ތުއްތު ކުދިންނަށް ޖެހޭ ހަކުރު ބަލީގެ އާ ބާވަތެއް

Jan 18, 2026, 11:32 AM
ތުއްތު ކުދިންނަށް ޖެހޭ ހަކުރު ބަލީގެ އާ ބާވަތެއް

އަލަށް އުފަންވާ ތުއްތު ކުދިންގެ އެންމެ ޅަފަތުގައި ޖެހޭ ހަކުރު ބަލީގެ ވަރަށް ނާދިރު ބާވަތެއް ދެނެގަނެވިއްޖެ ކަމަށް ސައެންސްވެރިން ބުނެފިއެވެ. މި ބާވަތުގެ ހަކުރު ބަލި ޖެހެނީ ހަމަ އެންމެ ޖީންއަކަށް އަންނަ ބަދަލެއްގެ ސަބަބުން، އިންސުލިން އުފައްދާ ސެލްތައް ފުރިހަމައަށް މަސައްކަތް ނުކުރާ ގޮތް ވުމުންނެވެ. މި ސެލްތަކުގެ މަސައްކަތް ފެއިލްވުމުން، ލޭގައި ހަކުރު އެކުލެވޭ މިންވަރު މަތިވެއެވެ. ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން ހަކުރު ބަލި ޖެހި އަދި ބައެއް ހާލަތުގައި އެ ކުއްޖާގެ ނާރުތަކުގެ ނިޒާމަށް ވެސް މައްސަލަތަކެއް ކުރިމަތިވެއެވެ.

ބެލްޖިއަމްގައި ހުންނަ ފްރީ ޔުނިވަސިޓީ އޮފް ބްރަސެލްސް އާއި ޔުނިވަސިޓީ އޮފް އެކްސެޓާ މެޑިކަލް ސްކޫލް ގުޅިގެން ކުރި މި ދިރާސާއިން އެނގުނު ގޮތުގައި، ބައެއް ތުއްތު ކުދިންގެ ޅަފަތުގައި މި ބާވަތުގެ ހަކުރު ބަލި ޖެހެނީ ޖީން (TMEM167A) އަށް އަންނަ ބަދަލުތަކެއްގެ ސަބަބުންނެވެ. މި މައްސަލަ މެދުވެރިވާ ބައެއް ކުދިންނަށް އުމުރުން އެންމެ ހަ މަހުގައި ވެސް ހަކުރު ބަލި ޖެހެއެވެ.

މިފަދަ ކުދިންގެ ތެރެއިން 85 އިންސައްތަ ކުދިންނަށް މި ބާވަތުގެ ހަކުރު ބަލި ޖެހެނީ، އެކުދިންގެ ޑީއެންއޭ އަށް، މައިންބަފައިންގެ ފުށުން ވާރުތަވާ ބަދަލުތަކެއްގެ ސަބަބުންނެވެ. މި ދިރާސާގައި ސައެންސްވެރިން ތަހުލީލުކޮށް ބެލީ، މި ބާވަތުގެ ހަކުރު ބަލި ޖެހުމުގެ އިތުރުން، ނާރުތަކުގެ ނިޒާމަށް ކުރިމަތިވާ މައްސަލަތަކެއްގެ ސަބަބުން ޖެހޭ ވެއްޓޭ ބަލި (epilepsy) އަދި އުފަންވާއިރު ބޯ މާ ކުޑަވުމުގެ (microcephaly) މައްސަލަ ކުރިމަތިވެފައިވާ ހަ ކުދިންގެ ސިއްހީ ހާލަތެވެ.

Advertisement

ސައެންސްވެރިންނަށް ފާހަގަކުރެވުނު ގޮތުގައި މި ހަ ކުދިންގެ ޖީންތަކުގެ ތެރެއިން ބަދަލު އައިސްފައިވަނީ (TMEM167A) ޖީންއަށް އެކަންޏެވެ. އެހެންކަމުން، އެންމެ ޖީންއަކަށް ވާރުތައިން އަންނަ ބަދަލެއްގެ ސަބަބުން، ނާރުތަކުގެ ނިޒާމަށާއި، ކާނާއިން ހަކަތަ އުފައްދައިދޭ ނިޒާމަށް ވެސް ބަދަލުތައް އަންނަކަން ވަނީ ފާހަގަކުރެވިފައެވެ.

މި ދިރާސާއިން އެނގުނު ގޮތުގައި (TMEM167A) ޖީންއަށް ގެއްލުންތައް ލިބުމުން، އިންސުލިން އުފައްދާ ސެލްތައް ފުރިހަމައަށް މަސައްކަތް ކުރުމުގެ ގާބިލުކަން ގެއްލިގެން ދެއެވެ. އަދި އެ ސެލްތަކަށް އޭގެ މަސައްކަތް ފުރިހަމައަށް ކުރެވޭ ގޮތް ނުވުމުން، ސެލްގެ އެތެރޭގައި ހާސްކަން ބޮޑުވެ، އެންމެ ފަހުން އެ ސެލްތައް މަރުވާން ފަށައެވެ.

ސައެންސްވެރިން ބުނާ ގޮތުގައި ތުއްތު ކުދިންނަށް ހަކުރު ބަލި ޖައްސާ ޑީއެންއޭގެ ބަދަލުތައް ދެނެގަނެވުމުން، މި މައްސަލައަށް ހައްލެއް ހޯދުމުގެ ދޮރު މިހާރު ވަނީ ހުޅުވިފައެވެ. އެކަމުގެ އެއް ހައްލަކީ، ސްޓެމް ސެލް ބޭނުންކޮށްގެން، އިންސުލިން އުފައްދާ ސެލް އުފެއްދުމެވެ.

ކޮމެންޓް

ފަހުގެ ޚަބަރު

އުމުރުން 70 އަށް ދުޅަހެޔޮކޮށް ދިއުމަށް ސައިންސްވެރިން އިރުޝާދު

އުމުރުން 30 ގެ އަހަރުތަކަކީ ހަށިގަނޑަށް ބަދަލުތައް އަންނަ ދުވަސްވަރަކަށް ވުމުން، މި އުމުރުގައި ކަސްރަތުކުރުމާއި ނިދުމުގެ އާދަތައް ރަނގަޅުކުރުމަކީ އުމުރުން ދުވަސްވާއިރު ދުޅަހެޔޮކަންމަތީ ހުރުމަށް އެޅޭ މުހިންމު ފިޔަވަޅެކެވެ. މީގެ އިތުރުން، އަނގަޔާއި ދަތްތަކުގެ ސިއްހަތަށް ސަމާލުކަން ދިނުމާއި ނުރަނގަޅު އާދަތަކާ ދުރުހެލިވުމަކީ މުސްކުޅިވުމުން ކުރިމަތިވާ ބަލިތަކުން ރައްކާތެރިކޮށްދީ އުމުރު ދިގުކޮށްދޭނެ ކަންކަމެވެ.

ޖީޓީއޭ 6 ރެކޯޑް މާކްސްއަކާއެކު ނެރެފި

ތޭރަ އަހަރުގެ ދިގު އިންތިޒާރަކަށްފަހު ނެރުނު ޖީޓީއޭ 6 އަށް ރެކޯޑް މާކްސްއެއް ލިބި، ގޭމިން ދާއިރާއަށް އިންގިލާބީ ބަދަލެއް ގެނުވައިފިއެވެ. މި ގޭމުގެ ގްރެފިކްސް އާއި ވާހަކަ ކިޔައިދޭ ގޮތް ފުރިހަމަވުމުގެ އިތުރުން، މިއީ މި ސިލްސިލާގައި އަންހެން ކެރެކްޓަރަކަށް މައިގަނޑު ދައުރެއް ދިން ފުރަތަމަ ފަހަރެވެ.

މަސް ނުކައިވެސް ހަށިގަނޑަށް ބޭނުންވާ ދަގަނޑު ހޯދިދާނެ!

މަހުގެ ބާވަތްތަކުގެ އިތުރުން ފަތްޕިލާވެއްޔާއި ގޮވާމުގެ ބާވަތްތަކުން ވެސް ހަށިގަނޑަށް ބޭނުންވާ ދަގަނޑުގެ މާއްދާ ހޯދިދާނެކަން ސިއްހީ މާހިރުން ފާހަގަކުރެއެވެ. މިގޮތުން ކާނާ ތައްޔާރުކުރާ ގޮތަށް ބަދަލު ގެނައުމާއި، ވިޓަމިން ސީ އެކުލެވޭ ތަކެއްޗާއެކު ކެއުމަކީ ގަސްގަހާގެހިން ލިބޭ ދަގަނޑު ހަށިގަނޑަށް ދަމައިގަންނަ މިންވަރު އިތުރުކޮށްދޭނެ ކަންކަމެވެ.

އާ ޖޭމްސް ބޮންޑަކަށް ރޮބަޓް ޕެޓިންސަން

ޖޭމްސް ބޮންޑުގެ ރޯލު ކުޅޭނެ އާ އެކްޓަރަކަށް އިނގިރޭސި އެކްޓަރު ރޮބަޓް ޕެޓިންސަން ހަމަޖައްސައި، 2028 ވަނަ އަހަރު ރިލީޒްކުރާ ބޮންޑު ސިލްސިލާގެ 26 ވަނަ ފިލްމު ޑެނިސް ވިލެނޫވް ޑައިރެކްޓްކުރާ ގޮތަށް އެމެޒޯން އެމްޖީއެމް އިން ވަނީ އިއުލާންކޮށްފައެވެ. މި ރޯލު ލިބުމަކީ ބޮޑު ޝަރަފެއް ކަމަށް ޕެޓިންސަން ބުނެފައިވާއިރު، މިއީ ޑެނިއަލް ކްރެއިގަށް ފަހު މި މަޝްހޫރު ޖާސޫސީ ރޯލުން ފެންނާނެ ހަތްވަނަ އެކްޓަރެވެ.

އަނދިރީގައި ފެންވެރުން ނިދި އައުން ފަސޭހަވޭތަ؟

ނިދުމުގެ ކުރިން އަނދިރީގައި ފެންވެރުމަކީ ހަށިގަނޑުން މެލަޓޯނިން އުފައްދައިދީ، ސިކުނޑި ހަމަޖައްސައިދީ އަވަހަށް ނިދި އައުމަށް އެހީތެރިވެދޭ ކަމެއް ކަމަށް ސިއްހީ މާހިރުން ބުނެއެވެ. މިގޮތަށް ފެންވެރުމުން ހަށިގަނޑުގެ ފިނިހޫނުމިން ދަށްވެ، ދުވަހުގެ ސްޓްރެސް ކުޑަކޮށްދީ ނަފްސާނީ ގޮތުން އަރާމު ލިބިގެންދެއެވެ. ނަމަވެސް މިއީ ނިދުމުގެ ބޮޑެތި ބަލިތަކަށް އޮތް ދާއިމީ ހައްލެއް ނޫންކަމަށް މާހިރުން ފާހަގަކުރެއެވެ.

ޕްރޮސްޓޭޓް ކެންސަރަށް ގަވާއިދުން ސްކްރީން ކުރަން ބުނެފި

ޕްރޮސްޓޭޓް ކެންސަރު ޖެހޭ މިންވަރު އިތުރުވަމުންދާތީ، އެމެރިކަން ކެންސަރ ސޮސައިޓީން ވަނީ އުމުރުން 50 އަހަރާއި 69 އަހަރާ ދެމެދުގެ ފިރިހެނުން ގަވާއިދުން ސްކްރީން ކުރުމަށް އާ އިރުޝާދުތަކެއް ނެރެފައެވެ. މި ބަދަލުގެ ދަށުން ބަލީގެ ނުރައްކާ ބޮޑު މީހުން އުމުރުން 45 އަހަރުން ފެށިގެން ކޮންމެ އަހަރަކު ޓެސްޓުކުރަން ލަފާދީފައިވާއިރު، މީގެ މަގުސަދަކީ ބަލި ކުރީކޮޅު ދެނެގަނެ މަރުވާ މިންވަރު މަދުކުރުމެވެ.

ޓޭލާ ސުވިފްޓަކީ ފޭކު ސަޕޯޓަރެއް ކަމަށް ކުޅުންތެރިން ބުނެފި

ނިއުޔޯކް ނިކްސްގެ ބައެއް ކުޅުންތެރިން ޓޭލާ ސުވިފްޓަކީ ދެއްކުންތެރިކަމަށް މެޗުތަކަށް އަންނަ "ފޭކު" ސަޕޯޓަރެއް ކަމަށް ބުނުމުން، އެ ޓީމުން އޭނާގެ ދިފާއުގައި ވާހަކަދައްކައިފިއެވެ. ޓީމުގެ ތަރުޖަމާނު ވަނީ ސުވިފްޓަކީ ގިނަ ދުވަސްތަކެއް ވަންދެން ޓީމަށް ސަޕޯޓްކުރާ ވަފާތެރިއެއްކަން ފާހަގަކޮށް، ކުޅުންތެރިންގެ ވާހަކަތައް ދޮގުކޮށްފައެވެ.

Newsletter

Get the latest news delivered straight to your inbox