އަފްގާނިސްތާނުގެ އަންހެން ގަވަރުނަރު: ތާލިބާނާ ދެކޮޅު ބޮޑު ލަޝްކަރެއް އުފައްދަނީ!

ފިރިހެނުންގެ ނުފޫޒު ގަދަ އަފްގާނިސްތާނުގެ އަންހެން ގަވަރުނަރު ސަލީމާ މަޒާރީ. އޭނާ މަސައްކަތް ކުރަނީ ތާލިބާނާ ދެކޮޅު ލަޝްކަރެއް އުފެއްދުމަށް.-- ފޮޓޯ: އޭއެފްޕީ

ފިރިހެނުންގެ ނުފޫޒު ގަދަ އަފްގާނިސްތާނުގެ އަންހެން ގަވަރުނަރު ސަލީމާ މަޒާރީ. އޭނާ މަސައްކަތް ކުރަނީ ތާލިބާނާ ދެކޮޅު ލަޝްކަރެއް އުފެއްދުމަށް.-- ފޮޓޯ: އޭއެފްޕީ

ޗަރްކިންތު، އަފްގާނިސްތާން (އޯގަސްޓު 6) - އުތުރު އަފްގާނިސްތާނުގެ ރަށްފުށުގެ ހިސާބުގަނޑުގައިވާ ޑިސްޓްރިކްޓެއްގައި ޕިކަޕު މަޑުމަޑުން ދުއްވަމުން ދާއިރު، އޭގެ ކުރީ ސީޓުގައި އިނީ ސަލީމާ މަޒާރީ އެވެ. އޭނާ އިނީ ޕިކަޕްގެ ރޭޑިއޯއިން އަފްގާނިސްތާނުގައި މަގްބޫލު ލަވަތަކެއް ޖަހައި އަޑު އަހާށެވެ.

ފިރިހެނުންގެ ނުފޫޒު ގަދަ އަފްގާނިސްތާނުގައި މަޒާރީ އަކީ އަންހެން ގަވަރުނަރެކެވެ. އޭނާ މި ވަގުތު އުޅެނީ ވަރުގަދަ މަސައްކަތެއްގަ އެވެ. އެއީ ގައުމުގެ ކޮންޓްރޯލް ހޯދަން މަސައްކަތް ކުރަމުންދާ ހަނގުރާމަވެރި ތާލިބާނުންނާ ދެކޮޅު ލަޝްކަރެއް އުފެއްދުމުގެ މަސައްކަތެވެ.

"ލޯބިވާ ބިން... ތިބާއަށްޓަކައި އަހަރެންގެ ފުރާނަ ގުރުބާންކޮށްލާނަން،" ރޭޑިއޯއިން ޖަހާފައިވާ ލަވައިގައި ކިޔަމުން ދެ އެވެ. މި ދުވަސްވަރު މަޒާރީ އޭނާގެ ޑިސްޓްރިކްޓުގެ ރައްޔިތުންގެ ކިބައިން އެދެމުން ދަނީ އެކަމަށެވެ؛ ގައުމަށްޓަކައި ފުރާނަ އަތް މައްޗަށް ލައިގެން ނިކުތުމަށެވެ.

މިދިޔަ މޭ މަހުން ފެށިގެން ތާލިބާނުން ވަނީ ރަށްފުށުގެ ބޮޑު ހިސާބެއްގެ ކޮންޓްރޯލް ހޯދާފަ އެވެ. އެ މީހުންގެ މަސައްކަތް ވަރުގަދަ ކުރީ 20 އަހަރު ވަންދެން އެމެރިކާއިން ކުރި ދިގު ހަނގުރާމަ ނިމުމަކަށް ގެނެސް، ބޭރުގެ ފައުޖުތަކުން އަފްގާނިސްތާނުން ފައިބަން ފެށުމުންނެވެ.

ތާލިބަނުން ހިފި ރަށްފުށުގެ ގިނަ ހިސާބުތަކުގެ އާއްމު ދިރިއުޅުމަށް މާ ބޮޑު ބަދަލެއް އައިސްފައެއް ނުވެ އެވެ. ނަމަވެސް މަޒާރީ ގަވަރުނަރުކަން ކުރައްވާ ޗަރްކިންތު ޑިސްޓްރިކްޓުގައި ތާލިބާނުންގެ ސަބަބުން ދިރިއުޅުމަށް ބޮޑު ބަދަލުތަކެއް އައިސްދާނެ ކަމުގެ ބިރު އެބަ އޮތެވެ.

"އިންސާނީ ހައްގުތަކަށް އަރައިގަންނަ ބަޔަކީ ތާލިބާނުން،" އޭނާ އޭއެފްޕީއަށް ވިދާޅުވި އެވެ.

ތާލިބާނުންގެ ވެރިކަމުގައި އަންހެނުންނާއި އަންހެން ކުދިން ތައުލީމު އެނގެނުން މަނާ ކުރި.-- ފޮޓޯ: އޭއެފްޕީ
ތާލިބާނުންގެ ވެރިކަމުގައި އަންހެނުންނާއި އަންހެން ކުދިން ތައުލީމު އެނގެނުން މަނާ ކުރި.-- ފޮޓޯ: އޭއެފްޕީ

ތާލިބާނުންގެ ވެރިކަމުގައި އަންހެނުންނާއި އަންހެން ކުދިން ތައުލީމު އެނގެނުން މަނާ ކުރި.-- ފޮޓޯ: އޭއެފްޕީ

ތާލިބާނުން މީގެ ކުރިން އަފްގާނިސްތާނުގައި ވެރިކަން ކުރިއިރު، އަންހެނުންނާއި އަންހެން ކުދިން ތައުލީމް ހާސިލް ކުރުމާއި ވަޒީފާއަށް ދިޔުން މަނާކުރި އެވެ. އެ މީހުންގެ ވެރިކަން 2001 ގައި ވެއްޓުނު ފަހުން ވެސް އާއްމުންގެ ވިސްނުމަށް މާ ބޮޑު ބަދަލެއް އައިސްފައެއް ނުވެ އެވެ.

"އިޖުތިމާއީ ގޮތުން، މީހުން ތިބީ އަންހެން ލީޑަރަކު ބަލައިގަންނަން ތައްޔާރަކަށް ނޫން،" މަޒާރީ އޭއެފްޕީއަށް ވިދާޅުވި އެވެ.

މަޒާރީއަކީ ހަޒާރާ ކޮމިއުނިޓީގެ މެމްބަރެކެވެ. އެ މީހުންނަކީ ޝިއައީންނަށް ވާތީ ސުންނީ ތާލިބާނުންގެ ހަމަލާތައް އަމާޒުވެ އެވެ. ތާލިބަނުންގެ އިތުރުން އިސްލާމިކް ސްޓޭޓް (އައިއެސް) ގެ ޓާގެޓަކަށް ވެސް އެ މީހުން ވަނީ ވެފަ އެވެ. މިދިޔަ މޭ މަހު ހަޒާރާ ކޮމިއުނިޓީގެ އަންހެން ކުދިންގެ ސްކޫލަކަށް ދިން ހަމަލާއެއްގައި 80 ކުދިން މަރުވި އެވެ.

މަޒާރީ ގަވަރުނަރުކަން ކުރައްވާ ޑިސްޓްރިކްޓުގައި އެއް ބައި މިހާރު ވެސް އޮތީ ތާލިބާނުންގެ އަތް ދަށުގަ އެވެ. އެހެންވެ އޭނާ ގިނަ ވަގުތުތަކެއް ހޭދަކުރައްވަނީ ތާލިބާނުންނާ ދެކޮޅު ލަޝްކަރަކަށް މެމްބަރުން ހޯދައި، ޑިސްޓްރިކްޓު ދިފާއު ކުރެވޭނެ ގޮތްތައް ހޯދުމަށެވެ.

މަޒާރީގެ ލަޝްކަރުގެ މެމްބަރަކު ހަތިޔާރު ހިފައިގެން.-- ފޮޓޯ: އޭއެފްޕީ
މަޒާރީގެ ލަޝްކަރުގެ މެމްބަރަކު ހަތިޔާރު ހިފައިގެން.-- ފޮޓޯ: އޭއެފްޕީ

މަޒާރީގެ ލަޝްކަރުގެ މެމްބަރަކު ހަތިޔާރު ހިފައިގެން. -- ފޮޓޯ: އޭއެފްޕީ

އެ ޑިސްޓްރިކްޓުގެ އެތައް ސަތޭކަ ބަޔަކު ވަނީ ދިރިއުޅުމުގެ ކަންކަން ހުއްޓާލުމަށް ފަހު މަޒާރީގެ ލަޝްކަރާ ގުޅިފަ އެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި ދަނޑުވެރިންނާއި، ބަކަރި ހުއިހައްޕާ މީހުންނާއި ލޭބަރުން ހިމެނެ އެވެ.

"އަޅުގަނޑުމެންގެ ސިފައިންގެ އަތުގައި ބަޑިއެއް ނެތް. އެހެންވެ އެ މީހުން ގޮސް ގެރި އާއި ބަކަރި އާއި ބިންކޮޅު ވެސް ވިއްކާލައިގެން ފައިސާ ހޯދީ. އެ ފައިސާއަށް ހަތިޔާރު އެއް ކުރީ،" މަޒާރީ ވިދާޅުވި އެވެ.

"ކޮންމެ ދުވަހަކާއި ރެޔަކު ހަނގުރާމައިގެ ކުރީ ސަފުގައި އެ މީހުން ހިތްވަރު ކުރަނީ އެއްވެސް ކަހަލަ އުޖޫރައެއް ނުލިބި، އުޖޫރައެއް ނުވެސް ލިބޭނެކަން އެނގި ތިބެ."

ޑިސްޓްރިކްޓް ފުލުހުންގެ ވެރިޔާ ސަޔިދު ނަޒީރު ގަބޫލުކުރައްވާ ގޮތުގައި ތާލިބާނުން މުޅި ޑިސްޓްރިކްޓު އެއްކޮށް ހިފާފައި ނުވަނީ އާއްމުން ނިކުމެ ލަޝްކަރެއް ހަދާފައި ވާތީ އެވެ.

"އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކުރި ހޯދެނީ ރައްޔިތުންގެ މަސައްކަތުން،" ތާލިބާނުންނާ ދެކޮޅަށް ހަމަލާ ބަދަލު ކުރުމުން ފަޔަށް ލިބުނު ގެއްލުމަކަށް އަދިވެސް ފަރުވާ ކުރަމުންދާ ނަޒީރު އޭއެފްޕީއަށް ވިދާޅުވި އެވެ.

ޑިސްޓްރިކްޓުގެ ފުލުހުންނާއި ސަލާމަތީ ބާރުތަކަށް އެއްބާރުލުން ދިނުމުގެ ގޮތުން މަޒާރީ އުފެއްދި ލަޝްކަރުގައި މިހާރު 600 މެމްބަރުން އެބަ އުޅެ އެވެ. އޭގެ ތެރެއިން އެކަކަކީ 20 އަހަރު ވަންދެން ދަނޑުވެރިކަން ކުރުމަށް ފަހު ހަތިޔާރު ހިފައިގެން ނިކުތް އުމުރުން 53 އަހަރުގެ ސަޔިދު މުނައްވަރެވެ.

"އަޅުގަނޑުމެންނަކީ މީގެ ކުރިން އަތްތެރި މަސައްކަތް ކުރާ މީހުންނާއި އެހެން މަސައްކަތްތައް ކުރި މީހުން. ދިރިއުޅުމަށް ހުރަސް އެޅުނީ އެ މީހުން [ތާލިބާނުން] ހަމަލާ ދިނުމުން،" އޭނާ ބުންޏެވެ.

"އެ މީހުން ކައިރީގައި ހުރި އަވަށެއް ހިފައި އެ ތަނުގައި ހުރި ކާޕެޓުތަކާއި މުދާތައް ލޫޓުވައިގެން ގެންދިޔައީ... އަޅުގަނޑުމެންނަށް މަޖުބޫރުވީ ހަތިޔާރު ގަނެ، ދިފާއުގައި ނިކުންނަން."

އުމުރުން 21 އަހަރުގެ ފާއިޒު މުހައްމަދަކީ ވެސް އެ ލަޝްކަރުގެ މެމްބަރެކެވެ. އޭނާ ތާލިބާނުންނާ ދެކޮޅަށް ނިކުތީ ޕޮލިޓިކަލް ސައިންސް ކިޔަވަމުން ގޮސް، ތައުލީމު ވެސް މަޑު ޖައްސާލުމަށް ފަހު އެވެ.

އޭނާގެ ހަޔާތުގައި ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ހަނގުރާމައެއްގެ މަންޒަރު ފެނުނީ މީގެ ތިން މަސް ކުރިން ތާލިބާނުން ނިކުތުމުންނެވެ. އޭގެ ފަހުން މިހާރު އޭނާ ވަނީ ތިން ފަހަރެއްގެ މަތިން ތާލިބާނުންނާ ދެކޮޅަށް ހަނގުރާމަކޮށްފަ އެވެ.

ތާލިބާނުންނާ ދެކޮޅަށް ހަމަލާ ދޭން ތައްޔާރަށް.-- ފޮޓޯ: އޭއެފްޕީ
ތާލިބާނުންނާ ދެކޮޅަށް ހަމަލާ ދޭން ތައްޔާރަށް.-- ފޮޓޯ: އޭއެފްޕީ

ތާލިބާނުންނާ ދެކޮޅަށް ހަމަލާ ދޭން ތައްޔާރަށް.-- ފޮޓޯ: އޭއެފްޕީ

"ހަނގުރާމަ އެންމެ ވަރުގަދަކޮށް ދިޔެއީ މީގެ ދުވަސްކޮޅެއް ކުރިން، އެއް ރޭ މަތިން ހަތް ހަމަލާ އައި،" އޭނާ ބުންޏެވެ.

ޗަރްކިންތު ޑިސްޓްރިކްޓުގެ އާއްމުންގެ ހިތްތަކުގައި ތާލިބާނުންނާ މެދު ވަނީ ބިރުވެރިކަމެވެ. ދެހާސް އެއް ވަނަ އަހަރުގެ ކުރިން ތާލިބާނުންގެ ވެރިކަމުގައި ދިމާވި ކަންކަން އެ މީހުންގެ ހަނދާނުން އަދި ފޮހެވިގެންނެއް ނުދެ އެވެ.

ގަވަރުނަރު މަޒާރީ ދެކިވަޑައިގަންނަވާ ގޮތުގައި ތާލިބާނުންނަށް ފުރިހަމަ ކޮންޓްރޯލް ލިބިއްޖެ ނަމަ އަންހެން ލީޑަރަކު ހުރުުމުގެ ފުރުސަތު ނުދޭނެ އެވެ.

"އަންހެނުންގެ ތައުލީމަށް ހުރަސް އަޅާނެ. ޒުވާނުންނަށް ވަޒީފާއެއް ނުލިބޭނެ،" ލަޝްކަރުގެ ކޮމާންޑަރުންނާ އެކު ހަނގުރާމައަށް ތައްޔާރުވުމާ ގުޅޭ ގޮތުން އޮތް ބައްދަލުވުމެއްގައި އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.

ކޮމެންޓް

ފަހުގެ ޚަބަރު

ޖާވާ ކަނޑަށް ފެރީ ބަންޑުންޖަހާލުމުން ކެޕްޓަން ހައްޔަރުކޮށްފި

ޖާވާ ކަނޑަށް ފެރީއެއް ބަންޑުންޖަހާލައި 78 މީހުން މަރުވި ހާދިސާގައި، އެ އުޅަނދުގެ ކެޕްޓަންގެ މައްޗަށް އިހުމާލުގެ ތުހުމަތުކޮށް އިންޑޮނީޝިއާ ފުލުހުން އޭނާ ހައްޔަރުކޮށްފިއެވެ. ކެޕްޓަންގެ މައްޗަށް ދައުވާކުރަނީ ދަތުރުކުރުމަށް އެކަށީގެންނުވާ އުޅަނދެއްގައި މޫސުން ގޯސް ދުވަހަކު ދަތުރުކުރުމުން ކަމަށާއި، މި ކުށް ސާބިތުވެއްޖެނަމަ 10 އަހަރުގެ ޖަލު ހުކުމެއް އޭނާއަށް އަންނާނެއެވެ. މި ހާދިސާގައި އަދިވެސް 57 މީހަކު ނުފެނިގެން ހޯދުމުގެ މަސައްކަތް ދަނީ ކުރަމުންނެވެ.

ކޮންމެ ހަމަލާއަކަށް ފަސްޖެހުމެއް ނެތި ރައްދު ދޭނަން: ވަލީ އަހުދު

ސައުދީ އަރަބިއްޔާގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކާވާ ފަދަ ކޮންމެ ހަމަލާއަކަށް ފަސްޖެހުމެއް ނެތި ސާބިތުކަމާއެކު ރައްދުދޭނެ ކަމަށް އެގައުމުގެ ވަލީއަހުދު މުހައްމަދު ބިން ސަލްމާން ވިދާޅުވެއްޖެއެވެ. ވަލީއަހުދު ވަނީ ހޫތީންގެ ހަމަލާތައް ކުށްވެރިކުރައްވައި، ސަރަހައްދީ ހަމަޖެހުމާއި ކަނޑުދަތުރުފަތުރުގެ ރައްކާތެރިކަން ކަށަވަރުކުރުމަށް ބައިނަލްއަގުވާމީ ފެންވަރުގައި މަސައްކަތް ކުރައްވާނެ ކަމުގެ ޔަގީންކަން ދެއްވާފައެވެ.

ސްކޫލުގައި ތިއްބާ ހެރީ އާއި މޭގަންގެ ދަރިންނަށް ފާރަލައިފި

އަމީރު ހެރީ އާއި މޭގަންގެ ދަރިން ކިޔަވާ ސްކޫލަށް ބޭރުގެ ފޮޓޯގްރަފަރަކު ވަދެ ފާރަލާފައިވާތީ، އެއީ ކުޑަކުދިންގެ އަމިއްލަ މިނިވަންކަމަށް އަރައިގަތުން ކަމަށް ބުނެ އެ ދެމަފިރިން ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކޮށްފިއެވެ. މި ހާދިސާއާ ގުޅިގެން ފުލުހުން ކުރި ތަހުގީގުން އެއީ ޔޫރަޕްގެ ނޫސް އޭޖެންސީއެއްގެ ފޮޓޯގްރަފަރެއްކަން ވަނީ ކަށަވަރުވެފައެވެ. ސެކިއުރިޓީއަށް ނުރައްކާވެދާނެތީ، މިދިޔަ މަހު އިނގިރޭސިވިލާތަށް ބަދަލުވި އެ ދެމަފިރިންގެ ދަރިން މިހާރު ވަނީ އެހެން ސްކޫލަކަށް ބަދަލުކޮށްފައެވެ.

މަރުގެ ހުކުމް ތަންފީޒުކުރަން ކުރި މަސައްކަތް ނާކާމިޔާބުވެއްޖެ

މަރުގެ ހުކުމް ތަންފީޒުކުރުމަށް ކްރިސްޓާ ޕައިކްގެ ގަޔަށް ދެ ފަހަރަށް ވިހަ އިންޖެކްޝަން ޖެހުމުން ވެސް މަރުނުވުމާ ގުޅިގެން، އޭނާއަށް މިހާރު ދަނީ ހޮސްޕިޓަލުގައި ފަރުވާ ދެމުންނެވެ. 1996 ވަނަ އަހަރު މީހަކު މެރުމުގެ ކުށުގައި އިއްވާފައިވާ މި ހުކުމް ތަންފީޒުކުރުން ހުއްޓުވުމަށް އޭނާގެ ވަކީލުން ވަނީ ކޯޓަށް ކުއްލި މައްސަލައެއް ވެސް ހުށަހަޅާފައެވެ.

ފްލައިދުބާއީގެ އިންޑިއާ ޕައިލެޓަށް ތައުރީފު

ފްލައިދުބާއީގެ ކޯ-ޕައިލެޓަކު ބޯޓު ވައްޓާލަން ކުރި މަސައްކަތް ހުއްޓުވައި، 174 މީހުންގެ ފުރާނަ ސަލާމަތްކޮށްދިން އިންޑިއާގެ ޕައިލެޓް ސްމިތު މަޗާރަށް އިންޑިއާ އާއި އިސްރާއީލުގެ ވެރިން ވަރަށް ބޮޑަށް ތައުރީފު ކުރައްވައިފިއެވެ. ޒަޚަމްވެފައި އޮވެމެ މަޗާރު ދެއްކި ހިތްވަރުން ކޮކްޕިޓަށް މީހުން ވަދެ ކޯ-ޕައިލެޓް މައިތިރިކުރިއިރު، މި ހާދިސާއާ ގުޅިގެން އޭނާއަކީ "ބަތަލެއް" ގޮތުގައި ދުނިޔޭގެ ލީޑަރުން ވަނީ ސިފަކުރައްވާފައެވެ.

އީރާނުގެ ހުށަހެޅުމަށް އެމެރިކާގެ ޖަވާބު ލިބިފައިވާ ކަމަށް ބުނެފި

ގަލްފު ސަރަހައްދުގެ ހަނގުރާމަ މެދުކަނޑާލުމަށް އީރާނުން ހުށަހެޅި ހުށަހެޅުމަށް އެމެރިކާއިން ދިން ޖަވާބު ލިބިފައިވާ ކަމަށް އީރާނު ސަރުކާރުން ވަނީ ބުނެފައެވެ. އީރާނުގެ މި ހުށަހެޅުމަކީ އެމެރިކާއިން އަޅާފައިވާ ދަތިކުރުމުގެ ފިޔަވަޅުތައް އުވާލުމުގެ ބަދަލުގައި ހޯރްމޫޒް ކަނޑުއޮޅި ހުޅުވާލުމަށް ހުށަހެޅި ހުށަހެޅުމެކެވެ. އީރާނުން ދެކޭ ގޮތުގައި އިރާގުން އެމެރިކާ ސިފައިން ފޭބުމަކީ މުޅި ސަރަހައްދުން އެމެރިކާ ބޭރުކުރުމަށް އެ ގައުމުން ކުރާ މަސައްކަތަށް ލިބުނު ބޮޑު ކާމިޔާބީއެކެވެ.

މޮރޮކޯގެ ފުރަތަމަ އަންހެން ބޮޑުވަޒީރަކަށް އަލް މަންސޫރީ

މޮރޮކޯގެ އާންމު އިންތިޚާބު ކާމިޔާބުކުރި ޕީއޭއެމް ޕާޓީގެ ފަރާތުން، އެ ގައުމުގެ ފުރަތަމަ އަންހެން ބޮޑުވަޒީރުގެ މަގާމަށް ފާތިމާ އިއްޒަހްރާ އަލް މަންސޫރީ، ރަސްގެފާނު މުހައްމަދު ހަވަނަ އައްޔަންކުރައްވައިފިއެވެ. ކުރިން ހައުސިން މިނިސްޓަރުކަމާއި މަރަކޭޝްގެ މޭޔަރުކަން ކުރެއްވި އަލް މަންސޫރީއާ މިހާރު ވަނީ އާ ކޯލިޝަން ސަރުކާރެއް އެކުލަވާލުމުގެ މަސައްކަތް ހަވާލުކުރައްވާފައެވެ.

Newsletter

Get the latest news delivered straight to your inbox