ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ އިންތިހާބާއި ރިޔާސީ އިންތިހާބު އެއްކޮށްލުމަކީ ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ހުށަހެޅުއްވި ހިޔާލުފުޅެކެވެ. އެކަމުގެ ފަހަތުގައި ފޮރުވިފައި އޮތް މަގުސަދެއް ވެސް އެނގިވަޑައިގަންނަވާނީ އެމަނިކުފާނަށެވެ. ރައްޔިތަކު އެކަމަށް އެދުނީއެއް ނޫނެވެ. އެކަމަށް ބޭނުންވާ ގާނޫނު ފާސްކުރީ އެމަނިކުފާނު ބޭނުންފުޅުވި ގޮތަށް ރަބަރު ސްޓޭމްޕް ޖަހައިދޭ މަޖިލީހުންނެވެ. ހެޔޮ ނަކަތާއި އިރުވަރު ބަލައިގެން މަޖިލީހުން ގާނޫނު ފާސްކޮށްދީފައި އެއޮތީ ރައީސް ބޭނުންފުޅުވި ގޮތަށެވެ. އެވަރުން ވެސް ގާނޫނަށް އަމަލުކޮށްފައި އޮތީ ކަމަކަށް ކަމެއް ކޮށްލާ ގޮތަށެވެ.
ރައްޔިތުންގެ ހިޔާލު ހޯދުމުގެ އާންމު ވޯޓު ނެގުމުގެ ގާނޫނުގެ ދިހަ ވަނަ މާއްދާ ކިޔާށެވެ. އެ މާއްދާގައި އޮތީ "މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ރައްޔިތުންގެ ހިޔާލު ހޯދުމުގެ އާންމު ވޯޓު ނެގުމަށްޓަކައި ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުން ފާސްކުރާ ގަރާރާއެކު، ރައްޔިތުންގެ ހިޔާލު ހޯދުމަށް އެދި ހުށަހަޅާ ސުވާލާއި އަދި އެ މައްސަލައާ އެއްކޮޅަށް ހުރި ހުއްޖަތުތަކާއި ދެކޮޅަށް ހުރި ހުއްޖަތުތަކުގެ މައްޗަށް އެކުލެވޭ މައުލޫމާތު ކަރުދާހެއް ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުން ފާސްކުރަންވާނެއެވެ. އަދި މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ރައްޔިތުންގެ ހިޔާލު ހޯދުމުގެ އާންމު ވޯޓު ނެގުމަށްޓަކައި ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ނެރޭ ގަރާރާއެކު، ރައްޔިތުންގެ ހިޔާލު ހޯދުމަށް އެދި ހުށަހަޅާ ސުވާލާއި، އެ މައްސަލައިގައި ރައްޔިތުންގެ ހިޔާލު ހޯދުމަށް އެދި ހުށަހަޅާ ސަބަބާއި އަދި އެ މައްސަލައާ އެއްކޮޅަށް ހުރި ހުއްޖަތުތަކުގެ މައްޗަށް އެކުލެވޭ މައުލޫމާތު ކަރުދާހެއް ހިމެނިފައި އޮންނަންވާނެއެވެ." މިހެންނެވެ.
މިމާއްދާގައި ހިމެނޭ ދެ ޖުމުލައިގައި ވެސް އޮތް އޮޕަރޭޓިވް ލަފުޒަކީ 'ހުއްޖަތް' މިބަހެވެ. މި ބަހުގެ މާނައަކީ ކޮބައިތޯ ހޯދަން ބަލާއިރު އެ ގާނޫނުގައި އެ ލަފުޒު މާނަކޮށްދީފައެއް ނެތެވެ. މާނަކުރުމުގެ ހަމަތައް ބަޔާންކުރުމުގެ ގާނޫނުގެ 11 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގައި އޮތީ، ގާނޫނުގައި އޮތް ވަކި ބަހެއްގެ މާނަ ދެނެގަތުމަށްޓަކައި އިތުބާރުހުރި ރަދީފެއްގައި އެ ބަހެއް ބޭނުންކޮށްފައިވާގޮތަށް ބެލިދާނެ ކަމަށެވެ. ދިވެހި ބަހުގެ ރަދީފުގައި 'ހުއްޖަތު' މި ބަހަށް ދީފައިވާ މާނަކުރުންތަކަކީ؛ "(1) ބަހުން ދައްކާ ހެކި، (2) ކަމެއް ސާބިތުކޮށްދިނުމަށް ދައްކާ ދަލީލު، (3) މަކަރު، (4) ދައްކާ ބަހަނާ" މިއެވެ. ގާނޫނުގެ މަގުސަދާ އެކަށީގެންވަނީ މީގެ ތެރެއިން ފުރަތަމަ ދެ މާނަކުރުމެވެ.
އެހެންކަމުން، ގާނޫނުގެ 10 ވަނަ މާއްދާގައި އެ ބުނާ ވާހަކައަކީ، ރައްޔިތުންގެ ހިޔާލު ހޯދުމަށް ހުށަހަޅާ މައްސަލައާ އެއްކޮޅަށް ހުރި ހެކިތަކާއި ދަލީލުތައް ބަޔާންކޮށްދޭންޖެހުން ކަމަށް ނިންމަންޖެހެ އެވެ. ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ ގަރާރާއެކު ހިމަނުއްވާފައިވާ ކަރުދާހުގައި މި ޝަރުތު ފުރިހަމަވޭ ހެއްޔެވެ؟ ވަކިވަކިން ބަލާލަމާ ހިނގާށެވެ.
