ރާނީ އެލިޒަބަތު ދެ ވަނަ އިނގިރޭސި ތަހުތަށް ވަޑައިގެންނެވީ އުމުރުފުޅުން 25 އަހަރުގަ އެވެ. އިނގިރޭސި ގިނަ ރައްޔިތުންގެ ހަޔާތުގެ ބޮޑު ބަޔަކާ އެކަމަނާ ގުޅިފައިވާ އިރު، އެއީ މުޅި ދުނިޔޭގައި ވެސް އެންމެ ގިނަ ބަޔަކަށް އެނގޭ އެއް ޝަހުސިއްޔަތެވެ.

އުމުރުފުޅުން 96 އަހަރުގައި ހިނގާ ބިނގާވެ އުޅުމަށް އެކަމަނާއަށް ދަތިތަކާ ކުރިމަތިވެވަޑައިގެންނެވި އެވެ. ފާއިތުވި އަހަރުގެ ތެރޭގައި ސިއްހީ މައްސަލަ ދިމާވުން އިތުރުވެ، ގިނައިން އަރާމު ކުރުމަށް ޑޮކްޓަރުން އޮތީ އަންގަވާފަ އެވެ. އެހެންވެ، އެކަމަނާގެ ފެނިލުންތައް ވަރަށް ބޮޑަށް މަދުވި އެވެ.

ރާނީ އެލިޒަބަތު.

ބުރާސްފަތި ދުވަހުގެ ރޭ ރާނީ އެލިޒަބަތު އަވަހާރަވެފައިވާ އިރު، އެކަމަނާގެ އެންމެ ދޮށީ ދަރިކަލުން އުމުރުފުޅުން 73 އަހަރުގެ އަމީރު ޗާލްސް އެކަމަނާގެ ބަދަލުގައި ރަސްމީ ގިނަ ޒިންމާތައް އަދާ ކުރައްވަމުން ވަޑައިގަންނަވާތާ ގިނަ ދުވަސްތަކެއްވެއްޖެ އެވެ.

އެންމެ ފަހު ދުވަހާ ޖެހެންދެން ވެސް ރާނީ އެލިޒަބަތު ގެންދެވީ ރަސްމީ ޒިންމާތައް އަދާކުރައްވަމުންނެވެ. އެގޮތުން ބޭރުގެ އިއްޒަތްތެރިންނާއި ޑިޕްލޮމެޓުންނާ ބައްދަލުކުރެއްވުން އޮތެވެ. ރިޕޯޓުތައް ބުނާ ގޮތުން އުމުރުން ދުވަސްވީ ނަމަވެސް އެކަމަނާގެ ވިސްނުންފުޅުގެ ތޫނުފިލިކަމަށް އެއްވެސް ބަދަލެއް ނާދެ އެވެ.

މިދިޔަ އަހަަރުގެ އެޕްރީލް މަހު އެކަމަނާގެ ހަޔާތުގެ 73 އަހަަރު އެކުގައި ހޭދަކުރެއްވި ފިރިކަލުން އަމީރު ފިލިޕް އަވަހާރަވުމުން އެކަމަނާއަަށް ފުން އަސަރުތަކެއް ކުރެއްވި ކަމަށް ރިޕޯޓުތައް ބުނެ އެވެ. ކޮވިޑް ފިޔަވަޅުތަކާ ގުޅިގެން ޖަނާޒާގައި ވެސް އާއިލާގެ ބޭފުޅުންނާ އެކަހެރިކޮށް ރާނީ އިންނެވި އެވެ.

ކޮވިޑް ބަލިމަޑުކަމާ ގުޅިގެން 2020 ވަނަ އަހަރުގެ ކުރީކޮޅު ބަކިންހަމް ޕެލެސް ގަނޑުވަރު ދޫކުރައްވައި ވަޑައިގެން، ރާނީގެ ގިނަ ވަގުތު ހޭދަކުރެއްވީ ހުޅަނގު ލަަންޑަންގެ ވިންޑްސާ ކާސްލްގަ އެވެ. އެއީ އެކަމަނާ ދިރިއުޅުއްވަން އެންމެ ގަޔާވި ގަނޑުވަރު ކަމަށްވެ އެވެ.

އިނގިރޭސި ރަސްކަމުގެ ދިގު ތާރީހުގައި ރާނީ އެލިޒަބަތު ދެ ވަނަ ފިޔަވައި އެއްވެސް ރަސްގެފާނެއް އަދި ރާނީއެއް ވެސް ޕްލެޓިނަމް ޖުބިލީ ނުވަތަ ތަހުތުގައި 70 އަހަރު ހޭދަކުރައްވާފައެއް ނުވެ އެވެ. ތަހުތުގައި ހޭދަކުރެއްވި ދިގު ދުވަސްތަކުގެ ނިޝާން އިނގިރޭސިވިލާތުގެ ހުރިހާ ދިމާލަކުން ދެނެ އެވެ.

ޒަަމާނަށް އަންނަމުންދާ ބަދަަލާ އެކު ރަސްކަމާ މެދު އިނގިރޭސި ރައްޔިތުން ދެކޭ ގޮތް ބަދަލުވަމުން ދިޔަ ނަމަވެސް، ރާނީ އެލިޒަބަތުގެ މަގްބޫލުކަން ކުޑައެއް ނުވެ އެވެ.

ތަހުތަށް ވަޑައިގެންނެވީ ކުއްލި ގޮތަކަށް

އެލިޒަބަތު އެލެގްޒެންޑްރާ މޭރީ ވިންޑްސާ އުފަންވެވަޑައިގެންނެވީ ލަންޑަނަށް އެޕްރީލް، 21، 1926 ގަ އެވެ. އެކަމަނާ ރާނީ ކަމަށް ވަޑައިގެންނެވީ ތާރީހީ އޮޅުމަކުންނެވެ.

އެކަމަނާގެ ބައްޕާފުޅު ޖޯޖް ހަަ ވަނަ ރަަސްގެފާނު ކަމަށް ވަޑައިގެންނެވީ 1936 ވަނަ އަހަރު އެވެ. އެއީ އެމަނިކުފާނުގެ ބޭބޭފުޅު އަދި އޭރު ރަސްކަމުގައި ހުންނެވި އެޑްވާޑް އަށް ވަނަ ތަހުތު ދޫކޮށްލުމުންނެވެ. އެއާ އެކު އަަމީރާ "ލިލިބެޓް" އަށް ތަހުތު ވާރުތަވެވަޑައިގެންނެވި އެވެ.

ރާނީ އަދި ފިލިޕް.

ދެ ވަނަ ބޮޑު ހަނގުރާމައިގައި ޖަރުމަނުގެ ބޮންތައް ލަންޑަނަށް ވައްޓަމުން ދިޔަ އިރު، ރާނީ އާއި ކޮއްކޯފުޅު މާގަރެޓް ރައްކާތެރިކަން ހޯއްދަވައިގެން ތިއްބެވީ ވިންޑްސާ ކާސްލްގަ އެވެ.

އުމުރުފުޅުން 19 އަހަރުގައި އެކަމަނާއަކީ އަސްކަރިއްޔާގެ މެކޭނިކެެއް އަދި ޑްރަައިވަރެކެވެ. އުމުރުފުޅުން 21 އަހަރުގައި އެކަމަނާ ކަައިވެނު ކުރެއްވީ ފިލިޕް މައުންޓްބެޓަންއާ އެވެ. އެއީ ގްރީސްގެ އަމީރެއްގެ ދަރިކަލެކެވެ.

ބައްޕާފުޅު، ރަސްގެފާނު އަވަހާރަަވިކަން އެނގިވޑައިގެންނެވީ ދެ ދެކނބަލުން ޗުއްޓީގައި ކެންޔާގައި އުޅުއްވަނިކޮށް ފެބްރުއަރީ 6، 1952 ގަ އެވެ. އެއާ އެކު ތަހުތަށް ވަަޑައިގެންނެވީ އެކަމަނާ އެވެ.

އެ ހަބަަރާއެކު އެކަމަނާ ވަަގުތުން އިނގިރޭސިވިލާތަށް އެނބުރި ވަޑައިގެންނެވި އެވެ. އަދި އިނގިރޭސިވިލާތާއި، އޮސްޓްރޭލިއާ، ކެނެޑާ، ނިއުޒީލޭންޑް، ދެކުނު އެފްރިކާ، ޕާކިސްތާން އަދި ސިލޯންގެ ރާނީކަމަށް ރަސްމީކޮށް ވަޑައިގެންނެވީ ޖޫން 2، 1953 ގަ އެވެ.

ރާނީ ރާއްޖެއަށް ކުރެއްވި ދަތުރު.

އަވަހާރަވި އިރު އެކަމަނާއަކީ އިނގިރޭސިވިލާތާއި ކޮމަންވެލްތުގެ އިތުރު 14 ގައުމެއްގެ ދައުލަތުގެ އެންމެ އިސް ވެރިޔާ އެވެ.

ފާއިތުވި 70 އަހަރު އެކަަމަނާ ކޮންމެ އަހަރަކު ވެސް އެތައް ސަތޭކަ ބަޔަކާ ބަައްދަލުކުރެއްވި އެވެ. އެގޮތުން ބޭރުގެ އިއްޒަަތްތެރިންނާއި ބައްދަަލުކުރައްވައި، އާއްމުންނާއި ސިފައިންނަށް އެވޯޑުތައް އެރުވުމާއި، އެކި ގައުމުތަކަށް ޝާހީ ދަތުރުތައް ކުރެއްވުން ހިމެނެ އެވެ.

ޝާހީ އާއިލާގެ ހަމަޖެހުމުގެ ސިއްރު

މިދިޔަ އަހަރުގެ އޮކްޓޯބަރު މަހު ރާނީއަށް ކުއްލި ގޮތަކަށް ހޮސްޕިޓަލުގައި ފަރުވާ ކުރެއްވި އެވެ. އޭރު ކުރެއްވީ ކޮން ޓެސްޓުތަކެއް ކަމެއް ހާމައެއް ނުކުރެ އެވެ. އޭގެ ފަހުން ޑޮކްޓަރުން ލަފާދެއްވީ އަރާމު ކުރުމަށާއި ޒިންމާތައް މަަދު ކުރުމަށެވެ.

ޒިންމާތައް އަދާ ކުރުމުގައި އެހީތެރިކަން ހޯއްދެވީ އާއިލާގެ އެންމެ ގާތް ބޭފުޅުންގެ ފަރާތްޕުޅުންނެވެ. އެހެން ނަމަވެސް، ދެ ވަނަ ދަރިކަލުން އަދި އަމީރު އެންޑްރޫ އާއި މާމަ ދަރިކަލުން ހެރީ ވަނީ އާއިލާއާ ދުރަށް ޖެހިވަޑަައިގެންފަ އެވެ.

އެންޑްރޫއަކީ އެކަމަނާ އެންމެ ލޯބިވެވަޑައިގަންނަަވާ ދަރިކލުން ކަމަށް ވެ އެވެ. އެކަމަކު އެންޑްރޫ އާއި ޖިންސީ ގޯނާގެ ކުށް ސާބޮތުވެފައިވާ މަހުޖަނު ޖެފްރީ އެޕްސްޓެއިން އާއި ގިސްލެއިން މެކްސްވެލްއާ ގުޅުން އޮތުމުން ވަނީ ޝާހީ ޒިންމާތަކުން ދުރުކޮށްފަ އެވެ.

ރާނީ އަދި އެންޑްރޫ.

ހެރީ ޝާހީ ޒިންމާތަކާ ދުރަށް ޖެހިވަޑައިގެންނެވީ 2020 ގައި އެމެރިކާއަށް ބަދަލުވެ، އަނބިކަނބަލުން މޭގަަން މާކްލްއާ އެކު ދިރިއުޅުއްވުމަށެވެ. އެ ދެ މީހުން ވަނީ ޝާހީ އާއިލާއިން ނަސްލީ ތަފާތު ކުރުން ގެންގުޅޭ ކަމަށް ތުހުމަތު ކުރައްވާފަ އެވެ.

ތަހުތުގައި ހޭދަަކުރެއްވި ދިގު ދުވަސްތަކުގައި ރާނީ ސިފަކުރެވިފައި ވަނީ ހަމަޖެހުން ގެންނެވި ފަރާތެއްގެ ގޮތުގަ އެވެ. ޝާހީ ދިރިއުޅުއްވުމުގެ ތޫފާނުގައި އާއިލާއަށް ހަމަޖެހުން ލިބެނީ އެކަމަނާގެ ސަބަބުންނެވެ.

އެކަމަނާ ވަަނީ 1992 ވަނަ އަހަރަކީ "އެނަސް ހޮރިބްލިސްގެ" ގޮތުގައި ނުވަތަ މުސީބާަތްތަކުގެ އަހަރުގެ ނަން ދީފަ އެވެ. އެ އަހަރު އެކަމަނާގެ ހަތަރު ދަަރިކަލުންގެ ތެރެއިން ތިން ދަރިކަލުންގެ ކައިވެނި ރޫޅުނެވެ. އަދި ވިންޑްސާ ކާސްލްގައި ބޮޑު އަލިފާނުގެ ހާދިސާއެއް ހިނގި އެވެ.

ވިންޑްސާ ކާސްލްގައި ރޯވެފައި.

އޭގެ ފަހުން 1997 ވަނަ އަހަރު އަމީރާ ޑަޔާނާ ކާރު އެކްސިޑެންޓެއްގައި އަވަހާރަވުމުން އާއްމުންގެ ހިތާމަ ހުރި ގޮތް އެނގިވަޑައިނުގެންނެވުމުން ރާނީއަށް ފާޑުކިޔުން އަމާޒުވި އެވެ. އެގޮތުން ބަކިންހަމް ޕެލެސްގައި ދިދަ ބައިދަނޑިއަށް ތިރި ކުރުމަށާއި ލަންޑަނަށް ދަަތުރު ކުރެއްވުމަށް އެކަމަނާ އެންމެ ފުރަަަތަމަަ ދެކޮޅު ހެއްދެވި އެވެ.

ކޮންމެ އަހަރަަކު ވެސް ކްރިސްމަސް ދުވަހު ރިކޯޑްކޮށްފައިވާ ހިތާބެއް ޓީވީ މެދުވެރިކޮށް އެކަމަނ ފޮނުއްވަ އެވެ. އެހެން ނަމަވެސް އިންޓަވިއުއެއް ދެއްވުމަކީ ވަރަށް މަދުން ނޫނީ ނުކުރައްވާ ކަމެކެވެ. އަދި ކަންކަމުގައި ގެންގުޅުއްވާ އަމިއްލަ ވިސްނުންފުޅުން ހާމަނުކުރަން ސަމާލުކަން ދެއްވި އެވެ.

ރާނީ ބެލްމޯރަލް ކާސްލްގައި.

ރަސްކަމެއްގެ އެންމެ އިސްވެރިޔާގެ ގޮތުގައި ސިޔާސީ ގޮތުން އެކަމަނާ ވަކި އަތަކަށް ޖެހިވަޑައިނުގަންނަވަ އެވެ. އަދި ކޮންމެ ހަފްތާއަކު ވެސް އޭރެއްގައި ހުންނަވާ ބޮޑު ވަޒީރަކާ އެކު ވަކިން ބައްދަލުވުމެއް ބޭއްވެވި އެވެ. އާއްމު މައްސަލަތަކާ ގުޅޭ ގޮތުން ބޮޑު ވަޒީރާ އެކު ކޮންމެ ހަފްތާއަކު ވެސް ދައްކަވާ އެއްވެސް ވާހަަކައެއް އާއްމެއް ނުކުރައްވަ އެވެ.

ކޮންމެ އަހަރަކު ވެސް ހޫނު މޫސުމުގައި އެކަމަނާ ދިރިއުޅުއްވީ ސްކޮޓްލޭންޑްގެ އިރުއުތުގައު ހުންނަ ބެލްމޯރަލް ކާސްލްގަ އެވެ. އެ ތަނުގައި ހުންނަވާ އިރު، ރަސްމީ "ޔުނުފޯމް" ސްޓައިލުގެ ހެދުންކޮޅު ދޫކޮށްލައްވަ އެވެ. ބުރާސްފަތި ދުވަހުގެ ރޭ އެކަމަނާ އަވަހާރަވީ ވެސް ބެލްމޯރަލް ކާސްލްގަ އެވެ.