އިންޑިއާގައި ފެތުރެމުންދާ ނިޕާ ވައިރަހާ ބެހޭ ގޮތުން އެނގެނީ ކޮން އެއްޗެއް؟

ނިޕާ ވައިރަސް ޖެހުމުން މަރުވުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑު. -- ފޮޓޯ: އޭއެފްޕީ

ނިޕާ ވައިރަސް ޖެހުމުން މަރުވުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑު. -- ފޮޓޯ: އޭއެފްޕީ

އިންޑިއާގެ ސްޓޭޓެއްގައި ނިޕާ ވައިރަސް ފެތުރުން ކޮންޓްރޯލް ކުރުމަށް މިދިޔަ ހަފުތާގައި ފިޔަވަޅު އަޅަން ފެށި އެވެ. މިއީ ޖަނާވަރުންގެ ގައިން އިންސާނުންނަށް ފޯރާ ވައިރަހެކެވެ. ގަދަ ހުމެއް އައިސް މަރުވުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑު މި ވައިރަސް ފެންނަނީ ވަރަށް މަދުންނެވެ.

ތިރީގައި އެ ވަނީ މިހާތަނަށް މި ވައިރަހާ ބެހޭ ގޮތުން ޔަގީންވާ ބައެއް މުހިއްމު މައުލޫމާތެވެ.

ނިޕާ ވައިރަހަކީ ކޮބާ؟

ނިޕާ ވައިރަސް އެންމެ ފުރަތަމަ ފެނުނީ 1998 ވަނަ އަހަރު އެވެ. އެ ފަހަރު ވައިރަސް ފެތުރުނީ މެލޭޝިއާގައި އޫރު ގެންގުޅޭ ބައެއްގެ ތެރޭގަ އެވެ. ވައިރަހަށް ނަން ދިނީ އެންމެ ފުރަތަމަ ފެނުނު އަވަށަށް ނިސްބަތްކޮށްގެންނެވެ.

މި ވައިރަސް އާއްމުކޮށް ފެންނަނީ ވަރަށް މަދުންނެވެ. އެކަމަކު މިއީ ދުނިޔޭގައި ބަލިމަޑުކަމެއް ފެތުރުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑު ވައިރަހަކަށް ވާތީ އިތުރު ދިރާސާ ކުރުން މުހިއްމު ކަމަށް ދުނިޔޭގެ ސިއްހަތު ޖަމިއްޔާ (ޑަބްލިއުއެޗްއޯ) އިން ލިސްޓުކޮށްފައިވެ އެވެ.

އާއްމުކޮށް މި ވައިރަސް އިންސާނުންނަށް ފޯރަނީ ޖަނަވާރުންގެ ގައިން ނުވަތަ ތަގައްޔަރުވެފައިވާ ކާނާއިންނެވެ. އެކަމަކު އެއް އިންސާނެއްގެ ގައިން އެހެން އިންސާނެއްގެ ގަޔަށް ފޯރުމުގެ ފުރުސަތު ވެސް އޮވެ އެވެ.

އާއްމުކޮށް މި ވައިރަސް ފެންނަނީ ވާލުގެ ގައިންނެވެ. ދޭތެރެ ދޭތެރެއިން މި ބަލި ފެތުރެނީ ވާލުގެ ސަބަބުން ކަމަށް ބެލެވިފައިވެ އެވެ.

އަލާމާތްތަކުގެ ތެރޭގައި ގަދަޔަށް ހުން އައުން، ހޮޑުލެވުން، ނޭވާލާ ނިޒާމުގެ އިންފެކްޝަން ހިމެނެ އެވެ. ހާލު ގޯސްވެ ފިޓުޖެހި، ސިކުނޑި ދުޅަވެ، ކޯމާއަށް ދިޔުން ވެސް އެކަށީގެންވެ އެވެ.

ނިޕާ ވައިރަހަށް ވެކްސިނެއް ހޯދިފައެއް ނުވެ އެވެ.

މީގެ ކުރިން ބަލި ފެތުރުނީ ކިހިނެއް؟

އެންމެ ފުރަތަމަ މެލޭޝިއާގައި ނިޕާ ވައިރަސް ފެތުރުނު އިރު، 100 އަށް ވުރެ ގިނަ މީހުން މަރުވި އެވެ. ވައިރަސް ކޮންޓްރޯލް ކުރުމުގެ ގޮތުން މިލިއަނަކަށް ވުރެ ގިނަ އޫރު މަރާލި އެވެ.

ސިންގަޕޫރުގައި ވެސް ވައިރަސް ފެތުރި، 11 މީހުން ބަލިވި އެވެ. އެކަމަކު މަރުވީ އެންމެ މީހެކެވެ. ވައިރަސް ފެތުރުނީ މެލޭޝިއާއިން އިމްޕޯޓް ކުރި އޫރު ގެންގުޅު ބަޔެއްގެ މެދުގަ އެވެ.

އޭގެ ފަހުން މި ބަލި ފެނިފައި ވަނީ ބަންގްލަދޭޝާއި އިންޑިއާގަ އެވެ. ދެ ގައުމުގައި ވެސް އެންމެ ފުރަތަމަ ނިޕާ ވައިރަހުގެ އައުޓްބްރޭކެއް އައީ 2001 ގަ އެވެ.

އޭގެ ފަހުން މިހާތަނަށް ނިޕާ ވައިރަހުގެ އެކި އައުޓްބްރޭކްތަކުގައި ބަންގްލަދޭޝުން 100 އަށް ވުރެ ގިނަ މީހުން މަރުވެފައިވެ އެވެ. އަދި އިންޑިއާގައި ދެ އައުޓްބްރޭކެއްގައި 50 މީހުން މަރުވި އެވެ.

މިދިޔަ މަހުން ފެށިގެން ކެރަލާ ސްޓޭޓުން ވައިރަސް ފެންނަމުންދާ އިރު، ދެ މީހުން މަރުވެފައިވެ އެވެ. ސްކޫލްތައް ބަންދުކޮށް، ގިނަ ބަޔަކު ޓެސްޓް ކުރަން މިހާރު ވަނީ ފަށައިފަ އެވެ.

މިއީ ފާއިތުވި ފަސް އަހަރުގެ ތެރޭގައި ކެރަލާއިން ނިޕާ ވައިރަސް ފެނުނު ހަތަރު ވަނަ ފަހަރެވެ. އެންމެ ފުރަތަމަ 2018 ގައި އެ ސްޓޭޓުގަައި ނިޕާ ފެތުރި 17 މީހުން މަރުވި އެވެ.

ކޮންމެ ފަހަރަކު ވެސް ހަރުކަށި ފިޔަވަޅު އަޅައިގެން ހަފުތާތަކެއްގެ ތެރޭގައި ބަލި ފެތުރުން ކޮންޓްރޯލް ކުރެވެ އެވެ.

ކޮމެންޓް

ފަހުގެ ޚަބަރު

މި އަހަރު ވެސް ސުލްހައިގެ އިނާމު ނުލިބުމުން ޓްރަމްޕްގެ ނުރުހުން

މި އަހަރުގެ ނޯބެލް ސުލްހައިގެ އިނާމު ނަވީ ޕިއްލޭއަށް ދިނުމަށް ނިންމި ނިންމުމަކީ "ލަދުވެތި" ނިންމުމެއް ކަމަށް ސިފަކުރައްވައި، އެ އިނާމު ލިބިވަޑައިނުގެންނެވުމުން ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް ވަރަށް ބޮޑަށް ފާޑުވިދާޅުވެއްޖެއެވެ. ނޯބެލް ކޮމިޓީން މި އިނާމު ޕިއްލޭއަށް ދިނީ ބައިނަލްއަގުވާމީ ގާނޫނީ ނިޒާމު ކުރިއެރުވުމަށާއި އިންސާފު ހޯދައިދިނުމަށް އޭނާ ކުރެއްވި މުހިންމު މަސައްކަތްތަކުގެ އަގުވަޒަންކުރުމުގެ ގޮތުންނެވެ.

ޕައިލެޓް ހަރުކަށި ފިކުރަށް ލެނބުނީ އޮސްޓްރޭލިއާގައި: ޔޫއޭއީ

ފްލައިދުބާއީގެ ބޯޓެއް ހައިޖެކްކޮށް އިޒްރޭލަށް ވައްޓާލަން އުޅުނު އޮމާންގެ ކޯ-ޕައިލެޓް ހަރުކަށި ފިކުރަށް ލެނބުނީ އޮސްޓްރޭލިއާގައި ކިޔަވަން އުޅުނު ދުވަސްވަރު ކަމަށް ޔޫއޭއީން ހާމަކޮށްފިއެވެ. ސެޕްޓެމްބަރު 11ގެ ހަމަލާތަކުން ހިތްވަރުލިބިގެން ކެޕްޓަނަށް ހަމަލާދިން މި ޕައިލެޓް ފަސިންޖަރުންގެ އެހީތެރިކަމާއެކު ވަނީ ހިފަހައްޓާފައެވެ. އޭނާ ހަރުކަށި ފިކުރުގެ ލިޔުންތަކާއި ޓެރަރިސްޓް ޖަމާއަތްތަކުގެ ވީޑިއޯތަކަށް ޝައުގުވެރިކަން އުފެދުނީ 2017 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން ކަމަށް ތަހުގީގަށް ވަނީ އެނގިފައެވެ.

އައިސީސީ "ރޫޅާލުމަށް" ޓްރަމްޕްގެ ސަރުކާރުން ފިޔަވަޅު އަޅައިފި

އައިސީސީން އެމެރިކާގެ ރައްޔިތުންގެ މައްޗަށް ދައުވާ އުފުލަން މަސައްކަތްކުރާ ކަމަށް ބުނެ، އެ ކޯޓު "ރޫޅާލުމަށް" ޓްރަމްޕްގެ ސަރުކާރުން ވަރުގަދަ ދަތިކުރުމުގެ ފިޔަވަޅުތަކެއް އިއުލާންކޮށްފިއެވެ. މުޅި މުއައްސަސާއަށް އަމާޒުކޮށް އެޅި މި ފިޔަވަޅުތަކުގެ ސަބަބުން ކޯޓުގެ މާލީ ހިންގުމަށް ހުރަސްއެޅޭނެތީ، މިއީ ބައިނަލްއަގުވާމީ ގާނޫނީ ނިޒާމަށް ދިން ހަމަލާއެއްގެ ގޮތުގައި އދ. އާއި އައިސީސީން ވަނީ ސިފަކޮށްފައެވެ.

އަމްބާނީއަކީ އިންޑިއާގެ "އަސްލު ބޮސް" ތޯ މަސްކް ސުވާލެއް

އެލޮން މަސްކްގެ ސްޓާލިންކް ޚިދުމަތް އިންޑިއާއަށް ތައާރަފުކުރުމަށް ހުރަސްއަޅަނީ މުކޭޝް އަމްބާނީ ކަމަށް ތުހުމަތުކޮށް، އޭނާއަކީ އިންޑިއާގެ "އަސްލު ބޮސް" ތޯ މަސްކް ސުވާލު އުފައްދައިފިއެވެ. ނަމަވެސް އިންޑިއާ ސަރުކާރުން މި ތުހުމަތުތައް ދޮގުކުރާއިރު، އަމްބާނީގެ ރިލަޔަންސް އާއި އެއާޓެލްއިން ދަނީ ސްޓާލިންކާ ގުޅިގެން ޚިދުމަތް ދިނުމަށް ތައްޔާރުވަމުންނެވެ.

ދިއްލީ ބަންދުކޮށް އެތައް ހާސް ބަޔަކު ހައްޔަރުކޮށްފި

އިންޑިއާގެ އިލެކްޝަން ކޮމިޝަނުގެ އިސްވެރިޔާ އިސްތިއުފާ ދިނުމަށް ގޮވާލައި ޒުވާނުން ފެށި އިހުތިޖާޖު ހުއްޓުވުމަށްޓަކައި، ދިއްލީގެ ސަލާމަތީ ކަންކަން ވަރުގަދަކޮށް ފުލުހުން އެތައް ހާސް ބަޔަކު ހައްޔަރުކޮށްފިއެވެ. ވޯޓުލާ މީހުންގެ ލިސްޓަށް ގެނައި ބަދަލުތަކާ ގުޅިގެން ކުރިއަށްގެންދާ މި ހަރަކާތް ހުއްޓުވުމަށް މުޅި ސަރަހައްދު ބަންދުކޮށް، މުވާސަލާތީ ހިދުމަތްތައް ކަނޑާލައި ގިނަ އަދަދެއްގެ ބަޔަކު ވަނީ ފުލުހުންގެ ބަންދަށް ގެންގޮސްފައެވެ.

ތެލުގެ އަގު ދަށްކުރަން އެމެރިކާއިން ރަޝިއާގެ ޑީސަލް އެތެރެކުރަނީ

އެމެރިކާގައި ތެލުގެ އަގު ދަށްކުރުމަށްޓަކައި ރަޝިއާއިން ޑީސަލް އެތެރެކުރުމަށް އެމެރިކާއިން ނިންމައި، ރަޝިއާގެ ޑީސަލް އެކްސްޕޯޓަށް އަޅާފައިވާ ބައެއް ފިޔަވަޅުތައް ވަގުތީގޮތުން ވަނީ ލުއިކޮށްދީފައެވެ. ނަމަވެސް، ޔޫކްރެއިންގެ ރައީސް ޒެލެންސްކީ މި ނިންމުމަށް ފާޑުވިދާޅުވެ، މިއީ ހަނގުރާމަ ދިގުދަންމަން ކުރެވޭ އިންވެސްޓްމަންޓެއްގެ ގޮތުގައި ސިފަކުރައްވާފައިވާއިރު، އިނގިރޭސިވިލާތުން ވަނީ ރަޝިއާއާ ދެކޮޅަށް އަޅާފައިވާ ފިޔަވަޅުތައް ދަމަހައްޓާނެ ކަމަށް ބުނެފައެވެ.

ޕެރޫގެ އަވަށެއްގެ މޭޔަރުކަމަށް ހިޓްލަރު މުސޮލިނީ އިންތިހާބުވެއްޖެ

ސިމިއޯން އިންތިހާބުވީ 1،000 އަށްވުރެ މަދު މީހުން ދިރިއުޅޭ ސަރަހައްދެއްގެ މޭޔަރު ކަމަށް ވީނަމަވެސް، ދުނިޔޭގައި މަޝްހޫރުވި ދެ ފެސިސްޓް ޑިކްޓޭޓަރުންގެ ނަމުން އޭނާއަށް ނަން ދީފައިވުމުގެ ސަބަބުން، ބައިނަލްއަގުވާމީ މީޑިއާގެ ސަމާލުކަން އެ ގައުމުގެ އެ ކުޑަ އަވަށަށް ވަނީ ހުއްޓިފަ އެވެ.

Newsletter

Get the latest news delivered straight to your inbox