އަނގައިގެ ބެކްޓީރިއާއިން އުރަމަތީ ކެންސަރު ޖައްސަފާނެ

Feb 2, 2026, 1:31 AM
އަނގައިގެ ބެކްޓީރިއާއިން އުރަމަތީ ކެންސަރު ޖައްސަފާނެ

އިންސާނުންގެ އަނގައިގެ ތެރޭގައި ދިރިއުޅޭ ބެކްޓީރިއާތަކަކީ، ހިރުގަނޑާއި ދަތްތަކުގެ ވަށައިގެންވާ ސަރަހައްދު ފާރުކޮށްލުމުގެ އިތުރުން ސިއްހީ އެހެން މައްސަލަތަކެއް މެދުވެރިކުރުވަފާނެ ނުރައްކާތެރި އެއްޗެއް ކަމަށް ސައެންސްވެރިން ބުނެފިއެވެ. ޖޯން ހިޕްކިންސް ކިމެލް ކެންސަރު ސެންޓަރާއި ބްލޫމްބާގް ކިމެލް ކިމެލް އިންސްޓިޓިއުޓް ފޯ ކެންސާ އިމިއުނޯތެރަޕީގެ ސައެންސްވެރިން ގުޅިގެން ކުރި ދިރާސާއެއްގެ ރިޕޯޓްގައި ބުނެފައިވާ ގޮތުން، އަނގައިގެ ތެރޭގައި އުޅޭ ބެކްޓީރިއާއަކީ އުރަމަތީ ކެންސަރުގެ ސެލްތައް އިތުރަށް ހީވާގިކޮށް، އެ ސެލްތަކުގެ ނުރައްކާތެރިކަން އިތުރުކޮށްދީފާނެ އެއްޗެކެވެ.

އެމީހުން ލެބޯޓޭރީގައި ކުރި އަޖުމަބެލުމުގެ ތަހުލީލުތަކުން އެނގުނު ގޮތުގައި އަނގައިގެ ތެރޭގައި އުޅޭ ބެކްޓީރިއާތައް ބައެއް ފަހަރަށް، އުރަމަތީގެ ސެލްތަކުގެ ޑީއެންއޭއަށް ދޭ ގެއްލުންތަކެއްގެ ސަބަބުން، އެ ސެލްތައް، ކެންސަރު ސެލްތަކަކަށް ބަދަލުވުމަށް މަގު ފަހިވެއެވެ. ސެލް ކޮމިޔުނިކޭޝަން އެންޑް ސިގްނަލިން ކިޔާ ޖާނަލްގައި ޝާއިއުކޮށްފައިވާ ދިރާސާ ރިޕޯޓްގައި ބުނެފައިވާ ގޮތުން މިހާތަނަށް ބެލެވިފައި އޮތީ، އަނގައިގެ ތެރޭގައި އުޅޭ ބެކްޓީރިއާތަކާ ގުޅިފައިވަނީ ބޮޑުގޮހޮރާއި ފުރަގަސްފަރާތުގެ ކެންސަރާއި އެހެން ބައެއް ބާވަތުގެ ކެންސަރާ ކަމަށެވެ.

އެހެން ނަމަވެސް، މި ފަހުގެ ދިރާސާތަކުން ކަށަވަރުވާ ގޮތުގައި އަނގައިގެ ބެކްޓީރިއާތަކުގެ ނުރައްކާތައް، އުރަމަތީގެ ކެންސަރާ ވެސް ވަރަށް ބޮޑަށް ގުޅެއެވެ. ދިރާސާއިން ކަށަވަރުވި ގޮތުގައި އަނގައިގެ ބެކްޓީރިއާތައް، ލޭގެ ނިޒާމުގެ ތެރެއަށް ވަދެގެން ހަށިގަނޑުގެ އެކި ގުނަވަންތަކަށް ކުރާ ދަތުރުގައި އުރަމަތީގެ ޓިޝޫތަކުގެ ތެރެއަށް ޖަމާވެ އެ ތަނުގައި ހާލި ހަދައެވެ.

Advertisement

އެއަށް ފަހު އެ ޓިޝޫތަކުގެ ތެރޭގައި ބެކްޓީރިއާތައް އިތުރުވެ ދުޅައެއް އުފެދުމުން އެ ދުޅަ، ގަނޑަކަށް ބަދަލުވެއެވެ. މި ގޮތުން އުރަމަތީގައި ލާ ގަނޑު ގިނަދުވަސްވުމުން ކެންސަރަށް ބަދަލުވާން ފަށައެވެ. މިގޮތް މެދުވެރިވާ މައިގަނޑު ސަބަބަކީ، އެ ބެކްޓީރިއާތަކުގެ ސަބަބުން އުރަމަތީގައި ޓިއުމަރު އުފެދުމަށް މަގުފަހިވާތީއެވެ. މި ގޮތަށް އުރަމަތީގައި އުފެދޭ ކެންސަރުގެ ސެލްތައް ފަހުގެ މަރުހަލާއެއްގައި ފުއްޕާމެއަށް ވެސް ފޯރާ ކަމަށް، ޖަނަވާރު ބޭނުންކޮށްގެން ލެބޯޓެރީގައި ކުރި ތަހުލީލުތަކުން އެނގުނެވެ.

ސައެންސްވެރިން މި ދިރާސާކުރުމަށް ނިންމީ، އަނގަޔާއި ހިރުގަނޑު ފާރުވުމުގެ މައްސަލަ ކުރިމަތިވެފައިވާ ގިނަ ބައެއްގެ ފަރާތުން އުރަމަތީ ކެންސަރުގެ މައްސަލަ ވެސް ފާހަގަކުރެވިފައިވާ ކަން، އެއްކުރި މައުލޫމާތުތަކުން ފާހަގަކުރެވުމުންނެވެ. އެހެންކަމުން، އެކަން އިތުރަށް ކަށަވަރު ކުރުމަށްޓަކައި ދިރާސާކޮށް ލެބޯޓެރީގައި ހެދި ތަހުލީލުތަކުން މިހާރު ވަނީ އެކަން ޔަގީންކުރެވިފައި ކަމަށް ސައެންސްވެރިން ބުނެއެވެ.

މިކަން ކަށަވަރު ކުރުމަށް ލެބޯރެޓަރީގައި ސައެންސްވެރިން ކުރި ތަހުލީލުތަކުގައި، އިންސާނުންގެ އަނގައިގެ ތެރޭގައި އުޅޭ ފިއުޒޯބެކްޓީރިއަމް ނިއުކްލިއޭޓަމް (fusobacterium nucleatum) ކިޔާ ބެކްޓީރިއާއެއް، މީދަލުގެ އުރަމަތީ ސަރަހައްދަށް، އިންޖެކްޝަނެއްގެ ޒަރީއާއިން ފޮނުވިއެވެ. އެ ބެކްޓީރިއާ މީދަލުގެ އުރަމަތީގައި އަށަގަތުމާއެކު، އުރަމަތީގެ ޓިޝޫތަކަށް ބަދަލުތަކެއް އައިސް އެ ސަރަހައްދުގައި ގަނޑު ލާން ފެށިއެވެ. މިއިން އެނގުނީ އެ ސަރަހައްދުގެ ސެލްތަކުގައިވާ ޑީއެންއޭއަށް، އެ ބެކްޓީރިއާގެ ސަބަބުން ގެއްލުންތަކެއް ލިބިފައިވާ ކަމެވެ.

އެއަށް ފަހުގައި، ގަނޑު ލީ ސަރަހައްދުގައި، ބަދަލު އައިސްފައިވާ ޓިޝޫތަކުގެ ތެރޭގައި ސެލްތައް އިތުރަށް އުފެދެން ފެށިއެވެ. މި ގޮތަށް ސެލްތައް އިތުރުވުމަކީ ކެންސަރުގެ ނުރައްކާ އިތުރުވާ ކަމެކެވެ. ފިއުޒޯބެކްޓީރިއަމް ނިއުކްލިއޭޓަމް ކިޔާ ބެކްޓީރިއާ ލޭގެ ތެރެއަށް ވާސިލުވުމާއެކު، ލޭގެ ތެރޭގައި މި ބެކްޓީރިއާތައް އިތުރަށް އާލާވެ، އުރަމަތީގެ ޓިއުމަރު އުފެދުމަށް އެހީއަކަށްވެއެވެ.

ކޮމެންޓް

ފަހުގެ ޚަބަރު

ރޭގަނޑު ހަމަނިދި ހޯދުމުން ހިތުގެ ބަލިތަކުން ދުރުކޮށްދޭ

ހަމަނިދި ހޯދުމާއި، ގަވާއިދުން ކަސްރަތުކުރުމާއި، ސިއްހަތަށް ފައިދާހުރި ކެއުންބުއިމުގެ އާދަތައް ބެހެއްޓުމަކީ ހިތުގެ ބަލިތަކާއި ސްޓްރޯކް ޖެހުމުގެ ފުރުސަތު ކުޑަކޮށްދޭ ކަންކަމެވެ. ރޭގަނޑު އިތުރަށް ނިދުމަކީ ލޭގެ ޕްރެޝަރު ދަށްކޮށްދީ ލޭހޮޅިތަކުގެ ދުޅަހެޔޮކަން އިތުރުކޮށްދޭ ކަމެއްކަން ދިރާސާތަކުން ދައްކައެވެ.

އެޑް ޝީރަން އާއްމުންގެ ކިބައިން މައާފަށް އެދެފި

ފަލަސްތީނަށް ތާއީދުކޮށް ވާހަކަދެއްކި މެކްލްމޯ ޓުއާއިން ވަކިކުރުމާ ގުޅިގެން ކުރިމަތިވި ފާޑުކިޔުންތަކާ ހެދި، އެޑް ޝީރަން އާންމުންގެ ކިބައިން މައާފަށް އެދިއްޖެއެވެ. ޝީރަން ބުނީ މެކްލްމޯ ވަކިކުރީ ޕްރޮމޯޓަރުން ކަމަށާއި، މި މައްސަލައިގައި އޭނާއަށް ގޯސްތަކެއް ހެދިފައިވާ ކަމަށް ގަބޫލުކުރާ ކަމަށެވެ. މީގެ އިތުރުން، އޭނާގެ މިއުޒިކަކީ ސިޔާސީ ކަމަކަށް ވުރެ ބޮޑަށް އެއްބައިވަންތަކަން ރަމްޒުކޮށްދޭ އެއްޗަކަށް ހަދަން ބޭނުންވާ ކަމަށްވެސް އޭނާ ހާމަކުރިއެވެ.

ޑަޔާނާގެ މަޝްހޫރު "ރިވެންޖް ޑްރެސް" އަލުން ދައްކާލައި ނީލަމަށް

ޕްރިންސަސް ޑަޔާނާގެ މަޝްހޫރު "ރިވެންޖް ޑްރެސް" ނީލަން ކިޔުމުގެ ކުރިން ދުނިޔޭގެ އެކި ސިޓީތަކުގައި ދައްކާލުމުގެ ދަތުރު ލަންޑަނުން ފަށައިފިއެވެ. މި ހެދުން އަންނަ ޑިސެމްބަރު މަހު ނީލަން ކިޔުމަށް ހަމަޖެހިފައިވާއިރު، މިއީ ޑަޔާނާ އަވަހާރަވުމާ ގުޅޭގޮތުން ކިންގް ޗާލްސްގެ މައްޗަށް އާ ތުހުމަތުތަކެއް ކުރެވިފައިވާ ދަނޑިވަޅެއްގައެވެ.

އެޒްޓެކް ލިޔުމެއް 186 އަހަރަށްފަހު މެކްސިކޯއަށް

ސްޕޭނުގެ އިސްތިއުމާރީ ދުވަސްވަރުގެ އެޒްޓެކް ހަޟާރަތުގެ ތާރީޚު ކިޔައިދޭ "ކޯޑެކްސް އަޒްކަޓިޓްލާން" ކުރެހުން، 186 އަހަރަށްފަހު ފަރަންސޭސިވިލާތުން މެކްސިކޯއަށް ގެންގޮސްފިއެވެ. މި ލިޔުން މެކްސިކޯއަށް ދޫކުރީ ދެ ގައުމުގެ ދެމެދުގައި އޮތް ސިޔާސީ ގުޅުމަށް 200 އަހަރު ފުރުން ފާހަގަކުރުމުގެ ގޮތުން، ދެ ގައުމުގެ އާސާރީ ދެ ލިޔުމެއް ވަގުތީގޮތުން ބަދަލުކުރުމަށް ވި އެއްބަސްވުމެއްގެ ދަށުންނެވެ.

ކޮއްކޯފުޅުގެ ފޮތުގައިވާ ތުހުމަތުތައް ގަނޑުވަރުން ދޮގުކޮށްފި

ޕްރިންސަސް ޑަޔާނާގެ ކޮއްކޯފުޅު އާލް ޗާލްސް ސްޕެންސާ ނެރުއްވާ ފޮތެއްގައި، ޑަޔާނާގެ ޖަނާޒާގެ ކުރިން ރަސްގެފާނު ޗާލްސް ދެއްކެވި ކަމަށް ބުނާ ވާހަކަތަކެއް ބަކިންހަމް ޕެލެސްއިން ދޮގުކޮށްފިއެވެ. ގަނޑުވަރުން ނެރުނު ބަޔާނުގައި ބުނެފައިވަނީ އާއިލާގެ މީހަކު ވަކިވުމުން ލިބޭ ހިތާމައިގެ ސަބަބުން ކަންކަން ހަނދާން ހުންނަ ގޮތަށް ބަދަލު އަތުވެދާނެ ކަމަށް ރަސްގެފާނު ގަބޫލުފުޅު ކުރައްވާ ކަމަށެވެ.

މީދަލުގެ ސިކުނޑީގެ ތެރޭގައި އިންސާނުންގެ ސެލް ހިމަނައިފި

އެމެރިކާގެ ސައިންސްވެރިން މީދަލުގެ ސިކުނޑީގައި އިންސާނުންގެ ސެލްތައް އަށަގަންނުވައިގެން ކާމިޔާބު ތަހުލީލެއް ކޮށްފިއެވެ. މި ދިރާސާގެ މައިގަނޑު ބޭނުމަކީ އިންސާނުންނަށް މެދުވެރިވާ ނަފްސާނީ އަދި ސިކުނޑީގެ ބަލިތައް ދެނެގަނެ، އެފަދަ ބަލިތަކަށް ފަރުވާ ހޯދުމަށް ކުރާ މަސައްކަތްތައް އިތުރަށް ހަރުދަނާކުރުމެވެ.

އެޑް ދިފާއުކުރަން ނުކުތީ ކޮންސެޓް ބާއްވާ ތަނުގެ ޔަހޫދީ ވެރިޔާ

ފަލަސްތީނަށް ތާއީދުކުރާ ރެޕް ލަވަކިޔުންތެރިޔާ މެކްލްމޯ، އެޑް ޝީރަންގެ ކޮންސަޓުން ވަކިކުރުމާ ގުޅިގެން އަމާޒުވި ފާޑުކިޔުންތަކާ އެކު، ސްޓޭޑިއަމްގެ ވެރިޔާ ރޮބަޓް ކްރާފްޓް ވަނީ ޝީރަންގެ ދިފާއުގައި ވާހަކަދައްކާފައެވެ. ކްރާފްޓް ހާމަކުރި ގޮތުގައި ޝީރަން ވަނީ ފަލަސްތީނު ހިމެނޭ ސަރަހައްދަށް އިންސާނީ އެހީގެ ގޮތުގައި ދެ މިލިއަން ޑޮލަރު ހަދިޔާކުރުމަށް އެދިފައެވެ. މީގެ އިތުރުން، މެކްލްމޯ ވަކިކުރީ އޭނާ ނަފުރަތު އުފައްދާ ވާހަކަދައްކާތީ ކަމަށާއި، ޝީރަން އަކީ އެ ސަރަހައްދުގެ ސުލްހައަށް މަސައްކަތްކުރާ ފަރާތެއްކަން ކްރާފްޓް ފާހަގަކުރިއެވެ.

Newsletter

Get the latest news delivered straight to your inbox