ޗައިނާ/އީޕީއޭ އެއްބަސްވުން: ދިވެހި ކަނޑުގެ ސިއްރުތައް ބަލައި ޖާސޫސް ކުރުމުގެ ފުރުސަތު ޗައިނާއަށް ފަހިވެއްޖެ

އެއްބަސްވުމުގައި ސޮއި ކުރުމަށްފަހު ނަގާފައިވާ ފޮޓޯއެއް: އަޑު މޮނީޓާކޮށްގެން ސަބްމެރިން އަދި މަތިންދާބޯޓުގެ މޫވްމަންޓްސް ޗައިނާއަށް ދެނެގަނެވޭނެ -- ފޮޓޯ: ޓުއަރިޒަމް މިނިސްޓްރީ

އެއްބަސްވުމުގައި ސޮއި ކުރުމަށްފަހު ނަގާފައިވާ ފޮޓޯއެއް: އަޑު މޮނީޓާކޮށްގެން ސަބްމެރިން އަދި މަތިންދާބޯޓުގެ މޫވްމަންޓްސް ޗައިނާއަށް ދެނެގަނެވޭނެ -- ފޮޓޯ: ޓުއަރިޒަމް މިނިސްޓްރީ

ދަ ސައުތު ޗައިނާ ސީ އިންސްޓިޓިއުޓް އޮފް އޯޝެނޮލޮޖީ އާއި އެންވަރަމެންޓަލް ޕްރޮޓެކްޝަން އެޖެންސީއާ ދެމެދު ހޯމަ ދުވަހު ސޮއި ކުރި އެއްބަސްވުމުގެ ސަބަބުން، ދިވެހި ކަނޑުގެ ސިއްރުތަައް ބަލައި ދިރާސާކޮށް، ކަނޑުގައި ޖާސޫސް ކުރުމުގެ ފުރުސަތު ޗައިނާއަށް ފަހިވެއްޖެ އެވެ.

އެ އެއްބަސްވުމުގައި ސަރުކާރުން ސޮއި ކުރި ފަހުން، އެއްބަސްވުމުގައި ލިޔެފައި އޮތް އެއްޗެއް ދުށް ތިން މީހަކު ވަނީ އަދަދު އާ ވާހަކަ ދައްކައި، އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން ޗައިނާއަށް ފަހިވާ ފުރުސަތުތަކާމެދު ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކޮށްފަ އެވެ.

"އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން ކަނޑުގައި ޗައިނާއިން މި ހަރުކުރަނީ ޑިވައިސްތަކެއް. އެ ޑިވައިސްތަކުން ވަރަށް ގިނަ މައުލޫމާތުތައް އެއްކުރެވޭނެ. އޭގެ ބަދަލުގައި، ރަސްމީކޮށް ދިވެހި ސަރުކާރަށް މި ކޮށްދޭ ކަމަކީ ހަމައެކަނި ތަމްރީނުތަކެއް ކުރިއަށްގެންދިޔުން،" މައްސަލައިގެ ބާވަތުން ނޫހުގައި ނަން ނުޖެހުމަށް އެދި އެއްބަސްވުމުގެ މައުލޫމާތު އެނގޭ މީހަކު ބުންޏެވެ.

ސަރުކާރުން ހޯމަ ދުވަހު ބުނީ އެ އެއްބަސްވުމަކީ ޓެކްނޮލޮޖީގެ ދާއިރާއިން ގުޅުން ބަދަހި ކުރުމާ ގުޅޭ އެއްބަސްވުމެއް ކަމަށެވެ. އެއްބަސްވުމުގައި ރާއްޖޭގައި ފަރާތުން ސޮއި ކުރީ ޓުއަރިޒަމް މިނިސްޓަރު ތޯރިގު އިބްރާހިމެވެ. އެކަމަކު އެއްބަސްވުމުގެ އެއްވެސް ތަފުސީލެއް މިހާތަނަށް ހާމަކޮށްފައެއް ނުވެ އެވެ.

މި ނޫހާ ވާހަކަ ދެއްކި ތިން މީހުން ވެސް ބުނީ، ސީ އިންސްޓިޓިއުޓް އޮފް އޯޝެނޮލޮޖީއާއެކު ހެދި އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން ވައި، އޮއި، އަޑު، ސެލިނިޓީ އަދި ފިނިހޫނުމިން ބެލުމުގެ ފުރުސަތު ޗައިނާއަށް ފަހިވާނެ ކަމަށެވެ. އޭގެ އިތުރުން ވެސް ބައެއް އެހެން ކަންކަން ކުރުމުގެ ފުރުސަތު ޗައިނާއަށް ލިބެ އެވެ. އެ ޑިވައިސްތައް ހަރު ކުރަނީ ކަނޑު އަޑީގައި އަދި ކަނޑުގެ މަތީ ފަށަލައިގަ އެވެ.

އެކަންކަމުގެ ތެރެއިން އެންމެ ކަންބޮޑުވާ މައްސަލައަކީ ސޯނާ ނުވަތަ އަޑު ރިކޯޑުކޮށް މޮނީޓާ ކުރުމުގެ ފުރުސަތު ލިބުމެވެ. އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން، ދިރޭތަކެތީގެ އަޑާއި ދިރުމެއް ނެތް އަޑު ބަލައި މޮނީޓާކުރުމުގެ ފުރުސަތު ޗައިނާއަށް ލިބެ އެވެ. އެ މަސައްކަތް ކުރަން ޗައިނާއިން ހަރު ކުރާ ޑިވައިސްތަކުން ސަބްމެރިން އަދި މަނަވަރު ހިމެނޭ ގޮތަށް ކަނޑުގައި އުޅަނދެއް ދުއްވިޔަސް އެނގޭނެ އެވެ. އަދި ވަކި އުސްމިނަކުން މަތިންދާބޯޓު ދަތުރުކުރާ ނަމަ އެކަން ވެސް ދެނެގަނެވޭނެ އެވެ.

މި އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން ހޯދާ އެއްވެސް ޑޭޓާއެއް އެހެން ފަރާތަކަށް ދެވޭނީ ދެ ފަރާތުން އެއްބަސްވެގެންނެވެ. އެހެންވެ، މި އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން ރާއްޖެއަށް ލިބޭ މައުލޫމާތު ޗައިނާގެ ހުއްދަ ނެތި ތިން ވަނަ ފަރާތަކަށް ނުދެވޭނެ އެވެ.

ސައުތު ޗައިނާ ސީ އިންސްޓިޓިއުޓް އޮފް އޯޝެނޮލޮޖީއަކީ ޗައިނާގެ އެންމެ ވަރުގަދަ އެއް އިދާރާ އެވެ. ކަނޑުގެ އެކި ކަހަލަ ދިރާސާތައް ކުރުމުގައި ވެސް އެންމެ ގާބިލް އެއް އިދާރާއަކީ އެއީ އެވެ. އެ އިދާރާއިން ދިރާސާ ކުރާ ބައެއް ބޯޓުފަހަރު ވެސް ބަނދެފައި އެބަހުއްޓެވެ.

އެއްބަސްވުމާ ގުޅޭ ގޮތުން އަދަދު އާ ވާހަކަ ދެއްކި، ރާއްޖެ އަދި ސަރަހައްދީ ސަލާމަތާ ގުޅޭ ދިރާސާ ކުރާ ތަޖުރިބާކާރަކު ބުނީ، ބެލެވޭ ގޮތުގައި ޗައިނާގެ މަގުސަދަކީ އެ ގައުމާ ގުޅުން އޮތް ގައުމުތަކުގެ މަދަދުވެރިކަން ހޯދައިގެން ވާދަވެރި ގައުމުތަކަށް ޖާސޫސްކުރުން ކަމަށެވެ.

"ޗައިނާއަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ކުރެވޭ ތުހުމަތެއް މިއީ އެމީހުންގެ ޓެކްނޮލޮޖީ ބޭނުންކޮށްގެން އެހެން ގައުމުތަކަށް ޖާސޫސް ކުރުން. ޗައިނާއަށް އެ ފުރުސަތު ރާއްޖޭގައި ދިނުން ވާނީ ބޮޑު މައްސަލައަކަށް،" ނޫހުގައި ނަން ނުޖެހުމަށް ޝަރުތުކޮށް ވާހަކަ ދެއްކި ތަޖުރިބާކާރު ބުންޏެވެ.

އެއްބަސްވުމުގެ ސަބަބުން، އިންޑިއާ އަދި ސަރަހައްދީ ގައުމުތަކާ ރާއްޖެއިން މައްސަލަ ޖެހޭނެ ކަމަށް ތަޖުރިބާކާރު ލަފާ ކުރެ އެވެ. ރާއްޖެއާ އެންމެ ގުޅުން ބޮޑު ގައުމަކީ އިންޑިއާއަށްވެފައި، އިންޑިއާއަކީ ޗައިނާއާ ވާދަވެރި ގައުމަކަށްވާއިރު، އިންޑިއާއަށް ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިވާނެ ކަމެއް ކުރަން ރާއްޖެއިން ފުރުސަތު ދިނުން އެ ގައުމުން ބަލައިނުގަންނާނެ ކަމަށް ވެސް ތަޖުރިބާކާރު ބުންޏެވެ.

"ސަރަހައްދީ ޕޮލިޓިކްސްގައި މިކަން ވާނީ ވަރަށް ބޮޑު މައްސަލައަކަށް. މިއީ ރާއްޖެއިން ކުރަންވާނޭ ވަރުގެ ކަމެއް ނޫން، ވަންނަންވާނޭ ވަރުގެ މައްސަލައެއްގެ ތެރެއަކަށް ނޫން މި ވަނީ،" އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.

މީގެ ކުރިން ޗައިނާގެ އެންމެ ވަރުގަދަ ދިރާސާ އުޅަނދު ވެސް ވަނީ ރާއްޖެ ސަރަހައްދުގައި އަދި ރާއްޖޭގައި ވަރަށް ބޮޑަށް ހަރަކާތްތެރިވެފަ އެވެ. ޖެނުއަރީ، 2024، އިން ފެށިގެން ގާތްގަނޑަކަށް އެއް މަސްދުވަހު އެ ބޯޓު ރާއްޖެ ސަރަހައްދުގައި ހަރަކާތްތެރިވި އެވެ. އަދި އެ ބޯޓު ތިލަފުށި ކައިރިއަށް ބަނދަރު ވެސް ވެސް ކުރި އެވެ.

ރާއްޖޭގެ ކަނޑުގެ ސިއްރުތައް ދިރާސާ ކުރެވޭނެ އަދި އެހެން ގައުމުތަކަށް ޖާސޫސް ކުރުމުގެ ފުރުސަތު ލިބޭ ގޮތަށް ސަރުކާރުން އެއްބަސްވުމެއްގައި ސޮއިކުރިއިރު، ރާއްޖޭގެ "ކަނޑުއަޑީގެ ބަތާނަ" އެހެން ގައުމަކަށް ލިބުމަކީ މައްސަލައެއް ކަމަށް ރައީސް މުހައްމަދު މުއިއްޒު މީގެ ކުރިން ވަނީ ވިދާޅުވެފަ އެވެ.

"ރާއްޖޭގެ ކަނޑުއަޑީގެ ބަތާނަ އެހެން ދައުލަތަކުން ހޯދައި ކުރެހުމަކީ ދިވެހީންނަށް މަސްލަހަތު ހުރި ކަމެއް ނޫން. ދިވެހި ކަނޑުތަކުގެ މުއްސަނދިކަން ދެނެގަތުމަކީ ދިވެހީންގެ ހައްގެއް. ދިވެހީންގެ ގައުމީ ވާޖިބެއް. އެ ސަބަބަށް ޓަކައި އިންޑިޔާއާ އެކު ވެފައިވާ ހައިޑްރޯގްރެފިކް އެއްބަސްވުމުގެ މުއްދަތު އިހަށް ދުވަހު ހަމަވުމުން، އެ އެއްބަސްވުން އަލުން ކުރިޔަށް ނުގެންދަން ނިންމައި އެ ކަން ވާނީ އިންޑިޔާ ސަރުކާރަށް އަންގައިފައި. ދިވެހި ކަނޑުތައް ކުރަހާނީ ދިވެހީން،" ޑިސެމްބަރު 16، 2023، ގައި ރައީސް ވިދާޅުވި އެވެ.

އޭގެ އިތުރުން، ސަރަހައްދީ ގައުމުތަކުގެ ވާދަވެރިކަމުގެ ތެރެއަށް ނުވަދެ ކުރިއަށްދިޔުމަކީ ގެންގުޅުއްވާނެ ސިޔާސަތު ކަމަށް ވެސް ރައީސް މުއިއްޒު ކުރިން ވިދާޅުވި އެވެ.

"ރާއްޖެ އަދި މާ ކުޑަ، މިފަދަ ގްލޯބަލް ޕަވާ ސްޓަރަގަލް [އިންޑިއާއާއި ޗައިނާގެ ވާދަވެރިކަން] ގެ ތެރެއަށް ވަންނަން، އަޅުގަނޑުމެންގެ ސަރުކާރެއްގައި ނުވެސް ވަންނާނަން އެފަދަ ކަންކަމުގެ ތެރެއަށް،" އޮކްޓޯބަރު، 2023، ގައި ރައީސް ވިދާޅުވި އެވެ.

ކޮމެންޓް

ފަހުގެ ޚަބަރު

ދިރާގު ރޯޑް ރޭސް 5،500އަށްވުރެ ގިނަ ދުވުންތެރިންނާއެކު ބާއްވައިފި

ދިރާގު މޯލްޑިވްސް ރޯޑް ރޭހުގެ 17 ވަނަ އެޑިޝަން 5،500 އަށްވުރެ ގިނަ ދުވުންތެރިންނާއެކު ހުޅުމާލެ ސެންޓްރަލް ޕާކުގައި ވަނީ ބާއްވާފައެވެ. މި ދުވުމުގެ ލައިވް އަޕްޑޭޓްތަކާއި، ނަތީޖާ އަދި ދުވުންތެރިންގެ ރޭންކިންގ ބަލައިލުމުގެ ފުރުސަތު ދިރާގުން ވަނީ ޚާއްޞަ މޮބައިލް އެޕްލިކޭޝަނެއް މެދުވެރިކޮށް ފަހިކޮށްދީފައެވެ.

ޕީއެންސީގެ މެންބަރުންގެ އަދަދު ލައްކައަކަށްވުރެ ދަށަށް

ސަރުކާރު ހިންގާ ޕީއެންސީގެ މެންބަރުންގެ އަދަދު އެއްލައްކައަށް އެރިތާ 24 ގަޑިއިރު ނުވަނީސް، އަލުން އެ އަދަދު ލައްކައަކަށް ވުރެ ދަށަށް ގޮސްފިއެވެ. އިދިކޮޅު ފަރާތްތަކުން ތުހުމަތުކުރާ ގޮތުގައި މި އަދަދު ހަމަކުރުމަށްޓަކައި ވަޒީފާގެ ބިރުދެއްކުމާއި ރިޝްވަތުގެ ގޮތުގައި ފައިސާ ބޭނުންކޮށްފައިވެއެވެ. އީސީގެ ތަފާސްހިސާބުތަކުން ދައްކާގޮތުގައި އެ ޕާޓީގެ މެންބަރުންގެ އަދަދު މިހާރު ވަނީ 99,930 އަށް ތިރިވެފައެވެ.

ރަސްމާލޭގެ ޑީލުގައި ސޮއިނުކުރަން އެދި އަލައްބާރަށް ސިޓީއެއް

ރަސްމާލެ މަޝްރޫއުގެ މިހާރުގެ ޝަރުތުތަކާއި ގާނޫނުއަސާސީއާ ފުށުއެރުންތަކެއް ހުރި ކަމަށާއި، އެކަމުގައި އެކަށީގެންވާ ގޮތެއްގައި ރައްޔިތުންގެ ހިޔާލު ހޯދާފައި ނުވާތީ، ދެން އަންނަ ސަރުކާރަކުން ވެސް މި މަޝްރޫއުގެ އެއްބަސްވުން އަލުން މުރާޖައާކުރުމަށް ނުވަތަ އެއްކޮށް ބާތިލުކުރުމުގެ ފުރުސަތު އޮތް ކަމަށް އެ ސިޓީގައި ބުނެފައިވޭ.

"ރަސްމާލެ މައްސަލައިގައި މުއިއްޒު ވަނީ އަނގަވަތަށް ވެއްޓިފައި"

ރަސްމާލެ މަޝްރޫއަކީ ރާއްޖޭގެ ސިޔާދަތަށް އުނިކަންލިބޭ، ބޭރުގެ ފަރާތްތަކަށް ބިން ދިނުމަށް ހިންގާ ހީލަތްތެރި ރޭވުމެއް ކަމަށް ވިދާޅުވެ ކުރީގެ ރައީސް ޔާމީން ސަރުކާރަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ފާޑުވިދާޅުވެއްޖެއެވެ. މި މަޝްރޫއުގެ ސަބަބުން ރައީސް މުއިއްޒު ރައްޔިތުންގެ ކުރިމަތީގައި ބޭޒާރުވެފައިވާ ކަމަށާއި، މި ސަރުކާރަށް ދެވަނަ ދައުރެއް ރައްޔިތުން ނުދޭނެ ކަމަށް ޔާމީން ވިދާޅުވިއެވެ.

ރަސްމާލެ ދޫކޮށްލުމާ ދެކޮޅުވެރިކަމެއް ނެތްކަމުގެ އިޝާރާތެއް

ރަސްމާލެއިން ބައެއް ބޭރުގެ ކުންފުންޏަކަށް ދޫކޮށްލުމާ ދެކޮޅު ހަދަނީ މަދު ބަޔަކު ކަމަށާއި، ދިވެހިން އަބަދުވެސް އިސްކުރަނީ ގައުމީ ތަރައްގީކަން މުއިއްޒު ފާހަގަކުރެއްވި. މީގެކުރިންވެސް ރާއްޖެއަށް އައި ބޮޑެތި ބަދަލުތަކާ ބައެއް މީހުން ދެކޮޅު ހެދި ނަމަވެސް، ގިނަ ރައްޔިތުން ތާއީދުކުރީ ގައުމީ ކުރިއެރުމަށްކަން އެމަނިކުފާނު ބަޔާންކޮށްދެއްވި.

ހުލާސާކޮށް އިއްޔެ: ސިޔާސީ ޕާޓީތަކުގެ ދަފްތަރަށް އައި ބޮޑު ބަދަލު

ޕީއެންސީގެ މެންބަރުންގެ އަދަދު އެއްލައްކައަށް އެރުމާއެކު، ޖުމްހޫރީ ޕާޓީ އާއި އަދާލަތު ޕާޓީ ފަދަ ދުވަސްވީ ޕާޓީތަކުން ގިނަ އަދަދެއްގެ މެންބަރުންނާއި އިސް ބޭފުޅުން ވަނީ ވަކިވެފައެވެ. މީގެ އިތުރުން، ރަސްމީ ޖަލްސާތަކުގެ ޕްރޮޓޮކޯލަށް ބަދަލުތަކެއް ގެނެސްފައިވާއިރު، ރަސްމާލެ މަޝްރޫއާ ގުޅޭގޮތުން އިލްމުވެރިންނާއި ސިޔާސީ ފަރާތްތަކުގެ މެދުގައި ވަނީ ޚިޔާލުތަފާތުވުންތަކެއް އުފެދިފައެވެ.

ވަޒީފާގެ ބިރުދައްކައިގެން އެއްލައްކަ މެންބަރުން ހަމަކޮށްފި

ސަރުކާރު ހިންގާ ޕީއެންސީގެ މެންބަރުންގެ އަދަދު އެއްލައްކައަށް އަރާފައިވާއިރު، މިއީ ވަޒީފާގެ ބިރުދައްކައިގެންނާއި ރިޝްވަތު ދީގެން ހޯދި އަދަދެއް ކަމަށް ވަނީ ތުހުމަތުކުރެވިފައި. އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުގެ ދަފްތަރުން ދައްކާގޮތުގައި މިދިޔަ އަހަރާ އަޅާބަލާއިރު އެ ޕާޓީގެ މެންބަރުންގެ އަދަދު ވަނީ 26،000 އަށްވުރެ އިތުރުވެފައި.

Newsletter

Get the latest news delivered straight to your inbox