ދެކުނު އޭޝިއާގައި ބޭހަށް ނުގުޑާ ޓައިފޮއިޑްގެ ވައްތަރެއް ފެތުރެނީ

Jan 11, 2026, 1:59 AM
އިންޑިއާއިން ފެނުނު ޓައިފޮއިޑުގެ އާ ވައްތަރަކީ ޓައިފޮއިޑް ފެތުރުން ކޮންޓްރޯލް ކުރުމަށް ކުރެވޭ މަސައްކަތްތަކަށް ކުރިމަތިވި ހުރަހެއް.

އިންޑިއާއިން ފެނުނު ޓައިފޮއިޑުގެ އާ ވައްތަރަކީ ޓައިފޮއިޑް ފެތުރުން ކޮންޓްރޯލް ކުރުމަށް ކުރެވޭ މަސައްކަތްތަކަށް ކުރިމަތިވި ހުރަހެއް.

އެންމެ ބާރުގަދަ އެންޓިބަޔޮޓިކްތަކަށް ވެސް ނުގުޑާ ޓައިފޮއިޑް ހުމުގެ ނުރައްކާތެރި އާ ވައްތަރެއް ދެކުނު އޭޝިއާގެ ސަރަހައްދުގައި ފެތުރެމުންދާތީ، މުޅި ދުނިޔެ ސިއްހީ ބޮޑު ބިރުވެރިކަމެއްގެ ތެރެއަށް ހުށަހެޅިއްޖެ އެވެ. ސިއްހީ މާހިރުން އިންޒާރު ދޭ ގޮތުގައި، މި ބަލި މިހާރު ދަނީ 21 ވަނަ ގަރުނުގެ ބޮޑު ނުރައްކަލަކަށް ބަދަލުވަމުންނެވެ.

އާންމުކޮށް ބަލިތަކަށް ފަރުވާކުރުމުގައި ބޭނުންކުރާ ހުރިހާ ބޭހަކަށް ނުގުޑުމުން، އެންމެ ފަހުގެ ހަތިޔާރެއްގެ ގޮތުގައި ޑޮކްޓަރުން ބޭނުންކުރާ އެންޓިބަޔޮޓިކްގެ ބާވަތެއް ކަމަށްވާ "ކާބަޕެނެމްސް" އަށް ވެސް މި ބަލި ނުގުޑަ އެވެ.

މި ވަރުގަދަ ޑައިފޮއިޑުގެ ވައްތަރު ފެނުނީ އިންޑިއާގެ އެކި ހޮސްޕިޓަލްތަކުން ނެގި 32 ސާމްޕަލަކުންނެވެ. މިއީ ބެކްޓީރިއާތަކުގެ މެދުގައި ވަރަށް ހަލުވިކަމާއެކު ދަތުރުކުރުމުގެ ގާބިލުކަން ލިބިފައިވާ ޖީނެކެވެ.

2016 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން ޕާކިސްތާނުން އެކަނި ވެސް ބޭހަށް ނުގުޑާ ޓައިފޮއިޑްގެ 15,000 އަށްވުރެ ގިނަ ކޭސް ވަނީ ރިޕޯޓްކޮށްފައެވެ. މީގެ އިތުރުން، ބަންގްލަދޭޝް، ނޭޕާލް އަދި އިންޑިއާއިން އަޒިތްރޯމައިސިން" ފަދަ ބާރުގަދަ އެންޓިބަޔޮޓިކްތަކަށް ނުގުޑާ ވައްތަރުތައް ވެސް ދަނީ ފެންނަމުންނެވެ.

މި ބަލި މިހާރު ވަނީ އިނގިރޭސިވިލާތް، އެމެރިކާ، އޮސްޓްރޭލިއާ އަދި ކެނެޑާ ފަދަ ގައުމުތަކަށް ވެސް ދަތުރުވެރިންގެ ފަރާތުން ފެތުރިފައެވެ.

އިމްޕީރިއަލް ކޮލެޖް ލަންޑަންގެ ކްލިނިކަލް ލެކްޗަރާ ޑރ. މާލިކް ގިބާނީ ވިދާޅުވީ، މިއީ ކުރިއަށް އޮތް ބޮޑު ނުރައްކަލެއްގެ ކުރިން ލިބުނު އިންޒާރެއް ކަމަށެވެ. "މިއީ އަދި މުޅިން ފަރުވާ ނުކުރެވޭ ބައްޔެއް ނޫން، އެކަމަކު ފަރުވާ ދިނުން މިހާރު މިވަނީ ކުރިއަށްވުރެ އެތައް ގުނައެއް އުނދަގޫވެފައި،" އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.

"އެންޓިބަޔޮޓިކް ނުއުފައްދާ ޒަމާނުގައި ޓައިފޮއިޑް ޖެހޭ މީހުންގެ ތެރެއިން 10 އިންސައްތައާއި 20 އިންސައްތައާ ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް މީހުން މަރުވޭ. ބޭހަށް ނުގުޑާ ވަރު އިތުރުވުމަކީ އެ ބިރުވެރިކަން އަލުން އިއާދަވުން،" އޮކްސްފޯޑް ޔުނިވަސިޓީގެ ޕްރޮފެސަ ކަލްމަން މެކްލެނަން ވިދާޅުވި އެވެ.

މި ނުރައްކަލުން ސަލާމަތްވުމަށް އޮތް އެންމެ ބޮޑު އުންމީދަކީ "ޓައިފޮއިޑް ކޮންޖުގޭޓް ވެކްސިން" އެވެ. މި ވެކްސިނަކީ ހަށިގަނޑުގެ ދިފާއީ ނިޒާމު ވަރުގަދަކޮށްދޭ އެއްޗަކަށް ވާތީ، އެންޓިބަޔޮޓިކާ ހިލާފަށް ބެކްޓީރިއާއަށް މީގެން ރެކިގަތުމަކީ އުނދަގޫ ކަމެކެވެ.

މި ބަލީގެ ނުރައްކާ ދުނިޔެއަށް ބޮޑުވަމުންދާއިރު، ބަލި ދެނެގަތުމުގެ ނިޒާމުތައް ވަރުގަދަކުރުމަކީ މިހާރުން މިހާރަށް ކުރަންޖެހިފައިވާ ކަމެއް ކަމަށް ސިއްހީ އިދާރާތަކުން ބުނެއެވެ.

ޓައިފޮއިޑަކީ ފަރުވާ ނުދީފިނަމަ ފުރާނައަށް ނުރައްކާވެދާނެ ބައްޔެކެވެ. މި ބަލި އާންމުކޮށް ފެތުރެނީ ސާފުތާހިރުކަން ކުޑަވުމުގެ ސަބަބުންނާއި، ބެކްޓީރިއާއިން ތަޣައްޔަރުވެފައިވާ ކާބޯތަކެއްޗާއި ފެނުގެ ޒަރީއާއިންނެވެ.

ޓައިފޮއިޑުން ރައްކާތެރިވުމަށްޓަކައި ކުރެވިދާނެ ކަންތައްތައް:

  • ކެއުމުގެ ކުރިންނާއި ފާހާނާ ކުރުމަށްފަހު ސައިބޯނި ލައިގެން ރަނގަޅަށް އަތް ދޮވުން.
  • ކައްކާފައިވާ ފެން ނުވަތަ ފުޅީގައި ބަންދުކުރި ސާފު ފެން ބުއިން.
  • ރަނގަޅަށް ކައްކާފައިވާ ހޫނު ކާނާ ކެއުމާއި، ތަރުކާރީ އާއި މޭވާ ސާފު ފެނުން ދޮވުން.
  • ޓައިފޮއިޑުން ރައްކާތެރިވުމަށް ދޭ ވެކްސިން ޖެހުން.

ކޮމެންޓް

ފަހުގެ ޚަބަރު

ޖިބޫޓީ ކައިރިއަށް ބޯޓެއް ބަންޑުންޖަހާލައި 139 މީހުން މަރުވެއްޖެ

ޖިބޫޓީން ފުރައިގެން ޔަމަނަށް ދަތުރުކުރި ހިޖުރަވެރިންގެ ބޯޓެއް ބަންޑުންޖަހާލި ހާދިސާގައި، 15 ކުޑަކުދިން ހިމެނޭހެން 139 މީހުން މަރުވެ އެތައް ބަޔަކު ވަނީ ގެއްލިފައެވެ. ޖުމްލަ 305 މީހުންނާއެކު ދަތުރުކުރި މި ބޯޓުން ސަލާމަތްވި 82 މީހުންނަކީ އިތިއޯޕިއާގެ ރައްޔިތުން ކަމަށާއި، އެމީހުންނަށް މިހާރު ސިއްހީ ފަރުވާ ދެމުންދާ ކަމަށް އދ. ގެ ހިޖުރަވެރިންނާ ބެހޭ އިދާރާއިން ބުނެއެވެ.

ބްރެކްސިޓް ވޯޓަށް ރަޝިއާއިން ނުފޫޒު ފޯރުވި: ޔޫކޭ ބޮޑު ވަޒީރު

2016 ވަނަ އަހަރުގެ ބްރެކްސިޓް ވޯޓަށް ރަޝިއާއިން ނުފޫޒު ފޯރުވާފައިވާ ކަމަށް އިނގިރޭސި ބޮޑުވަޒީރު އެންޑީ ބާންހަމް ވިދާޅުވެއްޖެއެވެ. ބާންހަމް މިހެން ވިދާޅުވި ނަމަވެސް، ބްރެކްސިޓަށް ތާއީދުކުރާ ފަރާތްތަކުން ވަނީ މިއީ ރައްޔިތުންގެ ނިންމުމުގެ ސައްހަކަން ގެއްލުވާލުމަށް ދައްކާ ވާހަކައެއް ކަމަށް ބުނެ އެކަން ދޮގުކޮށްފައެވެ.

"ހަކަތައިގެ ހަނގުރާމަ" ހުއްޓާލަން އެއްބަސްވެއްޖެ: ޓްރަމްޕް

ރަޝިޔާ އާއި ޔޫކްރެއިންގެ ހަކަތައިގެ ވަސީލަތްތަކަށް ހަމަލާދިނުން ހުއްޓާލުމަށް އެއްބަސްވެފައިވާ ކަމަށް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވި ނަމަވެސް، ޔޫކްރެއިންގެ ރައީސް ޒެލެންސްކީ ވަނީ އެފަދަ އެއްބަސްވުމެއްގެ މައުލޫމާތު ކުރިން ލިބިފައިނުވާ ކަމަށް ވިދާޅުވެފައެވެ. އެހެންނަމަވެސް، ރަޝިޔާއިން ހަމަލާތައް ހުއްޓާލާނެ ކަމުގެ ހަގީގީ ޔަގީންކަން ލިބިއްޖެ ނަމަ، އެފަދަ އެއްބަސްވުމަކަށް އަމަލުކުރުމަށް ޔޫކްރެއިން އޮތީ ތައްޔާރަށެވެ.

އަނެއްކާވެސް ރިޔާދްގެ އެއާޕޯޓަށް ހަމަލާދީ ރޯކޮށްލައިފި

އީރާނުގެ މަދަދުލިބޭ ހޫތީން ސައުދީގެ ރިޔާދު އެއާޕޯޓަށް އަމާޒުކޮށް ފޮނުވާލި ކްރޫޒް މިސައިލެއް ވައިގެ ތެރޭގައި ގޮއްވާލާފައިވާ ކަމަށް ސައުދީ ކޯލިޝަނުން ބުނެފިއެވެ. މި ހަމަލާގައި އެއާޕޯޓުގެ ޓާމިނަލް 4 ގައި އަލިފާން ރޯވެފައިވާއިރު، މިއީ ފާއިތުވި ދިހަ އަހަރު ތެރޭގައި އެ ގައުމަށް އަމާޒުވި އެންމެ ނުރައްކާތެރި އެއް ހަމަލާއެވެ.

ލީޑަރުން މިނިވަންކުރުމާއެކު އިތުރު މުޒާހަރާއަށް ތައްޔާރުވަނީ

އިންޑިއާގެ އުއްތަމަ ފަނޑިޔާރު، ވަޒީފާއެއް ނެތް ބައެއް ޒުވާނުންނަކީ "ކޮކްރޯޗް" ނުވަތަ ކުރަފިތަކެއްގެ ގޮތުގައި ސިފަކުރެއްވުމާ ގުޅިގެން، މިދިޔަ މޭ މަހު މި ހަރަކާތް ފެށި އަބީޖީތު ދިޕްކޭ އާއި އެ ހަރަކާތުގެ އެހެން ލީޑަރުން ހައްޔަރުކުރީ އިންތިޚާބީ އިސްލާހުތަކަށް ގޮވާލައި މުޒާހަރާ ކުރުމަށް ހޮނިހިރު ދުވަހު ދިއްލީއަށް ދިޔުމުންނެވެ.

ބޮޑެތި ޓީވީ ނެޓްވޯކްތަކާ ދެކޮޅަށް ތަހުގީގެއް ފަށައިފި

ރައީސް ޓްރަމްޕްގެ ހަރަކާތްތައް ކަވަރުކުރާ "ޕޫލް ކަވަރޭޖް" އެމެރިކާގެ ބޮޑެތި ޓީވީ ނެޓްވޯކްތަކުން މެދުކަނޑާލުމާ ގުޅިގެން، ވާދަވެރިކަމާ ބެހޭ ގާނޫނުތަކާ ޚިލާފުވެފައިވޭތޯ ބަލަން ޖަސްޓިސް ޑިޕާޓްމަންޓުން ތަހުގީގެއް ފަށައިފިއެވެ. މި ތަހުގީގު ފަށާފައިވަނީ ބައެއް ނޫސްވެރިން ވައިޓް ހައުސްއަށް ވަނުން މަނާކުރުމާ ގުޅިގެން، މީޑިއާތަކުން ގުޅިގެން ޚިދުމަތް މެދުކަނޑާލުމަކީ ވިޔަފާރީގެ ބާރުތައް ހިސާރުކުރުން މަނާކުރާ "ޝާމަން އެކްޓް" އާ ޚިލާފު ކަމަކަށް ވެދާނެތީއެވެ.

ވިހަ އިންޖެކްޝަން ޖަހައިގެން މަރުނުވެ ސަލާމަތްވި ގާތިލު ޖަލަށް

އެމެރިކާގައި މަރުގެ އަދަބު އިއްވާފައިވާ ކްރިސްޓާ ޕައިކްގެ ގަޔަށް ވިހަ އިންޖެކްޝަން ޖަހައިގެން މަރާލަން ކުރި މަސައްކަތް ނާކާމިޔާބުވެ، ހޮސްޕިޓަލުގައި ފަރުވާ ދިނުމަށްފަހު އޭނާ އަނބުރާ ޖަލަށް ބަދަލުކޮށްފިއެވެ. މިއީ ވިހަ އިންޖެކްޝަން ޖަހައިގެން މަރުގެ އަދަބު ތަންފީޒުކުރަން އުޅުމުގެ ތެރޭގައި މީހަކު ސަލާމަތްވި ފުރަތަމަ ފަހަރު ކަމަށްވާއިރު، އޭނާގެ ހާލު ރަނގަޅުވަމުން އަންނާތީ ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކުން ވަނީ ހައިރާންކަން ފާޅުކޮށްފައެވެ.

Newsletter

Get the latest news delivered straight to your inbox