ޒިނޭގެ މައްސަލަތަކުގައި ޑީއެންއޭ ހަދައިގެން ލިބޭ ހެކި ކުށް ސާބިތު ކުރުމުގައި ބޭނުން ކުރެވިދާނެ ކަމަށް ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުން މިއަދު ކަނޑައަޅައިފި އެވެ.
ސުޕްރީމް ކޯޓުން އެގޮތަށް ނިންމީ މުހައްމަދު ތައުފީގު ކިޔާ މީހެއްގެ މައްޗަށް ދައުލަތުން ކުރި ޒިނޭ ކުރުމުގެ ދައުވާގެ މައްސަލައިގައި ހުކުމް ކުރަމުންނެވެ. ހަމަ އެ މައްސަލައިގައި ދައުވާ ކުރި ފާތިމަތު ޝަމީމާ ކިޔާ މީހަކު ވަނީ އޭނާ ވިހެއި ތައުފީގުގެ ދަރިއެއް ކަމަށް ބުނެފަ އެވެ. އަދި ކުއްޖާގެ ޑީއެންއޭ ތައުފީގުގެ ޑީއެންއޭއާ ވެސް ދިމާވެ އެވެ. ނަމަވެސް ޝަމީމާއާއެކު ޒިނޭ ކުރި ކަމަށް ތައުފީގު އިންކާރު ކުރެ އެވެ.
އިސްލާމް ދީނުގައި ޒިނޭގެ ކުށް ސާބިތުވާން ހަތަރު ފިރިހެނުންގެ ހެކިބަސް ބޭނުންވާ ކަމަށް ބުނެ ދ. ކުޑަހުވަދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓާއި ހައި ކޯޓުން ތައުފީގުގެ މައްޗަށް ކުށް ސާބިތުނުވާ ކަމަށް ކަނޑައަޅާފައި އޮއްވާ ފަނޑިޔާރު ހުސްނުއްސުއޫދު ރިޔާސަތުގައި އިންނަވައި މިއަދު ނިންނެމީ އިތުރު ގަރީނާއާއެކު ޑީއެންއޭއަކީ ކުށް ސާބިތު ކުރުމަށް ބޭނުން ކުރެވިދާނެ ހެއްކެއް ކަމަށެވެ.
"އަހުރެންގެ ރައުޔަކީ ޑީއެންއޭ އާއި އެފަދަ ސައިންޓިފިކް ގަރީނާތަކަކީ އެ ގަރީނާ އަށް ބާރުދެނިވި އެހެން ހެކި ނުވަތަ ބާރުގަދަ ގަރީނާ ހުރެއްޖެ ނަމަ ހައްދުގެ މައްސަލަތައް ތައުޒީރީ މިންގަނޑުން ސާބިތުކުރުމަށް ފުދޭނޭ ވަސީލަތްތަކެއް ކަމަށް،" ފަނޑިޔާރު ސުއޫދު ވިދާޅުވެފައިވެ އެވެ.
އެގޮތަށް ހުކުމް ކުރެއްވުމުގެ ފަނޑިޔާރު ސުއޫދު ވަނީ އެމަނިކުފާނުގެ ނިންމެވުން ބިނާކުރެއްވި ނުކުތާތައް ފާހަގަ ކުރައްވައިފަ އެވެ. އެގޮތުން ހައްދުގެ ހުކުމް ކަނޑައަޅާފައިވާ މައްސަލަތަކުގައި ގަރީނާ ބޭނުންކޮށްގެން ކުށް ސާބިތު ކުރުމާމެދު އިލްމުވެރިންގެ މެދުގައި ސުވާލު އުފެދެނީ ޝައްކުތަކުން ދުރުވުމަށް ރަސޫލާ އަންގަވާފައިވާތީ ކަމަށް ފަނޑިޔާރު ފާހަގަ ކުރެއްވި އެވެ.
ނަމަވެސް އެކަށީގެންވާ ގަރީނާ ހުރި ހާލަތްތަކުގައި ﷲގެ ރަސޫލާ ވެސް އަދި އިސްލާމީ ހިލާފަތުގެ ހަލީފާއިން ކަމުގައިވާ އުމަރުގެފާނާއި އުސްމާނުގެފާނު ވެސް ކުށް ސާބިތު ކުރައްވާފައި އެބަ ހުރި ކަމަށް ސުއޫދު ވިދާޅުވި އެވެ.
އެއަށް ބާރު ލިބޭ ހެއްގެއްގެ ގޮތުގައި ފަނޑިޔާރު ސުއޫދު ފާހަގަ ކުރެއްވީ އިބްނު އައްބާސް ރިވާ ކުރައްވާފައިވާ "ހެއްކެއް ނެތީސް ރަޖަމް ކުރުމަށް ހުކުމް ކުރެވޭނަމަ އޭނާގެ އުޅުމާއި ވާހަކަދެއްކުމާއި ވަށައިގެންވާ ކަންކަމަށް ބެލުމުން އޭނާގެ އިއްފަތްތެރިކަމުގެ މައްޗަށް ޝައްކު އުފެދޭ ހިނދު، އެކަނބުލޭގެ ރަޖަމްކުރަން ތިމަންކަލޭގެފާނު އެންގެވީމުހެވެ" ރަސޫލާގެ މި ހަދީސެވެ.
އަދި ހުކުމުގައި ބުނެފައި ވަނީ "ވިހެއުމުން ނުވަތަ އިއުތިރާފުން ކުށް ސާބިތުވެއްޖެ ނަމަ ޒިނޭކުރި މުހުސަން މީހާގެ އުގޫބާތަކީ ރަޖަމްކުރުން" ކަމަށް އުމަރުގެފާނު ހުތުބާއެއް ދެއްވަމުން ވިދާޅުވެފައިވާ ކަމަށެވެ. އަދި އަލްވަލީދު ބިން އުތުބާ ކިޔާ މީހަކު ރާ ބޮއެގެން ހޮޑުލުމުން، ހޮޑުގެ ގޮތުގައި ރާ ބޭރު ކުރެވޭނީ އެ ބޮއެގެން ކަމަށް ބަލައި އުސްމާންގެފާނު އެމީހާއަށް ހައްދުގެ އަދަބު ދެއްވި ކަމަށް ވެސް ބުނެފައިވެ އެވެ.
"އިބްނު ގައްޔިމްގެ ރައުޔަކީ އިސްލާމީ ޝަރިއަތުގެ މަގްސަދަކީ މީހުންގެ މެދުގައި އަދުލުއިންސާފު ގާއިމުކުރުން ކަމަށް ވުމާއެކު، އެކަމަށް މަގުފަހިކުރާ އެންމެހައި ވަސީލަތްތައް ބޭނުންކުރުން ހުއްދަވާނެ ކަމަށް. ޔަގީނާ އެންމެ ގާތްކުރާ ހެކީގެ ވަސީލަތެއް ނެތްނަމަ ދެން ލިބެން އޮތް އެންމެ ރަނގަޅު ހެކީގައި ހިފުމަކީ އަދުލު އިންސާފަށްޓަކައި ކުރަންޖެހޭ ކަމެއް،" ފަނޑިޔާރު ސުއޫދު ވިދާޅުވެފައިވެ އެވެ.
ހައްދާއި ގިސާސްގެ މައްސަލަތަކުގައި ހުކުމް ކުރެވޭނީ އެއްވެސް ޝައްކެއް ނެތް މިންވަރަށް، އިއުތިރާފުންނާއި ހެކިންގެ ހެކިބަހުން ސާބިތުވެގެން ކަމަށް ޖުމްހޫރީ އިލްމުވެރިން އެއްބަސްވާ ކަމަށް ސުއޫދުގެ ހުކުމުގައި ފާހަގަ ކުރައްވާފައިވެ އެވެ. ނަމަވެސް މުޅިން ޔަގީންވާ މިންވަރަށް އެފަދަ މައްސަލަ ސާބިތު ކުރުމަކީ ވާނެ ކަމެއް ނޫން ކަމަށް ބައެއް އިލްމުވެރިން ގަބޫލު ކުރާ ކަމަށާއި އެހެންވެ ކުށް ކުރި ކަމަށް ގާޒީއަށް ގަބޫލު ކުރެވޭ ނަމަ އެފަދަ މައްސަލަތަކުގައި ހުކުމް ކުރެވިދާނެ ކަމަށް އެ އިލްމުވެރިން ގަބޫލު ކުރައްވާ ކަމަށް ފަނޑިޔާރު ސުއޫދުގެ ހުކުމުގައި ލިޔުއްވާފައިވެ އެވެ.
އުސޫލެއްގެ ގޮތުން ބަލާ ނަމަ، ކައިވެނީގެ ބޭރުން އަންހެނަކު ވިހެއުމަކީ ޒިނޭ ކުރިކަމުގެ "އޭގެ ޒާތުގައި އެންމެ ވަރުގަދަ ގަރީނާއެއް ނޫން" ކަމަށެވެ. ރޭޕްކޮށްގެން ބަނޑުބޮޑުވުމަކީ ވެސް ވުން އެކަށީގެންވާ ކަމަކަށްވާއިރު ވިހެއުން ފަދަ ގަރީނާތައް ވަރުގަދަ ވަނީ "މައްސަލައިގެ ވަށައިގެންވާ އެހެނިހެން ވާގިއާތަކުގެ ނުވަތަ ހެކިތަކުގެ އަލީގަ" ކަމަށް ވެސް ހުކުމުގައި ލިޔުއްވާފައިވެ އެވެ.
"ރޭޕްގެ ސަބަބުން އަންހެނަކު ބަލިވެ އިނުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމަކަށްވާއިރު ހުކުމްކުރުމުގެ ކުރިން އެ ގޮތުން އުފެދޭ ޝައްކުތައް ކީރިތި ރަސޫލާގެ ހަދީސްގައިވާ ގޮތުގެ މަތިން ފިލުވުމަކީ ގާޒީގެ މައްޗަށް ލާޒިމުކަމެއް،" ފަނޑިޔާރު ވިދާޅުވެފައިވެ އެވެ.
ނަމަވެސް "ޑީއެންއޭ އާއި އިނގިލީގެ ނިޝާން ފަދަ ގަރީނާ ތަކަކީ އެ ގަރީނާތައް ކަށަވަރުކޮށްދޭ ބާރުދެނިވި ހެއްކާ ނުލައި ޒިނޭގެ ކުށް ސާބިތުކޮށް ދިނުމަށް ފުދޭނޭ ވަސީލަތްތަކެއް ނޫން ކަމަށް އިލްމުވެރިން ވިދާޅުވެފައިވާ" ކަމަށް ހުކުމުގައި ބުނެފައިވެ އެވެ.
ސުއޫދުގެ ހުކުމުގައި ކަނޑައެޅުއްވީ ހައްދުގެ ކުށެއް ސާބިތު ކުރުމަށް ބޭނުންވާ ޝަރުތެއް އުނިވި ނަމަވެސް ކުށް ސާބިތުކޮށް ތައުޒީރީ އަދަބެއް ދެވިދާނެ ކަމަށެވެ.
"ސުވާލަކީ، ހައްދުގެ ކުށެއް ސާބިތުވެ އު ގޫބާތް ކަނޑައެޅުމަށް ޝަރީއަތުން ބަލާއިރު، ހައްދުގެ ކުށެއް ސާބިތުވުމުގައި ފުރިހަމަވުން ލާޒިމުކުރާ ޝަރުތެއް (އެއީ ހެކީގެ ނިސާބެއް، ކުށުގެ ރުކުނެއް، ކުށަށް ތުހުމަތު ކުރެވޭ މީހާގެ ކިބައިގައި ފުރިހަމަވާންޖެހޭ ޝަރުތެއް ނަމަވެސް) އުނިވާ ހާލަތުގައި ތައުޒީރީ އަދަބެއް ދެވިދާނެ ހެއްޔެވެ؟ މި ސުވާލަށް ޝަރުއީ ނައްސުތައް ޖަވާބުދެނީ އީޖާބީކޮށް. އެހެން ގޮތަކަށް ބުނާނަމަ، އެ ހާލަތުގައި ތައުޒީރީ އަދަބު ދިނުން ޝަރުއީ ނައްސުތަކުން ހުއްދަ ކޮށްފައިވޭ،" މިއަދު އިއްވި އިންގިލާބީ ހުކުމުގައި ފަނޑިޔާރު ސުއޫދު ލިޔުއްވާފައިވެ އެވެ.
އެކަމަކު، އެގޮތަށް އަދަބު ކަނޑައަޅާއިރު "އެއްވެސް ހާލެއްގައި ހައްދުގެ އަދަބު ދީގެންނުވާނެ" ކަމަށް ވެސް ހުކުމުގައި ކަނޑައަޅުއްވާފައިވެ އެވެ.
އެ މައްސަލަ ބެއްލެވި ބެންޗުގައި ދެން ތިއްބެވީ ފަނޑިޔާރު އާއިޝާ ސުޖޫން މުހައްމަދާއި ފަނޑިޔާރު އަޒްމިރަލްދާ ޒާހިރު ވަނީ ފަނޑިޔާރު ހުސްނުއްސުއޫދުގެ ހުކުމަށް ތާއީދު ކުރައްވައިފަ އެވެ.
