ޗައިނާއިން ވިހަ ބޭނުންކޮށްގެން ކަނޑުގެ ދިރުންތަކަށް ހަމަލާދޭ ކަމަށް ފިލިޕީންސުން ތުހުމަތުކޮށްފި

Apr 14, 2026, 9:34 AM
ފިލިޕީންސްގެ ނޭވީގެ ތަރުޖަމާނު ރިއަރ އެޑްމިރަލް ރޯއީ ވިންސެންޓް ޓްރިނިޑާޑް، ދެބަސްވުން އުފެދިފައިވާ ދެކުނު ޗައިނާ ކަނޑުން އަތުލައިގަތް، ސައިނައިޑް ހުރި ކަމަށް ޝައްކުކުރެވޭ ރީނދޫ ކުލައިގެ ފުޅިތަކެއްގެ މައުލޫމާތު ސްލައިޑް ޕްރެޒެންޓޭޝަނެއް މެދުވެރިކޮށް ދެއްވަނީ. -- ފޮޓޯ: އޭއެފްޕީ

ފިލިޕީންސްގެ ނޭވީގެ ތަރުޖަމާނު ރިއަރ އެޑްމިރަލް ރޯއީ ވިންސެންޓް ޓްރިނިޑާޑް، ދެބަސްވުން އުފެދިފައިވާ ދެކުނު ޗައިނާ ކަނޑުން އަތުލައިގަތް، ސައިނައިޑް ހުރި ކަމަށް ޝައްކުކުރެވޭ ރީނދޫ ކުލައިގެ ފުޅިތަކެއްގެ މައުލޫމާތު ސްލައިޑް ޕްރެޒެންޓޭޝަނެއް މެދުވެރިކޮށް ދެއްވަނީ. -- ފޮޓޯ: އޭއެފްޕީ

ދެކުނު ޗައިނާ ކަނޑުގައި މިލްކުވެރިކަމާ މެދު ދެބަސްވުން އުފެދިފައިވާ ސަރަހައްދެއްގައި ހަރަކާތްތެރިވި ޗައިނާގެ ބޯޓުތަކަކުން ސައިނައިޑް ފެނިފައިވާ ކަމަށް ފިލިޕީންސުން ބުނެފި އެވެ.

ފިލިޕީންސުން އިންޒާރު ދީފައިވާ ގޮތުގައި މިއީ އެ ސަރަހައްދުގެ މަސްމަހާމެހި ނައްތާލުމަށް ދީފާނެ ހަމަލާއެއްގެ ފެށުމަކަށް ވެދާނެ އެވެ.

ފިލިޕީންސްގެ ސަލާމަތީ އިދާރާތަކުން ހޯމަ ދުވަހު ބުނި ގޮތުގައި، ދެކުނު ޗައިނާ ކަނޑުގެ ސްޕްރެޓްލީ އައިލެންޑްސްގައި ހިމެނޭ "ސެކަންޑް ތޯމަސް ޝޯލް" ފަރުން މިދިޔަ އަހަރު ފިލިޕީންސްގެ ކަނޑުގެ ސިފައިން އަތުލައިގަތް ފުޅިތަކެއް ލެބޯޓްރީގައި ތަހުލީލު ކުރިއިރު، ނުރައްކާތެރި ވިހަ މާއްދާއެއް ކަމަށްވާ ސައިނައިޑް ވަނީ ފެނިފަ އެވެ.

ކަމާބެހޭ އޮފިޝަލުން އިންޒާރު ދެއްވި ގޮތުގައި، ސައިނައިޑްގެ ސަބަބުން ކަނޑުގެ ދިރުންތަކަށް ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކެއް ލިބުމުގެ އިތުރުން، އެ ފަރުގެ ބާރު ދެރަވެދާނެ އެވެ. އެ ފަރަކީ ފިލިޕީންސްގެ ސަރަހައްދީ ދައުވާ ވަރުގަދަ ކުރުމަށްޓަކައި އެ ގައުމުގެ މަނަވަރެއް ބާއްވާފައިވާ މުހިންމު ސަރަހައްދެކެވެ.

ފިލިޕީންސްގެ ނޭޝަނަލް ސެކިއުރިޓީ ކައުންސިލްގެ ތަރުޖަމާނު ކޯނޭލިއޯ ވެލެންސިއާ ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުމެއްގައި ވިދާޅުވީ، "އަޔުންގިން ޝޯލް" (ސެކަންޑް ތޯމަސް ޝޯލްއަށް ފިލިޕީންސުން ކިޔާ ނަން) ގައި ސައިނައިޑް ބޭނުންކުރުމަކީ އެ ސަރަހައްދުގެ މަސްތައް މަރާލުމަށް ހިންގާ އަމަލެއް ކަމަށެވެ. އަދި މީގެ ސަބަބުން އެ ސަރަހައްދުގައި ތިބޭ ކަނޑުގެ ސިފައިންނަށް ބޭނުންވާ މުހިންމު ކާނާގެ ބާވަތްތައް ނެތިގެންދާނެ ކަމަށް އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވި އެވެ.

ވެލެންސިއާ އިތުރަށް ވިދާޅުވީ، ސައިނައިޑްގެ ސަބަބުން ފަރަށް ގެއްލުންވެ، އެ ސަރަހައްދުގައި ބާއްވާފައިވާ މަނަވަރަށް ނުރައްކާވެ، އެ އުޅަނދު އަޑިއަށް ދިއުމުގެ ފުރުސަތު އޮތް ކަމަށެވެ.

ޗައިނާގެ ފޮރިން މިނިސްޓްރީން ވަނީ ފިލިޕީންސްގެ މި ތުހުމަތުތައް ދޮގުކޮށް، އެއީ ސަމާލުކަން ހޯދުމަށް ހިންގާ "ސްޓަންޓެއް" ކަމަށް ބުނެފަ އެވެ.

ޗައިނާގެ ތަރުޖަމާނު ގުއޯ ޖިއާކުން ވިދާޅުވީ، އާންމު އުސޫލުން މަސްވެރިކަން ކުރަމުންދިޔަ ޗައިނާގެ ބޯޓުތަކަށް ފިލިޕީންސުން ގާނޫނާ ހިލާފަށް ހުރަސްއަޅައި، މަސްވެރިންގެ ސާމާނުތައް އަތުލައި، ސައިނައިޑްގެ ދޮގު ވާހަކަތަކެއް ފަތުރަމުންދާ ކަމަށެވެ. އަދި ފިލިޕީންސްގެ މި ވާހަކަތަކުގައި އެއްވެސް ހަގީގަތެއް ނެތް ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.

ފިލިޕީންސުން މީގެ ކުރިން ވެސް ވަނީ އެ ސަރަހައްދުގައި އޮތް މަނަވަރަށް ބޭނުންވާ ތަކެތި ފޯރުކޮށްދިނުމަށް ކުރާ ދަތުރުތަކަށް ޗައިނާއިން ހުރަސްއަޅާ ކަމަށް ތުހުމަތުކޮށްފަ އެވެ. އެގޮތުން 2024 ޖޫން 17 ގައި ހިނގި ކުރިމަތިލުމެއްގައި ފިލިޕީންސްގެ ފަޅުވެރިއެއްގެ އިނގިއްޔެއް ވަނީ ބުރިވެފަ އެވެ.

މީގެ އިތުރުން، 2025 ޑިސެމްބަރު މަހުގެ ތެރޭގައި، ދެބަސްވުން އުފެދިފައިވާ "ސަބީނާ ޝޯލް" ކައިރީގައި މަސްވެރިކަން ކުރަން އުޅުނު ފިލިޕީންސްގެ މަސްވެރިންނަށް ޗައިނާގެ ކޯސްޓްގާޑުން ފެންބަޑިން ހަމަލާދީފައިވާ ކަމަށް ފިލިޕީންސުން ބުނެފައިވެ އެވެ. މި ހާދިސާގައި ތިން މީހަކަށް އަނިޔާވެ، ދެ މަސްބޯޓަކަށް ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކެއް ލިބުނެވެ.

ޗައިނާއިން ވަނީ މިފަދަ ހާދިސާތަކުގައި އަނިޔާވެރިކޮށް އަމަލުކުރާ ކަމަށް ކުރެވޭ ތުހުމަތުތައް ދޮގުކޮށްފަ އެވެ. އަދި ފިލިޕީންސުން ޗައިނާގެ ކަނޑުގެ ސަރަހައްދަށް ގަވާއިދާ ހިލާފަށް ވަންނަ ކަމަށް ޗައިނާއިން ތުހުމަތު ކުރެ އެވެ.

ދެކުނު ޗައިނާ ކަނޑުގެ މައްސަލައިގައި ޗައިނާ އާއި ފިލިޕީންސުން މިދިޔަ މަހު ވަނީ މަތީ ފަންތީގެ މަޝްވަރާތަކެއް ބާއްވާފަ އެވެ. މި ބައްދަލުވުންތަކުގައި ތެލާއި ގޭހުގެ ދާއިރާއިން އެއްބާރުލުން ދިނުމަށާއި، ދެ ގައުމުގެ ކޯސްޓްގާޑުންގެ މެދުގައި މުއާމަލާތް ކުރުން ފަދަ އިތުބާރު އުފެއްދުމުގެ ފިޔަވަޅުތަކާ ބެހޭ ގޮތުން މަޝްވަރާ ކުރެވުނެވެ.

ނަމަވެސް، ފިލިޕީންސްގެ ފޮރިން މިނިސްޓްރީން ހޯމަ ދުވަހު ނެރުނު ބަޔާނެއްގައި ބުނީ، ކޯސްޓްގާޑުތަކުގެ މެދުގައި އޮންނަ އެއްބާރުލުން އޮންނާނީ ވަކި ދާއިރާތަކަކަށް ހަނިކުރެވިފައި ކަމަށާއި، ނާޒުކު ސަރަހައްދުތަކުގައި އެއްބާރުލުން ދިނުމަށް ނުވަތަ ގުޅިގެން ޕެޓްރޯލް ކުރުމާ ބެހޭ ގޮތުން އެއްވެސް މަޝްވަރާއެއް ކޮށްފައި ނުވާނެ ކަމަށެވެ.

ބްރޫނާއީ، މެލޭޝިއާ، ފިލިޕީންސް އަދި ވިއެޓްނާމުން މިލްކުވެރިކަމަށް ދައުވާކުރާ ސަރަހައްދުތައް ހިމެނޭހެން، ދެކުނު ޗައިނާ ކަނޑުގެ ގާތްގަނޑަކަށް މުޅި ސަރަހައްދަކީ ޗައިނާގެ ތަނެއް ކަމަށް އެ ގައުމުން ދައުވާ ކުރެ އެވެ.

ބައިނަލްއަގުވާމީ އާބިޓްރަލް ޓްރައިބިއުނަލުން 2016 ވަނަ އަހަރު ނިންމާފައިވަނީ ޗައިނާގެ މި ދައުވާތަކަކީ ބައިނަލްއަގުވާމީ ގާނޫނުތަކުގެ ދަށުން އެއްވެސް އަސާސެއް ނެތް ދައުވާތަކެއް ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް ޗައިނާއިން އެ ނިންމުން ގަބޫލެއް ނުކުރެ އެވެ.

ދެކުނު ޗައިނާ ކަނޑަކީ އަހަރަކު ތިން ޓްރިލިއަން ޑޮލަރަށް ވުރެ ގިނަ އަދަދެއްގެ މުދާ އުފުލާ، ދުނިޔޭގެ ވިޔަފާރީގެ އެންމެ މުހިންމު އެއް ކަނޑުގެ މަގެވެ.

ފަހުގެ ޚަބަރު

ޕެރޫގެ އަވަށެއްގެ މޭޔަރުކަމަށް ހިޓްލަރު މުސޮލިނީ އިންތިހާބުވެއްޖެ

ސިމިއޯން އިންތިހާބުވީ 1،000 އަށްވުރެ މަދު މީހުން ދިރިއުޅޭ ސަރަހައްދެއްގެ މޭޔަރު ކަމަށް ވީނަމަވެސް، ދުނިޔޭގައި މަޝްހޫރުވި ދެ ފެސިސްޓް ޑިކްޓޭޓަރުންގެ ނަމުން އޭނާއަށް ނަން ދީފައިވުމުގެ ސަބަބުން، ބައިނަލްއަގުވާމީ މީޑިއާގެ ސަމާލުކަން އެ ގައުމުގެ އެ ކުޑަ އަވަށަށް ވަނީ ހުއްޓިފަ އެވެ.

ދޫންޏެއްގެ އަޑާއި މުއާސަލާތު ކުރުމުގެ ވައްޓަފާޅިއަށް ބަދަލުތަކެއް

ހިމާލަޔާ ސަރަހައްދުގައި އިންސާނީ ހަރަކާތްތަކާއި އުމްރާނީ ތަރައްގީ އިތުރުވުމުގެ ސަބަބުން، "މޮނާލް" ދޫނީގެ ގުދުރަތީ މާހައުލު ގެއްލި އެ ސަރަހައްދުގެ މަތީ ހިސާބުތަކަށް ހިޖުރަކުރަން ވަނީ މަޖުބޫރުވެފައެވެ. މީގެ އިތުރުން، އިންސާނީ އަޑުގަދަވުމުގެ ސަބަބުން އެކަތި އަނެކައްޗާ މުއާމަލާތްކުރުމަށްޓަކައި އެ ދޫނިތަކުގެ އަޑުގެ ރާގަށް ބަދަލުތަކެއް އަންނަމުންދާކަން ދިރާސާތަކުން ދައްކައެވެ.

ކަންބޮޑުވުން އުފެދިފައި ވަނިކޮށް މީހަކަށް މަރުގެ އަދަބު ދީފި

އެމެރިކާގެ ޓެކްސަސްގައި 2000 ވަނަ އަހަރު މީހަކު މަރާލި މައްސަލައެއްގައި ޖަމާލް ހޮވާޑްގެ މައްޗަށް އިއްވާފައިވާ މަރުގެ ހުކުމް، ވިހަ އިންޖެކްޝަން ޖަހައިގެން ތަންފީޒުކޮށްފިއެވެ. އިންޖެކްޝަންގެ ރައްކާތެރިކަމާ މެދު ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކޮށް ހޮވާޑްގެ ވަކީލުން ހުކުމް ފަސްކުރަން އެދުނު ނަމަވެސް، ކޯޓުތަކުން ވަނީ އެކަމަށް އިންކާރުކޮށްފައެވެ. މިއީ މިދިޔަ ހަފުތާގައި އެހެން މީހަކަށް މަރުގެ އަދަބު ދިނުމުގައި ދިމާވި މައްސަލަތަކާ ގުޅިގެން އުފެދުނު ބަހުސްތަކެއްގެ ތެރެއިން ހިންގި އަމަލެކެވެ.

ޔޫކޭ ކަނޑުތަކުން އަލުން ނޫއުރަހަ ކަންނެލި ފެންނަން ފަށައިފި

ޔޫކޭގެ ކަނޑުތަކުން ހުސްވެފައިވާ ނޫއުރަހަ ކަންނެލި އަލުން ފެންނަން ފެށުމަކީ ތިމާވެށި ހިމާޔަތްކުރުމަށް ކުރާ މަސައްކަތުން ނަތީޖާ ނެރެވިދާނެކަމުގެ އުންމީދީ ހެއްކެއް ކަމަށް ޑަބްލިއުޑަބްލިއުއެފްގެ ރިޕޯޓެއްގައި ފާހަގަކޮށްފިއެވެ. މި ކުރިއެރުން ލިބިފައިވަނީ މަސް ބޭނޭ މިންވަރު ކަނޑައެޅުމާއި މަސް އަލާވާ ސަރަހައްދުތައް ހިމާޔަތްކުރުން ފަދަ ބައިނަލްއަގުވާމީ ފެންވަރުގައި ކުރެވުނު މަސައްކަތްތަކުގެ ސަބަބުންނެވެ.

ސައުދީގެ ދެ އެއާޕޯޓަކަށް ދިން ހަމަލާތަކުގައި ތިން މަރު

ޔަމަނުގެ ހޫތީން ސައުދީ އަރަބިއްޔާގެ އަބްހާ އަދި ކިންގް ޚާލިދު އެއާޕޯޓަށް ދިން މިސައިލް އަދި ޑްރޯން ހަމަލާތަކެއްގައި ތިން މީހަކު މަރުވެ، ގިނަ ބަޔަކު ޒަޚަމްވެއްޖެއެވެ. މި ހަމަލާތަކުގައި މަރުވެފައިވަނީ މޮރޮކޯ، އަލްޖީރިއާ އަދި ސޫދާނަށް ނިސްބަތްވާ ތިން މީހުން ކަމަށް ސައުދީގެ ކަމާބެހޭ އިދާރާތަކުން ވަނީ ހާމަކޮށްފައެވެ.

ހަނދަށް ކުރި ދަތުރުގެ ސޮފްޓްވެއާ އިންޖިނިއަރު މަރުވެއްޖެ

ނާސާގެ އެޕޯލޯ މިޝަންތަކުގެ ސޮފްޓްވެއާ އިންޖިނިއަރިން ޓީމު އިސްވެ ބަލަހައްޓަވައި، ހަނދަށް އިންސާނުން ފޮނުވުމުގައި މުހިންމު ދައުރެއް އަދާކުރެއްވި މާގްރެޓް ހެމިލްޓަން އުމުރުން 90 އަހަރުގައި މަރުވެއްޖެއެވެ. އޭނާއަކީ "ސޮފްޓްވެއާ އިންޖިނިއަރިން" މި ލަފުޒު އުފެއްދެވި، އަދި އެޕޯލޯ 11 ހަނދަށް ތިރިކުރި ވަގުތު ދިމާވި ކޮމްޕިއުޓަރު މައްސަލަ ހައްލުކުރުމުގައި އެންމެ އިސްކޮށް ހުންނެވި ސައިންޓިސްޓެވެ. އޭނާގެ މި ތާރީޚީ ޚިދުމަތްތަކުގެ އަގުވަޒަންކުރުމުގެ ގޮތުން އެމެރިކާގެ އެންމެ މަތީ މަދަނީ ޝަރަފު ކަމަށްވާ "ޕްރެޒިޑެންޝަލް މެޑަލް އޮފް ފްރީޑަމް" ވެސް ވަނީ ލިބިވަޑައިގެންފައެވެ.

އިންސާނިއްޔަތާ ހިލާފު ޖަރީމާ ހިންގި މީހަކަށް އެމެރިކާގެ އެހީ

އިންސާނިއްޔަތާ ޚިލާފު ޖަރީމާތަކެއް ހިންގާފައިވާ ސީރިޔާގެ ކުރީގެ ޖެނެރަލް ބައްސާމް އަލް ހަސަންއަށް، އެމެރިކާ އާއި ލުބުނާނުން ޚަރަދުކޮށް ހިމާޔަތް ދެމުންދާކަން ތަހުގީގަކުން ވަނީ ފަޅާއަރާފައެވެ. އޭނާއަށް މި ހިމާޔަތް ދެނީ ވަގަށް ނަގާފައިވާ އެމެރިކާގެ ނޫސްވެރިޔާ އޮސްޓިން ޓައިސްއާ ގުޅޭ ޖާސޫސީ މައުލޫމާތު ފޯރުކޮށްދިނުމަށް އެއްބަސްވުމުން ކަމަށްވާއިރު، ސީރިޔާގެ އާ ސަރުކާރުން ދަނީ އޭނާ ހޯދުމަށް މަސައްކަތް ކުރަމުންނެވެ.

Newsletter

Get the latest news delivered straight to your inbox