ސައުދީ އަރަބިއްޔާ އާއި އިޒްރޭލާ ދެމެދު ޑިޕްލޮމެޓިކް ގުޅުން ގާއިމްކުރަން ދެ ގައުމުން އެއްބަސްވުމަކަށް އަތުވެއްޖެ ނަމަ އޭގެ ފައިދާ މުޅި މެދުއިރު މައްޗަށް ކުރާނެ ކަމަށް ސައުދީ ފޮރިން މިނިސްޓަރު ވިދާޅުވެއްޖެ އެވެ.
އަމީރު ފައިސަލް ބިން ފަރްހާން އަލް ސައުދު ސީއެންއެންއަށް ދެއްވި އިންޓަވިއުއެއްގައި ވިދާޅުވީ އިޒްރޭލާއެކު ގުޅުން ރަނގަޅުވެއްޖެ ނަމަ އޭގެ ފައިދާ މުޅި ސަރަހައްދަށް ކުރާނެ ކަމަށެވެ.
"އެކަމުގެ ފައިދާ ވަރަށް ބޮޑަށް ކުރާނެ، އިގްތިސާދީ ގޮތުންނާއި އިޖުތިމާއީ ގޮތުން އަދި ސަލާމަތީ ނަޒަރަކުން ބެލިކަމުގައި ވިޔަސް ވެސް،" ގުޅުން ރަނގަޅު ވާނީ 1967 ގައި ފަލަސްތީނުގެ ބޯޑަރު އޮތް ގޮތަށް އަލުން ބަދަލުކޮށްގެންކަން ފާހަގަކުރައްވަމުން ފައިސަލް ވިދާޅުވި އެވެ.
މީގެ ކުރިން ވެސް ސައުދީ އަރަބިއްޔާއިން ބުނެފައި ވަނީ އިޒްރޭލާއެކު ގުޅުން ގާއިމް ކުރާނީ ފަލަސްތީނަކީ މިނިވަން ދައުލަތަކަށް ވުމުގެ ފުރުސަތު ދިނުމުން ކަމަށެވެ.
"ފަލަސްތީނަކީ އަމިއްލަ އިސްތިގްލާލާއި ބާރު އޮތް ފަހުރުވެރި ދައުލަތަކަށް ހެދުމުގެ ސުލްހައިގެ އެއްބަސްވުމެއް ގެނައުމަކީ އަޅުގަނޑުމެން ހަގީގަތަކަށް ހަދަން ޖެހިފައިވާ ކަމެއް،" މިދިޔަ އަހަރުގެ ޑިސެމްބަރު މަހު ފައިސަލް ވިދާޅުވެފައިވެ އެވެ.
އޭގެ އިތުރުން އިޒްރޭލާއެކު ރަނގަޅު ގުޅުމެއް ގާއިމްވުމަކީ ސައުދީ އަރަބިއްޔާއިން އަބަދުވެސް އުއްމީދު ކުރާ ކަމެއް ކަމަށާއި 1967 ގައި އޮތް ބޯޑަރު އަލުން ފަލަސްތީނަށް ލިބިއްޖެ ނަމަ ގުޅުން ގާއިމް ކުރަން ތައްޔާރު ކަމަށް ފައިސަލް ވިދާޅުވި އެވެ.
އަރަބި ގައުމުތަކުގެ ތެރެއިން ޔުނައިޓެޑް އަރަބް އެމިރޭޓްސް (ޔޫއޭއީ) އާއި ބަހްރެއިނުން މިދިޔަ ސެޕްޓެމްބަރު މަހު ވަނީ އިޒްރޭލާ ގުޅުން ގާއިމްކޮށްފަ އެވެ. އޭގެ ފަހުން ސޫދާނާއި މޮރޮކޯއިން ވެސް ވަނީ އިޒްރޭލާއެކު ޑިޕްލޮމެޓިކް ގުޅުން ގާއިމްކޮށްފަ އެވެ.
އެ ގައުމުތަކުން ސޮއިކުރި އެއްބަސްވުންތަކަކީ 1979 ގައި މިސްރު އަދި 1994 ގައި އުރުދުން އިން އިޒްރޭލާއެކު ގުޅުން ގާއިމްކުރި ފަހުން އަރަބި ގައުމުތަކުން އިޒްރޭލާއެކު އެކުލަވާލި ފުރަތަމަ އެއްބަސްވުންތަކެވެ.
އެމެރިކާގެ ކުރީގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް އިސްވެ ހުންނަވައިގެން މިދިޔަ އަހަރު އެކުލަވާލި އެއްބަސްވުންތަކުގައި އިޒްރޭލުން އެއްބަސްވެފައި ވަނީ ފަލަސްތީނުގެ އިތުރު ބިންތައް އަތުލުމަށް ނިންމާފައި އޮތް ނިންމުމެއް މަޑުޖައްސާލުމަށެވެ.
ފަލަސްތީނުގެ އޮފިޝަލުން އެ އެއްބަސްވުންތައް ސިފަކުރީ "ފަލަސްތީނުގެ ހައްގުތަކާއި ފަލަސްތީނު ރައްޔިތުންގެ ބުރަކަށިތަކަށް ދިން ހަމަލާއެއް" ގޮތުގަ އެވެ.
ފަލަސްތީނާއި އިޒްރޭލަށް ސުލްހަވެރިކަމާއެކު މިނިވަން ދެ ދައުލަތުގެ ގޮތުގައި ދެމިއޮވެވޭނެ ހައްލެއް 2002 ވަނަ އަހަރު ސައުދީ އަރަބިއްޔާއިން ފުރަތަމަ ހުށަހެޅި އަރަބް ޕީސް އިނީޝިއޭޓިވްގެ ދަށުންނެވެ.
އެ އިނީޝިއޭޓިވްގެ ދަށުން 1967 ގައި ކުރި ހަނގުރާމައަށް ފަހު އިޒްރޭލުން އަތުލި ބިންތައް އަލުން އަނބުރާ ހަވާލުކުރުމުން އަރަބި ގައުމުތަކުން އިޒްރޭލާއެކު ގުޅުން ބާއްވާނެ ކަމަށް ލިޔެފައި ވެއެވެ. އަނބުރާ ހަވާލުކުރަން ޖެހޭ ބިންތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނެނީ މިހާރު ޔަހޫދީން އާބާދުކޮށްފައިވާ ގޯލާން ހައިޓްސް، އިރުމަތީ ގުދުސް އަދި ހުޅަނގު އައްސޭރި އެވެ.
އެ އިނީޝިއޭޓިވް ހުށަހެޅުމާއެކު ފާއިތުވި 20 އަކަށް އަހަރުގެ ތެރޭގައި އަރަބި ލީގުން ވަނީ އެކަމަށް ތާއީދު ކުރާ ކަމަށް ތަކުރާރުކޮށް ބުނެފަ އެވެ. ނަމަވެސް އިޒްރޭލުން އެކަމަށް އިޖާބަ ދިނުމުގެ ބަދަލުގައި ޔަހޫދީން އާބާދުކުރުމުގެ ޕްރޮގްރާމް ކުރިއަށް ގެންދާތީ އެ ހުށަހެޅުން ތަންފީޒު ކުރެވިފައެއް ނުވެ އެވެ.
