ލޯކަލް ކައުންސިލް އިންތިހާބާއި، ގާނޫނުއަސާސީއަށް ގެންނަން ހުށަހެޅި އިސްލާހާ މެދު ރައްޔިތުންގެ ފެންނަ ނުފެންނަ ވޯޓުން, ރައީސް ކަމުގައި ހުންނެވި މުހައްމަދު މުއިއްޒަށް ލިބިވަޑައިގަތް ބޮޑު ނާކާމިޔާބީއަކީ، ރައްޔިތުން އެމަނިކުފާނަށް ދިން ވަރުގަދަ މެސެޖެކެވެ. މިއީ ހަމައެކަނި އިންތިހާބަކުން ބަލިވުމެއް ނޫނެވެ. މިއީ މުއިއްޒުގެ ސިޔާސަތުތަކާ މެދު ރައްޔިތުންގެ ހިތްހަމަނުޖެހުން އިންތިހާއަށް އޮތްކަމުގެ ހެއްކެކެވެ.
އަމިއްލައަށް ކަނޑައެޅުއްވި "އިތުބާރުގެ ވޯޓު"
ކެމްޕޭންގެ ތެރޭގައި ރައީސް މުއިއްޒު ތަކުރާރުކޮށް ވިދާޅުވަމުން ގެންދެވީ، މި ވޯޓަކީ އެމަނިކުފާނަށް އޮތް އިތުބާރު ދަމަހައްޓަން ރައްޔިތުން ދޭ ވޯޓަކަށް ހެއްދެވުމަށެވެ.
"ތިބޭފުޅުން އަޅުގަނޑަށް އިތުބާރުކޮށް ދެއްވާ ވޯޓަކީ ފަހުރުވެރިވާނެ ވޯޓަކަށް ވާނެ" ކަމަށް ވިދާޅުވެ، ރައްޔިތުންގެ ތާއީދު އޮތްކަން ސާބިތުކޮށްދޭން މުއިއްޒު އެދިވަޑައިގަތެވެ.
ނަމަވެސް، 68.74 ޕަސެންޓު ރައްޔިތުން ވޯޓު ދިނީ މުއިއްޒު ބޭނުންވި ގޮތާ އިދިކޮޅަށެވެ. ރައްޔިތުން ބުނީ އެ މަނިކުފާނު ގާނޫނުއަސާސީ އަށް ގެންނަން ހުށަހަޅައި ފާސްކުރި އިސްލާހު ތަސްދީގުކޮށްގެން ނުވާނެ ކަމަށެވެ.
ކުރިން ބޭއްވި ގައުމީ އިންތިހާބުތަކެކޭ އެއްގޮތަށް މި ފަހަރު ރާއްޖޭން ބޭރާއި ގިނަ ރިސޯޓުތަކެއްގައި ވޯޓު ފޮށި ބެހެއްޓި ނަމަ، މުއިއްޒުގެ ހުށަހެޅުމަށް ނޫނެކެ ބުނި ނިސްބަތް މާބޮޑަށް ވެސް މަތިވާނެ އެވެ.
އޭޕްރީލް 4، ގައި ބޭއްވި ހިޔާލު ހޯދުމުގެ ވޯޓުގެ އިތުރުން، އެ ދުވަހު ބޭއްވި ލޯކަލް ކައުންސިލްތަކުގެ އިންތިހާބުގައި ވެސް ވެރިކަން ކުރާ ޕީއެންސީއަށް ސިޓީތަކުގެ މޭޔަރު ކަމާއި ޑަބްލިޔޫޑީސީގެ ރައީސްކަން އަދި ސިޓީ ކައުންސިލްތަކުގެ މެޖޯރިޓީ ނުލިބުނެވެ.
ސަރުކާރާމެދު ހިތްހަމަ ނުޖެހިފައި ތިބިކަން އެންމެ ސާފުކޮށް އެނގެނީ އެއްވެސް ސިޓީއެއްގެ މޭޔަރުކަމާއި ސަރުކާރުގެ ވަރުގަދަ ކިއްލާތަކުގެ ގޮތުގައި އޮތް ބައެއް ރަށްތައް ގެއްލުމުންނެވެ. އަދި ގިނަ ރަށްތަކުގެ ކައުންސިލް ރައީސްގެ މަގާމު ވެސް ސަރުކާރަށް ނުހޯދުނެވެ.
މިވަރުގެ ބޮޑު ނާކާމިޔާބީއެއް މުއިއްޒަަށް ލިބުމުން، އެމްޑީޕީގެ ޗެއާޕަސަން އަދި ހަނިމާދޫ ދާއިރާގެ މެންބަރު އަބްދުލްޣަފޫރު މޫސަ ވިދާޅުވީ މުއިއްޒުގެ ވެރިކަން ސައްހަ ނުވާނެ ކަމަށާއި އެހެންވެ، އެ މަނިކުފާނު އިސްތިއުފާ ދިނުމަށް އޭނާ ގޮވައިލެއްވި އެވެ.
"އަޅުގަނޑު މި ގޮވާލަނީ އިސްތިއުފާ އަށް، ރައްޔިތުންގެ އިތުބާރު ގެއްލުނީމާ ދުނިޔޭގެ އެހެން ތަންތަނުގައި ކަންކުރާ ގޮތަށް އިސްތިއުފާ ދީފަ ގެއަށް ދާށޭ،" ޣަފޫރު ވިދާޅުވި އެވެ.
ޣަފޫރު މުއިއްޒުގެ އިސްތިއުފާ އަށް ގޮވާލެއްވީ ދުނިޔޭގެ އެހެން ގައުމުތަކުގައި މިފަދަ ވޯޓުތަކުގައި ނާކާމިޔާބު ވުމުން އެ ގައުމުތަކުގެ ލީޑަރުން މަގާމުން އިސްތިއުފާ ދެއްވާފައިވާތީ އެވެ.
ރެފަރެންޑަމްތަކުން ބަލިވުމުން އިސްތިއުފާ ދެއްވި ލީޑަރުން
ރެފަރެންޑަމްތަކުން ނާކާމިޔާބީއާ ކުރިމަތިލާންޖެހުމުން ދުނިޔޭގެ ބައެއް ގައުމުތަކުގެ އިސްވެރިން މަގާމުން އިސްތިއުފާ ދެއްވާފައި ވެ އެވެ. މީގެ ތެރޭގައި އިނގިރޭސިވިލާތް އީޔޫއިން ވަކިވުމާ ގުޅޭ ވޯޓަށްފަހު އިސްތިއުފާ ދެއްވި ޑޭވިޑް ކެމަރަން އާއި، އިޓަލީގެ ދުސްތޫރީ އިސްލާހުތަކާ ގުޅޭ ވޯޓުން ބަލިވި މެޓިއޯ ރެންޒީ ހިމެނެ އެވެ.
ރިފަރެންޑަމަކަށް ނުގޮސް ގާނޫނު އަސާސީއަށް ގެނެވެން ހުރި ބަދަލުތައް ގެނައުމުގެ ހައިސިއްޔަތު ވެސް މުއިއްޒަށް ދެން ގެއްލިފައިވާ ކަމަށް ކެންދޫ ދާއިރާގެ ކުރީގެ މެންބަރު އަލީ ހުސައިން ގަބޫލު ކުރައްވަ އެވެ.
"ރައްޔިތުން ބުނެފައި މިއޮތީ ތިމަންނަމެން ދިން ބާރުތަކާ ހިތުހުރި ގޮތަކަށް ނުކުޅެން. އެހެންވެ ރައީސް މުއިއްޒު ބޭނުންފުޅުވާހާ ބަދަލެއް ދެން ގާނޫނުއަސާސީއަށް ނުގެނެވޭނެ. ދެން ބަދަލުތައް ގެނެވެނީ އެންމެންގެ މަޝްވަރާއާއެކު،" އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.
ނާކާމިޔާބީގެ ފަހަތުގައިވާ ސަބަބުތައް
މުއިއްޒުގެ ވެރިކަމަށް ދެ އަހަރު ބައިގައި ކުރިމަތިލާން މިޖެހުނު ނާކާމިޔާބީގެ ފަހަތުގައި ގިނަ ސަބަބުތަކެއް އެބަހުއްޓެވެ؛
- އެތެރޭގެ ހިތްހަމަނުޖެހުން: ޕީއެންސީގެ ވެރިންނާއި މެންބަރުންނަށް މި ވޯޓު ވެގެންދިޔައީ، ކުރީގެ ރައީސް ޔާމީން އެކަހެރިކޮށް، ޕީޕީއެމް އުވާލައި، ޕާޓީ ފިކުރުގައި ތިބި ސީނިއާ ބޭފުޅުން އެކަހެރިކޮށް، މުއިއްޒު އުފައްދަން އުޅުނު "އަމިއްލަ ފިކުރު" ނާކާމިޔާބުކޮށްލަން ލިބުނު ފުރުސަތަކަށް. ސަރުކާރުގެ އިސް ބައެއް އޮފިޝަލުން ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި، ސަރުކާރުގެ ބައެއް މިނިސްޓަރުންނާއި މެންބަރުން ވެސް ސިއްރިއްޔާތުގައި މަސައްކަތް ކުރީ ރިފަރެންޑަމްގައި "ނޫނެކޭ" ޖެހުވުމަށް.
- ވައުދުތައް ނުފުއްދުން: ރައީސް ކަމަށް ވަޑައިގަތުމަށް ވެވަޑައިގެންނެވި ބޮޑެތި ވައުދުތައް ހަނދާން ނައްތާލުމާއި، ރަށްރަށުގެ ތަރައްގީގެ މަޝްރޫއުތައް ހުއްޓިފައި އޮތުމަކީ އާންމުންގެ އިތުބާރު ގެއްލުނު މައިގަނޑު އެއް ސަބަބު.
- ހާމަކަން ނެތް ސިޔާސަތުތައް: ގާނޫނުއަސާސީއަށް ގެންނަން އުޅުނު ބަދަލުތަކުގެ ހަގީގީ މަގުސަދާ މެދު ރައްޔިތުންގެ ހިތުގައި ޝައްކުތައް އުފެދުނު. މަޖިލިސް ގޮނޑިތައް ހާއްސަކުރުމުގައި ގެންގުޅުނު އުސޫލުތައް ސާފުނުވުމަކީ މީގެ މިސާލެއް.
- ހިޔާނާތާއި ކޮރަޕްޝަން: ސަރުކާރުގެ ތެރޭގައި ވައްކަމާއި ހިޔާނާތުގެ ތުހުމަތުތައް އިތުރުވުމާއި، ރައީސްގެ އަރިސް ބޭފުޅުންގެ މައްސަލަތައް ނުބެލި ދިގުލައިދިއުން.
- ވިޔަފާރިވެރިންނާއި ޒުވާނުން ނުރުހުން: ވިޔަފާރިވެރިންނަށް ކުރި ތުހުމަތުތަކާއި، މަޖުބޫރުން ކަންކަން ކުރުވަން އުޅުމުގެ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން، އިންތިހާބުގައި އެ ބޭފުޅުންގެ ނުފޫޒު ސަރުކާރާ ދެކޮޅަށް ބޭނުންކުރުން. އަދި ޒުވާނުންނަށް "ބިޑި އޮޅަން" ޖެއްސުމަކީ ވެސް ސަރުކާރާމެދު ހިތްހަމަ ނުޖެހުން އުފެދުނު ސަބަބެއް.
ދައުލަތުގެ ތިޖޫރީގެ ފޫކަހާލައިގެން ވެސް ސަރުކާރަށް އިންތިހާބު ނުނެގުނު
ދައުލަތުގެ ވަސީލަތްތަކާއި ނުފޫޒު ބޭނުންކޮށްގެން ސަރުކާރުން ބޮޑު ކެމްޕޭނެއް ކުރި ނަމަވެސް، ފަހުގެ އިންތިހާބުތަކުން ސަރުކާރު ހިންގާ ޕީއެންސީއަށް ނުލިބޭ ވަރުގަ ބޮޑު ނާކާމިޔާބީއަކާ ވަނީ ކުރިމަތިލާން ޖެހިފަ. މިއީ ވަޒީފާގެ ފުރުސަތުތަކާއި މަޝްރޫއުތަކަށް ވުރެ، ތަކެތީގެ އަގުބޮޑުވުމާއި ދިރިއުޅުމުގެ ދަތިތަކާ މެދު ރައްޔިތުންގެ ހޭލުންތެރިކަން އިތުރުވެފައިވާކަން ހާމަވި ނަތީޖާއެއް.
ރިފަރެންޑަމަކީ އެ މަނިކުފާނަށް އޮތް އިތުބާރު ދެމެހެއްޓުމަށް ދެއްވާ ވޯޓަކަށް ހެއްދެވުމަށް އިލްތިމާސް ކުރައްވަމުން ގެންދެވިއިރު އަތްޖަހަން ތިއްބެވި ޕާޓީގެ ލީޑަޝިޕްގައި ބައެއް ބޭފުޅުންނާއި ބައެއް މަޖިލީސް މެންބަރުން ވެސް އެ ވޯޓަށް ތާއިދު ނުކުރެއްވިކަން ލޯކަލް ކައުންސިލްގެ ނަތީޖާ އާއި ރިފަރެންޑަމްގެ ނަތީޖާ އަޅައިކިޔާލުމުން ރަނގަޅަށް ސާފުވެ އެވެ.
"ބައެއް މިނިސްޓަރުން ވެސް ބައެއް މަޖިލިސް މެންބަރުން ވެސް ރިފަރެންޑަމަކަށް ތާއިދެއް ނުކުރޭ. ވޯޓުލާން އަންނަމުން ދިޔަ މީހުންގެ ގާތުގައި ވެސް ބައެއް ވެރިން ފާޅުގައި ބުނަމުން ދިޔަ ނޫނެކެ ޖެހުމަށް،" ސަރުކާރުގެ އިސް އޮފިޝަލަކު ވިދާޅުވި އެވެ.
ސަރުކާރުގެ އެހެން ވެރިޔަކު ނަން ނުޖެހުމަށް ޝަރުތުކޮށް ވިދާޅުވީ ޕީއެންސީގެ ތެރެއިން ފެންނަ ނުފެންނަ ވޯޓަށް ތާއިދު ނުކުރީ، މުއިއްޒު ގެންގުޅުއްވާ ސިޔާސަތުތަކުގެ ހާމަކަން ނެތުމާއެކު އަދި އެ މަނިކުފާނު ބާރުވެރިކަން ދެމެހެއްޓުމަށް ކުރަމުން ގެންދާ މަސައްކަތުން ދެން އަޅާނީ ކޮން ފިޔަވަޅެއްތޯ ނޭނގޭތީ އާއި އެ ފިޔަވަޅުތަކުން ނުކުންނާނެ ނަތީޖާ ރަނގަޅު ނުވެދާނެތީ ކަމަށެވެ.
"ރައީސް ކެމްޕޭނުގެ ތެރޭގައި ވިދާޅުވީ މަޖިލީހުގެ ގޮނޑިތަކެއް ޒުވާނުންނާއި އަންހެންނުންނަށް ހާއްސަކުރަން ގަސްދުކުރައްވާ ވާހަކަ. އަޅުގަނޑުމެންނަށް ނޭނގޭ ކޮން ގޮނޑިތަކެއް ކަމެއް އެގޮތަށް ކަނޑައަޅާނީ ވެސް. މިފަދަ އެތައް ސަބަބެއް ހުރި ނޫނެކެ ބުނަންޖެހުނު،" ޕީއެންސީގެ މަޖިލިސް މެންބަރަކު ވިދާޅުވި އެވެ.
ރައީސް ކަމަށް ވަޑައިގަތުމަށް ވެވަޑައިގެންނެވި ބޮޑެތި ވައުދުތައް ހަނދާން ނައްތާލުމާއި ކެމްޕޭނުގައި ރަށްރަށުގެ ތަރައްގީއަށް ވެވަޑައިގެންނެވި ވައުދުތައް ހަމައެކަނި ކަރުދާހުގައި އޮތުމަކީ އާންމު ރައްޔިތުންގެ އިތުބާރު ގެއްލުނު ސަބަބެއް ނޫނެވެ.
"ރަށްރަށަށް ދަތުރުކުރެއްވި އިރުވެސް އަޅުގަނޑުމެން ދެންނެވި ގިނަ ވައުދުތައް ނުވާނެ. ކިތަންމެ ގިނަ ވައުދުތަކެއް ވިޔަސް ރައްޔިތުންނަށް އެނގޭ އެކަންކަން ނުވާކަން. އިންތިހާބުތަކުން ބަލިވީ މިފަދަ ކަންކަމުގައި ރައްޔިތުންގެ އިތުބާރު ގެއްލިގެން ދިޔުމުން،" ސަރުކާރުގެ އިސްވެރިޔަކު ވިދާޅުވި އެވެ.
އިތުބާރު ގެއްލުނު އެހެން ސަބަބުތައް ވެސް އެބަހުއްޓެވެ. މުއިއްޒު މަސައްކަތް ކުރެއްވީ އެ މަނިކުފާނަކީ ދީނީ އަދި ވަތަނީ ރައީސެއްގެ ގޮތުގައި ސިފަ ޖެއްސުމަށެވެ.
ނަމަވެސް އިންޑިއާގެ އަސްކަރިއްޔާގެ ވައުދު ފުއްދިއްޖެ ކަމަށް ނިންމެވި ގޮތާއި ހަގީގަތް ރައްޔިތުންނަށް ފެންނަން އޮތުމާއި ސަރުކާރުގެ ހިޔާނާތާއި ވައްކަން އިންތިހާއަށް ދިޔުމާއި، ރައީސްގެ އަރިހުގައި ތިއްބެވި އެފަދަ ތުހުމަތުތައް އޮތް ބޭފުޅުންގެ މައްސަލަތައް ނުބެލި ދިގުލައި ދިޔުމަކީ، އަދި ޕީއެންސީގެ ހަރަދުކުރުން އަންތަރީސްވާ މިންވަރަށް ހުރުމަކީ މުއިއްޒުއާމެދު ނުބައި ތަސައްވުރެއް އުފެއްދި، އަދި ވޯޓަށް އަސަރުކުރި ކަންކަމެވެ.
އެންމެންނަކީ ތިމާގެ ދުޝްމަނުން ކަމާއި، އެހެން މީހުންނަކީ ގައުމީ ލޯތްބެއް ނެތް، އަމިއްލަ އެދުމުން އުޅޭ ބައެއް ކަމަށް މުއިއްޒު ކަނޑައެޅުއްވުމަކީ ވެސް ރައްޔިތުންގެ އިތުބާރު ނެތް ސަބެކެވެ.
"ރައީސްއަށް ހީފުޅުވީ މަޖުބޫރުން ކަންކަން ކުރުވީމަ، މާފިޔާއިންނަށް ހެދީމަ ވިޔަފާރިވެރިން ތިބޭނެ ކަމަށް. ވިޔަފާރިވެރިން ފާޅުގައި ނުނިކުތަސް އެއީ އިންތިހާބުތަކުގައި ނުފޫޒު ގަދަ ބައެއް. އެކަން މި ފަހަރު ވިޔަފާރިވެރިން ރައީސަށް އެ ދެއްކީ،" ރާއްޖޭގެ މަޝްހޫރު ވިޔަފާރިވެރިޔަކު ވިދާޅުވި އެވެ.
މި ނާކާމިޔާބީ ފޮރުވުމަށްޓަކައި ޕީއެންސީގެ ބައެއް ވެރިން މިހާރު ވަނީ ސޯޝަލް މީޑިއާގައި "ފޭކް ގްރެފިކްސް" ތަކާއި ޕޯސްޓުތައް މެދުވެރިކޮށް ރައްޔިތުންގެ ލޮލުގައި އަނދުން އެޅުވުމުގެ މަސައްކަތް ފަށާފަ އެވެ. ނަމަވެސް، މުއިއްޒު ވަނީ މިއީ ބޮޑު ނާކާމިޔާބީއެއްކަން އަމިއްލަފުޅަށް ގަބޫލުކުރައްވާފަ އެވެ.
އާދީއްތަ ދުވަހުގެ ރޭ މިނިސްޓަރުންނާއެކު މުލިއާގައި ބޭއްވި ބައްދަލުވުމުގައި ފިނޭންސް މިނިސްޓަރު މޫސާ ޒަމީރު ވިދާޅުވީ އިންތިހާބުގެ ބަލި ޕޮޒިޓިވް ގޮތެއްގައި ނެގުމަށެވެ. ނަމަވެސް މުއިއްޒު ވިދާޅުވީ މިއީ ބޮޑު ނާކާމިޔާބީއެއް ކަމަށާއި އެހެން ގޮތަކަށް އެ މަނިކުފާނަށް ވިސްނައި ދެއްވުމަށް މަސައްކަތް ނުކުރެއްވުމަށެވެ.
މުއިއްޒަށް މިވަނީ "ރިޕޯޓު ކާޑު" ލިބިފަ އެވެ. ރިޕޯޓު ކާޑުން ބުނެދިނީ މުއިއްޒުގެ ސިޔާސަތުތައް ގޯސް ވާހަކަ އެވެ. އެހެންވެ، ރައްޔިތުންގެ ނިންމުމަށް އިހުތިރާމްކޮށް، ރަނގަޅު ކުރަންޖެހޭ ކަންކަން ރަނގަޅު ކުރާނެ ކަމަށް އެމަނިކުފާނު ވިދާޅުވި އެވެ.
ބަލި ގަބޫލުކުރައްވައި، ސަރުކާރު ރަނގަޅު ކުރަންޖެހޭ ކަމަށް މުއިއްޒު ވިދާޅުވެއްޖެ
ލޯކަލް ކައުންސިލް އިންތިޚާބާއި ރެފެރެންޑަމްގެ ނަތީޖާއިން ސަރުކާރު ބަލިވިކަން ރައީސް މުއިއްޒު ގަބޫލުކުރައްވައި، ރައްޔިތުންގެ ވިންދާ އެއްގޮތަށް ސަރުކާރުގެ ކަންކަން އިސްލާހުކުރައްވާނެ ކަމަށް ވިދާޅުވެއްޖެއެވެ. މި އިންތިޚާބުގައި ގިނަ ގޮނޑިތަކާއި ފަސް ސިޓީގެ މޭޔަރުކަން އިދިކޮޅު އެމްޑީޕީން ކާމިޔާބުކޮށްފައިވާއިރު، ދެ އިންތިޚާބު އެއްކޮށްލުމާ ދެކޮޅަށް ވެސް ގިނަ ރައްޔިތުން ވަނީ ވޯޓު ދީފައެވެ.
ވޯޓު ފޮށިތަކުގެ ނަތީޖާއަކީ މުއިއްޒުގެ ވެރިކަމުގެ ސައްހަކަން ގެއްލިފައިވާކަމުގެ ހެއްކެކެވެ. އަދި ޕާޓީގެ މެންބަރުންނާއި ސިޔާސީ ގޮތުން އެހީތެރިވެދޭން ތިބި ފަރާތްތަކަށް ވެސް މުއިއްޒު އަށް 2028 ކާމިޔާބު ކުރެވިދާނެތޯ ސުވާލު ވަނީ އުފެދިފަ އެވެ. އެހެންވެ، ކުރިއަށް އޮތް ކޮންމެ ދުވަހަކީ ވެސް މުއިއްޒަށް ސިޔާސީ ގޮތުން ދަތި ދުވަސްތަކަކަށް ވާނެ އެވެ.
މި ހާލަތުގައި ގައުމުގެ މަސްލަހަތަށްޓަކައި ކުރެއްވޭނެ އެންމެ ހެޔޮ ކަމަކީ ކުރިއަށް އޮތް ދުވަސްތަކުގައި ސިޔާސީ ހަލަބޮލިކަން ކުޑަކޮށް، ހުރިހާ ފިކުރެއްގެ ބައިވެރިވުމާއެކު ގައުމުގެ ހިންގުން ތަރުތީބު ކުރެއްވުމެވެ. ޑިމޮކްރެޓިކް އުސޫލުތައް މުގުރާލައިގެން ގެނައި ހުރިހާ ބަދަލެއް އިޔާދަކޮށް، ރައްޔިތުންގެ ވިންދާ އެއްގޮތަށް ދައުލަތް ހިންގުމެވެ.
މިފަހަރުގެ ނާކާމިޔާބީން އިބުރަތް ހާސިލު ކުރާށެވެ. ގައުމު ހަލަބޮލި ވިޔަ ނުދިނުމަށް މަޝްވަރާ އިސްކުރާށެވެ. އިތުބާރު އަލުން ހޯދޭނީ ގޮށްމުށުގެ ބާރު ނުދައްކައި، ޑިމޮކްރެޓިކް ހަމަތަކަށް ރުޖޫއަވެގެންނެވެ.
