕޯން އެކްސްޕޯޓް އެންޑް އިންވެސްޓްމަންޓް އިންޝުއަރެންސް ފަދަ ސަރުކާރުގެ ހިއްސާ އޮންނަ މުއައްސަސާތަކުގެ އިތުރުން، ޖަޕާން އިންޓަނޭޝަނަލް ކޯޕަރޭޝަން އެޖެންސީ (ޖައިކާ) އާއި އޭޝިއަން ޑިވެލޮޕްމަންޓް ބޭންކް (އޭޑީބީ) ހިމެނެ އެވެ.
ބޮޑުވަޒީރު ޓަކައިޗީ ވިދާޅުވީ މި އެހީގެ ސަބަބުން ޖަޕާނުގެ އެތެރޭގެ ތެލުގެ ސަޕްލައިއަށް އެއްވެސް ނޭދެވޭ އަސަރެއް ނުކުރާނެ ކަމަށެވެ.
މިދިޔަ 2025 ވަނަ އަހަރުގެ ނިޔަލަށް ޖަޕާނުގެ ރިޒާވްގައި އެ ގައުމުގެ އެތެރޭގެ ބޭނުންތަކަށް 254 ދުވަހަށް ފުދޭވަރަށް ތެޔޮ ހުއްޓެވެ. ނަމަވެސް ދުނިޔެއަށް ކުރިމަތިވެފައިވާ ހަކަތައިގެ ކާރިސާއާ ގުޅިގެން ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކުން ވަނީ އެ ރިޒާވުން ތެޔޮ ބޭނުންކުރަން ފަށާފަ އެވެ.
މިދިޔަ މަހު ޖަޕާނުން ވަނީ ރެކޯޑް މިންވަރަކަށް، އެގައުމުގެ ރިޒާވުން 50 ދުވަހަށް ފުދޭވަރުގެ ތެޔޮ ދޫކޮށްފަ އެވެ. އަދި މެއި މަހުގެ ކުރީކޮޅު އިތުރު 20 ދުވަހުގެ ތެޔޮ ދޫކުރާނެ ކަމަށް ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކުން ވަނީ ބުނެފަ އެވެ.
ސާފުނުކުރާ ތެލުން އުފައްދާ އަދި ޕްލާސްޓިކް އުފެއްދުމަށް ބޭނުންކުރާ މުހިންމު މާއްދާއެއް ކަމަށްވާ 'ނެފްތާ' ލިބުން ދަތިވެދާނެ ކަމުގެ ބިރު ވެސް ޖަޕާނުގައި ވަނީ ބޮޑުވެފަ އެވެ. މި ކަންބޮޑުވުން ހާއްސަކޮށް ހޮސްޕިޓަލްތަކުގައި ބޮޑެވެ. އެއީ އިންޖެކްޝަން ޖަހާ ކަށި، އަންގި އަދި ޑަޔަލަސިސް ހަދާ ސާމާނު ފަދަ މުހިންމު ސިއްހީ ތަކެތި އުފެއްދުމަށް އެ މާއްދާ ބޭނުންކުރާތީ އެވެ.
ކަންބޮޑުނުވުމަށާއި ވަގުތުން ވަގުތަށް އެއްވެސް ދަތިކަމެއް ކުރިމަތިނުވާނެ ކަމަށް ޓަކައިޗީ ވިދާޅުވި ނަމަވެސް، ނެފްތާ ލިބުން ދަތިވުމުގެ ސަބަބުން، އެ ގައުމުގެ ސިއްހީ ނިޒާމަށް އިތުރު ލޮޅުންތަކެއް އަރާފާނެ ކަމުގެ ބިރު އެބައޮތެވެ.
ތެލުގެ އަގު އިންތިހާއަށް އުފުލުމުގެ ސަބަބުން ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކެއް ލިބެމުންދާ ދެކުނު އިރުމަތީ އޭޝިއާގެ އެހެން ގައުމުތަކުގައި ވެސް މި ކަންބޮޑުވުންތައް އެބަހުއްޓެވެ. ހަކަތަ އިގްތިސާދު ކުރުމުގެ ގޮތުން އެކަކު އަނެކަކާ އުޅަނދުތައް ހިއްސާކުރުމަށާއި އެއާކޮންޑިޝަން ބޭނުންކުރުން މަދުކުރުމަށް އެ ގައުމުތަކުގެ ސަރުކާރުތަކުން ވަނީ އިލްތިމާސްކޮށްފަ އެވެ. މިދަނޑިވަޅުގައި ފިލިޕީންސުން ވަނީ ހަކަތައިގެ ކުއްލި ނުރައްކަލުގެ ހާލަތު އިއުލާންކޮށްފަ އެވެ.
ޖަޕާނުން ބޭއްވި މި ސަމިޓުގައި ބުދަ ދުވަހު ވާހަކަ ދައްކަވަމުން ފިލިޕީންސްގެ ރައީސް ފާޑިނަންޑް މާކޯސް ޖޫނިއާ ވަނީ އާސިއާންގެ ގައުމުތަކުގެ މެދުގައި ތެޔޮ ހިއްސާކުރުމުގެ އެއްބަސްވުމަށް އަމަލުކުރަން ފެށުމަށް ގޮވާލައްވާފަ އެވެ.
އޭނާ ވިދާޅުވީ މިފަދަ ބޮޑު ސަޕްލައި ޗެއިންގެ ލޮޅުމަކުން، އޭޝިއާގެ އެއްވެސް ގައުމަކަށް އެކަނި މަސައްކަތް ކޮށްގެން ސަލާމަތް ނުވެވޭނެ ކަމަށެވެ.
