ސްޓްރޯކަށް ފަހު ސިކުނޑި މަރާމާތުކޮށްދޭ ފަރުވާއެއް އީޖާދުކޮށްފި

Jan 20, 2026, 3:06 AM
ސްޓްރޯކަށް ފަހު ސިކުނޑި މަރާމާތުކޮށްދޭ ފަރުވާއެއް އީޖާދުކޮށްފި

ސްޓްރޯކެއް ޖެހިގެން ހޮސްޕިޓަލަށް މީހަކު ގެނައުމާއެކު ޑޮކްޓަރުން އަވަސްވެގަންނަނީ، އެމީހެއްގެ ސިކުނޑިއަށް ވީއެންމެ އަވަހަކަށް ލޭ ފޮނުވައިދެވޭނެ ގޮތެއް ހެދުމަށެވެ. އެއީ، ސިކުނޑިއަށް ލޭ ނުލިބި ގިނަ ވަގުތުވެއްޖެ ނަމަ، އެ މީހާގެ ފުރާނަ ގެއްލިގެން ދާނެތީއެވެ.

ނަމަވެސް، މި ގޮތަށް ކުއްލިއަކަށް ސިކުނޑިއަށް ލޭ ފޮނުވުމަކީ ވެސް ސިކުނޑިއަށް އިތުރު އެހެން ގެއްލުންތައް ކުރިމަތިވެދާނެ ކަމެކެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި ސިކުނޑީގެ ބައެއް ސެލްތަކަށް ގެއްލުން ލިބުމާއި ސިކުނޑި ދުޅަވުމެވެ. ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން ދާއިމީ ނުކުޅެދުންތެރިކަމަކާ ވެސް ކުރިމަތިލާން ޖެހިދާނެއެވެ.

ސައެންސްވެރިން ބުނާ ގޮތުގައި ސްޓްރޯކެއް ޖެހުމުގެ ސަބަބުން ސިކުނޑިއަށް ލިބޭ ގެއްލުންތައް މަރާމާތުކޮށްދޭނެ، އައިވީ ފަރުވާއެއް މިހާރު ވަނީ އީޖާދުކޮށްފައެވެ. އެމެރިކާގެ ނޯތުވެސްޓަން ޔުނިވަސިޓީގެ ސައެންސްވެރިން ބުނާ ގޮތުގައި ސްޓްރޯކް ޖެހިފައިވާ މީހާގެ ސިކުނޑީގައި އަލުން ލޭ ދައުރުކުރަން ފަށާ މަރުހަލާގައި ލިބޭ ގެއްލުންތަކުން ސިކުނޑި ސަލާމަތްކުރުމަށް އީޖާދުކުރީ، ނާރުގެ ޒަރީއާއިން ހަށިގަނޑަށް ފޮނުވައިލެވޭނެ އައިވީ ފަރުވާއެކެވެ.

ސައެންސްވެރިން ބުނާ ގޮތުގައި އަލަށް އީޖާދުކުރި އައިވީ ފަރުވާއަކީ، ސިކުނޑިއަށް ލޭ ފޮނުވުމުގައި ދިމާވާ ހުރަސް (blood-brain barrier) ކަޑައްތުކޮށް ސިކުނޑީގެ ޓިޝޫތަކާ ހަމައަށް ވާސިލުވުމުގެ ގާބިލުކަން ލިބިގެންވާ ފަރުވާއެކެވެ. ސްޓްރޯކްގެ ސަބަބުން ސިކުނޑިއަށް ލިބޭ ގެއްލުންތައް މަރާމާތުކުރުމަށް ދޭ ތަފާތު ބޭސްތަކާއި އިންޖެކްޝަންތަކުން އެދެވޭ ނަތީޖާއެއް ނުނެރެވެނީ މި ހުރަހު (blood-brain barrier)ގެ ސަބަބުން ސިކުނޑީގެ ޓިޝޫތަކަށް އެފަދަ ބޭސްތައް ވާސިލުނުވާތީއެވެ.

އަލަށް މި އީޖާދުކުރި އައިވީ ފަރުވާ އަޖުމަބެލުމުގެ ގޮތުން، ލެބޯޓެރީގައި މިހާރުވަނީ މަރުހަލާތަކެއް ކަޑައްތުކޮށްފައެވެ. އޭގެ ތެރެއިން އެންމެ ފަހުގެ މަރުހަލާގައި މި އައިވީ ދީފައިވަނީ ސްޓްރޯކްގެ އެންމެ އާންމު ވައްތަރު ކަމަށްވާ، ސިކުނޑީގައި ލޭކޮޅެއް ގަނޑުވުމުގެ ސަބަބުން ކުރިމަތިވާ ވާގިނެތޭ ބަލި(Ischemic stroke) ޖެހިފައިވާ މީދާތަކަކަށެވެ. މީދަލަށް އައިވީ ފަރުވާ ދިނުމުން، ސްޓްރޯކްގެ ސަބަބުން ސިކުނޑިއަށް ލިބޭ ގެއްލުންތައް ވަރަށް ކުޑަވިއެވެ. އިތުރު ސައިޑް އިފެކްޓެއް އަދި އެހެން ގުނަވަނެއް ވިހަވުމުގެ މައްސަލައެއް ވެސް ކުރިމައްޗެއް ނުވެއެވެ.

ނިޔުރޯތެރަޕުޓިކްސް ކިޔާ ޖާނަލްގައި ޝާއިއުކޮށްފައިވާ ދިރާސާ ރިޕޯޓްގައި ބުނެފައިވާ ގޮތުން އަލަށް މި އީޖާދުކުރި އައިވީ ފަރުވާއަކީ، ސްޓްރޯކް ޖެހުމުން މިހާރު ވެސް ބޭނުންކުރާ އެހެން ފަރުވާތަކާ އެކުގައި ބޭނުންކުރުމަށް އުފެއްދި ފަރުވާއެކެވެ. އަލަށް އީޖާދުކުރި އައިވާ ފަރުވާ ބޭނުންކުރުމުން، ސްޓްރޯކް ޖެހިފައިވާ މީހާގެ ސިކުނޑިއަށް އިތުރު ގެއްލުމެއް ނުލިބި، ސްޓްރޯކުން ސިކުނޑިއަށް ލިބުނު ގެއްލުންތައް މަރާމާތުކުރަން ވެސް މަގުފަހިވެއެވެ.

މި އައު ފަރުވާގެ ކާމިޔާބީ ސަބަބުން ސްޓްރޯކްގެ ބަލިމީހުން އެ ވޭނުގައި ތަހައްމަލުކުރަންޖެހޭ އުނދަގޫތައް އެތައް ގުނައެއް ފަސޭހަވެގެންދާނެ އެވެ. އޭގެ އިތުރުން، ބަލިން ފަސޭހަވުމަށް ހޭދަވާ މުއްދަތު ވެސް ކުރުވެގެންދާނެއެވެ. މި ފަރުވާގެ އެންމެ މުހިންމު ކަމަކީ، ނާރުގެ ޒަރީއާއިން ސީދާ ލޭގެ ތެރެއަށް ފޮނުވައިލުމުން، ލޭގެ ތެރެއިން ލާފައި ސިކުނޑީގެ ސެލްތަކާ ހަމައަށް ފޯރުން އަވަސްވުމެވެ.

އެމެރިކާގައި ސްޓްރޯކް ޖެހޭ މީހުންގެ އަހަރީ ތަފާސްހިސާބުތަކަށް ބަލާއިރު، ސްޓްރޯކް ޖެހޭ މީހުންގެ 80 އިންސައްތައަކީ، ސިކުނޑީގައި ލޭކޮޅެއް ގަނޑުވުމުގެ ސަބަބުން ކުރިމަތިވާ ވާގިނެތޭ ބަލި ނުވަތަ އައިސިމިކް ސްޓްރޯކް(Ischemic stroke) ޖެހޭ މީހުންނެވެ. އަދި މުޅި ދުނިޔޭގެ ނިސްބަތުން ބަލާއިރު ސްޓްރޯކް ޖެހިގެން މަރުވާ މީހުންގެ ގިނަ މީހުންނަކީ ވެސް މި ބާވަތުގެ ސްޓްރޯކްގައި މަރުވާ މީހުންނެވެ.

މިބާވަތުގެ ސްޓްރޯކް ޖެހުމުން މީހާގެ އެއްފަޅި ވާގި ނެތެނީ، ސިކުނޑިއަށް ލޭ ފޮނުވައިދޭ ހޮޅިއެއްގައި ލޭކޮޅެއް ގަނޑުވެ، ސިކުނޑީގެ އެހެން ބައިތަކުގައި ލޭ ދައުރުވުން މެދުކެނޑުމުންނެވެ. މިހާލަތު މެދުވެރިވުމުން، އެ ގަނޑު ލޭކޮޅު ވިރުވައިލާނެ ބޭހެއް ދީގެން ލޭކޮޅު ވިރުވައިލައެވެ. ނުވަތަ ސިކުނޑީގެ އޮޕަރޭޝަނެއް ކޮށްގެން ގަނޑު ލޭކޮޅު ނަގައެވެ.

ކޮމެންޓް

ފަހުގެ ޚަބަރު

މުސްކުޅިވުމުން ދުޅަހެޔޮކޮށް ހުރުމަށް ތިރީހުގެ އަހަރުތައް މުހިންމު

އުމުރުން 30 ގެ އަހަރުތަކުގައި ކަސްރަތުކުރުމާއި، ސިއްހަތަށް ފައިދާހުރި ކާނާ ކެއުމާއި، ނިދި ހަމަކުރުން ފަދަ ރަނގަޅު އާދަތައް އަށަގަންނުވައިފިނަމަ، މުސްކުޅިވާއިރު ދިމާވާ ބަލިތަކުން ދުރުވެ ދުޅަހެޔޮ ސިއްހަތެއްގައި ހުރެވިދާނެއެވެ. މިއީ ހަށިގަނޑުގެ ދިފާއީ ބާރު ވަރުގަދަކޮށް، އުމުރުން 90 އަހަރާ ހަމައަށްވެސް ތަކުލީފެއް ނެތި ދިރިއުޅުމަށް ލިބޭ މުހިންމު ފުރުސަތެއްކަމަށް ދިރާސާވެރިން ފާހަގަކުރެއެވެ.

ހެރީ އާއި މޭގަންއަށް ކުރިމަތިވަނީ ޑަޔާނާގެ ހިތްދަތި ތަޖުރިބާ

އަމީރު ހެރީ އާއި މޭގަންއާ މެދު މީޑިއާއިން އަމަލުކުރަމުންދަނީ ޑަޔާނާއާ މެދު ވެސް އަމަލުކުރި ފަދަ އިހާނެތި ގޮތަކަށް ކަމަށް ވިދާޅުވެ، ޑަޔާނާގެ ކޮއްކޯފުޅު އާލް ޗާލްސް ސްޕެންސާ ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކުރައްވައިފިއެވެ. އޭނާ ވިދާޅުވީ ޑަޔާނާގެ ހިތްދަތި ހާދިސާއިން މީޑިއާތަކުން އިބުރަތް ހާސިލުކުރަންޖެހޭ ކަމަށާއި، މިފަދަ ނުރައްކާތެރި އަމަލުތަކުގެ ސަބަބުން އިންސާނުންގެ ދިރިއުޅުން ހަލާކުވަމުންދާ ކަމަށެވެ.

ރޭގަނޑު ހަމަނިދި ހޯދުމުން ހިތުގެ ބަލިތަކުން ދުރުކޮށްދޭ

ހަމަނިދި ހޯދުމާއި، ގަވާއިދުން ކަސްރަތުކުރުމާއި، ސިއްހަތަށް ފައިދާހުރި ކެއުންބުއިމުގެ އާދަތައް ބެހެއްޓުމަކީ ހިތުގެ ބަލިތަކާއި ސްޓްރޯކް ޖެހުމުގެ ފުރުސަތު ކުޑަކޮށްދޭ ކަންކަމެވެ. ރޭގަނޑު އިތުރަށް ނިދުމަކީ ލޭގެ ޕްރެޝަރު ދަށްކޮށްދީ ލޭހޮޅިތަކުގެ ދުޅަހެޔޮކަން އިތުރުކޮށްދޭ ކަމެއްކަން ދިރާސާތަކުން ދައްކައެވެ.

އެޑް ޝީރަން އާއްމުންގެ ކިބައިން މައާފަށް އެދެފި

ފަލަސްތީނަށް ތާއީދުކޮށް ވާހަކަދެއްކި މެކްލްމޯ ޓުއާއިން ވަކިކުރުމާ ގުޅިގެން ކުރިމަތިވި ފާޑުކިޔުންތަކާ ހެދި، އެޑް ޝީރަން އާންމުންގެ ކިބައިން މައާފަށް އެދިއްޖެއެވެ. ޝީރަން ބުނީ މެކްލްމޯ ވަކިކުރީ ޕްރޮމޯޓަރުން ކަމަށާއި، މި މައްސަލައިގައި އޭނާއަށް ގޯސްތަކެއް ހެދިފައިވާ ކަމަށް ގަބޫލުކުރާ ކަމަށެވެ. މީގެ އިތުރުން، އޭނާގެ މިއުޒިކަކީ ސިޔާސީ ކަމަކަށް ވުރެ ބޮޑަށް އެއްބައިވަންތަކަން ރަމްޒުކޮށްދޭ އެއްޗަކަށް ހަދަން ބޭނުންވާ ކަމަށްވެސް އޭނާ ހާމަކުރިއެވެ.

ޑަޔާނާގެ މަޝްހޫރު "ރިވެންޖް ޑްރެސް" އަލުން ދައްކާލައި ނީލަމަށް

ޕްރިންސަސް ޑަޔާނާގެ މަޝްހޫރު "ރިވެންޖް ޑްރެސް" ނީލަން ކިޔުމުގެ ކުރިން ދުނިޔޭގެ އެކި ސިޓީތަކުގައި ދައްކާލުމުގެ ދަތުރު ލަންޑަނުން ފަށައިފިއެވެ. މި ހެދުން އަންނަ ޑިސެމްބަރު މަހު ނީލަން ކިޔުމަށް ހަމަޖެހިފައިވާއިރު، މިއީ ޑަޔާނާ އަވަހާރަވުމާ ގުޅޭގޮތުން ކިންގް ޗާލްސްގެ މައްޗަށް އާ ތުހުމަތުތަކެއް ކުރެވިފައިވާ ދަނޑިވަޅެއްގައެވެ.

އެޒްޓެކް ލިޔުމެއް 186 އަހަރަށްފަހު މެކްސިކޯއަށް

ސްޕޭނުގެ އިސްތިއުމާރީ ދުވަސްވަރުގެ އެޒްޓެކް ހަޟާރަތުގެ ތާރީޚު ކިޔައިދޭ "ކޯޑެކްސް އަޒްކަޓިޓްލާން" ކުރެހުން، 186 އަހަރަށްފަހު ފަރަންސޭސިވިލާތުން މެކްސިކޯއަށް ގެންގޮސްފިއެވެ. މި ލިޔުން މެކްސިކޯއަށް ދޫކުރީ ދެ ގައުމުގެ ދެމެދުގައި އޮތް ސިޔާސީ ގުޅުމަށް 200 އަހަރު ފުރުން ފާހަގަކުރުމުގެ ގޮތުން، ދެ ގައުމުގެ އާސާރީ ދެ ލިޔުމެއް ވަގުތީގޮތުން ބަދަލުކުރުމަށް ވި އެއްބަސްވުމެއްގެ ދަށުންނެވެ.

ކޮއްކޯފުޅުގެ ފޮތުގައިވާ ތުހުމަތުތައް ގަނޑުވަރުން ދޮގުކޮށްފި

ޕްރިންސަސް ޑަޔާނާގެ ކޮއްކޯފުޅު އާލް ޗާލްސް ސްޕެންސާ ނެރުއްވާ ފޮތެއްގައި، ޑަޔާނާގެ ޖަނާޒާގެ ކުރިން ރަސްގެފާނު ޗާލްސް ދެއްކެވި ކަމަށް ބުނާ ވާހަކަތަކެއް ބަކިންހަމް ޕެލެސްއިން ދޮގުކޮށްފިއެވެ. ގަނޑުވަރުން ނެރުނު ބަޔާނުގައި ބުނެފައިވަނީ އާއިލާގެ މީހަކު ވަކިވުމުން ލިބޭ ހިތާމައިގެ ސަބަބުން ކަންކަން ހަނދާން ހުންނަ ގޮތަށް ބަދަލު އަތުވެދާނެ ކަމަށް ރަސްގެފާނު ގަބޫލުފުޅު ކުރައްވާ ކަމަށެވެ.

Newsletter

Get the latest news delivered straight to your inbox