މަދަނީ މައްސަލައެއް އިސްތިއުނާފަށް މަތީ މަރުހަލާގެ ކޯޓަކަށް ހުށަހެޅުމަކީ، ހުކުމް ތަންފީޒުކުރުން ފަސްކުރަން އަންގަން ޖެހޭ ކަމެއް ނޫން ކަމަށާއި ހުކުމް ތަންފީޒުކުރުން ފަސް ކުރެވޭނީ އެކަމަށް ވަކި ކޯޓު އަމުރެއް ނެރެގެން ކަމަށް ސުޕްރީމް ކޯޓުން މިއަދު ބުނެފި އެވެ.
މީގެކުރިން ސުޕްރީމް ކޯޓުން ނެރެފައިވާ "ރިޓް އޮފް ޕްރޮހިބިޝަން"ގެ ދަށުން މަތީ ކޯޓަކަށް އިސްތިއުނާފުކޮށްފި ނަމަ، އެ މައްސަލައެއްގައި ދަށު ކޯޓުން އިއްވާފައިވާ ހުކުމް ފަސްކުރުމަށް އަންގަ އެވެ. މި ރިޓް ސުޕްރީމް ކޯޓުން ނެރެފައިވަނީ ހުކުމް ތަންފީޒުކުރުން ފަސްކޮށް ދިނުމަށް އެދުމުން އެ އަމުރު ހައިކޯޓުން ނެރެނުދިން މައްސަލައެއްގައި ސުޕްރީމް ކޯޓުގައި އިސްތިއުނާފުކުރުމުގެ ހުއްދައަށް އެދުމުންނެވެ.
އެ ރިޓަށް އެގޮތަށް އަމަލުކުރަމުން ދަނިކޮށް، ހައިކޯޓުގައި ޓްރިބިއުނަލްގެ ނިންމުމެއް ތަންފީޒުކުރުން ފަސްކޮށްދިނުމަށް މީރާއިން އެދުމުން، އެ އަމުރު ނެރެނުދޭން ހައިކޯޓުން ނިންމި އެވެ. އެހެންވެ، މީރާއިން އެ މައްސަލައެއްގައި ސުޕްރީމް ކޯޓަށް ދިޔަ އެވެ.
އެ މައްސަލާގައި މީރާއިން ބުނެފައިވަނީ ރިޓްގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ ފަދައިން އިސްތިއުނާފަށް މައްސަލަ ހުށަހެޅުމުން ހުކުމް ތަންފީޒުކުރުން ފަަސްކުރަން ޖެހޭ ކަމާއި އެކަން ނުކޮށްފިނަމަ، މީރާގެ އިސްތިއުނާފުކުރުމުގެ ހައްގަށް އުނިކަން ލިބޭ ކަމަށެވެ.
ސުޕްރީމް ކޯޓުން މީގެކުރިން މި ރިޓް ނެރެފައިވަނީ އިސްތިއުނާފުކުރުމުގެ ހުއްދައަކާ ނުލައި މައްސަލަ ރަޖިސްޓަރީ ކުރުމަކާ ނުލައި އަޑުހުމެއް ވެސް ނުބާއްވަ އެވެ.
އެހެންވެ، އެ ރިޓަކީ ކޯޓުތަކުގެ ގާނޫނުގައި ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ އިހްތިސޯސް ކަމުގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ ކަންކަމުގެ ބޭރުން އަދި މައްސަލަ ހުށަހެޅުމަށް އޮންނަ އިޖުރާއަތުގެ ވެސް ބޭރުން ނިންމާފައިވާ ނިންމުމެއް ކަމަށް މިއަދު ސުޕްރީމް ކޯޓުން މިއަދު އިއްވި ހުކުމެއްގައި ވަނީ ކަނޑައަޅާފަ އެވެ.
އެ ހުކުމްގައި ބުނި ގޮތުގައި، މައްސަލައެއް އިސްތިއުނާފު ކުރުމަކީ އޭގެ ސަބަބުން އޮޓޮމެޓިކުން ހުކުމް ތަންފީޒުކުރުން ފަސްކުރަންޖެހޭ ސަބަބެއް ނޫނެވެ.
"ހުކުމް ތަންފީޒުކުރުން ފަސްކުރެވޭނީ އިސްތިއުނާފީ ކޯޓަކުން އެފަދައިން އަމުރު ކުރުމުން،" ހުކުމްގައިވެ އެވެ.
"އަދި އިސްތިއުނާފީ ކޯޓުން ހުކުމް ތަންފީޒުކުރުން ފަސްކުރަން އަމުރު ކުރަން ވާނީ ހުށަހެޅުމެއްގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް މައްސަލާގެ ވާގިޔާތަކާއި އެފަަދަ އަމުރެއް ނެރުމުގަ އާއި އެފަދަ އަމުރެއް ނުނެރުމުގައި ހުރި ފައިދާއާ ނުރައްކާ އަޅާކިޔުމަށްފަހު،" ހުކުމްގައިވެ އެވެ.
އެހެންކަމުން "ރިޓް އޮފް ޕްރޮހިބިޝަން"އަކީ މަތީ މަރުހަލާއެއްގެ ކޯޓަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ގާނޫނީ އުސޫލެއްގެ ގޮތުގައި ބެލިގެންވާނެ އެއްޗެއް ނޫން ކަމަށް ފަނޑިޔާރު އައިޝާ ޝުޖޫން ނެރުއްވި ހުކުމްގައިވެ އެވެ.
ހުކުމް ތަންފީޒުކުރުން ފަސްނުކޮށްފި ނަމަ ހައްގެއް ގެއްލޭ؟
މީރާ އާއި މޯލްޑިވްސް ކޮލިޓީ ސީފުޑް ކުންފުންޏާ ދެމެދު އޮތް މައްސަލާގައި ސުޕްރީމް ކޯޓުން މިއަދު އިއްވި ހުކުމްގައި ދެން ވާހަކަ ދައްކާފައިވަނީ ހައިކޯޓުން ހުކުމް ތަންފީޒުކުރުން ފަސްކުރުމުގެ އަމުރެއް ނެރެ ނުދިނުމުން މީރާގެ އިސްތިއުނާފު ކުރުމުގެ ހައްގަށް އަސަރުކުރާނެ ކަމަށް ބުނާ ބުނުމުގެ މައްޗަށެވެ.
މީރާއިން ބުނެފައިވަނީ ހުކުމް ތަންފީޒުކުރުމުގެ އަމުރު ނެރުމަކާ ނުލައި މައްސަލަ ކުރިއަށް ގެންދާ ނަމަ، އެ އިދާރާއަށް ލިބިފައިވާ އިސްތިއުނާފީ ހައްގަށް އުނިކަން އަންނަ ކަމަށެވެ.
ނަމަވެސް، ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ހުކުމްގައި ބުނީ ހުކުމް ތަންފީޒުކުރުން ފަސްކުރުމާމެދު ހައިކޯޓުން ގޮތް ކަނޑައަޅާފައިވަނީ ގާޏޫނުގެ އިމުގެ ތެރެއިން، އެ ކޯޓަށް ލިބިގެންވާ ބާރެއްގެ ބޭނުންކޮށްގެން ކަމުގައިވާތީ އެކަމަކީ އަސާސީ ހައްގަކަށް އުނިކަން އަންނަ ފަދައިން ކޮށްފައިވާ ކަމެއް ކަމުގައި ބެލުމުގެ ޖާގައެއް ނެތް ކަމަށެވެ.
އަދި، ނިންމުމެއް އިސްތިއުނާފުކުރުމަކީ އެ އަމަލުން އިސްތިއުނާފު ކުރެވުނު ނިންމުން ތަންފީޒުކުރުން ފަސްކުރަން ޖެހޭ ސަބަބެއް ކަމުގައިވާނަމަ ހުމުމް ތަންފީޒުކުރުން ފަސްކުރުމަކީ އިސްތިއުނާފުކުރުމުގެ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުގައި ގާނޫނުގައި ބަޔާންކޮށްފައި އޮންނާނެ ކަމަށް ބުރެވެވޭ ކަމަށެވެ.
"...ވަކި ފަރާތަކުން ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުމާ އެއްގޮތަށް ކޯޓުން ގޮތް ކަނޑަނޭޅުމަކީ އެ ފަރާތަށް ލިބިގެންވާ އިސްތިއުނާފުކުރުމުގެ ހައްގަށް އުނިކަން އަންނަ ސަބަބެއް ވެސް ނޫންމެ،" ހުކުމްގައިވެ އެވެ.
ފަނޑިޔާރު އައިޝާ ޝުޖޫން ނެރުއްވި ރައުޔަށް ދެން މައްސަލާގެ ބެންޗުގައި ތިއްބެވި ފަނޑިޔާރު ޑރ. އަޒްމިރަލްދާ ޒާހިރާއި ފަނޑިޔާރު މަހާޒު އަލީ ޒާހިރު ތާއިދު ކުރެއްވި އެވެ.
