އޭއައި ބޭނުންކުރުމާއި ޑިޕްރެޝަނާ ގުޅުން އެބައޮތް

Jan 28, 2026, 1:25 AM
އޭއައި ބޭނުންކުރުމާއި ޑިޕްރެޝަނާ ގުޅުން އެބައޮތް

އާޓިފިޝަލް އިންޓެލިޖެންސް (އޭއައި) އަކީ ޒަމާނީ ޓެކްނޮލޮޖީގެ މައި އިންޖީނެވެ. ބޭސްވެރިކަމާއި ދަނޑުވެރިކަމާއި ކިޔަވައިދިނުމުގެ ދާއިރާގައި ވެސް އޭއައިގެ ދައުރު މިހާރު ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ފުޅާވެފައެވެ. ހަމައެފަދައިން މުނިފޫހިފިލުވުމާއި ކުޅިވަރާއި އިޖްތިމާއީ ދާއިރާގެ އިތުރުން، އަސްކަރީ ބޭނުންތަކާއި ފަލަކީ ދިރާސާތަކުގައި ވެސް އޭއައިގެ ބޭނުން ހިފުން ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ފުޅާވެފައެވެ.

ވަކިން ހާއްސަ ގޮތެއްގައި ޒުވާނުންގެ ނަޒަރުގައި އޭއައި އަކީ އާދަޔާ ހިލާފަށް ތަނަވަސް މައިދާނެކެވެ. އިމެއް ސަރަހައްދެއް ނެތް ސަރާސަރު މައިދާނެކެވެ. ލަގަން ސީދާކުރި ކޮންމެ މިސްރާބަކަށް ފަސޭހަކަމާ އެކު އެމީހަކު ގެންގޮސްދޭނެ ސަވާރީއެއްގެ ގޮތުގައި އޭއައި އަންނަނީ ފައްކާވަމުން، އިންސާނުންގެ ދިރިއުޅުމާ ލާމެހެމުންނެވެ.

އެހެން ނަމަވެސް، އޭއައިގެ ސަބަބުން އިންސާނުންނަށް ލިބޭ ގެއްލުންތައް މަދެއް ނޫނެވެ. މަކަރާއި އޮޅުވައިލުމުގެ ދާއިރާގައި އޭއައިގެ ބޭނުން ނަހަމަ ގޮތުގައި ހިފާ މީހުން މަދެއް ނޫނެވެ. އޭގެ އިތުރުން، ނަފްސާނީ ގޮތުން ވެސް އިންސާނުންނަށް ގެއްލުންދޭ ވަސީލަތަކަށް މިހާރު އޭއައި ވެއްޖެ ކަމަށް ދިރާސާތަކުން ދައްކައެވެ.

Advertisement

ޖާމާ ނެޓްވޯކް ކިޔާ ޖާނަލްގައި ދާދި ފަހުން ޝާއިއުކޮށްފައިވާ ދިރާސާ ރިޕޯޓެއްގައި ބުނެފައިވާ ގޮތުން، ދާއިމީ ގޮތެއްގައި ނުވަތަ ކޮންމެ ދުވަހަކު ކަހަލަ ގޮތަކަށް އޭއައިގެ ބޭނުންކުރުމަކީ، ނަފްސާނީ މައްސަލަތައް ކުރިމަތިކުރުވާ ކަމެކެވެ. އޭގެ ތެރެއިން ވެސް އެންމެ ބޮޑަށް ފާހަގަ ކުރެވެނީ، އިންތިހާއަށް ދެރަވުމުގެ މައްސަލަ (depression) ކުރިމަތި ކުރުވާ ކަމެވެ.

ޖުމްލަ 21000 މީހަކު ބައިވެރިކޮށްގެން ކުރި މި ދިރާސާއިން އެނގުނު ގޮތުގައި އޭއައި ބޭނުންކުރުމުން ނަފްސާނީ ގޮތުން ގެއްލުން ލިބުމުގައި އުމުރުފުރާތަކުގައި ވެސް ތަފާތުތަކެއް އެބަހުއްޓެވެ. މި ދިރާސާއިން ދައްކާ ގޮތުގައި އޭއައި ބޭނުންކުރުމުން ކުރިމަތިވާ ނަފްސާނީ މައްސަލަތަކުގެ ތެރޭގައި، ޑިޕްރެޝަންގެ އިތުރުން، ހާސްވެ ކަންބޮޑުވުން (anxiety) އަދި ނަފްސާނީ އުދާސްތައް ހިލިގަތުން (irritability) ފަދަ ކަންތައް ހިމެނެއެވެ.

މި ދިރާސާއިން އެނގުނު ގޮތުގައި ކޮންމެ ދުވަހަކު ވެސް އޭއައި ބޭނުންކުރާ މީހުންގެ ގާތްގަނޑަކަށް ދެބައިކުޅަ އެއްބައި މީހުން އޭއައިގެ ބޭނުންކުރަނީ ވަޒީފާގެ މަސައްކަތުގައެވެ. ގާތްގަނޑަކަށް 11 އިންސައްތަ މީހުން ބޭނުންކުރަނީ ކިޔެވުމާއި ސްކޫލްގެ މަސައްކަތުގައެވެ. އަދި ތަފާތު ކަންކަމުގައި އޭއައި ބޭނުންކުރާ މީހުންގެ ތެރެއިން 87.1 އިންސައްތަ މީހުން އޭއައި ބޭނުންކުރަނީ އަމިއްލަ ޒާތީ ކަންކަމުގައެވެ.

އޭއައި ބޭނުންކުރާ ގިނަ މީހުންނަކީ ޒުވާން ފިރިހެނުންނާއި ފިރިހެން ކުދިންނެވެ. އަދި އެއީ މަތީ ފެންވަރަށް ތައުލީމު ހާސިލުކޮށް، ބޮޑު އާމްދަނީއެއް ލިބިގެން، ތަރައްގީވެފައިވާ ސަރަހައްދުތަކުގައި ދިރިއުޅޭ މީހުންނެވެ. އޭއައި ބޭނުންކުރުމާއި ނަފްސާނީ މައްސަލަތަކާ ދެމެދު ހުރި ގުޅުމަށް ބަލާއިރު، އޭއައި ބޭނުންކުރާ މީހުންގެ ތެރެއިން ނަފްސާނީ މައްސަލަތައް ބޮޑަށް ފާހަގަކުރެވެނީ، ޒާތީ ކަންކަމުގައި އޭއައިގެ ބޭނުން ހިފާ މީހުންގެ ފަރާތުންނެވެ.

ދިރާސާ ޓީމުން ފާހަގަކުރި ގޮތުގައި އޭއައި ބޭނުންކުރާ މީހުންނަށް ކުރިމަތިވާ ނަފްސާނީ މައްސަލަތަކާއި އުމުރުފުރާތަކުގައި ތަފާތުތަކެއް އެބަހުއްޓެވެ. އެ ގޮތުން އިންތިހާއަށް ދެރަވުމުގެ މައްސަލަ ނުވަތަ ޑިޕްރެޝަންގެ މައްސަލަ ކުރިމަތިވެފައިވާ ކަމުގެ އަލާމާތްތައް ބޮޑަށް ފެންނަނީ، 25 އަހަރާއި 44 އަހަރާ ދެމެދުގެ މީހުންގެ ފަރާތުންނެވެ. އެ އުމުރުފުރާ އަށް ފަހުގައި، ދެން އެންމެ ގިނައިން ޑިޕްރެޝަންގެ މައްސަލަ ފެންނަނީ އުމުރުން 45 އަހަރާއި 64 އަހަރާ ދެމެދުގެ އުމުރު ފުރާ މީހުންގެ ފަރާތުންނެވެ.

މި ދިރާސާގެ ސައެންސްވެރިން ބުނި ގޮތުގައި އޭއައި ބޭނުންކުރާ މީހުންގެ ތެރެއިން 25 އަހަރުން ދަށުގެ މީހުންނާއި 64 އަހަރުން މަތީގެ މީހުންގެ ކިބައިން ނަފްސާނީ މައްސަލަތައް ނުވަތަ ޑިޕްރެޝަންގެ މައްސަލަތަކެއް ނުފެނެއެވެ. ސަބަބަކީ އެ އުމުރުފުރާގެ މީހުން އޭއައި ބޭނުންކުރަނީ، އެމީހެއްގެ ވަޒީފާގެ ގޮތުން ކުރަންޖެހޭ ކަންތައް ކުރުމަށް ކަމަށްވާތީ ވުން ވަރަށް ބޮޑަށް އެކަށީގެންވެއެވެ.

މި ކަމުގައި އޮތް އެންމެ ބޮޑު ކަންބޮޑުވުމަކީ، އޭއައިގެ ބޭނުން ހިފާ ގޮތެވެ. އިޖްތީމާ ކަންކަމުގައި މަޝްޣޫލުވެ އުޅުމުގެ ބަދަލުގައި ނުވަތަ ހަމައެކަނި ހުސް ވަގުތު ހޭދަކޮށްލުމުގެ ގޮތުން އޭއައި ބޭނުންކުރާ މީހުންގެ ފަރާތުން ނަފްސާނީ މައްސަލަތައް ފެންނަ މިންވަރު އިތުރެވެ. ހުސް ވަގުތުގައި ތިމާގެ ބައިވެރިއަކީ އޭއައި ކަމަށް ހެދުމުން، އެމީހަކު މުޖްތަމައުން ބޭރުވާ މިންވަރު އިތުރުވެއެވެ.

ހުސް ވަގުތުގައި އޭއައިއާ އެކު ކުރާ މުއާމަލާތްތަކުގައި ތިމާ ބޭނުންވާ ކޮންމެ ކަމަކަށް ޖަވާބު ދެމުން، ތިމާއަށް ވުރެ ވެސް މޮޅަށް ކަންކަމުގެ ހައްލު ބުނެދޭން ފެށުމާއެކު، ތިމާގެ އަމިއްލަ ސިކުނޑީގެ ބޭނުމެއް ނެތްކަމުގެ އިހްސާސް އުފެދެން ފަށައެވެ. އަދި މުޖްތަމައުގެ އެހެން މީހުންނާ އެކަހެރި މާހައުލަކަށް އާދަވާން ފެށުމުން، އިތުރު ހާސްކަމާއި ކަންބޮޑުވުން ކުރިމަތިވާން ފަށައެވެ.

ކޮމެންޓް

ފަހުގެ ޚަބަރު

އުމުރުން 70 އަށް ދުޅަހެޔޮކޮށް ދިއުމަށް ސައިންސްވެރިން އިރުޝާދު

އުމުރުން 30 ގެ އަހަރުތަކަކީ ހަށިގަނޑަށް ބަދަލުތައް އަންނަ ދުވަސްވަރަކަށް ވުމުން، މި އުމުރުގައި ކަސްރަތުކުރުމާއި ނިދުމުގެ އާދަތައް ރަނގަޅުކުރުމަކީ އުމުރުން ދުވަސްވާއިރު ދުޅަހެޔޮކަންމަތީ ހުރުމަށް އެޅޭ މުހިންމު ފިޔަވަޅެކެވެ. މީގެ އިތުރުން، އަނގަޔާއި ދަތްތަކުގެ ސިއްހަތަށް ސަމާލުކަން ދިނުމާއި ނުރަނގަޅު އާދަތަކާ ދުރުހެލިވުމަކީ މުސްކުޅިވުމުން ކުރިމަތިވާ ބަލިތަކުން ރައްކާތެރިކޮށްދީ އުމުރު ދިގުކޮށްދޭނެ ކަންކަމެވެ.

ޖީޓީއޭ 6 ރެކޯޑް މާކްސްއަކާއެކު ނެރެފި

ތޭރަ އަހަރުގެ ދިގު އިންތިޒާރަކަށްފަހު ނެރުނު ޖީޓީއޭ 6 އަށް ރެކޯޑް މާކްސްއެއް ލިބި، ގޭމިން ދާއިރާއަށް އިންގިލާބީ ބަދަލެއް ގެނުވައިފިއެވެ. މި ގޭމުގެ ގްރެފިކްސް އާއި ވާހަކަ ކިޔައިދޭ ގޮތް ފުރިހަމަވުމުގެ އިތުރުން، މިއީ މި ސިލްސިލާގައި އަންހެން ކެރެކްޓަރަކަށް މައިގަނޑު ދައުރެއް ދިން ފުރަތަމަ ފަހަރެވެ.

މަސް ނުކައިވެސް ހަށިގަނޑަށް ބޭނުންވާ ދަގަނޑު ހޯދިދާނެ!

މަހުގެ ބާވަތްތަކުގެ އިތުރުން ފަތްޕިލާވެއްޔާއި ގޮވާމުގެ ބާވަތްތަކުން ވެސް ހަށިގަނޑަށް ބޭނުންވާ ދަގަނޑުގެ މާއްދާ ހޯދިދާނެކަން ސިއްހީ މާހިރުން ފާހަގަކުރެއެވެ. މިގޮތުން ކާނާ ތައްޔާރުކުރާ ގޮތަށް ބަދަލު ގެނައުމާއި، ވިޓަމިން ސީ އެކުލެވޭ ތަކެއްޗާއެކު ކެއުމަކީ ގަސްގަހާގެހިން ލިބޭ ދަގަނޑު ހަށިގަނޑަށް ދަމައިގަންނަ މިންވަރު އިތުރުކޮށްދޭނެ ކަންކަމެވެ.

އާ ޖޭމްސް ބޮންޑަކަށް ރޮބަޓް ޕެޓިންސަން

ޖޭމްސް ބޮންޑުގެ ރޯލު ކުޅޭނެ އާ އެކްޓަރަކަށް އިނގިރޭސި އެކްޓަރު ރޮބަޓް ޕެޓިންސަން ހަމަޖައްސައި، 2028 ވަނަ އަހަރު ރިލީޒްކުރާ ބޮންޑު ސިލްސިލާގެ 26 ވަނަ ފިލްމު ޑެނިސް ވިލެނޫވް ޑައިރެކްޓްކުރާ ގޮތަށް އެމެޒޯން އެމްޖީއެމް އިން ވަނީ އިއުލާންކޮށްފައެވެ. މި ރޯލު ލިބުމަކީ ބޮޑު ޝަރަފެއް ކަމަށް ޕެޓިންސަން ބުނެފައިވާއިރު، މިއީ ޑެނިއަލް ކްރެއިގަށް ފަހު މި މަޝްހޫރު ޖާސޫސީ ރޯލުން ފެންނާނެ ހަތްވަނަ އެކްޓަރެވެ.

އަނދިރީގައި ފެންވެރުން ނިދި އައުން ފަސޭހަވޭތަ؟

ނިދުމުގެ ކުރިން އަނދިރީގައި ފެންވެރުމަކީ ހަށިގަނޑުން މެލަޓޯނިން އުފައްދައިދީ، ސިކުނޑި ހަމަޖައްސައިދީ އަވަހަށް ނިދި އައުމަށް އެހީތެރިވެދޭ ކަމެއް ކަމަށް ސިއްހީ މާހިރުން ބުނެއެވެ. މިގޮތަށް ފެންވެރުމުން ހަށިގަނޑުގެ ފިނިހޫނުމިން ދަށްވެ، ދުވަހުގެ ސްޓްރެސް ކުޑަކޮށްދީ ނަފްސާނީ ގޮތުން އަރާމު ލިބިގެންދެއެވެ. ނަމަވެސް މިއީ ނިދުމުގެ ބޮޑެތި ބަލިތަކަށް އޮތް ދާއިމީ ހައްލެއް ނޫންކަމަށް މާހިރުން ފާހަގަކުރެއެވެ.

ޕްރޮސްޓޭޓް ކެންސަރަށް ގަވާއިދުން ސްކްރީން ކުރަން ބުނެފި

ޕްރޮސްޓޭޓް ކެންސަރު ޖެހޭ މިންވަރު އިތުރުވަމުންދާތީ، އެމެރިކަން ކެންސަރ ސޮސައިޓީން ވަނީ އުމުރުން 50 އަހަރާއި 69 އަހަރާ ދެމެދުގެ ފިރިހެނުން ގަވާއިދުން ސްކްރީން ކުރުމަށް އާ އިރުޝާދުތަކެއް ނެރެފައެވެ. މި ބަދަލުގެ ދަށުން ބަލީގެ ނުރައްކާ ބޮޑު މީހުން އުމުރުން 45 އަހަރުން ފެށިގެން ކޮންމެ އަހަރަކު ޓެސްޓުކުރަން ލަފާދީފައިވާއިރު، މީގެ މަގުސަދަކީ ބަލި ކުރީކޮޅު ދެނެގަނެ މަރުވާ މިންވަރު މަދުކުރުމެވެ.

ޓޭލާ ސުވިފްޓަކީ ފޭކު ސަޕޯޓަރެއް ކަމަށް ކުޅުންތެރިން ބުނެފި

ނިއުޔޯކް ނިކްސްގެ ބައެއް ކުޅުންތެރިން ޓޭލާ ސުވިފްޓަކީ ދެއްކުންތެރިކަމަށް މެޗުތަކަށް އަންނަ "ފޭކު" ސަޕޯޓަރެއް ކަމަށް ބުނުމުން، އެ ޓީމުން އޭނާގެ ދިފާއުގައި ވާހަކަދައްކައިފިއެވެ. ޓީމުގެ ތަރުޖަމާނު ވަނީ ސުވިފްޓަކީ ގިނަ ދުވަސްތަކެއް ވަންދެން ޓީމަށް ސަޕޯޓްކުރާ ވަފާތެރިއެއްކަން ފާހަގަކޮށް، ކުޅުންތެރިންގެ ވާހަކަތައް ދޮގުކޮށްފައެވެ.

Newsletter

Get the latest news delivered straight to your inbox