އެމެރިކާގެ 50 މިލިއަނަށްވުރެ ގިނަ މީހުން ދިރިއުޅެނީ ވައި ތަގައްޔަރު، ވައިގެ ފެންވަރު ބެލެނޭ ގޮތެއް ނެތް ސަރަހައްދުތަކުގައި ކަމަށް ދިރާސާއަކުން ދައްކައިފި އެވެ.
ޕެން ސްޓޭޓް ޔުނިވާސިޓީން ކުރި ދިރާސާއަކުން ހާމަވެފައިވަނީ އެމެރިކާގެ 50 މިލިއަނަށްވުރެ ގިނަ މީހުން ދިރިއުޅެނީ ވައި ތަގައްޔަރުވުން މިންކުރާ އެއްވެސް މޮނިޓަރިން ސްޓޭޝަނެއް ނެތް ކައުންޓީތަކުގައި ކަމެވެ.
އެމެރިކާގެ 1,848 ކައުންޓީގައި (59 ޕަސެންޓު) ވައިގެ ފެންވަރު މޮނިޓަކުރާ އެއްވެސް ސްޓޭޝަނެއް ނެތްކަން ދިރާސާއިން ދައްކައެވެ. މިއީ އެ ގައުމުގެ ބިމުގެ 40 ޕަސެންޓު ހިމެނޭ ސަރަހައްދުތަކެއް ކަމަށް ވެއެވެ. ވައިގެ ފެންވަރު މޮނިޓަ ނުކުރެވޭނަމަ، ވައި ތަގައްޔަރު ވަމުންދާ މިންވަރު އެތަންތަނުގައި ދިރިއުޅޭ މީހުންނަކަށް ނޭނގޭނެއެވެ.
މޮނިޓަރިން ނެތުމުގެ މައްސަލަ އިތުރަށް ބޮޑުވެފައިވަނީ އެއީ ނިކަމެތި، ތަޢުލީމީ ފެންވަރު ދަށް، އަދި ކަޅު ނަސްލުގެ މީހުންނާއި ހިސްޕެނިކް އާބާދީ ގިނަ ސަރަހައްދުތަކުގައިކަން ދިރާސާއިން ފާހަގަކުރެ އެވެ. ހާއްސަކޮށް ދެކުނު ސަރަހައްދުގެ މިސިސިޕީ، ޖޯޖިއާ އަދި އަރކަންސާސް ފަދަ ސްޓޭޓްތަކުގެ 75 ޕަސެންޓަށްވުރެ ގިނަ ކައުންޓީތަކުގައި މޮނިޓަރިން ސްޓޭޝަންތައް ނެތެވެ.
އޭގެއިތުރުން، މިހާރު ބޭނުންކުރަމުންދާ ވައިގެ ފެންވަރު ބަލާ މޮނިޓަރިން ސިސްޓަމްތަކުގެ ގިނަ ބައެއް ވަނީ ހަލާކުވެފައެވެ. 1957 އިން ފެށިގެން 20,000 އަށްވުރެ ގިނަ ސްޓޭޝަން ބެހެއްޓިފައިވީނަމަވެސް، 2024 ގައި 4,821 ސްޓޭޝަން އެކަނި ހަރަކާތްތެރިވެއެވެ. ގިނަ ސްޓޭޝަންތައް އުމުރުން 26 އަހަރަށްވުރެ ގިނަވެފައިވާއިރު، ޓެކްނިކަލް މައްސަލަތަކާއި ފައިސާ ނެތުމުގެ ސަބަބުން ބައެއް ސްޓޭޝަން މަސައްކަތް ނުކުރެއެވެ.
ދިރާސާގެ މުސައްނިފުން ގޮވާލަނީ ވައިގެ ފެންވަރު މޮނިޓަރިން ފުޅާކޮށް، އެންމެންނަށް ހަމަހަމަ ގޮތެއްގައި ލިބޭނެ ނިޒާމެއް ގާއިމުކުރުމަށެވެ. އެހެން ނޫންނަމަ، މިލިއަނުން މީހުން ދުވާލަކު ނޭވާލާ ވައި ފެންވަރު ނޭނގި، ނުވަތަ އިތުބާރު ނުކުރެވޭ މަޢުލޫމާތުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ނިންމުންތައް ނިންމަމުންދާނެ އެވެ.
ވައިގެ ފެންވަރު މޮނިޓަރު ކުރުމަކީ އާންމު ޞިއްޙަތަށް ނުހަނު މުހިންމު ކަމެކެވެ. ވައިގައި އެކުލެވޭ ތަގައްޔަރުވުމުގެ މިންވަރު ދެނެގަތުމަކީ އަދި މި ބާވަތުގެ މައުލޫމާތު އާންމުންނަށް ފޯރުކޮށްދިނުމަކީ އިންސާނުންގެ ސިއްހަތާ ސީދާ ގުޅުންހުރި ކަމެކެވެ. ވައިގައި އެކުލެވޭ ތަގައްޔަރުވާ މާއްދާތަކުގެ ސަބަބުން ކެންސަރު، ހިތުގެ ބަލިތައް، ނޭވާލުމުގެ ނިޒާމުގެ ބަލިތައް އަދި އިމިއުން ސިސްޓަމްގެ ބައްޔަށް މީހުން ހުށަހެޅޭ މިންވަރު އިތުރުވެއެވެ.
2023 ވަނަ އަހަރު ރޯވި ކެނެޑާގެ އަލިފާނުގެ ސަބަބުން އެމެރިކާގެ ބޮޑެތި ސިޓީތަކުގެ ވައި ނުރައްކާތެރި މިންވަރަށް ތަގައްޔަރުވެފައިވުމާއެކު، ވައިގެ ފެންވަރު މޮނިޓަރު ކުރުމުގެ މުހިންމު ކަމަށް އިތުރު ސަމާލުކަމެއް ލިބިފައި ވެއެވެ. ނަމަވެސް ޕެން ސްޓޭޓް ޔުނިވާސިޓީގެ ދިރާސާއިން ދައްކާ ގޮތުގައި މިފަދަ މޮނިޓަރިން ސިސްޓަމްތައް ނެތް ސަރަހައްދުތަކުގައި ގިނަ އާބާދީއެއް ދިރިއުޅެމުންދެ އެވެ.
މި މައްސަލައަކީ އިޖުތިމާޢީ އިންސާފުގެ މައްސަލައެއްވެސް މެއެވެ. ސަބަބަކީ މި ސަރަހައްދުތަކަކީ އާންމުކޮށް މަދު އާމްދަނީ ލިބޭ، ނަސްލީ މައިނޯރިޓީތައް ގިނަ، އަދި އިޤުތިޞާދީގޮތުން އެހާ ކުރިއަރާފައިނުވާ ސަރަހައްދުތަކަކަށްވާތީއެވެ. 2021 ވަނަ އަހަރު ނެރެވުނު "އެގްޒެކެޓިވް އޯޑަރ 14008" ގައި ތިމާވެށީގެ ހަމަހަމަކަމަށް އިސްކަންދިނުމަށް ގޮވާލާފައިވީނަމަވެސް، ވައިގެ ފެންވަރު މޮނިޓަރިންގ ނިޒާމުތައް ފުޅާކުރުމަށް އިތުރު މަސައްކަތްތަކެއް ކުރަން ޖެހިފައިވެއެވެ.
