ގާ ހުދުވެ، މުރަކަތައް މަރުވުމުގެ ނުރައްކާ ބޮޑުވުމުން ބިން ހިއްކުން ހުއްޓާލަން ގޮވާލައިފި

މީގެ ކުރިން 2016 ވަނަ އަހަރު ހިނގި މުރަކަ ހުދު ވުމުގެ ހާދިސާގައި މުރަކަތަކެއް ހުދުވެފައި -- ފޮޓޯ: ދަ ގާޑިއަން

މީގެ ކުރިން 2016 ވަނަ އަހަރު ހިނގި މުރަކަ ހުދު ވުމުގެ ހާދިސާގައި މުރަކަތަކެއް ހުދުވެފައި -- ފޮޓޯ: ދަ ގާޑިއަން

ރާއްޖޭގެ މުރަކަ ފަރުތަކަށް ގާ ހުދުވުމުގެ ނުރައްކާ ބޮޑުވެ، އެ ފަރުތަކަށް ލިބެމުންދާ ގެއްލުންތައް ކުޑަކުރުމަށްޓަކައި މިވަގުތު ކުރިއަށް ބިން ހިއްކުމުގެ ހުރިހާ މަޝްރޫއުއެއް ހުއްޓާލުމަށް މުރަކަ އާއި ފަރުތައް ދިރާސާކުރާ ޖަމިއްޔާ، މޯލްޑިވްސް ރެސީލިއަންޓް ރީފްސްއިން ގޮވާލައިފި އެވެ.

އެ ޖަމިއްޔާއިން ނެރުނު ބަޔާނެއްގައި ބުނެފައިވަނީ، ކަނޑުގެ ލޮނުގަނޑުގެ ހޫނުމިން އާދަޔާ ހިލާފަށް މަތިވުމުގެ ސަބަބުން ރާއްޖޭގެ ފަރުތަކަށް މިވަގުތު ބޮޑު ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިވެފައިވާ ކަމަށެވެ.

ނޭޝަނަލް އޯޝަނިކް އެންޑް އެޓްމޮސްފެރިކް އެޑްމިނިސްޓްރޭޝަން (ނޯއާ) ގެ ތަފާސްހިސާބުތަކާ ހަވާލާދީ އެ ޖަމިއްޔާއިން ބުނީ، މި މަހުގެ 11 ވަނަ ދުވަހުން ފެށިގެން ރާއްޖެ އޮތީ ގާ ހުދުވުމުގެ "ވޮޗް" އެލާޓްގައި ކަމަށެވެ.

ކުރިއަށް އޮތް 12 ހަފުތާގެ ތެރޭގައި މި ހާލަތު އިތުރަށް ގޯސްވެ، "އެލާޓް ލެވަލް 1" އަށް ބަދަލުވެދާނެ ކަމަށް ލަފާކުރެވޭ ކަމަށް ވެސް އެ ބަޔާނުގައި ވެ އެވެ. މިއީ ފަރުތަކުން ވަރަށް ބޮޑަށް ގާ ހުދުވާނެ މަރުހަލާއެކެވެ.

ގާ ހުދުވުމަކީ ކަނޑުގެ ލޮނުގަނޑު ހޫނުވުމުގެ ސަބަބުން މުރަކައިގެ ޓިޝޫތަކުގައި ދިރިއުޅޭ "ޒޫޒެންތެލީ" ނަމަކަށް ކިޔާ ފެހިތައް ބޭރުވުމުން ދިމާވާ ކަމެކެވެ. މި ފެހިތަކަކީ މުރަކައަށް ބޭނުންވާ ހަކަތައިގެ 90 ޕަސެންޓު ފޯރުކޮށްދޭ ދިރުން ކަމަށްވާއިރު، އެ ފެހިތައް ބޭރުވުމުން މުރަކަތައް ބަލިކަށިވެ މަރުވުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑު ވެ އެވެ.

މިއީ ރާއްޖޭގެ ފަރުތަކަށް މީގެ ކުރިން ވެސް ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކެއް ދިމާވާން މެދުވެރިވި ސަބަބެވެ. އެގޮތުން،  1998، 2016 އަދި 2023 ވަނަ އަހަރު ވެސް ކަނޑުގެ ލޮނުގަނޑު ހޫނުވެ ވަރަށް ބޮޑަށް ގާ ހުދުވި އެވެ.

ފަރުތަކަށް ލިބޭ ގެއްލުން ކުޑަކުރުމަށްޓަކައި، ސަރުކާރުން ހިންގާ ބިން ހިއްކުމާއި ވެލި ނެގުމުގެ މަޝްރޫއުތައް، ކަނޑުގެ ފިނިހޫނުމިން އާދައިގެ މިންވަރަކަށް ތިރިވާތާ މަދުވެގެން ދެ ހަފުތާ ވަންދެން ހުއްޓާލުމަށް އެ ޖަމިއްޔާއިން ވަނީ ގޮވާލައިފަ އެވެ.

ބިން ހިއްކުމުގެ ސަބަބުން ކަނޑުގެ ލޮނުގަނޑު ކިލަނބުވެ، ކިސަޑު ގިނަވުމަކީ މިހާރު ވެސް ބަލިކަށިވެފައިވާ މުރަކަތައް މަރުވުމަށް މެދުވެރިވާނެ ސަބަބެކެވެ.

އޭގެ އިތުރުން، ފަތުރުވެރިކަމުގެ ދާއިރާގައި މަސައްކަތްކުރާ ފަރާތްތަކުން ވެސް ވެލި ނެގުމާއި ގޮނޑުދޮށް ހެދުމުގެ މަސައްކަތްތައް ހުއްޓާލުމަށާއި، ކަނޑަށް ނަޖިސް ފެން ދޫކުރުމުގައި މިހާރަށްވުރެ ބޮޑަށް ސަމާލުވުމަށް ވަނީ ގޮވާލާފަ އެވެ. 

އާންމު ރައްޔިތުން ވެސް މި ދުވަސްވަރު ފަރުތަކަށް ކުރާ ޒިޔާރަތްތަކުގައި ނަގިލި އެޅުމާއި، ފަރުތަކަށް ގެއްލުންވާ ފަދަ އަމަލުތަކުން ދުރުހެލިވުމަށް އެ ޖަމިއްޔާއިން ވަނީ އެދިފަ އެވެ.

ރާއްޖޭގެ ސަރަހައްދުތަކުން ގާ ހުދުވާކަން ފާހަގަކުރެވޭނަމަ، މޯލްޑިވްސް މެރިން ރިސާޗް އިންސްޓިޓިއުޓްގެ އޮންލައިން ޕޯޓަލް މެދުވެރިކޮށް އެ މައުލޫމާތު ހިއްސާކުރެވޭނެ އެވެ. 

ފަހުގެ ޚަބަރު

ލޯ ޑިގްރީ އިމްތިހާނަށް މާލެ އަންނާކަށް ނުޖެހޭނެ: ބާ ކައުންސިލް

ލޯ ޑިގްރީގެ އިމްތިހާނުތައް ހެދުމަށް މާލެއަށް ނުވަތަ ވަކި ހާއްސަ ރަށަކަށް ހާޒިރުވުން ލާޒިމު ނޫން ކަމަށާއި، ދަރިވަރުން ދިރިއުޅޭ ރަށެއްގެ ސްކޫލް ނުވަތަ ކައުންސިލް މެދުވެރިކޮށް އިމްތިހާނު ހެދޭނެ މަގު ބާ ކައުންސިލުން ފަހިކޮށްދީފިއެވެ. އަންނަ އަހަރުން ފެށިގެން އަމަލުކުރާ މި އުސޫލުގެ ދަށުން އިމްތިހާނު ހަދާ ގޮތަށް ބަދަލު އައި ނަމަވެސް، ކޯހުގެ މަންހަޖާއި ކިޔަވައިދޭ މުއްދަތަށް އެއްވެސް ބަދަލެއް ނާންނާނެއެވެ.

ތަރައްގީގެ އެއްވެސް ކަމެއް ކުރުމަށް ލާރިއެއް ނެތް: ޝާކިރު

އަންނަ އަހަރުގެ ބަޖެޓުގައި ރިކަރަންޓް ހަރަދަށް ކެނޑުމަށްފަހު ތަރައްގީގެ މަޝްރޫއުތަކަށް ފައިސާ ނެތް ކަމަށް ވިދާޅުވެ މެންބަރު އަހުމަދު ޝާކިރު ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކުރައްވައިފިއެވެ. އޭނާ ވިދާޅުވީ ދައުލަތުގެ އާމްދަނީގެ ބޮޑުބައެއް ހަރަދުވަނީ ރިކަރަންޓް ކަންކަމަށް ކަމަށާއި، މަޝްރޫއުތައް ހިންގަން ޖެހެނީ އިތުރަށް ދަރަނި ނަގައިގެން ކަމަށެވެ. މީގެ އިތުރުން ސަރުކާރު ކުންފުނިތަކުން ބޮޑެތި ގެއްލުންވަމުންދާ ދިއުމަށްވެސް އޭނާ ވަނީ ފާޑުވިދާޅުވެފައެވެ.

"ސިޓިޒަންސް ކޮމްޕްލެއިންޓްސް" ލައުންޖުތަކެއް ގާއިމުކޮށްފި

ރައްޔިތުންގެ ޝަކުވާތަކާއި ކަންބޮޑުވުންތައް ސަރުކާރަށް ހުށަހެޅުމަށްޓަކައި މާލެ އާއި ހުޅުމާލޭގައި "ސިޓިޒަންސް ކޮމްޕްލެއިންޓްސް" ބިއުރޯގެ ދެ ލައުންޖެއް މިއަދު ވަނީ ހުޅުވައިފައެވެ. ސަރުކާރު ބަންދު ނޫން ކޮންމެ ދުވަހަކު ޚިދުމަތް ދޭ މި އޮފީސްތަކަކީ ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ އޮފީހުގެ ދަށުން ހިންގާ، ރައްޔިތުންގެ މައްސަލަތަކަށް ހައްލު ހޯދައިދިނުމަށް ގާއިމުކުރި ތަންތަނެވެ.

ރިއަލް އެސްޓޭޓު ބިލު މަޖިލީހަށް ބަލައިގަނެފި

މި ބިލު ބަލައިގަންނަން ވޯޓު ދިނީ 42 މެންބަރުން. ބިލާ ދެކޮޅަށް ވޯޓު ދެއްވީ އެމްޑީޕީގެ 13 މެންބަރުން. މި ބިލު ދިރާސާކުރާނީ ގައުމީ ތަރައްގީ އާއި ތަރިކައިގެ ކޮމިޓީން. މިއީ ގާނޫނުއަސާސީގެ ހިމާޔަތްތައް ނައްތާލައި، ތާއަބަދަށް ނުވަތަ ހުސްނުވާ ގޮތަށް ބޭރު މީހުންނަށް ބިން މިލްކުކުރެވޭނެ ގޮތް ހެދުމަށް އިންތިޒާމުތަކެއް ހިމަނާފައިވާ ބިލެއް

ބޮޑެތި ޖޫރިމަނާތަކެއް ހިމަނާފައިވާ އަބުރުގެ ބިލު ކޮމިޓީއަށް

ސޯޝަލް މީޑިއާގައި މީހެއްގެ އަބުރާ ބެހޭ ފަދަ ޕޯސްޓެއް ހިއްސާކޮށްފިނަމަ 5 ލައްކަ ރުފިޔާއާ ހަމައަށް ޖޫރިމަނާ ކުރެވޭ ގޮތަށް ހުށަހެޅި އަބުރުގެ ބިލު މަޖިލީހަށް ބަލައިގަނެ ކޮމިޓީއަށް ފޮނުވައިފިއެވެ. މި ބިލުގައި ބަހާއި، ފޮޓޯއާއި، އިޝާރާތް އަދި ފިލްމު ފަދަ ވަސީލަތްތައް މެދުވެރިކޮށް އަބުރާ ބެހުމުގެ ދައުވާ ކުރެވޭނެ ގޮތްތައް ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ.

މަރުގެ އަދަބު ތަންފީޒު ކުރާ ބިލު ބަލައިގެންފި

ދަންޖައްސައިގެން މަރުގެ އަދަބު ތަންފީޒުކުރާ ގޮތަށް ސަރުކާރުން ހުށަހެޅި ބިލު ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހަށް މިއަދު ބަލައިގެންފިއެވެ. މި ބިލުގައި މަރުގެ އަދަބު ތަންފީޒުކުރާނެ ގޮތާއި، އެކަން ހިންގާނެ ޕެނަލެއް އެކުލަވާލުމުގެ އިތުރުން، ބަލިވެއިނުމާއި ދަރިފުޅަށް ދެ އަހަރު ފުރުން ފަދަ އަދަބު ތަންފީޒުނުކުރެވޭނެ ހާލަތްތައް ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ.

ތިން ކުންފުންޏެއްގެ މަނީ އެކްސްޗޭންޖު ލައިސަންސް ބާތިލްކޮށްފި

މަނީ ޗޭންޖިން ގަވާއިދާ ތަކުރާރުކޮށް ހިލާފުވި ތިން ކުންފުންޏެއްގެ ލައިސަންސް އެމްއެމްއޭ އިން ބާތިލުކޮށް، އެ ކުންފުނިތައް ބޮޑެތި އަދަދުތަކުން ޖޫރިމަނާކޮށްފިއެވެ. މި ފިޔަވަޅަކީ ބޭރު ފައިސާގެ ބާޒާރު ކޮންޓްރޯލްކޮށް، ގަވާއިދާ ހިލާފު މުއާމަލާތްތައް ހުއްޓުވުމަށް އެމްއެމްއޭ އިން ކުރަމުންދާ މަސައްކަތުގެ ތެރެއިން އެޅި ފިޔަވަޅެކެވެ.

Newsletter

Get the latest news delivered straight to your inbox