ހިކޭ ބޭހުން ނިޔަފައްޗާއި އިސްތަށި ފޭބުމުގެ ފުރުސަތު އޮވޭ

Oct 15, 2026, 4:18 PM
ފޮޓޯ: ބީބީސީ

ފޮޓޯ: ބީބީސީ

ބަރުދަން ލުއިކުރުމަށް ބޭނުންކުރާ ބޭސްތަކުގެ ސަބަބުން ނިޔަފަތި ނެއްޓުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑުވެދާނެ ކަމަށް އާ ދިރާސާއަކުން ދައްކައިފި އެވެ.

ގާތްގަނޑަކަށް 2،000 މީހުން ބައިވެރިކޮށްގެން ހެދި މި ދިރާސާގެ ނަތީޖާ އަދި އެހެން ސައިންސްވެރިން މުރާޖައާކޮށްފައި ނުވި ނަމަވެސް، ދިރާސާ ކުރި ފަރާތްތަކުން ބުނާ ގޮތުގައި "ޖީއެލްޕީ-1" ބޭސްތައް ބޭނުންކުރާ މީހުންގެ ނިޔަފަތި ނެއްޓުމުގެ ފުރުސަތު، އެ ބޭސް ބޭނުން ނުކުރާ މީހުންނަށްވުރެ ހަތަރު ގުނަ އިތުރެވެ.

މީހާގެ އުމުރާއި، ޖިންސާއި، ދިރިއުޅޭ ގައުމުގެ އިތުރުން ސިއްހީ ހާލަތަށް ބަލައި ދިރާސާގެ ނަތީޖާ އަލުން ވަޒަންކުރި ނަމަވެސް، ޖީއެލްޕީ-1 ބޭސް ބޭނުންކުރާ މީހުންގެ މެދުގައި ނިޔަފަތި ނެއްޓުމުގެ މައްސަލަ މަދުވެގެން ދެ ގުނަ އިތުރުކަން ވަނީ ފާހަގަކުރެވިފަ އެވެ.

ޖުމްލަ ގޮތެއްގައި ބަލާއިރު، ޖީއެލްޕީ-1 ބޭސް ބޭނުންކުރާ މީހުންގެ ތެރެއިން 66 އިންސައްތަ މީހުން ނިޔަފަތީގެ ކޮންމެވެސް މައްސަލައެއް ތަހައްމަލުކުރާ ކަމަށް ރިޕޯޓުކޮށްފައިވެ އެވެ. މިއާ ހިލާފަށް، އެ ބޭސް ބޭނުން ނުކުރާ މީހުންގެ ތެރެއިން މިފަދަ މައްސަލަތައް ދިމާވަނީ 53 އިންސައްތަ މީހުންނަށެވެ.

މީގެ އިތުރުން، ނިޔަފަތީގެ ކުލަ ބަދަލުވުމުގެ މައްސަލައަކީ ވެސް މި ބޭސް ބޭނުންކުރާ މީހުންގެ މެދުގައި އާންމު ކަމެކެވެ. އެގޮތުން ބޭސް ބޭނުންކުރާ މީހުންގެ 46 އިންސައްތަ މީހުންނަށް މި މައްސަލަ ދިމާވާއިރު، ބޭސް ބޭނުން ނުކުރާ މީހުންގެ ތެރެއިން މި މައްސަލަ ދިމާވަނީ އެންމެ 17 އިންސައްތަ މީހުންނަށެވެ.

"މިހާތަނަށް ޖީއެލްޕީ-1 ބޭސްތަކާ ގުޅިގެން ނިޔަފަތިތަކަށް އަންނަ ބަދަލުތަކަކީ ހަމައެކަނި ދެކެވޭ ވާހަކަތަކެއްގެ ގޮތުގައި އޮތް ކަމެއް،" މި ދިރާސާގައި ބައިވެރިވި އަދި 2026 ވަނަ އަހަރުގެ ޔޫރަޕިއަން އެކަޑަމީ އޮފް ޑާމަޓޮލޮޖީ އެންޑް ވެނެރިއޮލޮޖީ ކޮންގްރެސްގައި މި ހޯދުންތައް ހުށަހެޅުއްވި ޑރ. ޗާލްސް ޓައިބް ވިދާޅުވި އެވެ.

ޑރ. ޓައިބް އިތުރަށް ވިދާޅުވީ، މި ހޯދުންތަކުން ބޭހާއި ނިޔަފަތީގެ މައްސަލަތަކާ ސީދާ ގުޅުމެއް ހުރިކަން ހާމަވާ ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް، ޖީއެލްޕީ-1 ބޭސް ބޭނުންކުރާ މުއްދަތުގައި ދިމާވާ ހުރިހާ ކަމަކީ ސީދާ އެ ބޭހުގެ ސަބަބުން ދިމާވާ ކަންކަން ނޫންކަން ވެސް އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވި އެވެ.

ދިރާސާ ކުރި ފަރާތްތަކުން އިންޒާރު ދޭ ގޮތުގައި، ނިޔަފަތިތަކަށް އަންނަ މި ބަދަލުތަކަކީ ސީދާ ޖީއެލްޕީ-1 ބޭހުގެ ސަބަބުން ދިމާވާ ކަމަކަށް ނުވެދާނެ އެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި، މިއީ ބޭސް ބޭނުންކުރުމުން ކާހިތްވުން ކުޑަވެ، ބަރުދަން ވަރަށް އަވަހަށް ލުއިވުމުގެ ސަބަބުން ދިމާވާ ނުސީދާ އަސަރަކަށް ވުން އެކަށީގެންވެ އެވެ.

ލަންޑަނުގެ ގާއިސް އެންޑް ސެއިންޓް ތޯމަސް ހޮސްޕިޓަލްގެ ކޮންސަލްޓަންޓް ޑާމަޓޮލޮޖިސްޓް ޑރ. ކްރިސްޓޯސް ޓްޒިއޮޓްޒިއޯސް ވިދާޅުވީ، ބަރުދަން ވަރަށް އަވަހަށް ލުއިވުމާއި، ކާ މިންވަރު މަދުވުމުގެ ސަބަބުން ހަށިގަނޑަށް ބޭނުންވާ ޕްރޮޓީން، ދަގަނޑު އަދި ޒިންކް ފަދަ މާއްދާތައް މަދުވެ، ނިޔަފަތި ހެދިބޮޑުވުމަށް ހުރަސްއެޅޭ ކަމަށެވެ.

އޭނާ ތަފްސީލުކޮށްދެއްވި ގޮތުގައި، ބައެއް ހާލަތްތަކުގައި މިކަމުގެ ސަބަބުން ނިޔަފަތި ދޫވެ، ނިޔަފަތީގެ ދަށުގައިވާ ހަންގަނޑާ ވަކިވާގޮތް ދިމާވެ އެވެ.

މި ދިރާސާގައި ފްރާންސް، އެމެރިކާ، ބްރެޒިލް އަދި މެކްސިކޯގެ 1،900 އަށްވުރެ ގިނަ މީހުން ބައިވެރިކޮށްފައިވެ އެވެ. މީގެ ތެރެއިން 575 މީހުންނަކީ ޖީއެލްޕީ-1 ބޭސް ބޭނުންކުރާ މީހުންނެވެ. ބާކީ ތިބި މީހުންނަކީ މާބޮޑަށް ފަލަވުމުގެ މައްސަލަ ނުވަތަ ޓައިޕް 2 ހަކުރުބަލި ހުރި ނަމަވެސް، ދުވަހަކުވެސް އެ ބޭސް ބޭނުންކޮށްފައި ނުވާ މީހުންނެވެ.

ހަމަ މި މީހުން ބައިވެރިކޮށްގެން ހެދި އެހެން ދިރާސާއަކުން ދެއްކި ގޮތުގައި، ޖީއެލްޕީ-1 ބޭސް ބޭނުންކުރާ މީހުންގެ އިސްތަށި ފޭބުމުގެ ފުރުސަތު ވެސް ދެ ގުނައަށް ވުރެ އިތުރެވެ.

"މިކަމުން އެނގެނީ ބޮލުގެ ހަންގަނޑަށް ދިމާވާ މި މައްސަލަތަކަކީ ހަމައެކަނި ބަރުދަން ލުއިވުމުން އާންމުކޮށް އިސްތަށި ފައިބާ ގޮތަށްވުރެ ފުން، ހަށިގަނޑުގެ ދިފާއީ ނިޒާމާ ގުޅުންހުރި ކަމެއްގެ ސަބަބުން ދިމާވާ ކަމެއް ކަން،" ދިރާސާގައި ބައިވެރިވި ޑރ. ބްރޫނޯ ހަލިއޯއާ ވިދާޅުވި އެވެ.

އެހެންނަމަވެސް، ޑރ. ޓްޒިއޮޓްޒިއޯސް ފާހަގަކުރެއްވި ގޮތުގައި ޖީއެލްޕީ-1 ބޭހުގެ ސަބަބުން ސީދާ އިސްތަށިގަނޑަށާއި ނިޔަފަތިތަކަށް ބަދަލު އަންނަކަން އަދި ސާބިތެއް ނުވެ އެވެ. އޭނާ ވިދާޅުވީ މި ދިރާސާތަކުން ދައްކަނީ ގުޅުމެއް ހުރިކަން ކަމަށާއި، އެއީ ސީދާ އެ ބޭހުގެ ސަބަބުން ވާކަމެއް ކަމަށް ނިންމޭކަށް ނެތް ކަމަށެވެ.

ޑރ. ޓްޒިއޮޓްޒިއޯސް ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި، އިސްތަށި ފޭބުމަކީ 'ޓެލޯޖެން އެފްލޫވިއަމް' ކަމަށް ވެދާނެ އެވެ. މިއީ ބަރުދަން ވަރަށް އަވަހަށް ލުއިވުން ފަދަ ކަންކަމުގެ ސަބަބުން ހަށިގަނޑަށް ކުރިމަތިވާ ސްޓްރެސްއާ ގުޅިގެން ވަގުތީ ގޮތުން އިސްތަށި ފައިބާ ހާލަތެކެވެ.

އޭނާ އިތުރަށް ވިދާޅުވީ، ބަރުދަން ލުއިވުމަށްފަހު އިސްތަށިގަނޑަށާއި ނިޔަފަތިތަކަށް އަންނަ ބަދަލުތަކަކީ އާންމުކޮށް ރަނގަޅުވާ ކަންކަން ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް، އަތުގެ ނިޔަފަތި އަލުން ފަޅައި ފުރިހަމަވުމަށް ހަ މަސް ދުވަސް ނަގާއިރު، ފައިގެ ނިޔަފަތި ފަޅަން އެއަށްވުރެ ގިނަ ދުވަސް ނަގާނެ އެވެ.

ހަކުރުބައްޔަށާއި، ބަރުދަން ކޮންޓްރޯލް ކުރުމަށް ނުވަތަ ހިތުގެ ބަލިތަކުގެ ނުރައްކާ ކުޑަކުރުމަށް ޖީއެލްޕީ-1 ބޭސް ބޭނުންކުރާ މީހުންނަށް ޑރ. ޓްޒިއޮޓްޒިއޯސް ލަފާދެއްވަނީ، މި ބޭހުން ލިބޭ ފައިދާ މިފަދަ ކުދި ސައިޑް އިފެކްޓްތަކަށް ވުރެ މާ ބޮޑު ކަމަށެވެ. އެހެންކަމުން، މި ދިރާސާގެ ސަބަބުން އެއްވެސް މީހަކު ބޭސް ބޭނުންކުރުން ހުއްޓާލައިގެން ނުވާނެ ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.

މައުލޫމާތު: ބީބީސީ ސައިންސް ފޯކަސް

ފަހުގެ ޚަބަރު

4،700 އަހަރުވީ ޝިޕްރެކެއް ތުރުކީއިން ފެނިއްޖެ

ތުރުކީގެ އަންޓަލްޔާ އައްސޭރިފަށުން 4،700 އަހަރުވީ ދުނިޔޭގެ އެންމެ ދުވަސްވީ ޝިޕްރެކްގެ ބައިތައް ފެނިފައިވާ ކަމަށް އާސާރީ މާހިރުން ހާމަކޮށްފިއެވެ. ކަނޑުގެ 30 މީޓަރު އަޑިން ފެނުނު މި ވިޔަފާރި އުޅަނދުން މަށިން ހަދާފައިވާ ގިނަ އަދަދެއްގެ މުދާ ރައްކާކުރާ ތަކެއްޗާއި ހިލަ ނަގިލިތަކެއް ފެނިފައިވާއިރު، މިއީ މިސްރުގެ ޕިރަމިޑްތައް ބިނާކުރި ދުވަސްވަރުގެ އުޅަނދެއް ކަމަށް ބެލެވެއެވެ.

ޓޫޕަކް ޝަކޫރު މަރާލުމުން އުމުރު ދުވަހުގެ ޖަލު ހުކުމެއް

މަޝްހޫރު ރެޕް ފަންނާނު ޓޫޕަކް ޝަކޫރު މަރާލުމުގެ މޭސްތިރިޔާގެ ގޮތުގައި ކުށް ސާބިތުވި ކުރީގެ ގޭންގު ލީޑަރު ޑުއޭން "ކެފީ ޑީ" ޑޭވިސްގެ މައްޗަށް އުމުރު ދުވަހުގެ ޖަލު ހުކުމެއް އިއްވުމަށް ތައްޔާރުވެއްޖެއެވެ. މިއީ 1996 ވަނަ އަހަރު ހިނގި މި މަރުގެ މައްސަލައިގައި ގާތްގަނޑަކަށް ތިން ދަހަރު ފަހުން ދައުވާ އުފުލި ކުށް ސާބިތުވި ހަމައެކަނި މީހާއެވެ. ޑޭވިސްގެ މައްޗަށް މި ކުށް ސާބިތުވީ ޓޫޕަކްގެ ފަރާތުން އޭނާގެ އާއިލާ މީހަކަށް ލިބުނު އަނިޔާއެއްގެ ބަދަލުހިފުމަށް މި މަރު ރޭވިކަން ހާމަވުމާ ގުޅިގެންނެވެ.

ފްލައިޓެއްގެ ކްރޫއަށް ހަމަލާދީގެން ސެލްމާ ބްލެއާ ހައްޔަރުކޮށްފި

މި ހާދިސާގައި ފްލައިޓް އެޓެންޑެންޓުންގެ އިތުރުން ފުލުހަކަށާއި ނަރުހަކަށް ވެސް އޭނާ ހަމަލާދީފައިވާ ކަމަށް ތުހުމަތު ކުރެވޭއިރު، ބްލެއާގެ ފަރާތުން ބުނެފައިވަނީ މިއީ ސިއްހީ ކުއްލި ހާލަތެއްގެ ސަބަބުން ދިމާވި ކަމެއް ކަމަށް. އޭނާ މިހާރު ވަނީ 60،000 ޑޮލަރުގެ ކަފާލާތެއްގެ ދަށުން ދޫކޮށްލާފަ.

ބްރޭކިން ބޭޑް ގެ އެކްޓަރު އާރްޖޭ މިޓީ ކުއްލި ގޮތަކަށް މަރުވެއްޖެ

މަޝްހޫރު ސީރީޒް "ބްރޭކިން ބޭޑް" އިން މަގުބޫލުކަން ހޯދި އެކްޓަރު އާރްޖޭ މިޓީ އުމުރުން 34 އަހަރުގައި ކުއްލި ގޮތަކަށް މަރުވެއްޖެއެވެ. އޭނާ މަރުވި ސީދާ ސަބަބު ދެނެގަތުމަށް ފުލުހުން ތަހުގީގު ފަށާފައިވާއިރު، މިހާތަނަށް ޝައްކުކުރެވޭ ފަދަ އެއްވެސް ކަމެއް ފާހަގަކުރެވިފައެއް ނުވެއެވެ. އާރްޖޭ މިޓީއަކީ އެކްޓުކުރުމުގެ އިތުރުން ނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުންނަ މީހުންގެ ހައްގުތަކަށް ވަކާލާތުކުރި ހަރަކާތްތެރިއެކެވެ.

ކުޑަކުދިންގެ ކެންސަރު: ބަލި އަވަހަށް ދެނެގަތުމަށް ސަމާލުވާންޖެހޭ

ކުޑަކުދިންގެ ހަށިގަނޑުގައި ކެންސަރު ފެތުރޭ މިންވަރު އަވަސްވުމާއެކު، ގިނަ ދުވަހަށް ދެމިގެންދާ ނުވަތަ ގޯސްވަމުންދާ އަލާމާތްތަކަށް ބެލެނިވެރިން ސަމާލުވުމަކީ ބަލި އަވަހަށް ދެނެގަތުމަށް މުހިންމު ކަމެކެވެ. މި ބަލި ދެނެގަތުމަށް ސިއްހީ މާހިރުން "ތިނެއްގެ އުސޫލު" ބޭނުންކުރާއިރު، ބަލި ދެނެގަނެވޭ ކުދިންގެ ތެރެއިން 80 އިންސައްތަ ކުދިން ބަލިން ސަލާމަތްވާކަން ތަފާސްހިސާބުތަކުން ދައްކައެވެ.

ފާޑުކިޔުންތަކާއެކު ވެސް "ދެވި" ޖާދޫގައި ބެލުންތެރިން ޖެހިއްޖެ

މަރްޔަމް އައްޒަގެ ޕްރޮޑަކްޝަނުން ނެރުނު ބިރުވެރި ފިލްމު "ދެވި" އަށް އެކި ފާޑުކިޔުންތައް އަމާޒުވި ނަމަވެސް، ބެލުންތެރިންގެ ބޮޑު ތަރުހީބަކާއެކު ފިލްމުގެ ޓިކެޓްތައް ދަނީ ހަލުވިކަމާއެކު ވިކެމުންނެވެ. އައްޒަގެ ޑަބަލް ރޯލާއި ފިލްމުގެ ފަންނީ ފުރިހަމަކަން ފާހަގަކޮށްލެވޭ މި އުފެއްދުމަކީ، ދިވެހި ސިނަމާގައި މިހާރު އެންމެ މަގުބޫލު އެއް ފިލްމެވެ.

އޮސްޓްރޭލިއާގެ އެންމެ މަގްބޫލު ރޮކްބޭންޑު އެނބުރި އަންނަނީ

އޮސްޓްރޭލިއާގެ މަގުބޫލު ރޮކް ބޭންޑް "ޕައުޑާފިންގާ" ރޫޅާލިތާ 17 އަހަރު ފަހުން، އަންނަ އަހަރުގެ ސެޕްޓެމްބަރު މަހު އަލުން އެނބުރި އައުމަށް ބާއްވާ ޓުއާގެ ތަފުސީލުތައް ހާމަކޮށްފިއެވެ. މި ޓުއާގައި އޮސްޓްރޭލިއާގެ އެކި ސިޓީތަކުގައި ޖުމްލަ 18 ޝޯއެއް ބޭއްވުމަށް ހަމަޖެހިފައިވާއިރު، މިއީ ގިނަ ދުވަސްތަކަކަށްފަހު ބޭންޑުގެ ސަޕޯޓަރުންނަށް ލިބިގެންދާނެ ވަރަށް އުފާވެރި ޚަބަރެކެވެ.

Newsletter

Get the latest news delivered straight to your inbox