ދިގު ވާހަކަ: ކެތްކުރާނަން

ދިގު ވާހަކަ: ކެތްކުރާނަން

(ދެވަނަ ބައި)

ފެނުނީ އަހަރެން އަޅައިގެން ހުރި ކަހަލަ ބުރުގާއެކެވެ. ރަނގަޅަށް ބަލައިލެވުނެވެ. އެއީ އަހަރެންގެ ފައި ކައިރީގައި ތިރިވެފައި އިން އަންހެނެކެވެ. އެކަން ޔަގީން ކުރެވުނެވެ. އަހަރެން ހީކުރީ ހިންދީ ފިލްމުތަކުގައި ފެންނަހެން ފައިތިލައިގައި އަތް ޖައްސާލަން މީހަކު ތިރިވީ ކަމަށެވެ. ވީ އެހެންނެއް ނޫނެވެ. އަހަރެންގެ ވައަތު ފައިގައި އެއްޗެއް އެއްސީ އެވެ. އެއީ ރޯނު ފަށެކެވެ. ރޯނުގެ އެއް ކޮޅުގައި އައްސާފައި އޮތީ އޮށްބޮޑު ކާށްޓެކެވެ. އެ މީހާ ތެދުވެލަމުން ރިޔާޒަށް ކާށި ދިއްކޮށްލަމުން ތަހުނިޔާގެ ބަސްތަކެއް އަމުނައިލަމުން އަހަރެންގެ ކޮލުގައި އޭނާގެ ޝަހާދަތް އިނގިލި ޖައްސާލިއެވެ. ކީ އެއްޗެއް ސާފު ނުވި ނަމަވެސް އެއީ އަލަތު ކާވެންޏަށް ތަހުނިޔާ ކިޔަން ބުނި ވާހަކަތަކެއްކަން އޭނާގެ ހަރަކާތްތަކުން އަހަންނަށް އެނގުނެވެ. ޔަގީންވިއެވެ.

"ޝުކުރިއްޔާ ބޯއްތާ." އެއީ ކާކުތޯ އެހުމުގެ ކުރިން ރިޔާޒުގެ އެ ޖުމުލައިން އޭނާއަކީ ކާކުކަން ސާފުވި އެވެ.

ވާންވީ ގޮތެއް ނޭނގިފައި ހުއްޓާ ކަރަށް މެހިގެން ދިޔައީ މާފައްޗެކެވެ. އޭގެ ފަހުން ވެސް މާފައްޗެކެވެ. މާފައްޗެއް ނޫނެވެ. އެއީ ކަރުދާސް ނޫޓުތަކެކެވެ. ފައިސާގެ އެކި އަދަދުތަކުން ޒީނަތްކޮށްފައިވާ ރުފިޔާ ފައްޗެކެވެ. އެންމެ ފައްޗެއް ނޫނެނެވެ. އެތައް ފައްޗެކެވެ. ދިހަވަރަކަށް ފައްޗެއް ވެސް ނޫނެވެ. ވިއްސަކަށް ތިރީހަކަށް ފައްޗަށް ވުރެ ގިނަވާނެ ހެން ހީވެއެވެ. އަހަންނަށް ފާހަގަވި ކަމެއް އޮތެވެ. ރުފިޔާ ފަތި އަޅުވަމުން ދިޔައީ އެކަކު ނޫންކަމެވެ. ކޮންމެ ފައްޗަކީ ވަކި މީހަކު އަޅުވާ ފައްޗެއް ކަމެވެ. ހީވަނީ ރުފިޔާއިން ފަހައިފައިވާ ހެދުމެއް ލެވުނު ހެންނެވެ. އަހަންނަށް ލިބުނު ސިހުމާއެކު ރިޔާޒުގެ މޫނަށް ބަލައިލެވުނެވެ. އޭނާގެ ކަރުގައި އެއްވެސް އެއްޗެއް ނާޅުވަ އެވެ.

"އަހަރުމެންގެ އާއިލާގެ އަންހެންވެރިން. އާއިލާގެ ކޮންމެ މީހަކު ފައްޗެއް އަޅުވާނެ. ކާފަމެން ބުނާނެ އައުލާދުގެ ކޮންމެ އަންހެނަކު އެކަން ކުރާނޭ. ތިއީ ނިޒޫއަށް އާއިލާއަށް މަރުހަބާ ކިޔުމަށް އެވެރިން އަޅުވާ ފައްޗެއް." އަހަރެންގެ ބޮލުގައި އޮތް ސުވާލު ރިޔާޒަށް އެނގުނީ ކަން ނޭނގެ އެވެ.

ފައިސާފަތި އެޅުވުމުގެ ކުޅި ސަމާ ނިމުނީ ކަމަށް އަހަރެން ނިންމީމެވެ. އެ ވަރުން ނިމުނީއެއް ނޫނެވެ. އަހަންނަށް ދައްކައިލީ ވަކި ލާރިން ހަދާފައިވާ ރީތި ތާޖެކެވެ. އެއީ ބަލައިލަން ރީތި ތާޖެވެ. ރާނީންގެ ބޮލުގައި އަޅުވާ ފަރުމާއަށް ކޮށްފައިވާ ތާޖެކެވެ. ކުރިމަތީގައި ހުރީ ރިޔާޒުގެ ދޮންތަކަން އަހަންނަށް ޔަގީންވި އެވެ. އޭނާގެ އިޝާރާތަށް އަހަރެން ބޯ ތިރިކޮށްލީމެވެ. އެއާއެކު އަހަރެންގެ ބޮލަށް ފައިސާއިން ޖަރީކޮށްފައިވާ އެ ތާޖު މަހައިލިއެވެ. ޔަގީނެވެ. މިހާރު އަހަންނަކީ ފައިސާއިން ޒީނަތްވެފައިވާ ރާނީއަކަށް ފުދޭނެ މީހެކެވެ. އެ ވަރަށް އަހަރެންގެ ގައިގެ އެތައް މިތަނުގައި ފައިސާ ފަތިތައް އެލެން އެބަ ހުއްޓެވެ. ބޮލުގައި މި އެޅުވުނީ ވަކިލާރީގެ ތާޖެކެވެ.

"ތި ފެށުނީ. ލަދު ނުގަންނާތި، ޖެހިލުން ނުވާތި. ވަރަށް ފޯރި ނަގާނެ. ބުނާ ހުރިހާ ކަމެއް ކުރާތި." ރިޔާޒު އަހަރެންގެ މޫނަށް ބަލައިލަމުން ހިނިތުންވެލި އެވެ.

އަހަންނަށް ހުރެވުނީ އެވެ. އެ ހަރަކާތްތަކުން އަހަންނަށް ކުރެވެމުން ދިޔައީ ނުބައި މާނައެކެވެ. ބޮލަށް ތިލަވަމުން ދިޔައީ ނުކިއްސަރު ޚިޔާލުތަކެކެވެ. އެމީހުން އަހަރެން ގަނެލީ ކަމަށް ވިސްނުނެނެވެ. ރަށު އެންމެން ކުރިމަތީގައި ފައިސާއިން އަހަރެންގެ ހިތްފުރައިލި ކަމަށް ދެއްކީ އެވެ. އެހެން ނޫންނަމަ ދެން މީ ކޮން ކަމެއް ހެއްޔެވެ؟ އަހަންނަކީ ފައިސާއަށް އުޅޭ މީހެއް ނޫނެވެ. އެއްޗެއްސާ ހެދި ހޭބަލިވާ މީހެއް ވެސް ނޫނެވެ. ދެން މިއީ ކޮން ކަމެއް ހެއްޔެވެ؟ ފައިސާ ނާޅުވާ މާފައްޗެއް އެޅުވުމުން ވެސް ފުދޭނެ ނޫން ހެއްޔެވެ؟ އޭރުން ވެސް އެ ކިޔުނީ ހޫނު މަރުހަބާ އެކެވެ. އެންމެ ޝަރަފުވެރި މަރުހަބާ އެކެވެ. އަހަރެން އުއްމީދު ކޮށްގެން ހުރީ ވެސް އެފަދަ ކަމަކަށެވެ. ނަމަވެސް، ތަޖުރިބާ މި ކުރަނީ އެހެން ކަމެކެވެ. ފާޑަކަށް ލަދުގަންނަ ކަހަލަ ކަމެކެވެ. އަހަންނަށް އިސްޖަހައިލެވުނެވެ. އެ މީހުންގެ ހަރަކާތްތަކުން ކުރެވުނު މާނައިގެ ސަބަބުންނެވެ.

"މިހެން ދާން ޖެހޭނީ." ރިޔާޒު އިޝާރާތްކޮށްލީ އޭނާގެ އަތުގައި އޮތް ކާށްޓަށެވެ.

"ތި ކޮން ކަމެއް؟" އަހަންނަށް ވައި އަޑުން ބުނެލެވުނެވެ.

"މި އޮތީ ގުޅިފައެއްނު. ގުޅުވާފައެއްނު. މި ކާށި ގެންގޮސް ޖެހޭނީ ނިޒޫގެ އަތުން އިންދަން." ރިޔާޒު ބުނެދިނެވެ.

އަހަންނަށް ފާޑަކަށް މޫނު ހަދައިލެވުނެވެ. އެއީ ކޮން ސަގާފަތެއް ހެއްޔެވެ؟ އެއީ ވެސް މީހުން ކޮށްއުޅޭ ކަންކަން ހެއްޔެވެ؟ އެކަމުން ވެސް އަހަންނަށް ކުރެވުނީ ގޯސް މާނައެކެވެ. އަހަރުމެންގެ ގުޅުން އެ މީހުން މާނަ ކުރި ގޮތޭ ހިތަށް އެރި އެވެ. އަހަރުމެންގެ މި މާތް ގުޅުމަކީ ރޯނު ފަށެއްހާ ބަލިކަށި ގުޅުމެއް ހެއްޔެވެ؟ އަހަރެންގެ ވައަތު ފައިގައި އެ އައްސާފައި އޮތީ ކީއްވެ ހެއްޔެވެ؟ ރިޔާޒުގެ އަތަށް ކާށި ދީފައި އެ އޮތީ ކީއްވެ ހެއްޔެވެ؟ އެއީ ކިހާ ހެއްވާ ކަމެއް ހެއްޔެވެ؟ އެއިން ދޭހަވަނީ ކިހާ ބޭއަދަބީ މާނައެއް ހެއްޔެވެ؟ އެ މީހުންނަށް މިހެން ނުވިސްނެނީ ކީއްވެ ހެއްޔެވެ؟ އެމީހުންނަށް މި ނަޒަރުން ނުވިސްނަނީ ހެއްޔެވެ؟

ނޫނެކެވެ. ސަގާފަތާއި އާދަކާދައާ މެދު ނުނަޒަރުން ވިސްނާ ނަމަ ފެންނާނީ ތަފާތު ގޮތަކަށެވެ. ކޮންމެ ކަމަކީ ވެސް މާނައެއް ނެތް ބޭކާރު ކަންކަމުގެ ގޮތުގައެވެ. އަހަރުމެން ރީތިވެގެން، މޮޅުވެގެން ވާހަކަދައްކާ ޤައުމުތަކުގެ ސަގާފީ ކަންކަމަށް ބަލައިލިޔަސް ކަން އޮތީ އެހެންނެވެ. އިންޑިޔާއަށް ބަލާށެވެ. ސަގާފީ ކަންކަމަށް އިސްކަންދޭ ބަޔަކު އުޅޭ ޤައުމެކެވެ. އެމީހުންގެ ސަގާފަތަށް އަހަރުމެންނަށް ޖޯކު ޖެހެ އެވެ. ފާޑުކިޔެ އެވެ. ލަންކާއަށް ބަލާށެވެ. އެ މީހުންގެ ކައިވެނި ކުރާ އަންހެން ކުއްޖާ ގެއަށް ވަންނަ ގަޑީގައި އެ ކުޅޭ ޑުރާމާ ބަލާށެވެ. ފައިންޖަހައިފައި އެ ވައްޓައިލާ ހަނޑޫތަށްޓަށް ބަލާށެވެ. އެއިން އެމީހުން ނަގާ މާނަތަކަށް ވިސްނާށެވެ. މޮޅުކަމަށް ކިޔާ އިނގިރޭސިވިލާތަށް ބަލަމާ ހިނގާށެވެ. ޝާހީ އާއިލާގެ ކަންކަމަށް ވިސްނާށެވެ. މުޅީން ވެސް ސަގާފީ ކަންކަމެވެ. އެއް ނަޒަރަކުން ނަމަ މާނައެއް ނެތް ބޭކާރު ކަންކަމެވެ. މިއީ، ކޯހުގައި ކިޔެވި މާއްދާއެއްގެ ފިލާވަޅުތަކުން އަހަންނަށް ދަސްވި ކަމެކެވެ.

"ދީނާ ހިލާފު ކަމެއް ނުކުރާނަމަ ކޮންމެ ސަގާފަތަކަށް ވެސް އިހުތިރާމު ކުރަންވާނެ. އެކަން ކަމަށް ޖޯކު ޖަހައިގެން ނުވާނެ. ހަޖޫ ޖަހައިގެން ނުވާނެ." ހީވީ މުދައްރިސްގެ އެ ޖުމުލަ އަހަރެންގެ ކަންފަތުގައި ގުގުމައިލި ހެންނެވެ.

އަހަންނަށް ގޯސްކަމެއް ކުރެވިއްޖެ އެވެ. ގޯސްކޮށް ވިސްނިއްޖެ އެވެ. ނަސީބަކީ އެއިން އެއްވެސް ކަމެއް ދުލާ ހަމައަށް ނައި ކަމެވެ. އެހެން ނޫންނަމަ އެއްވެ މި ތިބި މީހުންގެ ކުރިމަތީގައި އަހަރެން ލަދުގަންނަން ޖެހޭނެ އެވެ. ފަލީހަތްވާނެ އެވެ. އަހަރެން ގަދަކަމުން ހިނިތުންވުމެއް މޫނުމަތީގައި ކުރަހައިލީމެވެ.

ރިޔާޒު އަހަރެންގެ އަތަށް ފިތައި ބާރުކޮށްލި އެވެ. އޭނާ އިޝާރާތްކުރީ ކުރިއަށް ހިނގައިގަތުމަށެވެ. އަހަރެންގެ އަތުގައި ހިފައިގެން އޭނާ ކުރިއަށް ހިނގައިގަތެވެ. އެއާއެކު ބޯމައްޗަށް ކުޑައެއް ހިއްލައިލި އެވެ. އެއީ ކުޑައެއް ނޫނެވެ. ޒީނަތްކޮށްފައިވާ ހަތްކޮޅެކެވެ. ހަތްކޮޅަކީ ބޮޑު ކުޑައަކާ ވައްތަރު ގޮތަކަށް ވަށައި ކައިރީ ވިހޭފަށް ލައިފައި ހަދައިފައި ހުންނަ އެއްޗެކެވެ. މިއީ އިހުގައި ރަސްކަމުގެ އިއްޒަތަށް ނުކުންނަން ހުއްދަ އޮންނަ ބޭބޭފުޅުންގެ އިސްތަށި ފުޅަށް ހިޔާކުރުމުގެ ގޮތުން ނަގައި އުޅޭ އެއްޗެކެވެ. އެކަން އަހަންނަށް އެނގެ އެވެ. އެއީ އަހަރުމެން ކިޔެވި ވާހަކަތަކެއް ވީމަ އެވެ.

ދެތިން ފޫޓަށް ހިނގައިލެވުނު އިރަށް ބެރުގެ އަޑު އިވެން ފެށި އެވެ. އަހަރުމެންގެ ފަހަތުންނެވެ. އަހަންނަށް ފަހަތް ބަލައިލެވުނެވެ. ސަހަރޯއެވެ. ފަހަތުގައި ތިބި އަންހެންވެރިން ފޯރީގައި ނަށަނީ އެވެ. ދިގުމަގު ދަނޑިއަށް ނަށާހެންނެވެ. އެއްހަމައަކަށް ފައިހަމަކުރަމުން ބެރުގެ ވަޒަނާ އެއްގޮތަށް ހަރަކާތް ކުރަމުން އަހަރުމެންގެ ފަހަތުން އަންނަނީ އެވެ.

"މި ކޮން ކަމެއް؟" ރިޔާޒު ކަންފަތް ބުޑުގައި އަހަރެން އަހައިލީމެވެ.

(ނިމުނީ)

ފަހުގެ ޚަބަރު

އެޒްޓެކް ލިޔުމެއް 186 އަހަރަށްފަހު މެކްސިކޯއަށް

ސްޕޭނުގެ އިސްތިއުމާރީ ދުވަސްވަރުގެ އެޒްޓެކް ހަޟާރަތުގެ ތާރީޚު ކިޔައިދޭ "ކޯޑެކްސް އަޒްކަޓިޓްލާން" ކުރެހުން، 186 އަހަރަށްފަހު ފަރަންސޭސިވިލާތުން މެކްސިކޯއަށް ގެންގޮސްފިއެވެ. މި ލިޔުން މެކްސިކޯއަށް ދޫކުރީ ދެ ގައުމުގެ ދެމެދުގައި އޮތް ސިޔާސީ ގުޅުމަށް 200 އަހަރު ފުރުން ފާހަގަކުރުމުގެ ގޮތުން، ދެ ގައުމުގެ އާސާރީ ދެ ލިޔުމެއް ވަގުތީގޮތުން ބަދަލުކުރުމަށް ވި އެއްބަސްވުމެއްގެ ދަށުންނެވެ.

ކޮއްކޯފުޅުގެ ފޮތުގައިވާ ތުހުމަތުތައް ގަނޑުވަރުން ދޮގުކޮށްފި

ޕްރިންސަސް ޑަޔާނާގެ ކޮއްކޯފުޅު އާލް ޗާލްސް ސްޕެންސާ ނެރުއްވާ ފޮތެއްގައި، ޑަޔާނާގެ ޖަނާޒާގެ ކުރިން ރަސްގެފާނު ޗާލްސް ދެއްކެވި ކަމަށް ބުނާ ވާހަކަތަކެއް ބަކިންހަމް ޕެލެސްއިން ދޮގުކޮށްފިއެވެ. ގަނޑުވަރުން ނެރުނު ބަޔާނުގައި ބުނެފައިވަނީ އާއިލާގެ މީހަކު ވަކިވުމުން ލިބޭ ހިތާމައިގެ ސަބަބުން ކަންކަން ހަނދާން ހުންނަ ގޮތަށް ބަދަލު އަތުވެދާނެ ކަމަށް ރަސްގެފާނު ގަބޫލުފުޅު ކުރައްވާ ކަމަށެވެ.

މީދަލުގެ ސިކުނޑީގެ ތެރޭގައި އިންސާނުންގެ ސެލް ހިމަނައިފި

އެމެރިކާގެ ސައިންސްވެރިން މީދަލުގެ ސިކުނޑީގައި އިންސާނުންގެ ސެލްތައް އަށަގަންނުވައިގެން ކާމިޔާބު ތަހުލީލެއް ކޮށްފިއެވެ. މި ދިރާސާގެ މައިގަނޑު ބޭނުމަކީ އިންސާނުންނަށް މެދުވެރިވާ ނަފްސާނީ އަދި ސިކުނޑީގެ ބަލިތައް ދެނެގަނެ، އެފަދަ ބަލިތަކަށް ފަރުވާ ހޯދުމަށް ކުރާ މަސައްކަތްތައް އިތުރަށް ހަރުދަނާކުރުމެވެ.

އެޑް ދިފާއުކުރަން ނުކުތީ ކޮންސެޓް ބާއްވާ ތަނުގެ ޔަހޫދީ ވެރިޔާ

ފަލަސްތީނަށް ތާއީދުކުރާ ރެޕް ލަވަކިޔުންތެރިޔާ މެކްލްމޯ، އެޑް ޝީރަންގެ ކޮންސަޓުން ވަކިކުރުމާ ގުޅިގެން އަމާޒުވި ފާޑުކިޔުންތަކާ އެކު، ސްޓޭޑިއަމްގެ ވެރިޔާ ރޮބަޓް ކްރާފްޓް ވަނީ ޝީރަންގެ ދިފާއުގައި ވާހަކަދައްކާފައެވެ. ކްރާފްޓް ހާމަކުރި ގޮތުގައި ޝީރަން ވަނީ ފަލަސްތީނު ހިމެނޭ ސަރަހައްދަށް އިންސާނީ އެހީގެ ގޮތުގައި ދެ މިލިއަން ޑޮލަރު ހަދިޔާކުރުމަށް އެދިފައެވެ. މީގެ އިތުރުން، މެކްލްމޯ ވަކިކުރީ އޭނާ ނަފުރަތު އުފައްދާ ވާހަކަދައްކާތީ ކަމަށާއި، ޝީރަން އަކީ އެ ސަރަހައްދުގެ ސުލްހައަށް މަސައްކަތްކުރާ ފަރާތެއްކަން ކްރާފްޓް ފާހަގަކުރިއެވެ.

މެކްލްމޯ ވަކިކުރުމުން އެހެން ފަންނާނުން ޓުއާ ބޮއިކޮޓްކޮށްފި

ފަލަސްތީނަށް ތާއީދުކޮށް ވާހަކަދެއްކުމުން ރެޕް ލަވަކިޔުންތެރިޔާ މެކްލްމޯ، އެޑް ޝީރަންގެ ޓުއާ އިން ވަކިކުރުމާ ގުޅިގެން އެ ދަތުރުގައި ބައިވެރިވާ އެހެން ހުރިހާ ފަންނާނުން ޓުއާ ބޮއިކޮޓްކޮށްފިއެވެ. މީގެ ތެރޭގައި ފިނިއަސް އާއި ލޫކަސް ގްރަހަމް ފަދަ މަޝްހޫރު ފަންނާނުން ހިމެނޭއިރު، އެ ފަރާތްތަކުން ބުނެފައިވަނީ މިއީ ހައްގު ބަސް ބުނާ ފަންނާނުންގެ އަޑު ކަނޑުވާލުމާ ދެކޮޅަށް ނިންމި ނިންމުމެއް ކަމަށެވެ.

ޖަޕާނުގައި 100 އަހަރުން މަތީގެ މީހުންގެ އަދަދު އެއްލައްކައަށް

ޖަޕާނުގައި އުމުރުން 100 އަހަރުން މަތީގެ މީހުންގެ އަދަދު ފުރަތަމަ ފަހަރަށް އެއްލައްކައަށް ވުރެ މައްޗަށް އަރާފައިވާއިރު، މީގެ ތެރޭގައި ގިނައީ އަންހެނުންނެވެ. މިގޮތަށް އުމުރު ދިގުވުމުގެ މައިގަނޑު ސަބަބުތަކަކީ އެ ގައުމުގެ މީހުންގެ ދުޅަހެޔޮ ކެއުމުގެ އާދަތަކާއި ހަރަކާތްތެރި ދިރިއުޅުމެވެ. ނަމަވެސް، އާބާދީ މުސްކުޅިވަމުންދާތީ އިޖުތިމާއީ ރައްކާތެރިކަމުގެ ނިޒާމު ދެމެހެއްޓުމުގައި ޖަޕާނަށް ވަނީ ގޮންޖެހުންތަކާ ކުރިމަތިލާން ޖެހިފައެވެ.

ސިންގަޕޫރު މީހުން ހަޔާތުގެ ފަހު 11 އަހަރު ހޭދަކުރަނީ ބަލިހާލުގައި

ދުނިޔޭގެ އެންމެ ދިގު އުމުރެއް އޮންނަ ގައުމުގެ ގޮތުގައި ސިންގަޕޫރު ފާހަގަވި ނަމަވެސް، އެ ގައުމުގެ ރައްޔިތުން ހަޔާތުގެ ފަހު 11 އަހަރު ހޭދަކުރަނީ ބަލިހާލުގައި ކަމަށް އާ ދިރާސާއަކުން ދައްކައިފިއެވެ. ސިންގަޕޫރުގެ ހަރުދަނާ ސިއްހީ ނިޒާމުގެ ސަބަބުން އެވްރެޖް އުމުރު 85 އަހަރަށް ވުރެ މަތިވެފައިވާއިރު، ދުޅަހެޔޮ ސިއްހަތެއްގައި ހުންނަ އުމުރާއި މަރުވާ އުމުރާ ދެމެދު އޮންނަ ފަރަގު ނުވަތަ "މޯބިޑިޓީ ގެޕް" ވަނީ ކުރިއަށްވުރެ ބޮޑުވެފައެވެ.

Newsletter

Get the latest news delivered straight to your inbox