އޮސްޓްރޭލިއާގައި 80 ޕަސެންޓު ކުދިން އަދިވެސް ތިބީ އޮންލައިންކޮށް

Jun 29, 2026, 6:30 AM
ފޮޓޯ: ގެޓީ އިމޭޖަސް

ފޮޓޯ: ގެޓީ އިމޭޖަސް

އޮސްޓްރޭލިއާގައި 16 އަހަރުން ދަށުގެ ކުދިން ސޯޝަލް މީޑިއާ ބޭނުންކުރުން މަނާކުރާ ގާނޫނަށް އަމަލުކުރަން ފެށިތާ މަސްތަކެއް ފާއިތުވީއިރުވެސް، އެ އުމުރުފުރާގެ 80 ޕަސެންޓަށް ވުރެ ގިނަ ކުދިން އަދިވެސް ސޯޝަލް މީޑިއާ ބޭނުންކުރަމުންދާކަން ދިރާސާއަކުން ދައްކައިފި އެވެ.

ކުޑަކުދިން ސޯޝަލް މީޑިއާ ބޭނުންކުރުން މަނާކުރި ފުރަތަމަ ގައުމަކީ އޮސްޓްރޭލިއާ އެވެ. މިދިޔަ އަހަރުގެ ޑިސެމްބަރު މަހުން ފެށިގެން އެ ގައުމުގައި 16 އަހަރުން ދަށުގެ ކުދިން ޓިކްޓޮކް، އެކްސް، ފޭސްބުކް، އިންސްޓަގްރާމް، ޔޫޓިއުބް އަދި ސްނެޕްޗެޓް ފަދަ ޕްލެޓްފޯމްތަކުގައި އެކައުންޓް ހެދުމަކީ ގާނޫނީ ގޮތުން މަނާކަމެކެވެ.

ނަމަވެސް، އޮސްޓްރޭލިއާގެ ޔުނިވާސިޓީ އޮފް ނިއުކާސަލްއިން 12 އަހަރާއި 17 އަހަރާ ދެމެދުގެ 408 ކުދިން ބައިވެރިކޮށްގެން ކުރި ދިރާސާއަކުން އެނގުނު ގޮތުގައި، ސޯޝަލް މީޑިއާ ބޭނުންކުރެވޭ އެންމެ ދަށް އުމުރު ކަނޑައެޅުމަށް ފާސްކުރި ގާނޫނު ތަންފީޒުކުރެވެނީ ވަރަށް ކުޑަކޮންނެވެ. އަދި އެ ގާނޫނަށް ފުރިހަމައަށް އަމަލުނުކުރެވޭއިރު، ކަނޑައަޅާފައިވާ ހުރަސްތަކުން ރެކިގަތުމަށް ގިނަ މަސައްކަތްތަކެއް ކުރާކަން އެ ދިރާސާއިން ވަނީ ފާހަގަވެފަ އެވެ.

އެ ދިރާސާ ތައްޔާރުކުރި ފަރާތްތަކުން ބުނި ގޮތުގައި، ގާނޫނު ހަދާ މަޖިލީހުން ފާސްކުރި އެ ގާނޫނުގެ ސަބަބުން 16 އަހަރުން ދަށުގެ ކުދިން ސޯޝަލް މީޑިއާ ބޭނުންކުރާ މިންވަރަށް އެދެވޭ ބަދަލެއް އައިކަން ކަށަވަރުކޮށްދޭނެ އެކަށީގެންވާ ހެކިތަކެއް ފެންނާކަށް ނެތެވެ.

ބީއެމްޖޭ ޖާނަލްގައި ޝާއިއުކޮށްފައިވާ މި ދިރާސާއާ ގުޅޭ ގޮތުން ކަމާބެހޭ މާހިރުންނާއި ކެމްޕޭން ކުރާ ފަރާތްތަކުން ބުނަނީ، އިންޓަނެޓް މެދުވެރިކޮށް ކުދިންނަށް ލިބޭ ގެއްލުންތައް ހުއްޓުވުމަށް ހަމައެކަނި ސޯޝަލް މީޑިއާ މަނާކުރުމުން ނުފުދޭ ކަމަށެވެ. އަދި އެކަމަށްޓަކައި މިއަށްވުރެ ވަރުގަދަ އަދި އިތުބާރު ހުރި ސިޔާސަތެއް ބޭނުންވާ ކަމަށް އެ ފަރާތްތަކުން ގަބޫލުކުރެ އެވެ.

އޮސްޓްރޭލިއާގެ ދިރާސާއިން ދައްކާ ގޮތުގައި، ގާނޫނަށް އަމަލުކުރަން ފެށިތާ ތިން މަސް ފާއިތުވީއިރު ވެސް ދުވާލަކު ސޯޝަލް މީޑިއާ ބޭނުންކުރާ މިންވަރު ދަށްވެފައިވަނީ ވަރަށް ކުޑަކޮށެވެ. ކުދިން މި ޕްލެޓްފޯމްތައް ބޭނުންކުރުން ހުއްޓާނުލާ މައިގަނޑު ސަބަބަކީ އުމުރު ކަށަވަރުކުރުމަށް ހަދާ ޗެކްތައް ޔަގީންކުރެވޭނެ ގޮތެއް ނެތުމެވެ. ދިރާސާގައި ބައިވެރިވި ކުދިންގެ ތެރެއިން 85 އިންސައްތަ ކުދިން ބުނި ގޮތުގައި އެކުދިން އަދިވެސް ސޯޝަލް މީޑިއާ ބޭނުންކުރެ އެވެ. އަދި އޭގެ ތެރެއިން ދެބައިކުޅަ އެއްބަޔަށްވުރެ ގިނަ ކުދިން ބޭނުންކުރަނީ އެކުދިންގެ އަމިއްލަ އެކައުންޓްތަކެވެ.

ދިރާސާގައި ބައިވެރިވި ކުދިންގެ ތެރެއިން ފާހަގަކޮށްލެވޭ އަދަދެއްގެ ކުދިން ބުނި ގޮތުގައި، އެކުދިން ގަސްތުގައި އުމުރުގެ ހުރަސްތަކުން ރެކިގަނެ އެވެ. އެގޮތުން 12 އަހަރާއި 13 އަހަރާ ދެމެދުގެ 15 އިންސައްތަ ކުދިން އަދި 14 އަހަރާއި 15 އަހަރާ ދެމެދުގެ 19 އިންސައްތަ ކުދިން ފޭކް އެކައުންޓް ބޭނުންކުރާ ކަމަށް ބުނެފައިވެ އެވެ. މީގެ އިތުރުން ތިނެއް އިންސައްތަ ކުދިން ވީޕީއެން ބޭނުންކުރާ ކަމަށް ބުނެފައިވެ އެވެ.

އިނގިރޭސިވިލާތުގެ މޮލީ ރޯޒް ފައުންޑޭޝަންގެ ޗީފް އެގްޒެކެޓިވް އެންޑީ ބަރޯސް ވިދާޅުވީ، ހަމައެކަނި ސޯޝަލް މީޑިއާ މަނާކުރުމަކުން 16 އަހަރުން ދަށުގެ ކުދިން އެފަދަ ޕްލެޓްފޯމްތަކާ ދުރު ނުކުރެވޭނެ ކަމަށާއި، ނުރައްކާތެރި ސައިޓްތަކުގައި އެކުދިން ހޭދަކުރާ ވަގުތު ވެސް މަދުނުވާނެ ކަމަށެވެ. 

ކުއީން މޭރީ ޔުނިވާސިޓީ އޮފް ލަންޑަންގެ ކޮންސަލްޓަންޓް ޗައިލްޑް އެންޑް އެޑޮލެސެންޓް ސައިކިއޭޓްރިސްޓް ޕްރޮފެސަރު ޑެނިސް އޮގްރިން ވިދާޅުވީ، މި ދިރާސާއަކީ ސިޔާސަތު ކަނޑައަޅާ ފަރާތްތަކަށް ލިބުނު މުހިންމު އިންޒާރެއް ކަމަށެވެ.

 އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވި ގޮތުގައި މުހިންމީ ހަމައެކަނި ސޯޝަލް މީޑިއާ ބޭނުންކުރާ މިންވަރު މަދުވުމެއް ނޫނެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި، މިފަދަ ހުރަސްތަކުގެ ސަބަބުން ކުދިންގެ ނަފްސާނީ ދުޅަހެޔޮކަމާއި، ނިދުމާއި، އަދި އަމިއްލަ ނަފްސަށް ގެއްލުންދިނުން ފަދަ ކަންކަމަށް ހެޔޮ ބަދަލެއް އާދޭތޯ ބެލުން މާ މުހިންމެވެ.

އިނގިރޭސިވިލާތުން ވެސް ސޯޝަލް މީޑިއާ މަނާކުރަން ނިންމާފައިވާ އިރު އެ ގައުމުގެ ސަރުކާރުގެ ތަރުޖަމާނަކު ވިދާޅުވީ، އިނގިރޭސިވިލާތުން ގެންގުޅޭ އުސޫލު އޮސްޓްރޭލިއާގެ މޮޑެލްއަށްވުރެ ފުޅާވާނެ ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް ރާއްޖޭގައި އަމަލުކުރާނީ ސީދާ އޮސްޓްރޭލިއާގެ ގާނޫނު ނަމޫނާއަކަށް ބަލައިގެން ކަމަށް ދިވެހި ސަރުކާރުން ވަނީ ބުނެފަ އެވެ. 

ކޮމެންޓް

ފަހުގެ ޚަބަރު

ބައިނޭންސްއިން 6.3 ބިލިއަން ޑޮލަރު ވަގަށް ނަގައިފި

ދުނިޔޭގެ އެންމެ ބޮޑު ކްރިޕްޓޯ އެކްސްޗޭންޖް، ބައިނޭންސްއިން 6.3 ބިލިއަން ޑޮލަރު ވަގަށް ނެގުމާ ގުޅިގެން ކްރިޕްޓޯ ބާޒާރަށް ބޮޑު ލޮޅުމެއް އަރައި، ފައިސާ ނެގުން ވަގުތީ ގޮތުން މެދުކަނޑާލައިފިއެވެ. މި ހަމަލާގެ ފަހަތުގައި އުތުރު ކޮރެއާ އޮތް ކަމަށް ތުހުމަތު ކުރެވޭއިރު، ކަސްޓަމަރުންނަށް ލިބުނު ގެއްލުން ފޫބެއްދުމަށް ކުންފުނީގެ އަމިއްލަ ރިޒާވް ބޭނުންކުރާނެ ކަމަށް ބައިނޭންސްއިން ވަނީ ބުނެފައެވެ.

އަރަބި ޕާޓީތައް ގިނަ ވޯޓު ހޯދީ މަކަރު ހަދައިގެން: ނަތަންޔާހޫ

އިސްރާއީލުގެ އިންތިޚާބުގައި އަރަބި ޕާޓީތަކުން ހޯދި ކާމިޔާބީއަކީ އޮޅުވާލުމެއް ކަމަށް ބޮޑުވަޒީރު ނަތަންޔާހޫ އެއްވެސް ހެއްކެއް ނެތި ތުހުމަތުކޮށްފިއެވެ. މި ތުހުމަތުތަކަކީ އަރަބި ޕާޓީތަކުގެ އެހީގައި ވާދަވެރިން ސަރުކާރެއް އެކުލަވާލަފާނެތީ އެކަމަށް ހުރަސްއެޅުމަށް ނަތަންޔާހޫ ކުރާ މަސައްކަތެއް ކަމަށް މަސްރަހު ދިރާސާކުރާ ފަރާތްތަކުން ބުނެއެވެ. އިންތިޚާބުގެ ނަތީޖާ ދައްކާގޮތުން އެއްވެސް ޕާޓީއަކަށް ސަރުކާރެއް އެކުލަވާލުމަށް ބޭނުންވާ ސާފު އަޣުލަބިއްޔަތު ލިބިފައެއް ނުވެއެވެ.

އަލްބޭނިއާގެ މަޖިލީހުގައި ފްލެއާ އަރުވައިފި

އަލްބޭނިއާގެ ބޮޑުވަޒީރުގެ އިސްތިއުފާއަށް ގޮވާލައި ދަރިވަރުން ކުރަމުންދާ މުޒާހަރާތަކަށް ތާއީދުކޮށް، އެގައުމުގެ އިދިކޮޅު މެންބަރުން މަޖިލީހުގެ ތަޅުމުގައި ފްލެއާ އަރުވައި ޖަލްސާއަށް ހުރަސްއަޅައިފިއެވެ. ސަރުކާރުގެ ކޮރަޕްޝަނާއި އިޖުތިމާއީ މައްސަލަތަކާ ގުޅިގެން ފެށުނު މި ހަމަނުޖެހުންތަކަކީ ބޮޑުވަޒީރު އެޑީ ރާމާގެ ވެރިކަމަށް ކުރިމަތިވި އެންމެ ބޮޑު ގޮންޖެހުމެވެ.

ފުލުހުން މޭގަންގެ ބައްޕަގެ އިލެކްޓްރޯނިކް ސާމާނުތައް ބަލަނީ

މޭގަން މާކަލްގެ ބައްޕަ ތޯމަސް މާކަލްގެ މައްޗަށް ކުރެވޭ ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރުމުގެ ތުހުމަތުތަކާ ގުޅިގެން، އޭނާގެ އިލެކްޓްރޯނިކް ސާމާނުތައް ބަލައި ތަހުގީގުކުރުމުގެ ހުއްދަ ފިލިޕީންސް ފުލުހުން ކޯޓުން ހޯދައިފިއެވެ. މި ތަކެތި ފުލުހުންނާ ހަވާލުކުރީ އޭނާގެ ދަރިފުޅު ކަމަށްވާއިރު، ތޯމަސް މާކަލް ވަނީ މި ތުހުމަތުތައް ދޮގުކޮށްފައެވެ.

އަޅުގަނޑަކީ ބްރެޒިލްގެ "ހައްގުވެރި" ލީޑަރު: ބޮލްސޮނާރޯ

ބްރެޒިލްގެ ރިޔާސީ އިންތިޚާބުން ނާކާމިޔާބުވި ފްލާވިއޯ ބޮލްސޮނާރޯ، ޕާސްޕޯޓް ހަވާލުކުރުމުގެ އަމުރަށް އިންކާރުކޮށް އެމެރިކާއަށް ވަޑައިގަތުމަށްފަހު އޭނާއަކީ ގައުމުގެ "ހައްގުވެރި ލީޑަރު" ކަމަށް އިއުލާންކުރައްވައިފިއެވެ. އިންތިޚާބަކީ ބަޣާވާތެއް ކަމަށް އޭނާ ތުހުމަތުކުރެއްވި ނަމަވެސް، ބައިނަލްއަގުވާމީ މުޖުތަމައާއި ބްރެޒިލްގެ ކަމާބެހޭ އިދާރާތަކުން ވަނީ ރައީސް ލޫލާގެ ކާމިޔާބީ ގަބޫލުކޮށްފައެވެ.

މެޖޯރިޓީ ގެއްލުނަސް ނަތަންޔާހޫއަށް ޔަހޫދީންގެ ތާއީދު ބޮޑު

އިސްރާއީލުގެ އިންތިޚާބުގައި ނަތަންޔާހޫގެ އިއްތިހާދަށް އަޣުލަބިއްޔަތު ގެއްލުނު ނަމަވެސް، އިދިކޮޅު ފަރާތްތަކަށް ވުރެ ގިނަ ގޮނޑި ކާމިޔާބުކޮށް އޭނާ މަގާމުގައި ދެމިހުރުމުގެ ފުރުސަތު ވަނީ ބޮޑުވެފައެވެ. އަރަބި ޕާޓީތަކުގެ އެހީތެރިކަމާ ނުލައި ސަރުކާރެއް އެކުލަވާލުން އިދިކޮޅު ފަރާތްތަކަށް ދަތިވެފައިވާއިރު، އާ ސަރުކާރެއް އުފެދެންދެން ނަތަންޔާހޫ ވަގުތީ ބޮޑުވަޒީރުގެ ގޮތުގައި ހުންނާނެ ކަމަށް ބެލެވެއެވެ.

ސްޕެއިންގައި ދެ ރޭލެއް ޖެހި 68 މީހުން މަރުވެއްޖެ

ސްޕެއިންގައި ބާރު ދުވެލީގައި ދަތުރުކުރި ދެ ރޭލު ޖެހި ހިނގި ނުރައްކާތެރި އެކްސިޑެންޓެއްގައި 68 މީހުން މަރުވެ، ގިނަ ބަޔަކަށް ވަނީ އަނިޔާވެފައެވެ. މި ހާދިސާ ހިނގަން މެދުވެރިވީ ކޮމްޕިއުޓަރު ސިސްޓަމަށް ދިމާވި މައްސަލައަކާ ގުޅިގެން ކޮންޓްރޯލް ސެންޓަރުން ދިން ނުބައި އިރުޝާދަކުން ހެދުނު އިންސާނީ ގޯހެއްގެ ސަބަބުންނެވެ.

Newsletter

Get the latest news delivered straight to your inbox