ވާހަކަ: އަހަރެންގެ ދުއާ

ވާހަކަ: އަހަރެންގެ ދުއާ

(ފުރަތަމަ ބައި)

ތުންފަތް ހިކިއްޖެ އެވެ. ދޫދަށުގެ ތެތްކަން ކެނޑޭ ގޮތްވި އެވެ. އަރުތެރެ ހިކެމުންދިޔަ އެވެ. ހިންދިރުވައިލަން އުނދަގޫ ވެއްޖެ އެވެ. ނޭވާ ކުރުވެ، އަނގަ ހުޅުވޭ މިންވަރު އިތުރުވެއްޖެ އެވެ. ނޯށުން އެތެރެވާ ނޭވާ ހަށިތެރެއަށް ފޯރަން ހުރަސް އެޅޭ ކަހަލަ އެވެ. ދެ ލޯ ބޮޑުވަމުން ދިޔަ އެވެ. ކަރުނަ ހިލޭ މިންވަރު އިތުރުވި އެވެ. އެންމެފަހުން އަނގަ ހުޅުވުނެވެ. މޭދަށަށް ހުރީ ތަދެއް އަރައި ފިތިފަ އެވެ. ނޭވާ ބޭރު ނުވެ ތާށިވެފަ އެވެ. ދެ އަތަށް ބާރުކޮށްލެވުނެވެ. ހަރު އެއްޗެއްގައި ހިފުނެވެ. ހޫނުކަން އިހުސާސްވި އެވެ. ޔަގީންވި އެވެ. މީހެއްގެ އަތްތިލަ ކަމެވެ. ބާރުކޮށްލެވުނީ އެހެންވީމަ އެވެ.

އިސާހިތަކު ހަށީގެތެރެއަށް ނޭވާ ދިޔަ ކަމުގެ އިހުސާސްކުރެވުނެވެ. ހަށިގަނޑަށް ބޭނުންވާ ތާސީރުތައް ނޭވާގެ ޒަރިއްޔާއިން ފޯރި ކަހަލައެވެ. ދެ ލޮލަށް އަރައިފަ ހުރި ބާރުގަނޑު ކެނޑެންފެށި އެވެ. ދޫދަށުން ތެތްކަމުގެ އިހުސާސް ކުރެވޭން ފެށި އެވެ. މަޑުމަޑުން ހިންދިރުވާލެވުނެވެ. ދެ ލޮލުގެ ވާންކަން ކެނޑުނެވެ. ހަށިފުރައި ނޭވާއެއް ބޭރުކޮށްލެވުނެވެ.

އަނެއްކާ ވެސް ބާރުކޮށްލެވުނެވެ. މިފަހަރު އިހުސާސް ކުރެވެން ފެށުނެވެ. އެއީ ފިރިހެނެއްކަން ޔަގީންކުރެވުނެވެ. ހަށިހެޔޮ މީހެއްގެ އަތްކަން ކަށަވަރުވިއެވެ. އަހަންނަށް ބާރަށް އަތަށް ފިތައިލެވުނެވެ. ހީވީ ރަނގަޅަށެވެ. އެ އަތުގައި ޖަހަނީ އެއް ވިންދެކެވެ. އެ ވިންދުން ކިޔައިދޭނީ އެއް ރާގެކެވެ. އެއީ ދަންނަ ރާގެކެވެ.

އަހަންނަށް ލޯ މަރައިލެވުނެވެ. މާޒީގެ ކުލަ މަންޒަރުތަކަށް ފީނެން ފެށުނެވެ. އެ ހަނދާންތައް ފިލްމީ މަންޒަރުތަކެއް ފަދައިން ތަކުރާރުވާން ފެށި އެވެ.

"ހަރީރާ." އިބްރާހިމު ގޮވާލިއެވެ.

އިބްރާހިމުގެ އަޑަކީ ޖާޒުބީ އަޑެކެވެ. އަހަރެންގެ ހިތް އެ ހިތަށް މެހުނީ އެހެންވެއެވެ. ބޮޑުބޭބެގެ ރުހުމާއެކު އާނބަސް މިލްކުވީ އިބްރާހިމްގެ ހީވާގިކަމުންނެވެ.

އަހަރެންގެ މަގަތުގައި އިބްރާހިމް އިށީނެވެ. އުނގުގައި ހުރި ބަތްޕޮޅިން ކެޔޮކޮޅެއް ނަގައި ހަފައިލި އެވެ. ބޫން އަޅަމުން ދިޔަ މެއްސާއި މާބުރަށް އިބްރާހިމް އަތް މަޅައިލިއެވެ. އަހަންނަށް ބަލައިލެވުނީ އޭނާގެ ނިޔަނެތި ހަރަކާތަށެވެ.

"ވިހަންވާއިރަށް މާލެ ދަތުރެއް ނިންމައިލެވޭނެ. ވިހޭގޭތެރެއަށް ސާމާނުކޮޅެއް ގަންނަން ވާނެއްނު." އަހަރެންގެ މޫނަށް އިބްރާހިމް ބަލައިލިއެވެ.

ބަތްޕޮޅި ނަގައި އަމިއްލަ އުނގަށް ބަދަލުކޮށްލިއެވެ. އޭނާގެ އަތް ދިއްކޮށްލިއެވެ. އަތުގައި އޮތް ކެޔޮވަކާއި ކަށިކެޔޮލިޔާވަޅި ދިއްކޮށްލީމެވެ. އިބްރާހިމްގެ ގައިގައި ލެނގިލެވުނެވެ. އޭނާގެ ވައަތު ކޮނޑާދިމާއަށް ބޯއަރިކޮށްލެވުނެވެ.

"ލިބާސްތަކެއް ހޯދަންވާނެ ދޯ! ލައިގެން ތިއިން ލިބާސް ހީވަނީ ފަޅައިގެން ދާން އުޅޭހެން." ކަށިކެޔޮ ލިޔަމުން އިބްރާހިމް ބުނެލިއެވެ.

އަހަންނަށް ހިނިތުންވެވުނެވެ. އަހަރުމެންނަކީ މާތަނަވަސް ބަޔެއް ނޫނެވެ. ލިބޭ އެއްޗަކުން ފުދެނީއެވެ. ނާލު ބައްތެލިން އިބްރާހިމަށް ލިބޭ އެއްޗެއް އިތުރުވޭތޯ އަހަރެން ވެސް މަސައްކަތްކުރަމެވެ. ފަންގިވިންނަމެވެ. ބޮނބިތަޅާ ރޯނު ވަށަމެވެ. ނަމަވެސް، މިހާރު އެއްވެސް ކަމެއް ނުކުރެވެއެވެ. ބަނޑަށް އަށް މަހަށް އެޅުނު ފަހުން މީހާ ހުންނަނީ ފޮފަރުވެ، ކަންނެތް ވެފައެވެ. ހީކަރުވާފަ އެވެ.

"ފައިސާކޮޅެއް ހުންނާނެ." ނޭވާ ކުރުވުމުން ބުނަން އުޅުނު ވާހަކަ ހުއްޓައިލީމެވެ.

"ހަރީރާ ދެން މަސައްކަތް ކުރާނެ ކަމެއް ނެތް. ވިހާ ގަދަވެގެން ވެސް ކޮއިބަލަން ހުރީމަވާނެ. އިރާދަކުރެއްވިއްޔާ އަހަންނަށް ދެމައިން ބެލެނޭ. އެ ހިތްވަރު އަހަރެންގެ ހުންނާނެ." އިބްރާހިމް އަޒުމާއެކު ބުނެލި އެވެ.

އިބްރާހިމް ފުރާން އޮތް ދުވަހެވެ. ހިތް ނުބައި ގޮތަކަށް ތެޅެންފެށީ ފަތިސްނަމާދަށް ހުއްޓަ އެވެ. ނަމާދު ކުރެވުނީ ވެސް ކިރިޔާ އެވެ. ފާޑެއްގެ ވަހުމުތަކަކުން މީހާ ހިތްބަރުވަނީ އެވެ. ނޭނގޭ ހިޔާލުތަކެއް ވަށައިގެން އެނބުރެނީ އެވެ. ކަންފަތްބުޑުގައި މީހަކު ބޫން އަޅުވާހެން ހީވަނީ އެވެ.

"ތިޔަ ވާނީ އިބިލީސް ޖެހި މަންތަރެއްކަމަށް." އިބްރާހިމް ހީނލި އެވެ.

ސައިތަށީގެ ތެރެއަށް ފާރޮށި ކިބަ ލައިގެން ފޯކުރަން އިން އިބްރާހިމްގެ މޫނަށް އަހަންނަށް ބަލައިލެވުނެވެ. އެ މައުސޫމު މޫނުގައި ފިރުމައިލަން ހިތްއެދުނެވެ.

"މި ދަރިފުޅުގެ ހައްގުގައި އަހަރެން ކޮންމެ ފަދަ ގުރުބާނެއް ވެސް ވާނަން." ދުލުން ބޭރުވީ ބުނަން އުޅުނު ވާހަކައެއް ނޫނެވެ.

ދެ ލޯ ބޮޑުކޮށްލަމުން އަހަރެންގެ މޫނަށް އިބްރާހިމް ބަލައިލި އެވެ. އޭނާގެ ދަތްދޮޅީގައި އަހަރެންގެ ޝަހާދަތް އިނގިލި ޖައްސާލަމުން ހިއްލައިލީމެވެ. އޭނާ ހިނިތުންވެލި އެވެ. އަހަރެންގެ ލޮލަށް ޖަމާވި ކަރުނަތައް ކޯތާފަތް މަތީން އޮހިގަތެވެ. އިބްރާހިމް އެ އިން ގޮތަށް އިނީ އެވެ. އަހަންނަށްވީ ގޮތެއް ނޭނގުނެވެ. އިބްރާހިމްގެ ގައިގައި އޮޅުލައިގަނެވުނީ އެވެ. ވަކިވާން ބޭނުން ނުވާތީ، ކުރެވޭ ކަހަލަ އިހުސާސެއް ކުރެވުނީ އެވެ. ނޭނގޭ ފުން ތަދެއް ހިތުގައި ވިކަންފެށީ އެވެ.

އިބްރާހިމް ފުރީއްސުރެ އިނދެވުނީ ނެގިމަޑުވެފަ އެވެ. ބިތްޖެހިފަ އެވެ. ލޯމަރައިލިޔަސް ފެންނަނީ އެ މޫނެވެ. އޭނާގެ ހަރަކާތްތަކެވެ. ކައިވެނީގެ މަޖިލީހެވެ. ކައިވެނީގެ ކުރިން ތުނޑިމަތީގައި އުޅެވުނު ގޮތެވެ. ދަނޑުތަކުގައި ދުވަމުން ޖެހުނު ސަކަރާތެވެ. ވާރޭ ތެމިގެން ކުރެވުނު މަޖަލެވެ.

އެ ހިޔާލުތަކުގައި އިންދާ ފާތިމާ ގޮވާލި އެވެ. އެއީ މަންމަނެތް ދުނިޔޭގައި މަންމަގެ މަގާމު ފުރައިދޭ ފުރަމިތުރެވެ. އަހަރެންގެ އަވައްޓެރިއެކެވެ. ހިތްހެޔޮ މީހެކެވެ. އޭނާގެ ފިރި، ހަސަންމަނިކަކީ ބައްޕަގެ މަގާމު އަދާކޮށްދޭ މީހާއެވެ.

ފާތިމާ މޫނުމަތިން ފެނުނީ މާޔޫސްކަމެވެ. އޭނާގެ ލުއި ހިނިތުންވުން މިއަދު ފެންނާކަށް ނެތެވެ. ދެ ލޮލަށް ގިނަވެފައިވާ ކަރުނަތައް އަހަންނަށް ފާހަގަވިއެވެ. ބޮޑުކަމެއް ދިމާވެއްޖެކަމަށް ހިތްބުންޏެވެ. އަތުގައި އޮތް މުރަނގަފަތް ކޯޅި ތަށިތެރެއަށް ދޫވި އެވެ. މަޑުމަޑުން ކޮޅަށް ތެދުވެވުނެވެ. އުނގުގައި ހުރި ތަށި ވެއްޓުނެވެ. ފަތްތައް ބުރައިގެން ދިޔަ އެވެ.

ދެ ލޮލަށް ގޮތެއް ހަދައިލެވުނެވެ. ހަސަންމަނިކު ހުރިކަން އަހަންނަށް އެނގުނީ އެހައި ހިސާބުންނެވެ. އިވެމުންދިޔައީ ބަރު އަޑުތަކެކެވެ.

"ކެތްކުރަންވާނެ." ހަސަންމަނިކު ފެށިއެވެ. "އިބްރާ...ހި...މް."

އަހަންނަށް އަޑުއަހަން ފަސޭހައެއް ނުވި އެވެ. ބަޑިފަޅައިގެން ދިޔައީ އެވެ. ހަސަންމަނިކު ބުނާން އުޅުނު ވާހަކަ ނީވުނެވެ. އޭނާގެ ޖުމުލަ ފުރިހަމަ ނުވަނީސް އަހަންނަށް އަހަރެން ގެއްލުނެވެ. މީހާ ފިތެމުންފިތެމުން ގޮސް ފިތުނީއެވެ. މަންޒަރު ގަނޑުވެ، ހަރުވީއެވެ.

ލޯ ހުޅުވާލެވުނު އިރު ހުރިހާ ކަމެއް ބަދަލުވެއްޖެއެވެ. ހާލަތާއި މަންޒަރެވެ. ވަގުތާއި ޒަމާނެވެ. އަހަރެން އެކަނިވީ އެވެ. އިބްރާހިމް ދަތުރުކުރި ބައްތެލީގައި އަލިފާންރޯވެ ކަނޑަށް ގަރަގުވީ އެވެ. ފުރާނައެއް ސަލާމަތްނުވެ އެ މީހުންގެ ވަސް ފޮހެވުނީއެވެ.

އިބްރާހިމް އެ ދިޔައީ ޒިންމާތަކެއް މަތިކޮށްފަ އެވެ. ހަނދާންތަކެއް ހަވާލުކޮށްފަ އެވެ. އަހަންނަށް އޮތީ ކެތްކުރުމެވެ. ޒިންމާތަކަށް ފުރަގަސް ނުދީ އަމާނާތްތެރިވުމެވެ. މި އިމްތިހާނުން ފާސްވުމެވެ. ދުނިޔޭގެ ބުރަ އުފުލުމެވެ. އެކަން ކުރާން އަޒުމު ކަނޑައެޅީމެވެ. އަވައްޓެރިންގެ ބަސްތަކުން ހިތްވަރު ހޯދީމެވެ.

ހަސީނު ގޮވައިގެން ތެދުވީމެވެ. ފާތިމާގެ އެހީގައެވެ. ގޭގެއަށް ގުލާންކޮށްދީގެންނެވެ. ބޮނބިތަޅައި ރޯނުވަށައިގެންނެވެ. ފަންގިވިނދެގެންނެވެ. ކުއްލިއަކަށް ފާތިމާ ވެސް ބަލިވި އެވެ. ވައިބަލީގެ ޝިކާރައަކަށްވި އެވެ. އެހައި ހިސާބުން މަދަދުވެރިވާނެ ޔާރެއްއިޔާރެއް ނެތި، ހަތަރު އަނގޮޅިއަށް ހުއްޓެން މަޖުބޫރުވިއެވެ. ބައެއް ކަންކަން ދޫކޮށްލަން ޖެހުނެވެ. އެގޮތުގައި ފަސް އަހަރު ނިމިދިޔައެވެ.

ހަސީނު ބޮޑުވަމުން ދިޔައީ އެކަނިވެރި ދުނިޔެއެއްގަ އެވެ. އެހެން ކުދީންނާއެކު އުޅުމަކީ އޭނާއަށް ފަސޭހަކަމަކަށް ނުވެ އެވެ. އެހެން ކުދީންގެ ތެރެއަށް ގޮސް ކުޅެ ނުހަދަ އެވެ. ފާތިމާގެ މާމަދަރީންނާއެކު ކުޅެން ބެހެއްޓި ނަމަވެސް އިންނާނީ އެކަނިވެ ބިއްޖެހިފަ އެވެ. ކުޅެނީ އެކަންޏެވެ. އުޅޭނީ އެކަންޏެވެ.

"މުގުބޮނޑިބަތް ކާހިތްވަނީ!" ހަސީނު ސައިބޯން އިނދެ ކުސްތަޅައިގަތެވެ. "އަބަދު ރޮށި."

އަހަންނަށް ހިންދިރުވާލެވުނެވެ. ހަސީނު ބޮޑުވަމުންދާ ވަރަކަށް އޭނާ ކުރާ ޝަކުވާތައް އިތުރުވާތީ އެވެ. ބަލައިލެވުނީ ހަސީނުގެ މޫނަށެވެ. އޭނާ އިނީ މޫނުކުނިކޮށްގެންނެވެ. ސައިނުބޯށެވެ. ބޭނުންވާ އެއްޗެހި ހޯދައިނުދެވޭތީއެވެ.

"އެކޮއި ބޭނުމީ މުގުބޮނޑިބަތްތަ؟" ހަސަންމަނިކު ބަދިގެ ދޮރުމަތީގައި ހުރިކަން އެނގުނީ ވާހަކަ ދެއްކީމަ އެވެ.

"އިއްޔެ ތިގެއިން އޭގެ ރަހަ އެނގުނު ފަހުން އެހެން އެ ކިޔަނީ!" ދެލޯ ފޮހެލަމުން އަހަރެން ބުނެލީމެވެ.

ހަސީނު ގޮވައިގެން ހަސަންމަނިކު ބޭރަށް ނުކުތެވެ. އަހަންނަށް އިނދެވުނީ އެވެ. އޭނާގެ ވާހަކަތަކާމެދު ވިސްނާށެވެ. އަމިއްލަ ހާލާމެދު ފިކުރު ބޮޑުވެފަ އެވެ. މިއަދު އަހަރެން ގެނެސް ބަހައްޓައިފައި މިހުރި ހާލަތާމެދު ފިކުރު ބޮޑުވެފައެވެ. ނިކަމެތި ޖިފުޓިއެއްގައި އެކަނިމާއެކަނި ކުއްޖަކު ގޮވައިގެން އުޅެންޖެހިފައިވާ ދަތިގޮތް އިހުސާސްވެފައެވެ. (ނުނިމޭ)

ކޮމެންޓް

ފަހުގެ ޚަބަރު

އެޒްޓެކް ލިޔުމެއް 186 އަހަރަށްފަހު މެކްސިކޯއަށް

ސްޕޭނުގެ އިސްތިއުމާރީ ދުވަސްވަރުގެ އެޒްޓެކް ހަޟާރަތުގެ ތާރީޚު ކިޔައިދޭ "ކޯޑެކްސް އަޒްކަޓިޓްލާން" ކުރެހުން، 186 އަހަރަށްފަހު ފަރަންސޭސިވިލާތުން މެކްސިކޯއަށް ގެންގޮސްފިއެވެ. މި ލިޔުން މެކްސިކޯއަށް ދޫކުރީ ދެ ގައުމުގެ ދެމެދުގައި އޮތް ސިޔާސީ ގުޅުމަށް 200 އަހަރު ފުރުން ފާހަގަކުރުމުގެ ގޮތުން، ދެ ގައުމުގެ އާސާރީ ދެ ލިޔުމެއް ވަގުތީގޮތުން ބަދަލުކުރުމަށް ވި އެއްބަސްވުމެއްގެ ދަށުންނެވެ.

ކޮއްކޯފުޅުގެ ފޮތުގައިވާ ތުހުމަތުތައް ގަނޑުވަރުން ދޮގުކޮށްފި

ޕްރިންސަސް ޑަޔާނާގެ ކޮއްކޯފުޅު އާލް ޗާލްސް ސްޕެންސާ ނެރުއްވާ ފޮތެއްގައި، ޑަޔާނާގެ ޖަނާޒާގެ ކުރިން ރަސްގެފާނު ޗާލްސް ދެއްކެވި ކަމަށް ބުނާ ވާހަކަތަކެއް ބަކިންހަމް ޕެލެސްއިން ދޮގުކޮށްފިއެވެ. ގަނޑުވަރުން ނެރުނު ބަޔާނުގައި ބުނެފައިވަނީ އާއިލާގެ މީހަކު ވަކިވުމުން ލިބޭ ހިތާމައިގެ ސަބަބުން ކަންކަން ހަނދާން ހުންނަ ގޮތަށް ބަދަލު އަތުވެދާނެ ކަމަށް ރަސްގެފާނު ގަބޫލުފުޅު ކުރައްވާ ކަމަށެވެ.

މީދަލުގެ ސިކުނޑީގެ ތެރޭގައި އިންސާނުންގެ ސެލް ހިމަނައިފި

އެމެރިކާގެ ސައިންސްވެރިން މީދަލުގެ ސިކުނޑީގައި އިންސާނުންގެ ސެލްތައް އަށަގަންނުވައިގެން ކާމިޔާބު ތަހުލީލެއް ކޮށްފިއެވެ. މި ދިރާސާގެ މައިގަނޑު ބޭނުމަކީ އިންސާނުންނަށް މެދުވެރިވާ ނަފްސާނީ އަދި ސިކުނޑީގެ ބަލިތައް ދެނެގަނެ، އެފަދަ ބަލިތަކަށް ފަރުވާ ހޯދުމަށް ކުރާ މަސައްކަތްތައް އިތުރަށް ހަރުދަނާކުރުމެވެ.

އެޑް ދިފާއުކުރަން ނުކުތީ ކޮންސެޓް ބާއްވާ ތަނުގެ ޔަހޫދީ ވެރިޔާ

ފަލަސްތީނަށް ތާއީދުކުރާ ރެޕް ލަވަކިޔުންތެރިޔާ މެކްލްމޯ، އެޑް ޝީރަންގެ ކޮންސަޓުން ވަކިކުރުމާ ގުޅިގެން އަމާޒުވި ފާޑުކިޔުންތަކާ އެކު، ސްޓޭޑިއަމްގެ ވެރިޔާ ރޮބަޓް ކްރާފްޓް ވަނީ ޝީރަންގެ ދިފާއުގައި ވާހަކަދައްކާފައެވެ. ކްރާފްޓް ހާމަކުރި ގޮތުގައި ޝީރަން ވަނީ ފަލަސްތީނު ހިމެނޭ ސަރަހައްދަށް އިންސާނީ އެހީގެ ގޮތުގައި ދެ މިލިއަން ޑޮލަރު ހަދިޔާކުރުމަށް އެދިފައެވެ. މީގެ އިތުރުން، މެކްލްމޯ ވަކިކުރީ އޭނާ ނަފުރަތު އުފައްދާ ވާހަކަދައްކާތީ ކަމަށާއި، ޝީރަން އަކީ އެ ސަރަހައްދުގެ ސުލްހައަށް މަސައްކަތްކުރާ ފަރާތެއްކަން ކްރާފްޓް ފާހަގަކުރިއެވެ.

މެކްލްމޯ ވަކިކުރުމުން އެހެން ފަންނާނުން ޓުއާ ބޮއިކޮޓްކޮށްފި

ފަލަސްތީނަށް ތާއީދުކޮށް ވާހަކަދެއްކުމުން ރެޕް ލަވަކިޔުންތެރިޔާ މެކްލްމޯ، އެޑް ޝީރަންގެ ޓުއާ އިން ވަކިކުރުމާ ގުޅިގެން އެ ދަތުރުގައި ބައިވެރިވާ އެހެން ހުރިހާ ފަންނާނުން ޓުއާ ބޮއިކޮޓްކޮށްފިއެވެ. މީގެ ތެރޭގައި ފިނިއަސް އާއި ލޫކަސް ގްރަހަމް ފަދަ މަޝްހޫރު ފަންނާނުން ހިމެނޭއިރު، އެ ފަރާތްތަކުން ބުނެފައިވަނީ މިއީ ހައްގު ބަސް ބުނާ ފަންނާނުންގެ އަޑު ކަނޑުވާލުމާ ދެކޮޅަށް ނިންމި ނިންމުމެއް ކަމަށެވެ.

ޖަޕާނުގައި 100 އަހަރުން މަތީގެ މީހުންގެ އަދަދު އެއްލައްކައަށް

ޖަޕާނުގައި އުމުރުން 100 އަހަރުން މަތީގެ މީހުންގެ އަދަދު ފުރަތަމަ ފަހަރަށް އެއްލައްކައަށް ވުރެ މައްޗަށް އަރާފައިވާއިރު، މީގެ ތެރޭގައި ގިނައީ އަންހެނުންނެވެ. މިގޮތަށް އުމުރު ދިގުވުމުގެ މައިގަނޑު ސަބަބުތަކަކީ އެ ގައުމުގެ މީހުންގެ ދުޅަހެޔޮ ކެއުމުގެ އާދަތަކާއި ހަރަކާތްތެރި ދިރިއުޅުމެވެ. ނަމަވެސް، އާބާދީ މުސްކުޅިވަމުންދާތީ އިޖުތިމާއީ ރައްކާތެރިކަމުގެ ނިޒާމު ދެމެހެއްޓުމުގައި ޖަޕާނަށް ވަނީ ގޮންޖެހުންތަކާ ކުރިމަތިލާން ޖެހިފައެވެ.

ސިންގަޕޫރު މީހުން ހަޔާތުގެ ފަހު 11 އަހަރު ހޭދަކުރަނީ ބަލިހާލުގައި

ދުނިޔޭގެ އެންމެ ދިގު އުމުރެއް އޮންނަ ގައުމުގެ ގޮތުގައި ސިންގަޕޫރު ފާހަގަވި ނަމަވެސް، އެ ގައުމުގެ ރައްޔިތުން ހަޔާތުގެ ފަހު 11 އަހަރު ހޭދަކުރަނީ ބަލިހާލުގައި ކަމަށް އާ ދިރާސާއަކުން ދައްކައިފިއެވެ. ސިންގަޕޫރުގެ ހަރުދަނާ ސިއްހީ ނިޒާމުގެ ސަބަބުން އެވްރެޖް އުމުރު 85 އަހަރަށް ވުރެ މަތިވެފައިވާއިރު، ދުޅަހެޔޮ ސިއްހަތެއްގައި ހުންނަ އުމުރާއި މަރުވާ އުމުރާ ދެމެދު އޮންނަ ފަރަގު ނުވަތަ "މޯބިޑިޓީ ގެޕް" ވަނީ ކުރިއަށްވުރެ ބޮޑުވެފައެވެ.

Newsletter

Get the latest news delivered straight to your inbox