ދިގު ވާހަކަ: ރަންދާ

ދިގު ވާހަކަ: ރަންދާ

(އެއްވަނަ ބަޔާ ގުޅޭ)

ސްކުރީނަށް އަރަމުން ދިޔަ ގަޑިއަށް ރީމާ ބަލައިލި އެވެ. އޭނާގެ ދެ ތުންފަތް ހަރަކާތްކޮށްލި އެވެ.

"ތޫނު އެންމެ ތޫނު އެއްޗަކީ އަދި ބާރުގަދަ އެންމެ ބާރު އަޑަކީ ވެސް، ވިހަ އެންމެ ވިހަގަދަ އެއްޗަކީ..،" ރީމާ ބަލައިލީ ހިމޭންކަމުގެ ރާޅެއް މުގުރައިލައިފައިވާ ކުލާހަށެވެ. "އެ ހުރިހާ ކަމެއް ވެސް ބިނާ ވެގެންދަނީ.."

Advertisement

ވަރުބަލިކަމެއް ނެތި ކުލާހަށް ފިނިކޮށްދެމުން ދިޔަ އޭސީގެ ނޭވާގެ އަޑު ނޫން އަޑެއް ކުލާހުގެ ތެރެއަކުން ނީވެ އެވެ. މުޅި ކުލާހަށް ވަނީ ހިމޭންކަން ވެރިވެފަ އެވެ. އެންމެން އިންތިޒާރު ކުރަމުންދަނީ ރީމާ ދޭނެ ޖަވާބަކަށެވެ. ރީމާއަށް ބަލައިލެވުނީ ސްކުރީނަށެވެ. އޭރު ބާކީ އޮތީ އެންމެ ދިހަ ސިކުންތެވެ. އޭނާ ބަލައިލީ ނޭވާ ހިފަހައްޓައިލައިގެން ހުރި މިސްގެ މޫނަށެވެ. އެ މޫނު މަތިން އެތައް މެސެޖެއް ރީމާއަށް ނެގެމުން ދިޔަ އެވެ. އެތައް މާނައެއް ކުރެވެމުން ދިޔަ އެވެ. ހިތްވަރު ދިނުމެވެ. އޯގާތެރިކަމެވެ. މިސްގެ ތުންފަތް ހަރަކާތްކޮށްލި އެވެ. ރީމާއަށް އެ ހަރަކާތުގެ މާނަ ދެނެގަނެވުނެވެ.

"އެއީ ލަފުޒު،" ރީމާ ފުން ނޭވާއެއް ދޫކޮށްލެވުނެވެ.

އެންމެންގެ ނޭވާތައް އެއް ފަހަރާ ބޭރުކޮށްލި އެވެ. ނަޒީހާ ލޮލުން ހަމްދާނަށް އިޝާރާތްކޮށްލި އެވެ. ވަގުތު ހަމަވިކަން އަންގައިދޭށެވެ. ޖަވާބު ދެވުނު އިރު ވަގުތު ހަމަވެއްޖެކަމަށް ބުނެދޭށެވެ. ނަޒީހާގެ އިޝާރާތަށް ހަމުދާނުގެ ހިތް ނަށަށްފެށި އެވެ. ނަޒީހާގެ ތުންފަތުން އަޅައިދިން ފޮޅުވަތުގެ މަތީގަ އެވެ. އޭނާގެ ތުންފަތުން ބޭރުވީ ސީދާ ނަޒީހާގެ ލަފުޒުތަކެވެ.

"ޖަވާބު ފުރިހަމަވިއިރު ވަގުތު ހަމަވެއްޖެ." ހަމްދާން ހިނިތުންވެލި އެވެ.

"ނާއިންސާފު. ކޮބައިތަ ރަނގަޅު ޖަވާބަކީ؟" ކުލާހުގެ ފަހަތު ބަރިން ގޮވާލި އަޑު އިވުނެވެ.

"ރީމާ ޖަވާބުދީ ނިމި ދެ ސިކުންތު ފަހުން ވަގުތު ހަމަވީ. އަޅުގަނޑު އިނީ ވަރަށް ރަނގަޅަށް ބަލަން. އަނެއްކާ ފޯނުން ވީޑިއޯ ވެސް ކުރެވުނު." ރީމާގެ ގާތުގައި އިން ދަރިވަރުން ޖަވާބު ދިނެވެ.

އެއާއެކު އެންމެން ހޯބޯ ލަވައިގަތެވެ. ވީޑިއޯ ސްކުރީނުގައި އެޅުވުމަށެވެ. އެންމެން ޔަގީންކުރާން ބޭނުންވީ އެވެ. ލެކްޗަރާ ވެސް ބޭނުންވީ ކުލާހުގެ ގިނަ ކުދިން ބޭނުންވި ގޮތެވެ. ރީމާއަށް އިންސާފު ހޯދައި ދިނުމުގެ މަގުސަދުގަ އެވެ. ފޯނުންކޮށްފައިވާ ވީޑިއޯ ސްކުރީނުގައި ހިއްސާކުރާންފެށި އެވެ. އެންމެން ތިބީ ސްކުރީނަށް ބަލާށެވެ. ކޮންމެވެސް ވަރަކަށް ވީޑިއޯ ކުލިޕް ތެޅެއެވެ. އެއީ ވީޑިއޯ ކޮށްފައިވާ ގޮތުންނެވެ.

ރީމާ ޖަވާބު ދޭން ފެށުމާއެކު ކެމެރާ ފޯކަސް ކުރެވުނީ ސީދާ ރީމާއާ ދިމާއަށެވެ. އޭނާ ޖަވާބު ފުރިހަމަކުރާން ފެށިފަހުން ވަގުތު އަރަމުން ދިޔަ ތަން ވީޑިއޯ ކުރެވިފައި ނެތެވެ. ހަމްދާން ހީކުރީ އޭނާގެ ބަސް ތެދުވާނެ ކަމަށެވެ. ވީޑިއޯއިން ވަގުތު އަރަމުންދާ މަންޒަރު ނުފެނުނީމަ އެވެ. ނަމަވެސް، ޒަވިޔަނީގެ އަޑާއެކު ކެމެރާ އަމާޒުކޮށްލީ ސްކުރީނަށެވެ. އޭރު ފަހު މިނެޓުގެ ވަގުތުތައް ނިމުމަކަށް އަންނަނީ އެވެ. ބާކީ އޮތީ ދެ ސިކުންތެވެ. ކުލާސްތެރެއަށް ބާނިތައް ވަދެގެން މުޅިތަން ހަލަބޮލިވެގެން ދިޔަ އެވެ.

"ޙައްޤު ނޫން ކަމެއް ނުކުރާނަން،" ރީމާ އިސްޖަހައިގެން ހުރެ ބުނެލި އެވެ. "އަޅުގަނޑު ޖަވާބު ދިނީ އެއްޗަކަށް ނޫން. ކުލާހުގެ މަސައްކަތެއްގެ ގޮތުގައި."

"އެހެންވީމަ ސަޕްރައިޒް ކެންސަލްވާނީތާ ދޯ!" ހަމްދާނު އެއްކަޅި ނަޒީހާއަށް ބަލަމުން ބުނެލި އެވެ.

"އިންސާފަށް ހުޅުވޭ ހުރިހާ ދޮރެއް ބަންދުކުރާނަމަ ދުވަހަކު ވެސް އިންސާފެއް ނުލިބޭނެ. އިންސާފަކީ ވަކި މީހަކަށްވީތީ ފޫޅު ކެނޑެންވީ ކަމެއް ނޫން. ވަކި ނަސްލަކަށް ވީތީ ލިބެން ޖެހޭ އެއްޗެއް ނޫން." ދާރިސާ ބަލައިލީ ސީދާ ހަމްދާނުގެ މޫނަށެވެ.

"އަޅުގަނޑު ދެންނެވީ، ރީމާ ބޭނުން ނުވާ ކަމެއް އަޅުގަނޑުމެން ނުކުރާނަމޭ." ހަމްދާނު ބުނެލި އެވެ.

"ރީމާ ބޭނުން ނުވިޔަސް ދޭން ބުނި އެއްޗެއް ދޭންވާނެ. ކޮބާ ސަޕްރައިޒަކަށް އޮތް ހަދިޔާ... މިސް ބުނެފައެއްނު އޮންނާނީ ސަޕްރައިޒަކަށް އޮންނަ ހަދިޔާ ޖަވާބު އޮންނަ ސްލައިޑުން ފެންނަން އޮންނަންވާނޭ. އެހެން ހަދަން ޖެހުނީ ވެސް ކުދިން ކަންކަން ކުރާ ގޮތުން." ދާރިސާ ލޯތްބާއެކު ބުނެލި އެވެ.

ހަމްދާން މަސައްކަތް ބޭނުންވީ އެހައި ހިސާބުން އެ ސްލައިޑް ނެތްކަމަށް ބަލައިފަ ކުރުކޮށްލާށެވެ.

"ބަލަ 12 ސްލައިޑް އޮތްކަމަށް ތިރިން ފެންނަން ތިއޮތީ. މިހާރު ތި ފެންނަނީ އަދި 9 ވަނަ ސްލައިޑް. މާނައަކީ އަދި އިތުރު ސްލައިޑްތައް ހުންނަންވާނޭ." ދާރިސާ ހުރީ ރީމާއެކުގައިކަން އެ ޖުމުލަތަކުން ކަށަވަރު ކުރެވެ އެވެ.

ހަމްދާން އިސްޖަހައިލި އެވެ. ނަޒީހާ ވެސް އިސްޖަހައިލި އެވެ. އެހައި ހިސާބުން އެ ދެމީހުންގެ ދެމެދުގައި ކުރެވެމުންދިޔަ މުވާސަލާތުގެ ސިގުނަލްތައް ހުއްޓިގެންދިޔަ އެވެ. އެ ގުޅުން ކެނޑިގެންދިޔަ އެވެ.

"ވާވް! މިސް ވަރަށް ޖޭ ވެއްޖެ! ރީމާ، އެންމެ ލަފުޒެއް ބުނެލައިގެން ބޮޑު ލަންޗެއް ލިބުނީއެއްނު. އެވެސް އަދި ހަމްދާނާއެކު." މިސް ހިނިތުންވެލަމުން ބުނެލި އެވެ.

ރީމާގެ ތުންފަތަށް ލުއި ހިނިތުންވުމެއް ވެރިވި އެވެ. އޭނާ ލަދުން އިސްޖަހައިލި އެވެ.

"ތޭންކްސް މިސް. އަދި ދުވަހަކު ވެސް އަޅުގަނޑުގެ ދިފާއުގައި އެކަކު ވެސް ވާހަކައެއް ނުދައްކާ. މިސް އެކަނި އެގޮތަށް ތި ވާހަކަ ދެއްކީ. އަޅުގަނޑަށް ވަރަށް ބޮޑު ހިތްވަރެއް ލިބިގެން ހިނގައްޖެ. ވަރަށް އުފާވެއްޖެ." މިސްގެ ކެބިންއަށް ވަދެ ސަލާމް ގޮވާލުމަށްފަހު އިހުތިރާމާއެކު ބުނެލި އެވެ.

"މިސްއަށް ވަރަށް ގިނަ މައުލޫމާތު އެނގޭ. މިސް އެބައޮތް ބައެއް ވާހަކަ ދައްކައިލަން ވެސް ވެފަ ރީމާއާ. އެކަމަކު މިސްއަށް މި ވަގުތު އެހެން ކުލާހެއް އޮތީމަ އެބަ ޖެހޭ ދާން."

މިސްއާއެކު ރީމާ ވެސް ކޮޅަށް ތެދުވެލި އެވެ. ލުއި ހިނިތުންވުމެއް ތުންފަތުގައި ކުރަހައިލި އެވެ.

"ރީމާ އަބަދުވެސް ހަނދާންކުރާތި، ކާމިޔާބަކީ ކެރިގެން ހިތްވަރާއެކު ކުރިމަތިލުންކަން. ކާމިޔާބަކީ ހަމައެކަނި ސްޓޭޖު މަތިން ލިބޭ އިނާމެއް ތަށްޓެއް ނޫންކަން. ތިމާ ހުރި ހާލަތުން އެހެން ހާލަތަކަށް ދެވުމަކީ ވެސް ކާމިޔާބެއް. އަދި އެއް ގޮތެއްގައި ސާބިތުވެ ގިނަ ދުވަހު ހުރެވުމަކީ ވެސް ކާމިޔާބެއް. މީހުން އުކާ ބަޅިތަކަށް ނުބަލައި ކުރިއަށް ދިޔުމަކީ ވެސް ކާމިޔާބެއް. މި ހުރީ ހައްތަހާ ވެސް ކާމިޔާބީ މީހުން މާނަކުރާ ގޮތް. މިސް ގަބޫލުކުރަނީ ރީމާ ތިއީ ކާމިޔާބު ކުއްޖެއްކަން. ރީމާއަށް ބޭނުންވަނީ ހިތްވަރު. އޯގާތެރިކަން. ދެން މިސް ގޮސްލަނީ."

ރީމާ ބޭރަށް ނުކުތެވެ. އޭނާއާއެކު ދާނެ މީހަކު ނެތެވެ. އެހެން ކުދިން ކުލާހުން ނުކުންނަނީ ކޯޅިކޯޅީއަށް ކަމުގައި ވީނަމަވެސް، ރީމާއަކަށް އެ ފުރުސަތެއް ނުލިބެ އެވެ. އެ ފުރުސަތު ފައްސެއް ނުވެ އެވެ. އެއީ އެންމެ ކުޑައިރުންސުރެ ރީމާ ހޭނުނު ގޮތެވެ. އެހެންވެ އެއީ މައްސަލައަކަށް ނުވެ އެވެ. މައްސަލައަކަށް ހަދަނީ އެހެން މީހުންނެވެ. ދުރުތިބީންނެވެ. މަންޒަރަށް ވަދެ ވާނުވާ ބޯޑު އަޅުވައިގެން ތިބޭ ފާޑުކިޔުންތެރިންނެވެ.

"އަހަންނަށް ރީމާ ހިތުގައި ޖެހޭ ކަމެއް ކުރެވިފަ ވާނަމަ ސޮރީ. އަސްލު މިއަދު އެނގިއްޖެ ރީމާއަކީ ވަރަށް ޑިސިޕްލިން މީހެއްކަން. ރީމާއަކީ ވަރަށް ކައިންޑް ހާޓެޑް މީހެއްކަން ވެސް،" ރީމާ ކުރިމަތީގައި ހުރި ތަށްޓަށް ފެން އަޅަމުން ހަމްދާން ހިނިތުންވެލި އެވެ. "މައްސަލައަކީ އަހަންނަށް ފޮތުގެ ބޭރުގަނޑަށް ބެލުނުކަން. އަސްލު މުހިއްމީ ބޭރުގަނޑެއްނޫން. އެތެރޭގައި ހުރި މައުލޫމާތާއި ރީތިކަމުގެ ސިފަތައް."

ހަމްދާނުގެ ވާހަކައަށް ރީމާ އެއްޗެކޭ ނުބުނެ އެވެ. އޭނާ ކުރިހާ ވެސް ކަމަކީ ދެ ތުންފަތް ކައިރިކޮށްލުމަށްފަހު ހީނލުމެވެ. ހަމްދާނުގެ މޫނަށް ބަލަން އިނުމެވެ. ހީވާ ކަހަލަ އެވެ. ހަމްދާން އޭނާއާ ދުރަށް، މާ ދުރަށްދާން އުޅޭނީ އެވެ. އެހެންވެ ސީދާ ހަމްދާނުގެ މޫނަށް ކަޅި ހުއްޓައިލައިގެން ރީމާ އިނެވެ. އެކަން ހަމްދާނަށް ވެސް ކަށަވަރު ކުރެވުނެވެ.

"ރީމާ." ހަމްދާނު ބޮޑުވާ އިނގިއްޔާއި ޝަހާދަތް އިނގިލި ކައިރިކޮށްލަމުން ޗޮކެއް ކަނޑައިލި އެވެ.

ރީމާ ސިއްސައިގެން ދިޔަ އެވެ. އޭނާއަށް އިނދެވުނީ ކޮން ތަނެއްގައިކަން ރޭކާލީ އެހައި ހިސާބުންނެވެ. އާއެކެވެ. ރީމާއާއި ހަމްދާނު ތިބީ މިއަދު ކުލާހުގައި މަތިވި އަމާނަތް ފުއްދުމަށް ރެސްޓޯރެންޓުގަ އެވެ. ރީމާއާއި ހަމްދާން ފިޔަވާ ކުލާހުގެ އެއްވެސް އިތުރު މީހަކު އެތަނުގައި ނެތެވެ. ނު ވެސް އާދެ އެވެ. ދައުވަތެއް ވެސް ނުދެ އެވެ.

"ބިޓެއް ހުރޭތަ؟" ހަމްދާން އަހައިލި އެވެ.

ރީމާ ބޯ ހޫރައިލި އެވެ. ދެވަނަ ސިކުންތުގައި އޭނާ އާއެކޭ ބުނުމުގެ ގޮތުން ބީ ޖަހައިލި އެވެ.

"ކާކު؟ އަހަރެން ދަންނަ ކުއްޖެއްތަ؟" ހަމްދާން ހައިރާންވި އެވެ.

އަނެއްކާ ވެސް ރީމާ ބޯޖަހައިލި އެވެ.

"އަހަރެން ދަންނަ ކާކު؟ ކުލާސް ކުއްޖެއްތަ؟"

ރީމާގެ ވާހަކަ ދައްކަމުން ދިޔައީ ސީދާ ބޮލުންނެވެ. ލޮލާއި ބުމައިންނެވެ.

"ނަމެއް އޮންނާނެދޯ؟"

ރީމާ ހިނިތުންވެލި އެވެ. އޭނާ އިނގިލި ޖައްސާލީ އަމިއްލަ މޭމަތީގެ ވައަތްފަޅީގަ އެވެ.

"މާނައަކީ އެއީ ސިއްރު ލޯބިވެރިއެކޭތަ؟"

އަނެއްކާ ވެސް ރީމާ ބޯޖަހައިލި އެވެ.

"އަނގައިން ބުނެބަލަ." ހަމްދާނަށް ކެތެއް ނުވި އެވެ.

"ފަޟީހަތްވެދާނެ." ރީމާ ބުނެލީ އެންމެ ލަފުޒެކެވެ.

"ކީއްވެ؟ އަހަރެން ސިއްރުކޮށްދޭނަމޭ. އެހެން ނޫނަސް ކުލާހުއި މި ތިބީ އަހަންނާއެކު ޖުމުލަ ހަތް ފިރިހެން ކުދިން. އޭގެތެރެއިން މީހަކާ ނީނދެ މި ތިބީ އަހަންނާ އަރުޝަދާއި މުޝީރު އެކަނި."

"ހަތަރު ޖާގަ ވެސް ފުލްތަ؟" މާނަފުން ނަޒަރަކުން ރީމާ ހަމްދާނަށް ބަލައިލި އެވެ.

"އެކަމަކު އަހަންނަށް ޝައްކުވާ ކަމެއް އެބައޮތް." ހަމްދާން ބުނެލި އެވެ.

"ކޮންކަމެއް؟"

"ސިއްރުސިއްރުން ރީމާ އަހަންނާ ދިމާ ބަލާކަން. ކުރިން ދުވަހު ގަސްތަކު ކައިރީ ވެސް ރީމާ އަހަންނަށް ބަލަން އޮތްތަން ފެނުނު ވާހަކަ މިޒުހާ ކިޔައިދިން."

"ކުށްހީ!"

"ނުވާނެ. ނިކަން ތިޔަ ހިތް ހުޅުވާލަބަލަ. އަހަރެންގެ ކުރިމަތީގައި ތިޔަ ހިތުގެ ކެކުޅުންތައް އަތުރައިލަ ދީބަލަ. ވާނެތަ؟ ކެރޭނެތަ؟"

ރީމާ ދެ ފަރާތަށް ބޯ ހޫރައިލި އެވެ.

"އަހަންނަށް އެނގޭ ރީމާ އަހަރެން ދެކެ ލޯބިވާކަން. އަހަންނަށް އެދޭކަން. އެކަން ފާޅު ކުރާން ނުކެރެނީކަން ވެސް އެނގޭ. މިޒުހާމެން ނަޒީމެންނާ ހެދި ރީމާ މާޔޫސްވާކަން ވެސް އެނގޭ. ނުބުނެވޭނެ މިއީ ދޮގެކޭ."

ރީމާ ކޮޅަށް ތެދުވި އެވެ. އޭނާ އިޝާރާތްކޮށްލީ ސިޑިން އަރައިގެން އައި ޒުވާނާއަށެވެ. އެއީ ފަތިހަށި ޒުވާނެކެވެ. އިސްކޮޅުން ދިގު ބޯދިގު ޒުވާނެކެވެ. އޭނާ އައީ ރީމާގެ އިޝާރާތަށެވެ. އޭނާ ފެނުމާއެކު ހަމްދާނުގެ ލޭ ކެކިގަތެވެ. ބޮކިބޮކި ޖަހައިފަ އެވެ. (ނުނިމޭ)

ފަހުގެ ޚަބަރު

އެޒްޓެކް ލިޔުމެއް 186 އަހަރަށްފަހު މެކްސިކޯއަށް

ސްޕޭނުގެ އިސްތިއުމާރީ ދުވަސްވަރުގެ އެޒްޓެކް ހަޟާރަތުގެ ތާރީޚު ކިޔައިދޭ "ކޯޑެކްސް އަޒްކަޓިޓްލާން" ކުރެހުން، 186 އަހަރަށްފަހު ފަރަންސޭސިވިލާތުން މެކްސިކޯއަށް ގެންގޮސްފިއެވެ. މި ލިޔުން މެކްސިކޯއަށް ދޫކުރީ ދެ ގައުމުގެ ދެމެދުގައި އޮތް ސިޔާސީ ގުޅުމަށް 200 އަހަރު ފުރުން ފާހަގަކުރުމުގެ ގޮތުން، ދެ ގައުމުގެ އާސާރީ ދެ ލިޔުމެއް ވަގުތީގޮތުން ބަދަލުކުރުމަށް ވި އެއްބަސްވުމެއްގެ ދަށުންނެވެ.

ކޮއްކޯފުޅުގެ ފޮތުގައިވާ ތުހުމަތުތައް ގަނޑުވަރުން ދޮގުކޮށްފި

ޕްރިންސަސް ޑަޔާނާގެ ކޮއްކޯފުޅު އާލް ޗާލްސް ސްޕެންސާ ނެރުއްވާ ފޮތެއްގައި، ޑަޔާނާގެ ޖަނާޒާގެ ކުރިން ރަސްގެފާނު ޗާލްސް ދެއްކެވި ކަމަށް ބުނާ ވާހަކަތަކެއް ބަކިންހަމް ޕެލެސްއިން ދޮގުކޮށްފިއެވެ. ގަނޑުވަރުން ނެރުނު ބަޔާނުގައި ބުނެފައިވަނީ އާއިލާގެ މީހަކު ވަކިވުމުން ލިބޭ ހިތާމައިގެ ސަބަބުން ކަންކަން ހަނދާން ހުންނަ ގޮތަށް ބަދަލު އަތުވެދާނެ ކަމަށް ރަސްގެފާނު ގަބޫލުފުޅު ކުރައްވާ ކަމަށެވެ.

މީދަލުގެ ސިކުނޑީގެ ތެރޭގައި އިންސާނުންގެ ސެލް ހިމަނައިފި

އެމެރިކާގެ ސައިންސްވެރިން މީދަލުގެ ސިކުނޑީގައި އިންސާނުންގެ ސެލްތައް އަށަގަންނުވައިގެން ކާމިޔާބު ތަހުލީލެއް ކޮށްފިއެވެ. މި ދިރާސާގެ މައިގަނޑު ބޭނުމަކީ އިންސާނުންނަށް މެދުވެރިވާ ނަފްސާނީ އަދި ސިކުނޑީގެ ބަލިތައް ދެނެގަނެ، އެފަދަ ބަލިތަކަށް ފަރުވާ ހޯދުމަށް ކުރާ މަސައްކަތްތައް އިތުރަށް ހަރުދަނާކުރުމެވެ.

އެޑް ދިފާއުކުރަން ނުކުތީ ކޮންސެޓް ބާއްވާ ތަނުގެ ޔަހޫދީ ވެރިޔާ

ފަލަސްތީނަށް ތާއީދުކުރާ ރެޕް ލަވަކިޔުންތެރިޔާ މެކްލްމޯ، އެޑް ޝީރަންގެ ކޮންސަޓުން ވަކިކުރުމާ ގުޅިގެން އަމާޒުވި ފާޑުކިޔުންތަކާ އެކު، ސްޓޭޑިއަމްގެ ވެރިޔާ ރޮބަޓް ކްރާފްޓް ވަނީ ޝީރަންގެ ދިފާއުގައި ވާހަކަދައްކާފައެވެ. ކްރާފްޓް ހާމަކުރި ގޮތުގައި ޝީރަން ވަނީ ފަލަސްތީނު ހިމެނޭ ސަރަހައްދަށް އިންސާނީ އެހީގެ ގޮތުގައި ދެ މިލިއަން ޑޮލަރު ހަދިޔާކުރުމަށް އެދިފައެވެ. މީގެ އިތުރުން، މެކްލްމޯ ވަކިކުރީ އޭނާ ނަފުރަތު އުފައްދާ ވާހަކަދައްކާތީ ކަމަށާއި، ޝީރަން އަކީ އެ ސަރަހައްދުގެ ސުލްހައަށް މަސައްކަތްކުރާ ފަރާތެއްކަން ކްރާފްޓް ފާހަގަކުރިއެވެ.

މެކްލްމޯ ވަކިކުރުމުން އެހެން ފަންނާނުން ޓުއާ ބޮއިކޮޓްކޮށްފި

ފަލަސްތީނަށް ތާއީދުކޮށް ވާހަކަދެއްކުމުން ރެޕް ލަވަކިޔުންތެރިޔާ މެކްލްމޯ، އެޑް ޝީރަންގެ ޓުއާ އިން ވަކިކުރުމާ ގުޅިގެން އެ ދަތުރުގައި ބައިވެރިވާ އެހެން ހުރިހާ ފަންނާނުން ޓުއާ ބޮއިކޮޓްކޮށްފިއެވެ. މީގެ ތެރޭގައި ފިނިއަސް އާއި ލޫކަސް ގްރަހަމް ފަދަ މަޝްހޫރު ފަންނާނުން ހިމެނޭއިރު، އެ ފަރާތްތަކުން ބުނެފައިވަނީ މިއީ ހައްގު ބަސް ބުނާ ފަންނާނުންގެ އަޑު ކަނޑުވާލުމާ ދެކޮޅަށް ނިންމި ނިންމުމެއް ކަމަށެވެ.

ޖަޕާނުގައި 100 އަހަރުން މަތީގެ މީހުންގެ އަދަދު އެއްލައްކައަށް

ޖަޕާނުގައި އުމުރުން 100 އަހަރުން މަތީގެ މީހުންގެ އަދަދު ފުރަތަމަ ފަހަރަށް އެއްލައްކައަށް ވުރެ މައްޗަށް އަރާފައިވާއިރު، މީގެ ތެރޭގައި ގިނައީ އަންހެނުންނެވެ. މިގޮތަށް އުމުރު ދިގުވުމުގެ މައިގަނޑު ސަބަބުތަކަކީ އެ ގައުމުގެ މީހުންގެ ދުޅަހެޔޮ ކެއުމުގެ އާދަތަކާއި ހަރަކާތްތެރި ދިރިއުޅުމެވެ. ނަމަވެސް، އާބާދީ މުސްކުޅިވަމުންދާތީ އިޖުތިމާއީ ރައްކާތެރިކަމުގެ ނިޒާމު ދެމެހެއްޓުމުގައި ޖަޕާނަށް ވަނީ ގޮންޖެހުންތަކާ ކުރިމަތިލާން ޖެހިފައެވެ.

ސިންގަޕޫރު މީހުން ހަޔާތުގެ ފަހު 11 އަހަރު ހޭދަކުރަނީ ބަލިހާލުގައި

ދުނިޔޭގެ އެންމެ ދިގު އުމުރެއް އޮންނަ ގައުމުގެ ގޮތުގައި ސިންގަޕޫރު ފާހަގަވި ނަމަވެސް، އެ ގައުމުގެ ރައްޔިތުން ހަޔާތުގެ ފަހު 11 އަހަރު ހޭދަކުރަނީ ބަލިހާލުގައި ކަމަށް އާ ދިރާސާއަކުން ދައްކައިފިއެވެ. ސިންގަޕޫރުގެ ހަރުދަނާ ސިއްހީ ނިޒާމުގެ ސަބަބުން އެވްރެޖް އުމުރު 85 އަހަރަށް ވުރެ މަތިވެފައިވާއިރު، ދުޅަހެޔޮ ސިއްހަތެއްގައި ހުންނަ އުމުރާއި މަރުވާ އުމުރާ ދެމެދު އޮންނަ ފަރަގު ނުވަތަ "މޯބިޑިޓީ ގެޕް" ވަނީ ކުރިއަށްވުރެ ބޮޑުވެފައެވެ.

Newsletter

Get the latest news delivered straight to your inbox