އޮސްޓްރޭލިއާގައި 80 ޕަސެންޓު ކުދިން އަދިވެސް ތިބީ އޮންލައިންކޮށް

Jun 29, 2026, 6:30 AM
ފޮޓޯ: ގެޓީ އިމޭޖަސް

ފޮޓޯ: ގެޓީ އިމޭޖަސް

އޮސްޓްރޭލިއާގައި 16 އަހަރުން ދަށުގެ ކުދިން ސޯޝަލް މީޑިއާ ބޭނުންކުރުން މަނާކުރާ ގާނޫނަށް އަމަލުކުރަން ފެށިތާ މަސްތަކެއް ފާއިތުވީއިރުވެސް، އެ އުމުރުފުރާގެ 80 ޕަސެންޓަށް ވުރެ ގިނަ ކުދިން އަދިވެސް ސޯޝަލް މީޑިއާ ބޭނުންކުރަމުންދާކަން ދިރާސާއަކުން ދައްކައިފި އެވެ.

ކުޑަކުދިން ސޯޝަލް މީޑިއާ ބޭނުންކުރުން މަނާކުރި ފުރަތަމަ ގައުމަކީ އޮސްޓްރޭލިއާ އެވެ. މިދިޔަ އަހަރުގެ ޑިސެމްބަރު މަހުން ފެށިގެން އެ ގައުމުގައި 16 އަހަރުން ދަށުގެ ކުދިން ޓިކްޓޮކް، އެކްސް، ފޭސްބުކް، އިންސްޓަގްރާމް، ޔޫޓިއުބް އަދި ސްނެޕްޗެޓް ފަދަ ޕްލެޓްފޯމްތަކުގައި އެކައުންޓް ހެދުމަކީ ގާނޫނީ ގޮތުން މަނާކަމެކެވެ.

ނަމަވެސް، އޮސްޓްރޭލިއާގެ ޔުނިވާސިޓީ އޮފް ނިއުކާސަލްއިން 12 އަހަރާއި 17 އަހަރާ ދެމެދުގެ 408 ކުދިން ބައިވެރިކޮށްގެން ކުރި ދިރާސާއަކުން އެނގުނު ގޮތުގައި، ސޯޝަލް މީޑިއާ ބޭނުންކުރެވޭ އެންމެ ދަށް އުމުރު ކަނޑައެޅުމަށް ފާސްކުރި ގާނޫނު ތަންފީޒުކުރެވެނީ ވަރަށް ކުޑަކޮންނެވެ. އަދި އެ ގާނޫނަށް ފުރިހަމައަށް އަމަލުނުކުރެވޭއިރު، ކަނޑައަޅާފައިވާ ހުރަސްތަކުން ރެކިގަތުމަށް ގިނަ މަސައްކަތްތަކެއް ކުރާކަން އެ ދިރާސާއިން ވަނީ ފާހަގަވެފަ އެވެ.

އެ ދިރާސާ ތައްޔާރުކުރި ފަރާތްތަކުން ބުނި ގޮތުގައި، ގާނޫނު ހަދާ މަޖިލީހުން ފާސްކުރި އެ ގާނޫނުގެ ސަބަބުން 16 އަހަރުން ދަށުގެ ކުދިން ސޯޝަލް މީޑިއާ ބޭނުންކުރާ މިންވަރަށް އެދެވޭ ބަދަލެއް އައިކަން ކަށަވަރުކޮށްދޭނެ އެކަށީގެންވާ ހެކިތަކެއް ފެންނާކަށް ނެތެވެ.

ބީއެމްޖޭ ޖާނަލްގައި ޝާއިއުކޮށްފައިވާ މި ދިރާސާއާ ގުޅޭ ގޮތުން ކަމާބެހޭ މާހިރުންނާއި ކެމްޕޭން ކުރާ ފަރާތްތަކުން ބުނަނީ، އިންޓަނެޓް މެދުވެރިކޮށް ކުދިންނަށް ލިބޭ ގެއްލުންތައް ހުއްޓުވުމަށް ހަމައެކަނި ސޯޝަލް މީޑިއާ މަނާކުރުމުން ނުފުދޭ ކަމަށެވެ. އަދި އެކަމަށްޓަކައި މިއަށްވުރެ ވަރުގަދަ އަދި އިތުބާރު ހުރި ސިޔާސަތެއް ބޭނުންވާ ކަމަށް އެ ފަރާތްތަކުން ގަބޫލުކުރެ އެވެ.

އޮސްޓްރޭލިއާގެ ދިރާސާއިން ދައްކާ ގޮތުގައި، ގާނޫނަށް އަމަލުކުރަން ފެށިތާ ތިން މަސް ފާއިތުވީއިރު ވެސް ދުވާލަކު ސޯޝަލް މީޑިއާ ބޭނުންކުރާ މިންވަރު ދަށްވެފައިވަނީ ވަރަށް ކުޑަކޮށެވެ. ކުދިން މި ޕްލެޓްފޯމްތައް ބޭނުންކުރުން ހުއްޓާނުލާ މައިގަނޑު ސަބަބަކީ އުމުރު ކަށަވަރުކުރުމަށް ހަދާ ޗެކްތައް ޔަގީންކުރެވޭނެ ގޮތެއް ނެތުމެވެ. ދިރާސާގައި ބައިވެރިވި ކުދިންގެ ތެރެއިން 85 އިންސައްތަ ކުދިން ބުނި ގޮތުގައި އެކުދިން އަދިވެސް ސޯޝަލް މީޑިއާ ބޭނުންކުރެ އެވެ. އަދި އޭގެ ތެރެއިން ދެބައިކުޅަ އެއްބަޔަށްވުރެ ގިނަ ކުދިން ބޭނުންކުރަނީ އެކުދިންގެ އަމިއްލަ އެކައުންޓްތަކެވެ.

ދިރާސާގައި ބައިވެރިވި ކުދިންގެ ތެރެއިން ފާހަގަކޮށްލެވޭ އަދަދެއްގެ ކުދިން ބުނި ގޮތުގައި، އެކުދިން ގަސްތުގައި އުމުރުގެ ހުރަސްތަކުން ރެކިގަނެ އެވެ. އެގޮތުން 12 އަހަރާއި 13 އަހަރާ ދެމެދުގެ 15 އިންސައްތަ ކުދިން އަދި 14 އަހަރާއި 15 އަހަރާ ދެމެދުގެ 19 އިންސައްތަ ކުދިން ފޭކް އެކައުންޓް ބޭނުންކުރާ ކަމަށް ބުނެފައިވެ އެވެ. މީގެ އިތުރުން ތިނެއް އިންސައްތަ ކުދިން ވީޕީއެން ބޭނުންކުރާ ކަމަށް ބުނެފައިވެ އެވެ.

އިނގިރޭސިވިލާތުގެ މޮލީ ރޯޒް ފައުންޑޭޝަންގެ ޗީފް އެގްޒެކެޓިވް އެންޑީ ބަރޯސް ވިދާޅުވީ، ހަމައެކަނި ސޯޝަލް މީޑިއާ މަނާކުރުމަކުން 16 އަހަރުން ދަށުގެ ކުދިން އެފަދަ ޕްލެޓްފޯމްތަކާ ދުރު ނުކުރެވޭނެ ކަމަށާއި، ނުރައްކާތެރި ސައިޓްތަކުގައި އެކުދިން ހޭދަކުރާ ވަގުތު ވެސް މަދުނުވާނެ ކަމަށެވެ. 

ކުއީން މޭރީ ޔުނިވާސިޓީ އޮފް ލަންޑަންގެ ކޮންސަލްޓަންޓް ޗައިލްޑް އެންޑް އެޑޮލެސެންޓް ސައިކިއޭޓްރިސްޓް ޕްރޮފެސަރު ޑެނިސް އޮގްރިން ވިދާޅުވީ، މި ދިރާސާއަކީ ސިޔާސަތު ކަނޑައަޅާ ފަރާތްތަކަށް ލިބުނު މުހިންމު އިންޒާރެއް ކަމަށެވެ.

 އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވި ގޮތުގައި މުހިންމީ ހަމައެކަނި ސޯޝަލް މީޑިއާ ބޭނުންކުރާ މިންވަރު މަދުވުމެއް ނޫނެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި، މިފަދަ ހުރަސްތަކުގެ ސަބަބުން ކުދިންގެ ނަފްސާނީ ދުޅަހެޔޮކަމާއި، ނިދުމާއި، އަދި އަމިއްލަ ނަފްސަށް ގެއްލުންދިނުން ފަދަ ކަންކަމަށް ހެޔޮ ބަދަލެއް އާދޭތޯ ބެލުން މާ މުހިންމެވެ.

އިނގިރޭސިވިލާތުން ވެސް ސޯޝަލް މީޑިއާ މަނާކުރަން ނިންމާފައިވާ އިރު އެ ގައުމުގެ ސަރުކާރުގެ ތަރުޖަމާނަކު ވިދާޅުވީ، އިނގިރޭސިވިލާތުން ގެންގުޅޭ އުސޫލު އޮސްޓްރޭލިއާގެ މޮޑެލްއަށްވުރެ ފުޅާވާނެ ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް ރާއްޖޭގައި އަމަލުކުރާނީ ސީދާ އޮސްޓްރޭލިއާގެ ގާނޫނު ނަމޫނާއަކަށް ބަލައިގެން ކަމަށް ދިވެހި ސަރުކާރުން ވަނީ ބުނެފަ އެވެ. 

ކޮމެންޓް

ފަހުގެ ޚަބަރު

މި އަހަރު ވެސް ސުލްހައިގެ އިނާމު ނުލިބުމުން ޓްރަމްޕްގެ ނުރުހުން

މި އަހަރުގެ ނޯބެލް ސުލްހައިގެ އިނާމު ނަވީ ޕިއްލޭއަށް ދިނުމަށް ނިންމި ނިންމުމަކީ "ލަދުވެތި" ނިންމުމެއް ކަމަށް ސިފަކުރައްވައި، އެ އިނާމު ލިބިވަޑައިނުގެންނެވުމުން ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް ވަރަށް ބޮޑަށް ފާޑުވިދާޅުވެއްޖެއެވެ. ނޯބެލް ކޮމިޓީން މި އިނާމު ޕިއްލޭއަށް ދިނީ ބައިނަލްއަގުވާމީ ގާނޫނީ ނިޒާމު ކުރިއެރުވުމަށާއި އިންސާފު ހޯދައިދިނުމަށް އޭނާ ކުރެއްވި މުހިންމު މަސައްކަތްތަކުގެ އަގުވަޒަންކުރުމުގެ ގޮތުންނެވެ.

ޕައިލެޓް ހަރުކަށި ފިކުރަށް ލެނބުނީ އޮސްޓްރޭލިއާގައި: ޔޫއޭއީ

ފްލައިދުބާއީގެ ބޯޓެއް ހައިޖެކްކޮށް އިޒްރޭލަށް ވައްޓާލަން އުޅުނު އޮމާންގެ ކޯ-ޕައިލެޓް ހަރުކަށި ފިކުރަށް ލެނބުނީ އޮސްޓްރޭލިއާގައި ކިޔަވަން އުޅުނު ދުވަސްވަރު ކަމަށް ޔޫއޭއީން ހާމަކޮށްފިއެވެ. ސެޕްޓެމްބަރު 11ގެ ހަމަލާތަކުން ހިތްވަރުލިބިގެން ކެޕްޓަނަށް ހަމަލާދިން މި ޕައިލެޓް ފަސިންޖަރުންގެ އެހީތެރިކަމާއެކު ވަނީ ހިފަހައްޓާފައެވެ. އޭނާ ހަރުކަށި ފިކުރުގެ ލިޔުންތަކާއި ޓެރަރިސްޓް ޖަމާއަތްތަކުގެ ވީޑިއޯތަކަށް ޝައުގުވެރިކަން އުފެދުނީ 2017 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން ކަމަށް ތަހުގީގަށް ވަނީ އެނގިފައެވެ.

އައިސީސީ "ރޫޅާލުމަށް" ޓްރަމްޕްގެ ސަރުކާރުން ފިޔަވަޅު އަޅައިފި

އައިސީސީން އެމެރިކާގެ ރައްޔިތުންގެ މައްޗަށް ދައުވާ އުފުލަން މަސައްކަތްކުރާ ކަމަށް ބުނެ، އެ ކޯޓު "ރޫޅާލުމަށް" ޓްރަމްޕްގެ ސަރުކާރުން ވަރުގަދަ ދަތިކުރުމުގެ ފިޔަވަޅުތަކެއް އިއުލާންކޮށްފިއެވެ. މުޅި މުއައްސަސާއަށް އަމާޒުކޮށް އެޅި މި ފިޔަވަޅުތަކުގެ ސަބަބުން ކޯޓުގެ މާލީ ހިންގުމަށް ހުރަސްއެޅޭނެތީ، މިއީ ބައިނަލްއަގުވާމީ ގާނޫނީ ނިޒާމަށް ދިން ހަމަލާއެއްގެ ގޮތުގައި އދ. އާއި އައިސީސީން ވަނީ ސިފަކޮށްފައެވެ.

އަމްބާނީއަކީ އިންޑިއާގެ "އަސްލު ބޮސް" ތޯ މަސްކް ސުވާލެއް

އެލޮން މަސްކްގެ ސްޓާލިންކް ޚިދުމަތް އިންޑިއާއަށް ތައާރަފުކުރުމަށް ހުރަސްއަޅަނީ މުކޭޝް އަމްބާނީ ކަމަށް ތުހުމަތުކޮށް، އޭނާއަކީ އިންޑިއާގެ "އަސްލު ބޮސް" ތޯ މަސްކް ސުވާލު އުފައްދައިފިއެވެ. ނަމަވެސް އިންޑިއާ ސަރުކާރުން މި ތުހުމަތުތައް ދޮގުކުރާއިރު، އަމްބާނީގެ ރިލަޔަންސް އާއި އެއާޓެލްއިން ދަނީ ސްޓާލިންކާ ގުޅިގެން ޚިދުމަތް ދިނުމަށް ތައްޔާރުވަމުންނެވެ.

ދިއްލީ ބަންދުކޮށް އެތައް ހާސް ބަޔަކު ހައްޔަރުކޮށްފި

އިންޑިއާގެ އިލެކްޝަން ކޮމިޝަނުގެ އިސްވެރިޔާ އިސްތިއުފާ ދިނުމަށް ގޮވާލައި ޒުވާނުން ފެށި އިހުތިޖާޖު ހުއްޓުވުމަށްޓަކައި، ދިއްލީގެ ސަލާމަތީ ކަންކަން ވަރުގަދަކޮށް ފުލުހުން އެތައް ހާސް ބަޔަކު ހައްޔަރުކޮށްފިއެވެ. ވޯޓުލާ މީހުންގެ ލިސްޓަށް ގެނައި ބަދަލުތަކާ ގުޅިގެން ކުރިއަށްގެންދާ މި ހަރަކާތް ހުއްޓުވުމަށް މުޅި ސަރަހައްދު ބަންދުކޮށް، މުވާސަލާތީ ހިދުމަތްތައް ކަނޑާލައި ގިނަ އަދަދެއްގެ ބަޔަކު ވަނީ ފުލުހުންގެ ބަންދަށް ގެންގޮސްފައެވެ.

ތެލުގެ އަގު ދަށްކުރަން އެމެރިކާއިން ރަޝިއާގެ ޑީސަލް އެތެރެކުރަނީ

އެމެރިކާގައި ތެލުގެ އަގު ދަށްކުރުމަށްޓަކައި ރަޝިއާއިން ޑީސަލް އެތެރެކުރުމަށް އެމެރިކާއިން ނިންމައި، ރަޝިއާގެ ޑީސަލް އެކްސްޕޯޓަށް އަޅާފައިވާ ބައެއް ފިޔަވަޅުތައް ވަގުތީގޮތުން ވަނީ ލުއިކޮށްދީފައެވެ. ނަމަވެސް، ޔޫކްރެއިންގެ ރައީސް ޒެލެންސްކީ މި ނިންމުމަށް ފާޑުވިދާޅުވެ، މިއީ ހަނގުރާމަ ދިގުދަންމަން ކުރެވޭ އިންވެސްޓްމަންޓެއްގެ ގޮތުގައި ސިފަކުރައްވާފައިވާއިރު، އިނގިރޭސިވިލާތުން ވަނީ ރަޝިއާއާ ދެކޮޅަށް އަޅާފައިވާ ފިޔަވަޅުތައް ދަމަހައްޓާނެ ކަމަށް ބުނެފައެވެ.

ޕެރޫގެ އަވަށެއްގެ މޭޔަރުކަމަށް ހިޓްލަރު މުސޮލިނީ އިންތިހާބުވެއްޖެ

ސިމިއޯން އިންތިހާބުވީ 1،000 އަށްވުރެ މަދު މީހުން ދިރިއުޅޭ ސަރަހައްދެއްގެ މޭޔަރު ކަމަށް ވީނަމަވެސް، ދުނިޔޭގައި މަޝްހޫރުވި ދެ ފެސިސްޓް ޑިކްޓޭޓަރުންގެ ނަމުން އޭނާއަށް ނަން ދީފައިވުމުގެ ސަބަބުން، ބައިނަލްއަގުވާމީ މީޑިއާގެ ސަމާލުކަން އެ ގައުމުގެ އެ ކުޑަ އަވަށަށް ވަނީ ހުއްޓިފަ އެވެ.

Newsletter

Get the latest news delivered straight to your inbox