ޖިނާއީ މައްސަލަތަކުގައި ގެއްލުން ލިބުނު މީހާއަށް މަދަނީ ބަދަލު ނަގައިދެވޭނެ ގޮތުގެ އުސޫލެއް ސުޕްރީމް ކޯޓުން މިއަދު އެކުލަވާލައިފި އެވެ.
މަދަނީ ބަދަލަކީ ޖިނާއީ މައްސަލަތަކުގައި ކޯޓަށް ނަގައިދެވޭނެ ކަމެއްގެ ގޮތުގައި ގާނޫނުގައި އޮތް ނަމަވެސް، އެކަމަށް ކަނޑައެޅި ވަކި އުސޫލެއް މިހާތަނަށް ނެތެވެ.
ސުޕްރީމް ކޯޓުން މިއަދު އާންމުކުރި ޝަރީއަތުން އަދަބު ކަނޑައެޅުމުގައި އަމަލުކުރާނެ އުސޫލުގައި ޖިނާއީ މައްސަލަތަކުތައި މަދަނީ ބަދަލު ނަގައިދިނުމުގެ ބާބެއް ވަނީ ހިމަނާފަ އެވެ.
އޭގައި ބުނެފައިވާ ގޮތުން ޖިނާއީ މައްސަލައެއްގައި ގެއްލުން ލިބުނު ފަރާތަށް ލިބުނު ގެއްލުން ޝަރީއަތަށް ސާބިތުވާނަމަ، އެ ދައުވާއާ ގުޅިގެން އަދަބު ކަނޑައެޅުމާއެކު، ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ނަގައިދިނުމަށް ހުކުމް ކުރުމުގެ އިހްތިޔާރު ފަނޑިޔާރަށް އޮންނާނެ އެވެ.
މިގޮތަށް މަދަނީ ބަދަލު ނަގައިދެވޭނެ ޝަރުތުތަކެއް އުސޫލުގައި ކަނޑައަޅާފައިވެ އެވެ. އެގޮތުން، ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ނަގައި ދިނުމަށް ދައުލަތުން ދައުވާގައި އެދެން ޖެހޭނެ އެވެ. އަދި، ލިބުނު ގެއްލުމަކީ އެ ކުށުގެ އަމަލުގެ ސަބަބުން ސީދާ ގޮތުން ލިބިފައިވާ ގެއްލުމަކަށްވާންޖެހޭނެ އެވެ.
އޭގެއިތުރުން ލިބުނު ގެއްލުމަކީ ދައުވާ ލިބޭ މީހާ ކުރި ކުށުގެ އަމަލުގެ ސަބަބުން ލިބިފައިވާ ގެއްލުމަކަށްވާން ޖެހޭނެ ކަމާއި ލިބުނު ގެއްލުން ސާބިތުކުރުމަށް ބާޒާރުގައި އެ މުދާ ލިބެންހުރި އަފު އެނގޭނެ ތިން ކޯޓޭޝަން ދައުލަތަށް ހުށަހަޅަންޖެހޭނެ ކަމަށް އުސޫލުގައިވެ އެވެ.
އުސޫލުގައިވާ ގޮތުން ގެއްލުމުގެ ބަދަލުގެ ގޮތުގައި ފައިސާގެ އިތުރުން މާއްދާ އެއްޗެއް ވެސް ނަގައިދެވިދާނެ އެވެ. އެގޮތުން، ނަގައިދޭ ބަދަލަކީ މާއްދީ އެއްޗެއް ކަމަށްވާނަމަ 60 ދުވަހުގެ ތެރޭ ގެއްލުން ލިބުނު މީހާއަށް ދައުވާ ލިބޭ މީހާ ރައްދުކޮށްދޭން އަމުރު ކުރެވޭނެ އެވެ.
ނަގައިދޭ ބަދަލަކީ ފައިސާގެ ބަދަލަކަށްވެފައި 50،000 ރުފިޔާއަށް އަށްވުރެ މަދު އަދަދެއް ނަމަ، 30 ދުވަހުގެ ތެރޭ ދައްކަން އަމުރު ކުރެވިދާނެ އެވެ. އަދި، ބަދަލަކީ 50،000 އާއި 100،000 ރުފިޔާއާ ދެމެދުގެ އަދަދެއް ނަމަ ތިން މަސް ދުވަހުގެ ތެރޭ ރައްދުކުރަން ފަނޑިޔާރަށް އަމުރު ކުރެވޭނެ އެވެ.
ބަދަލުގެ މިންވަރަކީ 100،000 ރުފިޔާއަށްވުރެ ބޮޑު އަދަދެއްނަމަ ހަ މަސް ދުވަހުގެ ތެރޭގައި އެ ފައިސާ ދައްކާ ނިންމުމަށް ދައުވާ ލިބޭ މީހާގެ މައްޗަށް ފަނޑިޔާރަށް އަމުރު ކުރެވޭނެ ކަމަށް އުސޫލުގައިވެ އެވެ.
އުސޫލުގައިވާ ގޮތުން މައްސަލައިގެ ޝަރީއަތް ނިމި ހުކުމް ކުރިއިރު އެ ކުށުގެ ސަބަބުން ގެއްލުންވި ފަރާތަށް ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ނަގައިދޭން ނިންމާފައިވާނަމަ، އެފަދަ ގެއްލުމުގެ ބަދަލަކީ ކުށް ސާބިތުވާ މީހާ، ގެއްލުން ލިބުނު ފަރާތަށް ދައްކަން ޖެހޭ ދަރަންޏެކެވެ. އެހެންވެ، މައްސަލަ ނިމުމުން ދަރަނި ސާބިތުވިކަން އަންގައިދޭ ލިޔުމެއް ކޯޓުން ދޭން ޖެހޭނެ ކަމަށް އުސޫލުގައިވެ އެވެ.
މިގޮތަށް ނަގައިދޭ މަދަނީ ބަދަލު ނަގައިދިނުމުގައި އިތުރަށް ސާބިތުކުރަން ޖެހޭ ކަމެއް އޮތްނަމަ، މަދަނީ ދައުވާ ކުރުމުގެ ހައްގު ގެއްލުން ލިބުނު ފަރާތަށް އޮތް ކަމަށް ކަނޑައަޅަންވާނެ ކަމަށް ވެސް އަލަށް ނެރުނު އުސޫލުގައިވެ އެވެ.
