ލޭގައި ހުންނަ ސަރުބީ ވިރުވައިލާ ބޭހެއް އީޖާދުކޮށްފި

Jan 22, 2026, 1:31 AM
ލޭގައި ހުންނަ ސަރުބީ ވިރުވައިލާ ބޭހެއް އީޖާދުކޮށްފި

އަހަރެމެން ކާ އެއްޗެއް ކެއުމާއެކު، ހަށިގަނޑުގައި ހުންނަ އިތުރު ކެލޮރީތައް، ހާއްސަކޮށް އެއީ ކާބޮހައިޑްރޭޓް، ހަކުރު، ސަރުބި އަދި އަލްކޮހޯލް އިން އުފެދިފައިވާ ކެލޮރީނަމަ، ޓްރިގްލީސަރައިޑްސް (triglycerides) ކިޔާ މޮލިކިއުލްތަކަކަށް ބަދަލުކޮށްލައެވެ. ޓްރިގްލީސަރައިޑްސްއަކީ ވެސް ސަރުބީގެ ބާވަތެކެވެ. ހަށިގަނޑުގައި ހުންނަ ސަރުބީ ސެލްތަކުގައި މި މާއްދާތައް ރައްކާކޮށްފައި ބަހައްޓަނީ، ދެ ކޮއްތުގެ ދެމެދުގައި ހަށިގަނޑަށް ބޭނުންވާ ހަކަތައިގެ ގޮތުގައި ބޭނުންކުރުމަށެވެ.

އެހެން ނަމަވެސް، ހަށިގަނޑުގައި މާ ގިނައިން މި ބާވަތުގެ ސަރުބި (ޓްރިގްލީސަރައިޑްސް) ޖަމާވެފައި ހުރުމަކީ އެ މީހެއްގެ ސިއްހަތަށް ހުރި ނުރައްކަލެކެވެ. މީހާގެ ލޭގައި މި ބާވަތުގެ ސަރުބި މާގިނަވުމަށް، ހައިޕާޓްރިގްލީސަރައިޑީމިއާ (hypertriglyceridemia) ކިޔައެވެ. މި ހާލަތު މެދުވެރިވުމުން ހިތުގެ ބަލިތައް ޖެހުމުގެ ނުރައްކާ ބޮޑުވެ ސްޓްރޯކް ޖެހުމާއި ޗިސްމޭ ދުޅަވުމުގެ މައްސަލަ ކުރިމަތިވެއެވެ.

އެމީހެއްގެ ލޭގައި ޓްރިގްލީސަރައިޑްސް އެކުލެވޭ މިންވަރު ސިއްހީ މިންގަނޑުގައި ހިފެހެއްޓުމަށްޓަކައި ކަސްރަތު ކުރުމަށާއި ސިއްހީ ކާނާ ކެއުމަށް ޑޮކްޓަރުން އިރުޝާދު ދެނީ މި ސަބަބުތަކަށްޓަކައެވެ. ސިއްހީ މިންގަނޑު ފަހަނައަޅައި ހިނގައްޖެ ނަމަ، ބޭސްތައް ކައިގެން ނޫނީ ދުޅަހެޔޮ ހާލަތަށް އެނބުރި އައުން އުނދަގޫވެއެވެ.

Advertisement

ލޭގައި ސަރުބީ އެކުލެވޭ ސިއްހީ މިންގަނޑު މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި ބިނާވެފައި އޮންނަނީ އެމީހެއްގެ ލޭގެ ތެރެއަށް ސަރުބީ ވަންނަ މިންވަރާއި ލޭގެ ތެރެއިން ސަރުބީ ވިރުވައި އަންދާ މިންވަރުގެ މައްޗަށެވެ. ކުޅިވަރު ކުޅެ ކަސްރަތުކޮށް ނުވަތަ ހަރަކާތްތެރި ދިރިއުޅުމުގެ އާދަތަކުގެ މަތީގައި އުޅޭ މީހުންގެ ލޭގައި ސަރުބީ އެކުލެވޭ މިންވަރު މަތިވިޔަސް އެކަމުން ސިއްހީ މާ ބޮޑު ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތި ނުވެދާނެއެވެ. ސަބަބަކީ އެމީހުންގެ ހަށިގަނޑަށް ސަރުބީ އެތެރެވާ މިންވަރަށް ސަރުބީ އަނދައި ވިރިގެން ދާތީއެވެ.

މިއާ ހިލާފަށް ހަރަކާތް މަދު ނުވަތަ ކުޅިވަރާއި ކަސްރަތާ ދުރު މީހުންގެ ލޭގައި ސަރުބީ އެކުލެވޭ ނިސްބަތް، ކުޅިވަރު ކުޅޭ މީހުންނާ އަޅައި ބަލާއިރު ދަށް މިންވަރެއްގައި ހުއްޓަސް، އެއީ ނުރައްކާތެރި މިންވަރެއް ކަމުގައި ބެލެވެއެވެ. ސަބަބަކީ އެމީހުންގެ ހަށިގަނޑަށް ސަރުބީ އެތެރެވާ މިންވަރަށް ސަރުބީތައް ވިރިގެން ނުގޮސް ހަށިގަނޑުގައި ނުވަތަ ލޭގައި ޖަމާވެފައި ހުންނާތީއެވެ.

އަހަރެމެން ހަށިގަނޑަށް އެތެރެކުރާ ކާނާގައި އެކުލެވޭ ސަރުބީގެ ބައިތައް، ލޭގެ ތެރެއަށް ފޮނުވައިދެނީ ފުރަމެޔާއި ގޮހޮރުގެ ތެރެއިން ލޭގެ ތެރެއަށް ދޫކުރާ ކުދިކުދި އެތިކޮޅުތަކެއްގެ ޒަރީއާއިންނެވެ. އެއާއެކު ލޭގައި އެކުލެވޭ އެންޒީމްތައް، އެ ސަރުބިކޮޅުތައް ކުދިކުދިކޮށްލައިދިނުމުން ހަށިގަނޑުގެ ތެރެއިން ބޭރުވެގެން ދެއެވެ.

ނަމަވެސް ހަށިގަނޑުން ސަރުބީތައް ވިރުވައި ނައްތައިލާ މިންވަރަށް ވުރެ ހަށިގަނޑުން ސަރުބީ އުފައްދައިދޭ މިންވަރު މަތިވެއްޖެ ނަމަ، ޓްރިގްލީސަރައިޑްސްއޭ މިކިޔާ ޒާތުގެ ސަރުބި، ލޭގެ ތެރޭގައި ގިނަވެފައި ހުންނަ ގޮތް މެދުވެރިވެއެވެ. މިހެންވުމުން، ލޭގެ ތެރޭގައި ކޮލެސްޓެރޯލް ގިނަވެ، ޗިސްމޭ ދުޅަވުމާއި، ފުރަމޭގައި ސަރުބީ ޖަމާވާ ބަލި (steatotic liver disease) ޖެހޭ ގޮތް މެދުވެރިވެއެވެ.

ހަށިގަނޑަށް އެތެރެވާ ސަރުބީގެ ބާވަތްތަކުން ހަށިގަނޑަށް ބޭނުންވާ ހަކަތަ އުފެއްދުމާއި ބޭކާރު ސަރުބީތައް ވިރުވައި ނައްތައިލުމުގެ މަސައްކަތުގައި އެންމެ މުހިންމު ދައުރެއް އަދާކުރަނީ ލިވާ އެކްސް ރިސެޕްޓާ (އެލްއެކްސްއާރް) ކިޔާ ޕްރޮޓީންއެކެވެ. އެލްއެކްސްއާރްގެ މައިގަނޑު މަސައްކަތަކީ ސަރުބީ އުފައްދާ ޖީންތަކާއި އުފެދޭ ސަރުބީތަކުން ހަކަތަ އުފައްދައި ބޭކާރު ސަރުބީ ނައްތައިލާ ޖީންތަކުގެ މަސައްކަތްތައް ބަރާބަރަށް ވިލަރެސްކުރުމެވެ.

މި އެލްއެކްސްއާރް ޕްރޮޓީންގެ ހަރަކާތްތެރިކަން އިތުރުވުމުން ޓްރިގްލީސަރައިޑްސް އާއި ކޮލެސްޓެރޯލްގެ މިންވަރު މަތިވެއެވެ. އެހެންކަމުން، ބޭހެއް ދީގެން މި ޕްރޮޓީންގެ ހަރަކާތްތައް ދަށްކުރެވިއްޖެ ނަމަ، އެކަމުން ސިއްހީ ފައިދާތަކެއް ލިބެއެވެ. ނަމަވެސް، އެ ޕްރޮޓީންގެ ހަރަކާތްތައް ވެސް ކޮންޓްރޯލް ކުރަންޖެހެނީ ވަކި މިންވަރަކަށެވެ.

މި ސަބަބަށްޓަކައި ފުރަމޭގަޔާއި ބަނޑުގައި ހުންނަ އެލްއެކްސްއާރް ޕްރޮޓީންގެ މަސައްކަތް ވަކި އިމެއްގައި ހިފަހައްޓައިދޭނެ ގުޅަ ބޭހެއް މިހާރުވަނީ އީޖާދުކޮށްފައެވެ. މި (TLC-2716) ބޭހުގެ މައިގަނޑު އަމާޒަކީ ހަށިގަނޑުގައި ހުންނަންޖެހޭ ރަނގަޅު ކޮލެސްޓެރޯލްގެ މިންގަނޑަށް ގެއްލުމެއް ނުދީ، ޓްރިގްލީސަރައިޑްސްގެ މިންވަރު ދަށް ކުރުމެވެ.

އިންސާނުންގެ ހަށިގަނޑުގައި މި ބޭހުގެ އަޖުމަބެލުމުގެ ކުރިން، މިހާރު ވަނީ ލެބޯޓެރީގައި ބައެއް ޖަނަވާރުގެ ހަށިގަނޑުގައި މި ބޭހުގެ އަޖުމަބަލައިފައެވެ. މި ޓެސްޓުތަކުން އެނގުނު ގޮތުގައި މި ބޭހުގެ ވަރަށް މަތީ ނިސްބަތެއް ޖަމާވަނީ ފުރަމެޔާއި ބަނޑުގައެވެ. އެހެންކަމުން ހަށިގަނޑުގެ އެހެން ޓިޝޫތަކަށް މި ބޭހުން ނުރަނގަޅު އަސަރު ކުރުމުގެ ފުރުސަތު ވަރަށް ކުޑައެވެ.

ކޮމެންޓް

ފަހުގެ ޚަބަރު

އުމުރުން 70 އަށް ދުޅަހެޔޮކޮށް ދިއުމަށް ސައިންސްވެރިން އިރުޝާދު

އުމުރުން 30 ގެ އަހަރުތަކަކީ ހަށިގަނޑަށް ބަދަލުތައް އަންނަ ދުވަސްވަރަކަށް ވުމުން، މި އުމުރުގައި ކަސްރަތުކުރުމާއި ނިދުމުގެ އާދަތައް ރަނގަޅުކުރުމަކީ އުމުރުން ދުވަސްވާއިރު ދުޅަހެޔޮކަންމަތީ ހުރުމަށް އެޅޭ މުހިންމު ފިޔަވަޅެކެވެ. މީގެ އިތުރުން، އަނގަޔާއި ދަތްތަކުގެ ސިއްހަތަށް ސަމާލުކަން ދިނުމާއި ނުރަނގަޅު އާދަތަކާ ދުރުހެލިވުމަކީ މުސްކުޅިވުމުން ކުރިމަތިވާ ބަލިތަކުން ރައްކާތެރިކޮށްދީ އުމުރު ދިގުކޮށްދޭނެ ކަންކަމެވެ.

ޖީޓީއޭ 6 ރެކޯޑް މާކްސްއަކާއެކު ނެރެފި

ތޭރަ އަހަރުގެ ދިގު އިންތިޒާރަކަށްފަހު ނެރުނު ޖީޓީއޭ 6 އަށް ރެކޯޑް މާކްސްއެއް ލިބި، ގޭމިން ދާއިރާއަށް އިންގިލާބީ ބަދަލެއް ގެނުވައިފިއެވެ. މި ގޭމުގެ ގްރެފިކްސް އާއި ވާހަކަ ކިޔައިދޭ ގޮތް ފުރިހަމަވުމުގެ އިތުރުން، މިއީ މި ސިލްސިލާގައި އަންހެން ކެރެކްޓަރަކަށް މައިގަނޑު ދައުރެއް ދިން ފުރަތަމަ ފަހަރެވެ.

މަސް ނުކައިވެސް ހަށިގަނޑަށް ބޭނުންވާ ދަގަނޑު ހޯދިދާނެ!

މަހުގެ ބާވަތްތަކުގެ އިތުރުން ފަތްޕިލާވެއްޔާއި ގޮވާމުގެ ބާވަތްތަކުން ވެސް ހަށިގަނޑަށް ބޭނުންވާ ދަގަނޑުގެ މާއްދާ ހޯދިދާނެކަން ސިއްހީ މާހިރުން ފާހަގަކުރެއެވެ. މިގޮތުން ކާނާ ތައްޔާރުކުރާ ގޮތަށް ބަދަލު ގެނައުމާއި، ވިޓަމިން ސީ އެކުލެވޭ ތަކެއްޗާއެކު ކެއުމަކީ ގަސްގަހާގެހިން ލިބޭ ދަގަނޑު ހަށިގަނޑަށް ދަމައިގަންނަ މިންވަރު އިތުރުކޮށްދޭނެ ކަންކަމެވެ.

އާ ޖޭމްސް ބޮންޑަކަށް ރޮބަޓް ޕެޓިންސަން

ޖޭމްސް ބޮންޑުގެ ރޯލު ކުޅޭނެ އާ އެކްޓަރަކަށް އިނގިރޭސި އެކްޓަރު ރޮބަޓް ޕެޓިންސަން ހަމަޖައްސައި، 2028 ވަނަ އަހަރު ރިލީޒްކުރާ ބޮންޑު ސިލްސިލާގެ 26 ވަނަ ފިލްމު ޑެނިސް ވިލެނޫވް ޑައިރެކްޓްކުރާ ގޮތަށް އެމެޒޯން އެމްޖީއެމް އިން ވަނީ އިއުލާންކޮށްފައެވެ. މި ރޯލު ލިބުމަކީ ބޮޑު ޝަރަފެއް ކަމަށް ޕެޓިންސަން ބުނެފައިވާއިރު، މިއީ ޑެނިއަލް ކްރެއިގަށް ފަހު މި މަޝްހޫރު ޖާސޫސީ ރޯލުން ފެންނާނެ ހަތްވަނަ އެކްޓަރެވެ.

އަނދިރީގައި ފެންވެރުން ނިދި އައުން ފަސޭހަވޭތަ؟

ނިދުމުގެ ކުރިން އަނދިރީގައި ފެންވެރުމަކީ ހަށިގަނޑުން މެލަޓޯނިން އުފައްދައިދީ، ސިކުނޑި ހަމަޖައްސައިދީ އަވަހަށް ނިދި އައުމަށް އެހީތެރިވެދޭ ކަމެއް ކަމަށް ސިއްހީ މާހިރުން ބުނެއެވެ. މިގޮތަށް ފެންވެރުމުން ހަށިގަނޑުގެ ފިނިހޫނުމިން ދަށްވެ، ދުވަހުގެ ސްޓްރެސް ކުޑަކޮށްދީ ނަފްސާނީ ގޮތުން އަރާމު ލިބިގެންދެއެވެ. ނަމަވެސް މިއީ ނިދުމުގެ ބޮޑެތި ބަލިތަކަށް އޮތް ދާއިމީ ހައްލެއް ނޫންކަމަށް މާހިރުން ފާހަގަކުރެއެވެ.

ޕްރޮސްޓޭޓް ކެންސަރަށް ގަވާއިދުން ސްކްރީން ކުރަން ބުނެފި

ޕްރޮސްޓޭޓް ކެންސަރު ޖެހޭ މިންވަރު އިތުރުވަމުންދާތީ، އެމެރިކަން ކެންސަރ ސޮސައިޓީން ވަނީ އުމުރުން 50 އަހަރާއި 69 އަހަރާ ދެމެދުގެ ފިރިހެނުން ގަވާއިދުން ސްކްރީން ކުރުމަށް އާ އިރުޝާދުތަކެއް ނެރެފައެވެ. މި ބަދަލުގެ ދަށުން ބަލީގެ ނުރައްކާ ބޮޑު މީހުން އުމުރުން 45 އަހަރުން ފެށިގެން ކޮންމެ އަހަރަކު ޓެސްޓުކުރަން ލަފާދީފައިވާއިރު، މީގެ މަގުސަދަކީ ބަލި ކުރީކޮޅު ދެނެގަނެ މަރުވާ މިންވަރު މަދުކުރުމެވެ.

ޓޭލާ ސުވިފްޓަކީ ފޭކު ސަޕޯޓަރެއް ކަމަށް ކުޅުންތެރިން ބުނެފި

ނިއުޔޯކް ނިކްސްގެ ބައެއް ކުޅުންތެރިން ޓޭލާ ސުވިފްޓަކީ ދެއްކުންތެރިކަމަށް މެޗުތަކަށް އަންނަ "ފޭކު" ސަޕޯޓަރެއް ކަމަށް ބުނުމުން، އެ ޓީމުން އޭނާގެ ދިފާއުގައި ވާހަކަދައްކައިފިއެވެ. ޓީމުގެ ތަރުޖަމާނު ވަނީ ސުވިފްޓަކީ ގިނަ ދުވަސްތަކެއް ވަންދެން ޓީމަށް ސަޕޯޓްކުރާ ވަފާތެރިއެއްކަން ފާހަގަކޮށް، ކުޅުންތެރިންގެ ވާހަކަތައް ދޮގުކޮށްފައެވެ.

Newsletter

Get the latest news delivered straight to your inbox