ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ މުހައްމަދު މުއިއްޒު މާލެ ސިޓީގެ މޭޔަރުކަމުގައި ހުންނެވި ދުވަސްވަރު ކުރެއްވި އެންމެ ބޮޑު އެއް ޝަކުވާއަކީ ހުޅުމާލެއަށް މުނިސިޕަލް ހިދުމަތްތައް ދިނުމުގެ ފުރުސަތު މާލެ ސިޓީ ކައުންސިލަށް ނުދީ އޮތް ކަމުގެ ޝަކުވާ އެވެ.

އެކި ފަހަރުމަތިން އެ ކަމުގެ ޝަކުވާ މުއިއްޒު ކުރެއްވި އެވެ. މޭޔަރުކަމުގައި ހުންނެވި ދުވަސްވަރު އެ މަނިކުފާނު ތުހުމަތު ކުރެއްވީ ހުޅުމާލޭގެ ރައްޔިތުންނަށް އޭރު އޮތް އެމްޑީޕީގެ ސަރުކާރުން އިހުމާލުވަމުންދިޔަ ކަމަށެވެ.

"އެއްވެސް ގާނޫނީ ހަމައެއް މި އުޑުދަށަކު ނޯންނާނެ މިކަން ކުރަން ސިޓީ ކައުންސިލަށް ހުރަސްއަޅަންޖެހޭ. ތިމަންނާމެންގެ އިންޓާނަލް މީޓީންއެއްގަ އެކަން ކޮށްފަ އަންގާނަމޭ. އެހެން ނަމަވެސް ތާރީހު އައިސްފި. އަދިވެސް އެކަމެއް ނުކުރޭ،" އޯގަސްޓު 22، 2021، ގައި ހުޅުމާލޭ ރައްޔިތުންނާއެކު ބޭއްވި ބައްދަލުވުމެއްގައި ވާހަކަދައްކަވަމުން މުއިއްޒު ވިދާޅުވި އެވެ.

ތަކުރާރުކޮށް ދައްކަވަމުންދިޔަ އެ ވާހަކައަށް ވެރިކަމުގެ ފުރަތަމަ 100 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ހައްލެއް ހޯއްދަވައިދެއްވުމަށް ރިޔާސީ މެނިފެސްޓޯގައި މުއިއްޒު ހިމެނުއްވީ އަމިއްލަފުޅަށެވެ.

މުއިއްޒުގެ ރިޔާސީ މެނިފެސްޓޯ އިއުލާނު ކުރުމަށް 20 އޯގަސްޓު، 2023، ގައި ހުޅުމާލޭގައި ބޭއްވި ޖަލްސާގައި ވާހަކަދައްކަވަމުން މުއިއްޒު ވިދާޅުވީ ގާނޫނު އަސާސީ މާނަކުރާ ގޮތުން މާލެއަކީ މާލެ، ވިލިމާލެ އަދި ހުޅުމާލެ ކަަމަށެވެ. ނަމަވެސް ހުޅުމާލެ ހިންގަނީ ކުންފުންޏަކުން ކަމަށާއި އެ ކުންފުނިން ރައްޔިތުންނާ ދޭތެރޭގައި ނުވިސްނާ ކަމަށް މުއިއްޒު ވިދާޅުވި އެވެ.

"މުނިސިޕަލް ހިދުމަތް ދިނުމުގައި ކުންފުނިން އަޅައެއް ނުލާ، ރައްޔިތުންނާ ދޭތެރޭގައި ކުންފުނިން ކަންކުރަމުންދަނީ ވިޔަފާރި އުސޫލުން ބޭނުންވާ ގޮތަށް، އެހެން ނަމަވެސް ގާނޫނު ބުނަނީ މިއީ މާލެއޭ، މިއީ މާލެ! މިއީކިއްޔެއް އާބަންކޯގެ [އެޗްޑީސީގެ] މިލްކެއް ނޫން، މިއީ މާލޭ ރައްޔިތުންގެ މިލްކެއް!،" މުއިއްޒު ވިދާޅުވި އެވެ.

ހުޅުމާލެ ބަލަހައްޓަން ޖެހޭނީ އެތަނުގެ ކައުންސިލުން ކަމަށާއި އެއީ މާލެ ސިޓީ ކައުންސިލް ކަމަށް މުއިއްޒު އެ ރޭ ވިދާޅުވި އެވެ.

"އެހެންވީމާ، ހުޅުމާލޭގެ މުނިސިޕަލް ހުރިހާ ހިދުމަތެއް ބެލެހެއްޓުން، މާލެ ސިޓީ ކައުންސިލާ، މިތަނުގެ އެކަމަށް ބޭނުންވާ ބަޖެޓާ ރިސޯސަސްއާ އެއްކޮށް އިރާދަކުރެއްވިއްޔާ ހަވާލުކުރާނަން،" މޭޔަރު ކަމުގައިވެސް ހުޅުމާލެ ހިންގެވުން ހޯއްދެވުމަށް މަސައްކަތްތަކެއް ކުރެއްވި މުއިއްޒު ވިދާޅުވި އެވެ.

މާލޭގެ މޭޔަރުކަމުގައި ހުންނެވި ދުވަސްވަރާއި ރިޔާސީ ކެމްޕޭނު ތެރޭގައި ހުޅުމާލޭގެ މުނިސިޕަލް ހިދުމަތްތައް މާލެ ސިޓީ ކައުންސިލުގެ ދަށަށް ބަދަލު ކުރެއްވުމުގެ ވިސްނުން މުއިއްޒު ގެންގުޅުއްވި ނަމަވެސް، އެމަނިކުފާނުގެ ވެރިކަމަށް ދެ އަހަރު ފާއިތުވެގެންދިޔައިރު، ވެސް އެކަމުގެ ކޮޅެއް މެދެއް އަދި ފެންނާކަށް ނެތެވެ.

ލޯކަލް ކައުންސިލް އިންތިހާބު ބޯމަތިވެގެންއައިއިރު، އެކަމުގެ ފޫޅު މުއިއްޒު ކަނޑުއްވަނީ ޕީއެންސީގެ ފުރިހަމަ މެޖޯރިޓީ އޮތް މާލެ ސިޓީ ކައުންސިލަށެވެ.

ހުޅުމާލޭގެ މުނިސިޕަލް ހިދުމަތްތައް މާލެ ސިޓީ ކައުންސިލަށް ބަދަލު ކުރުމުގެ ޓައިމްލައިން

ހުޅުމާލޭގެ މުނިސިޕަލް ހިދުމަތްތައް ދިނުމުގެ ބާރު އެޗްޑީސީގެ އަތުން އަތުލައި މާލެ ސިޓީ ކައުންސިލުގެ ދަށަށް ބަދަލު ކުރައްވާނެ ކަމުގެ ވައުދާއެކު، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ވެރިކަމާ މުއިއްޒު ހަވާލުވެވަޑައިގެންނެވީ ނޮވެމްބަރު 17، 2023، ގަ އެވެ.

ރިޔާސީ އިންތިހާބުގައި އެމަނިކުފާނު ވެވަޑައިގެންނެވި ވައުދާ އެއްގޮތަށް ހުޅުމާލޭގެ މުނިސިޕަލް ހިދުމަތްތައް މާލެ ސިޓީ ކައުންސިލުގެ ދަށަށް ބަދަލު ކުރުމަށް ސަރުކާރުން ނިންމީ ޑިސެމްބަރު 31، 2023، ގަ އެވެ. ޖެނުއަރީ 1، 2024 އިން ފެށިގެން ހުޅުމާލޭގެ މުނިސިޕަލް ހިދުމަތްތައް މާލެ ސިޓީ ކައުންސިލުގެ ދަށަށް ބަދަލުކުރަން ނިންމީ އެ ދުވަހު ހަވީރު ބޭއްވި ވަޒީރުންގެ މަޖިލީހުންނެވެ.

"ގާނޫނުގައި ވަރަށް ސާފުކޮށް ބުނެފައިވާ ގޮތަށް، ހުޅުމާލޭގެ މުނިސިޕަލް ސާވިސްތައް މާލޭ ސިޓީ ކައުންސިލަށް ބަދަލު ކުރުމަށް މިއަދު ކެބިނެޓުގައި ބޭއްވި ބައްދަލުވުމުގައި ނިންމައިފިން. އެކަމަށް ބޭނުންވާ އިންތިޒާމުތައް މާދަމާއިން ފެށިގެން ފަށާނެ،" އެކްސްގައި މުއިއްޒު ކުރެއްވި ޕޯސްޓެއްގައި ވިދާޅުވި އެވެ.

ރައީސް ވިދާޅުވީ އާބަންކޯގެ ދަށުގައި ހުރި މުނިސިޕަލް ބިންތަކާއި މުވައްޒަފުންނާއި އެހެނިހެން ތަކެތި އެއް މަސް ދުވަހުގެ ތެރޭގައި މާލޭ ސިޓީ ކައުންސިލަށް ބަދަލު ކުރެވޭނެ ކަމަށެވެ.

"މުނިސިޕަލް ބިންތަކާއި ސާމާނާއި މެޝިނަރީސް އާއި މުވައްޒަފުން އަދި އެހެނިހެން ތަކެތި މާލޭ ސިޓީ ކައުންސިލަށް އެއް މަސް ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ބަދަލު ކުރެވޭނެ. ހުރިހާ މުވައްޒަފުންނަށް މިހާރު ލިބެމުން އަންނަ މުސާރަ އާއި އިނާޔަތްތައް އެއް އަހަރު ދުވަހަށް ލިބޭނެ،" އެމަނިކުފާނު ވިދާޅުވި އެވެ.

ވަޒީރުންގެ މަޖިލީހުގެ އެ ނިންމުމާ އެއްގޮތަށް ހުޅުމާލެ ބެލެހެއްޓުމާއި އެ ރަށުގެ މުނިސިޕަލް މަސައްކަތް މާލޭ ސިޓީ ކައުންސިލާ ހަވާލު ކުރުމުގެ ފަހުމުނާމާއެއްގައި އާބަންކޯގެ ނަމުގައި އޭރު ހިންގަމުންދިޔަ އެޗްޑީސީއާއެކު މާލެ ސިޓީ ކައުންސިލުން ސޮއިކުރީ ޖެނުއަރީ 4، 2024، ގަ އެވެ. އެ އެމްއޯޔޫގައި މާލޭ ސިޓީ ކައުންސިލާއި އާބަންކޯގެ އިތުރުން މިނިސްޓްރީ އޮފް ސިޓީސް އިން ވެސް ސޮއި ކުރި އެވެ.

އޭގެފަހުން ޖެނުއަރީ 9، 2024، ގައި އެކަން ކުރިއަށް ގެންދާނެ ގޮތުގެ ޓައިމްލައިން ފްރޭމްވޯކެއް މާލެ ސިޓީ ކައުންސިލުން ހެދި އެވެ.

ހުޅުމާލޭގެ މުނިސިޕަލް ހިދުމަތްތައް މާލެ ސިޓީ ކައުންސިލުގެ ދަށަށް ބަދަލުކުރުމުގެ މަސައްކަތުގައި ސަރުކާރުން މަކުޑި އެޅުވީ ޖެނުއަރީ 13، 2024، ގައި އޮތް މާލެ ސިޓީ ކައުންސިލުގެ ބައި އިލެކްޝަން އެމްޑީޕީން ކާމިޔާބުކޮށް މޭޔަރުކަމުގެ ގޮނޑިއަށް އާދަމް އާޒިމް އިންތިހާބުވުމާ ހަމައިންނެވެ.

މާލޭގެ މޭޔަރުކަމުގެ ގޮނޑި އާދަމް އާޒިމް ކާމިޔާބުކުރެއްވީ 7،621 ވޯޓުންނެވެ. އޭނާއާ އެންމެ ކައިރިން ވާދަކުރެއްވި ސަރުކާރުގެ ކެންޑިޑޭޓު، ކުރީގެ ބަންޑާރަ ނައިބު އައިޝަތު އާޒިމާ އަށް ލިބިވަޑައިގަތީ 5،035 ވޯޓެވެ.

ސަރުކާރަށް ލިބުނު އެ ބައްޔާއެކު މާލެ ހުޅުމާލޭގެ މުނިސިޕަލް ހިދުމަތްތައް މާލެ ސިޓީ ކައުންސިލުގެ ދަށަށް ބަދަލުކުރުމުގެ މަރުހަލާ ހުއްޓިފައި އޮތުމަށްފަހު، ހުޅުމާލޭގެ މުނިސިޕަލް ހިދުމަތްތައް ބެލެހެއްޓުމަށް މާލޭ ސިޓީ ކައުންސިލަށް އިތުރަށް ބޭނުންވާ ބަޖެޓުގެ މަސައްކަތް އޯގަސްޓު 5، 2024، ގައި ފިނޭންސް މިނިސްޓްރީއާއެކު މާލެ ސިޓީ ކައުންސިލުން ކުރި އެވެ.

އޭގެ ފަހުން އޯގަސްޓު 11، 2025، ގައި މާލެ ސިޓީ ކައުންސިލަށް މުއިއްޒު ވަޑައިގަތުމުން، ހުޅުމާލޭގެ މުނިސިޕަލް ހިދުމަތްތައް މާލެ ސިޓީ ކައުންސިލުގެ ބެލުމުގެ ދަށަށް ބަދަލުކޮށްދެއްވުމަށް މާލޭގެ މޭޔަރު، އާދަމް އާޒިމް މުއިއްޒުގެ އަރިހުން އެދިވަޑައިގަތެވެ. ނަމަވެސް، އެއަށްފަހު ސަރުކާރުގެ ފަރާތުން އެކަމާ ގުޅޭ އެއްވެސް މަސައްކަތެއް ކޮށްފައެ އެއް ނުވެ އެވެ.

މާލެ ސިޓީގެ މޭޔަރު އާދަމް އާޒިމް ވިދާޅުވީ މުއިއްޒުގެ އަރިހުން އެދުނު ގޮތަށް ހުޅުމާލޭގެ މުނިސިޕަލް ހިދުމަތްތައް މާލެ ސިޓީ ކައުންސިލުގެ ދަށަށް ބަދަލު ކުރުމުގެ މަސައްކަތް ނުހިނގާތީ އެކަން އަވަސްކޮށްދެއްވުމަށް އެދި އޭގެ ފަހުން ހަތަރު ސިޓީއެއް ރައީސް އޮފީހަށް ފޮނުވި ކަމަށެވެ.

އެގޮތުން، އޯގަސްޓު 25، 2024، ގައި އާއި ޑިސެމްބަރު 29، 2024، ގައި އަދި މިދިޔަ އަހަރުގެ ފެބްރުއަރީ އާއި ސެޕްޓެމްބަރު މަހުގެ ތެރޭގައި ވެސް ސިޓީތަކެއް ފޮނުވާފައިވާނެ ކަމަށް އާޒިމް ވިދާޅުވި އެވެ. އޭގެއިތުރުން އެކަމާ ގުޅިގެން ބައްދަލުކުރުމަށާއި މައުލޫމާތު ހޯދުމަށް އެތައް ފަހަރެއްގެ މަތިން ގުޅައިގެން ވެސް މަސައްކަތް ކޮށްފައިވާނެ ކަމަށް އާޒިމް ވިދާޅުވި އެވެ.

"މިއީ ހަމަ ސީދާ ލިޔެކިޔުމުގައި ހުރި ޑޮކިއުމެންޓްސް މި ކިޔަނީ، އޭގެ އިތުރަށް އަޅުގަނޑުމެން އެތައް ފަހަރެއްގެ މަތިން ފޯނު ކޮށްފިން ބައްދަލުކުރަން މިކަން ކުރަންވެގެން. ދެން ހަމަ މި ކަމަކީ އަޅުގަނޑު ގަބޫލުކުރާ ގޮތުގައި ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ އެންމެ ފޯނުކޯލަކުން ވެސް ވާނެ ކަމެއް،" އާޒިމް ވިދާޅުވި އެވެ.

"އަދި ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ އެކަން ކުރައްވަން ބޭނުންފުޅުވާ ކަމަށްވަންޏާ އަޅުގަނޑުމެން އެކަމާ ހަވާލުވާން ތައްޔާރަށް މިއަދު މި ތިބެނީ."

ނަމަވެސް، މިއަދާ ހަމައަށް ވެސް ހުޅުމާލޭގެ މުނިސިޕަލް ހިދުމަތްތައް މާލެ ސިޓީ ކައުންސިލުގެ ދަށަށް ބަދަލުކޮށްފައެއް ނުވެ އެވެ. އެކަން ކުރުން ލަސްވަމުންދާ މައްސަލައިގައި މި ފަހުން މާލޭގެ ރައްޔިތުންނާއެކު ބޭއްވި ބައްދަލުވުންތަކުގައި ބައެއް ރައްޔިތުން ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކުރުމުން އެކަމުން ރެކިވަޑައިގެން މުއިއްޒު ތުހުމަތުގެ އިނގިލި ދިއްކުރެއްވީ މާލެ ސިޓީ ކައުންސިލަށެވެ. އެމަނިކުފާނު ވިދާޅުވީ އެކަން ނުވެ އޮތީ މާލެ ސިޓީ ކައުންސިލުން ހުޅުމާލޭގެ މުނިސިޕަލް ހިދުމަތްތަކާ ހަވާލުވާން ބޭނުންނުވާތީ ކަމަށެވެ.

"އެހެންނަމަވެސް، ސިޓީ ކައުންސިލުން މި ތަނުގެ ހުރިހާ މުނިސިޕަލް ހިދުމަތްތަކާ ހަވާލުވާކަށް ބޭނުމެއް ނުވި، ސިޓީ ކައުންސިލުން ހުޅުމާލޭގެ މުނިސިޕަލް ހިދުމަތްތަކާ ހަވާލުވާން އެއްބަސް ނުވީ، ނުވީމާ އެޗްޑީސީން އަދިވެސް ވަގުތީގޮތުން އެ ބަލަހައްޓަނީ،" ޑިސެމްބަރު 21، 2025، ގައި މުއިއްޒު ވިދާޅުވި އެވެ.

މުއިއްޒުގެ އެ ވާހަކައާއެކު ސަރުކާރު ހިންގާ ޕާޓީއަށް ނިސްބަތްވެވަޑައިގަންނަވާ މާލެ ސިޓީ ކައުންސިލުގެ މެންބަރުން ވިދާޅުވަމުން ގެންދެވީ، ހުޅުމާލޭގެ މުނިސިޕަލް ހިދުމަތްތައް މާލެ ސިޓީ ކައުންސިލުގެ ދަށަށް ބަދަލު ކުރުމުގެ ކުރިން އެކަން ސިޓީ ކައުންސިލުން ފާސްކުރަން ޖެހޭނެ ކަމަށެވެ. އަދި، އެކަން އެގޮތަށް ކުރުމަށް ކައުންސިލުގެ ފްލޯއަށް ހުށަވެސް ނާޅުއްވާ ކަމަށް މުއިއްޒުގެ ދިފާއުގައި ވާހަކަދައްކަވަމުން އެ މެންބަރުން ވިދާޅުވި އެވެ.

ހުޅުމާލޭގެ މުނިސިޕަލް ހިދުމަތްތައް އެޗްޑީސީން ދެމުން އައި ގޮތުގެ ތާރީހު

އެޗްޑީސީގެ ނަމުގައި ފުރަތަމަ ކުންފުންޏެއް ވުޖޫދުވީ މާޗު 23، 2005، ގަ އެވެ. މިހާރު ހައުސިން ޑިވެލޮޕްމެންޓް ކޯޕަރޭޝަނުގެ ނަމުގައި ހިންގަމުންދާ އެ ކުންފުނި ފުރަތަމަ އުފެއްދީ ހުޅުމާލެ ޑިވެލޮޕްމެންޓު ކޯޕަރޭޝަން ލިމިޓެޑުގެ ނަމުގަ އެވެ.

އޭރުގެ ރައީސް، މައުމޫން އަބްދުލްގައްޔޫމްގެ ގަރާރަކުން އުފެއްދެވި އެ ކުންފުނިން ކުރަންޖެހޭ ކަންކަމުގެ ގޮތުގައި ކަނޑައަޅާފައި އޮތީ ހުޅުމާލޭގެ ބިން ހިއްކައި ތަރައްގީ ކުރުމާއި ހުޅުމާލޭގެ ބިން ބޭނުންކުރާނެ ގޮތުގެ ތަފުސީލު ރޭވުންތައް ތައްޔާރުކުރުމާއި ސަރުކާރުން ހުޅުމާލެއަށް ފޯރުވައިދޭ ހުރިހާ އަސާސީ ހިދުމަތްތަކެއް ވިލަރެސް ކުރުމެވެ.

އޭގެ ފަހުން 2008 ވަނަ އަހަރު އަމަލު ކުރަން ފެށި ފެހި ގާނޫނުއަސާސީގައި އިދާރީ ދާއިރާތައް ކަނޑައެޅިގެންދިޔަ އެވެ. ގާނޫނުއަސާސީގެ ޖަދުވަލު ދޭއްގައި އިދާރީ ދާއިރާތައް ކަނޑައެޅިފައިވާއިރު، ހުޅުމާލެ ހިމެނިފައި ވަނީ މާލެ ހިމެނޭ އިދާރީ ބައެއްގެ ގޮތުގަ އެވެ.

މާލެ ސިޓީ ކައުންސިލް ވުޖޫދުވެގެން އައީ އޭގެ ދެ އަހަރު ފަހުން، 2010 ވަނަ އަހަރު ފާސްކުރި ލާމަރުކަޒީ އުސޫލުން އިދާރީ ދާއިރާތައް ހިންގުމުގެ ގާނޫނާއެކު އެވެ. ވަކި އިދާރީ ދާއިރާއެއްގެ ގޮތުގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ މާލޭގެ އިދާރީ ކަންކަން ހިންގުމަށްޓަކައި މާލެ ސިޓީ ކައުންސިލެއް އިންތިހާބު ކުރަން ލާޒިމު ކުރީ އެ ގާނޫނުގެ 53 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުންނެވެ.

އެ ގާނޫނަށް އަމަލުކުރަން ފެށިއިރު، އެ ގާނޫނުގެ 40 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާން ކޮށްފައި އޮތީ އެ ސިޓީއެއްގައި ހިމެނޭ އަވަށްތަކުގައި މުނިސިޕަލް ހިދުމަތް ފޯރުކޮށްދިނުމަކީ ސިޓީ ކައުންސިލުގެ ޒިންމާއެއް ކަމަށެވެ.

ނަމަވެސް، އެ މާއްދާގެ (ށ) ގައި ބަޔާން ކޮށްފައިވާ ގޮތުން ސިޓީ ކައުންސިލުން ދޭ ހިދުމަތްތަކުގެ ތެރެއިން ކޮންމެ ކައުންސިލަކަށް ފޯރުކޮށްދެވޭނެ ހިދުމަތްތައް ކަނޑައެޅުމަކީ ވަޒީރުންގެ މަޖިލީހުގެ މަޝްވަރާ އާއެކު، ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ އަތްޕުޅުގައި އޮންނަ ބާރެކެވެ.

އެ ބާރުގެ ދަށުން ކޮންމެ ކައުންސިލަކުން ވެސް ފޯރުކޮށްދޭންޖެހޭނެ ކަމަށް ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ކަނޑައަޅުއްވާ ހިދުމަތްތައް ފިޔަވައި އެ ސިޓީގެ ސަރަހައްދުގައި ފޯރުކޮށްދޭންޖެހޭ ހިދުމަތްތައް ފޯރުކޮށްދޭނީ ސަރުކާރުގެ ކަމާބެހޭ ވުޒާރާތަކުން ކަނޑައަޅާ ގޮތެއްގެ މަތިން ކަމަށް އެ މާއްދާގައި ބަޔާން ކޮށްފައިވެ އެވެ.

އެހެންކަމުން ލާމަރުކަޒީ ގާނޫނު ވުޖޫދުވުމަށްފަހު ވެސް، ހުޅުމާލޭގެ މުނިސިޕަލް ހިދުމަތްތައް އެޗްޑީސީން ދެމުން ގެންދިޔައީ އެ ގާނޫނުގެ 40 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގައިވާ ގޮތުގެ މަތިންނެވެ.

ނަމަވެސ،ް 2019 ވަނަ އަހަރު ލާމަރުކަޒީ ގާނޫނަށް ގެނައި އިސްލާހުގައި 40 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) އުވައިލި އެވެ. އެއާއެކު އެ އެ މާއްދާގެ (ހ) ގައި އޮތް އިބާރާތަށް ވެސް ބަދަލެއް ގެނެސްފައިވެ އެވެ.

ލާމަރުކަޒީ ގާނޫނުގެ 40 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަށް ގެނައި ބަދަލު ގެނެސްފައި ވަނީ ކޮންމެ ސިޓީއެއްގައިވެސް، އަންނަނިވި ރަށްވެހިކަމުގެ ހިދުމަތްތައް އެ ސިޓީއެއްގެ ރައްޔިތުންނަށް ލިބިދެވޭކަން ސިޓީ ކައުންސިލުން ކަށަވަރުކުރަންވާނެ ކަމަށެވެ.

މި ބަދަލާއެކު، ހުޅުމާލޭއާ ގުޅުންހުރި އެންމެހައި ރަށްވެހިކަމުގެ ހިދުމަތްތައް ފޯރުކޮށްދިނުމުގެ ބާރު މާލެ ސިޓީ ކައުންސިލަށް ލިބުނެވެ. ނަމަވެސް، އޭގެ ފަހުން ވެސް ހުޅުމާލޭގެ މުނިސިޕަލް ހިދުމަތްތައް މާލެ ސިޓީ ކައުންސިލުގެ ދަށަށް ބަދަލު ކޮށްފައެއް ނުވެ އެވެ.

ހުޅުމާލޭގެ މުނިސިޕަލް ހިދުމަތްތައް މާލެ ސިޓީ ކައުންސިލުގެ ދަށަށް ބަދަލުކުރުމަށް ގާނޫނީ ހުރަހެއް ނެތް

ލާމަރުކަޒީ ގާނޫނު މިހާރު އޮތް ގޮތުން، ހުޅުމާލޭގެ މުނިސިޕަލް ހިދުމަތް އަސްލު ދޭންޖެހޭ ފަރާތަކީ މާލެ ސިޓީ ކައުންސިލް ކަމަށްވިޔަސް، އެހެން ބަޔަކު ލައްވައި ވެސް އެކަން ކުރުވިދާނެ އެވެ. އެހެންނަމަވެސް، އެހެން ބަޔަކު ލައްވައި އެކަން ކުރުވި ނަމަވެސް، މާލެ ސިޓީ ކައުންސިލުގެ ބައިވެރިވުމެއް ނެތި އެކަން ނުކުރެވޭނެ ކަމަށް މި ނޫހާ ވާހަކަދެއްކަވަމުން ގާނޫނީ ވަކީލު އާއިޝަތު ޝީނާ މުހައްމަދު ވިދާޅުވި އެވެ.

"މާލެ ސިޓީ ކައުންސިލުގެ ޒިންމާއަކަށްވާނީ، ހުޅުމާލޭ ސަރަހައްދާ ގުޅޭ މުނިސިޕަލް ސާވިސް ހިދުމަތްތައް އެޗްޑީސީން ފޯރުކޮށްދެމުންދާކަން ކަށަވަރުކުރުމޭ ވެސް ބުނެވިދާނެ،" ޝީނާ ވިދާޅުވި އެވެ.

"އެކަމަކު، އެޗްޑީސީ އިން ދެމުންދާ ހިދުމަތްތައް ދެމުން ގެންދަނީ މާލެ ސިޓީ ކައުންސިލުގެ އެއްވެސް ބައިވެރިވުމެއް ނެތި ކަމަށްވާނަމަ، އެ ހިދުމަތްތައް މާލެ ސިޓީގެ ރައްޔިތުންނަށް ލިބެމުންދާކަން ކަށަވަރުކުރުމުގެ މަސްއޫލިއްޔަތަށް ހުރަސްއެޅޭނެ ކަމަށް ފެނޭ. އެ ހާލަތުގައި، އެޗްޑީސީން އެކަން ކުރަމުންދާ ގޮތް ގާނޫނާ އެއްގޮތްވާނެ ކަމަކަށް ނުފެނޭ."

ޝީނާ ވިދާޅުވީ ހުޅުމާލޭގެ މުނިސިޕަލް ހިދުމަތްތައް މާލެ ސިޓީ ކައުންސިލުގެ ދަށަށް ބަދަލު ކުރުމަށް މާލެ ސިޓީ ކައުންސިލުގެ ޖަލްސާއަކަށް ހުށަހަޅައި ފާސްކުރަން ވެސް ނުޖެހޭނެ ކަމަށެވެ.

ސަބަބަކީ ކައުންސިލުތަކުގެ އިހްތިސާސް އާއި ކައުންސިލުތަކުގެ ބާރުތަކާއި މަސްއޫލިއްޔަތުތައް ކަނޑައަޅާފައިވާ މައިގަނޑު ގާނޫނީ މަސްދަރަކީ ލާމަރުކަޒީ ގާނޫނު ކަމަށްވެފައި އެ ގާނޫނުގައި މިހާރު ވާގޮތުން ހުޅުމާލޭ ސަރަހައްދުގެ އެންމެހައި ރަށްވެހިކަމުގެ ހިދުމަތެއް ރައްޔިތުންނަށް ލިބެމުންދާކަން ކަށަވަރުކުރުމުގެ ޒިންމާ އޮންނާނީ މާލެ ސިޓީ ކައުންސިލަށް ކަމަށް ވާތީ ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.

"2019 ވަނަ އަހަރު ގާނޫނު އިސްލާހު ކުރި ފަހުން، ގާނޫނާ އެއްގޮތަށް އަމަލުކުރާނަމަ، އެޗްޑީސީން ފޯރުކޮށްދޭ ހިދުމަތްތަކުގެ މައްޗަށް ސިޓީ ކައުންސިލަށް ބަސް ބުނެވޭނެ އަދި ސިޓީ ކައުންސިލުގެ ބައިވެރިވުން ނެތް ގޮތަށް އެކަން ކުރާ ކަމުގައިވާނަމަ އެކަން ގާނޫނާ ހިލާފުވާނެ ކަމަށް ފެނޭ،" ޝީނާ ވިދާޅުވި އެވެ.

"ގާނޫނުން ސިޓީ ކައުންސިލަށް ދީފައިވާ ބާރެއްގެ ބޭނުން ކުރުމަކަށް އިތުރު ހުރަހެއް ނޯންނާނެ އަދި އޭގައި ކައުންސިލުން ފާސްކުރަންޖެހޭ އިތުރު ނިންމުމެއް އޮންނާނެ ކަމަކަށް ނުދެކެން."

~~~~~

ހުޅުމާލޭގެ މުނިސިޕަލް ހިދުމަތްތައް މާލެ ސިޓީ ކައުންސިލުގެ ދަށަށް ބަދަލު ނުކުރެވިގެން އުޅެނީ އެ ކައުންސިލުން އެކަމާ ހަވާލުވާން ބޭނުން ނުވާތީ ކަމަށް މުއިއްޒު ވިދާޅުވިއިރު، މާލޭގެ 18 ދާއިރާގެ ކައުންސިލަރުންނާއި މޭޔަރު ހިމެނޭހެން ސިޓީ ކައުންސިލުގައި ތިއްބަވާ 19 ބޭފުޅުންގެ ތެރެއިން 14 ކައުންސިލަރުންނަކީ ވެރިކަން ކުރާ ޕީއެންސީއަށް ނިސްބަތްވެވަޑައިގަންނަވާ ބޭފުޅުންނެވެ.

އަދި، ހުޅުމާލޭގެ މުނިސިޕަލް ހިދުމަތްތައް މާލެ ސިޓީ ކައުންސިލުގެ ދަށަށް ބަދަލު ކުރަން، އެ ކައުންސިލުން ފާސްކުރާކަށް ވެސް ނުޖެހެ އެވެ.

އެހެންކަމުން، މުއިއްޒުގެ ރިޔާސީ ވައުދާ އެއްގޮތަށް ހުޅުމާލޭގެ މުނިސިޕަލް ހިދުމަތްތައް މާލެ ސިޓީ ކައުންސިލުގެ ދަށަށް ބަދަލުކުރުމަށް އެއްވެސް ހުރަހެއް ނެތެވެ. ހަމައެކަނި ބޭނުން ވަނީ އެމަނިކުފާނުގެ އިހުލާސްތެރި ނިޔަތާއި އަމުރުފުޅެވެ.