ތުއްތު ކުދިންނަށް ޖެހޭ ހަކުރު ބަލީގެ އާ ބާވަތެއް

Jan 18, 2026, 11:32 AM
ތުއްތު ކުދިންނަށް ޖެހޭ ހަކުރު ބަލީގެ އާ ބާވަތެއް

އަލަށް އުފަންވާ ތުއްތު ކުދިންގެ އެންމެ ޅަފަތުގައި ޖެހޭ ހަކުރު ބަލީގެ ވަރަށް ނާދިރު ބާވަތެއް ދެނެގަނެވިއްޖެ ކަމަށް ސައެންސްވެރިން ބުނެފިއެވެ. މި ބާވަތުގެ ހަކުރު ބަލި ޖެހެނީ ހަމަ އެންމެ ޖީންއަކަށް އަންނަ ބަދަލެއްގެ ސަބަބުން، އިންސުލިން އުފައްދާ ސެލްތައް ފުރިހަމައަށް މަސައްކަތް ނުކުރާ ގޮތް ވުމުންނެވެ. މި ސެލްތަކުގެ މަސައްކަތް ފެއިލްވުމުން، ލޭގައި ހަކުރު އެކުލެވޭ މިންވަރު މަތިވެއެވެ. ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން ހަކުރު ބަލި ޖެހި އަދި ބައެއް ހާލަތުގައި އެ ކުއްޖާގެ ނާރުތަކުގެ ނިޒާމަށް ވެސް މައްސަލަތަކެއް ކުރިމަތިވެއެވެ.

ބެލްޖިއަމްގައި ހުންނަ ފްރީ ޔުނިވަސިޓީ އޮފް ބްރަސެލްސް އާއި ޔުނިވަސިޓީ އޮފް އެކްސެޓާ މެޑިކަލް ސްކޫލް ގުޅިގެން ކުރި މި ދިރާސާއިން އެނގުނު ގޮތުގައި، ބައެއް ތުއްތު ކުދިންގެ ޅަފަތުގައި މި ބާވަތުގެ ހަކުރު ބަލި ޖެހެނީ ޖީން (TMEM167A) އަށް އަންނަ ބަދަލުތަކެއްގެ ސަބަބުންނެވެ. މި މައްސަލަ މެދުވެރިވާ ބައެއް ކުދިންނަށް އުމުރުން އެންމެ ހަ މަހުގައި ވެސް ހަކުރު ބަލި ޖެހެއެވެ.

މިފަދަ ކުދިންގެ ތެރެއިން 85 އިންސައްތަ ކުދިންނަށް މި ބާވަތުގެ ހަކުރު ބަލި ޖެހެނީ، އެކުދިންގެ ޑީއެންއޭ އަށް، މައިންބަފައިންގެ ފުށުން ވާރުތަވާ ބަދަލުތަކެއްގެ ސަބަބުންނެވެ. މި ދިރާސާގައި ސައެންސްވެރިން ތަހުލީލުކޮށް ބެލީ، މި ބާވަތުގެ ހަކުރު ބަލި ޖެހުމުގެ އިތުރުން، ނާރުތަކުގެ ނިޒާމަށް ކުރިމަތިވާ މައްސަލަތަކެއްގެ ސަބަބުން ޖެހޭ ވެއްޓޭ ބަލި (epilepsy) އަދި އުފަންވާއިރު ބޯ މާ ކުޑަވުމުގެ (microcephaly) މައްސަލަ ކުރިމަތިވެފައިވާ ހަ ކުދިންގެ ސިއްހީ ހާލަތެވެ.

Advertisement

ސައެންސްވެރިންނަށް ފާހަގަކުރެވުނު ގޮތުގައި މި ހަ ކުދިންގެ ޖީންތަކުގެ ތެރެއިން ބަދަލު އައިސްފައިވަނީ (TMEM167A) ޖީންއަށް އެކަންޏެވެ. އެހެންކަމުން، އެންމެ ޖީންއަކަށް ވާރުތައިން އަންނަ ބަދަލެއްގެ ސަބަބުން، ނާރުތަކުގެ ނިޒާމަށާއި، ކާނާއިން ހަކަތަ އުފައްދައިދޭ ނިޒާމަށް ވެސް ބަދަލުތައް އަންނަކަން ވަނީ ފާހަގަކުރެވިފައެވެ.

މި ދިރާސާއިން އެނގުނު ގޮތުގައި (TMEM167A) ޖީންއަށް ގެއްލުންތައް ލިބުމުން، އިންސުލިން އުފައްދާ ސެލްތައް ފުރިހަމައަށް މަސައްކަތް ކުރުމުގެ ގާބިލުކަން ގެއްލިގެން ދެއެވެ. އަދި އެ ސެލްތަކަށް އޭގެ މަސައްކަތް ފުރިހަމައަށް ކުރެވޭ ގޮތް ނުވުމުން، ސެލްގެ އެތެރޭގައި ހާސްކަން ބޮޑުވެ، އެންމެ ފަހުން އެ ސެލްތައް މަރުވާން ފަށައެވެ.

ސައެންސްވެރިން ބުނާ ގޮތުގައި ތުއްތު ކުދިންނަށް ހަކުރު ބަލި ޖައްސާ ޑީއެންއޭގެ ބަދަލުތައް ދެނެގަނެވުމުން، މި މައްސަލައަށް ހައްލެއް ހޯދުމުގެ ދޮރު މިހާރު ވަނީ ހުޅުވިފައެވެ. އެކަމުގެ އެއް ހައްލަކީ، ސްޓެމް ސެލް ބޭނުންކޮށްގެން، އިންސުލިން އުފައްދާ ސެލް އުފެއްދުމެވެ.

ކޮމެންޓް

ފަހުގެ ޚަބަރު

އެޒްޓެކް ލިޔުމެއް 186 އަހަރަށްފަހު މެކްސިކޯއަށް

ސްޕޭނުގެ އިސްތިއުމާރީ ދުވަސްވަރުގެ އެޒްޓެކް ހަޟާރަތުގެ ތާރީޚު ކިޔައިދޭ "ކޯޑެކްސް އަޒްކަޓިޓްލާން" ކުރެހުން، 186 އަހަރަށްފަހު ފަރަންސޭސިވިލާތުން މެކްސިކޯއަށް ގެންގޮސްފިއެވެ. މި ލިޔުން މެކްސިކޯއަށް ދޫކުރީ ދެ ގައުމުގެ ދެމެދުގައި އޮތް ސިޔާސީ ގުޅުމަށް 200 އަހަރު ފުރުން ފާހަގަކުރުމުގެ ގޮތުން، ދެ ގައުމުގެ އާސާރީ ދެ ލިޔުމެއް ވަގުތީގޮތުން ބަދަލުކުރުމަށް ވި އެއްބަސްވުމެއްގެ ދަށުންނެވެ.

ކޮއްކޯފުޅުގެ ފޮތުގައިވާ ތުހުމަތުތައް ގަނޑުވަރުން ދޮގުކޮށްފި

ޕްރިންސަސް ޑަޔާނާގެ ކޮއްކޯފުޅު އާލް ޗާލްސް ސްޕެންސާ ނެރުއްވާ ފޮތެއްގައި، ޑަޔާނާގެ ޖަނާޒާގެ ކުރިން ރަސްގެފާނު ޗާލްސް ދެއްކެވި ކަމަށް ބުނާ ވާހަކަތަކެއް ބަކިންހަމް ޕެލެސްއިން ދޮގުކޮށްފިއެވެ. ގަނޑުވަރުން ނެރުނު ބަޔާނުގައި ބުނެފައިވަނީ އާއިލާގެ މީހަކު ވަކިވުމުން ލިބޭ ހިތާމައިގެ ސަބަބުން ކަންކަން ހަނދާން ހުންނަ ގޮތަށް ބަދަލު އަތުވެދާނެ ކަމަށް ރަސްގެފާނު ގަބޫލުފުޅު ކުރައްވާ ކަމަށެވެ.

މީދަލުގެ ސިކުނޑީގެ ތެރޭގައި އިންސާނުންގެ ސެލް ހިމަނައިފި

އެމެރިކާގެ ސައިންސްވެރިން މީދަލުގެ ސިކުނޑީގައި އިންސާނުންގެ ސެލްތައް އަށަގަންނުވައިގެން ކާމިޔާބު ތަހުލީލެއް ކޮށްފިއެވެ. މި ދިރާސާގެ މައިގަނޑު ބޭނުމަކީ އިންސާނުންނަށް މެދުވެރިވާ ނަފްސާނީ އަދި ސިކުނޑީގެ ބަލިތައް ދެނެގަނެ، އެފަދަ ބަލިތަކަށް ފަރުވާ ހޯދުމަށް ކުރާ މަސައްކަތްތައް އިތުރަށް ހަރުދަނާކުރުމެވެ.

އެޑް ދިފާއުކުރަން ނުކުތީ ކޮންސެޓް ބާއްވާ ތަނުގެ ޔަހޫދީ ވެރިޔާ

ފަލަސްތީނަށް ތާއީދުކުރާ ރެޕް ލަވަކިޔުންތެރިޔާ މެކްލްމޯ، އެޑް ޝީރަންގެ ކޮންސަޓުން ވަކިކުރުމާ ގުޅިގެން އަމާޒުވި ފާޑުކިޔުންތަކާ އެކު، ސްޓޭޑިއަމްގެ ވެރިޔާ ރޮބަޓް ކްރާފްޓް ވަނީ ޝީރަންގެ ދިފާއުގައި ވާހަކަދައްކާފައެވެ. ކްރާފްޓް ހާމަކުރި ގޮތުގައި ޝީރަން ވަނީ ފަލަސްތީނު ހިމެނޭ ސަރަހައްދަށް އިންސާނީ އެހީގެ ގޮތުގައި ދެ މިލިއަން ޑޮލަރު ހަދިޔާކުރުމަށް އެދިފައެވެ. މީގެ އިތުރުން، މެކްލްމޯ ވަކިކުރީ އޭނާ ނަފުރަތު އުފައްދާ ވާހަކަދައްކާތީ ކަމަށާއި، ޝީރަން އަކީ އެ ސަރަހައްދުގެ ސުލްހައަށް މަސައްކަތްކުރާ ފަރާތެއްކަން ކްރާފްޓް ފާހަގަކުރިއެވެ.

މެކްލްމޯ ވަކިކުރުމުން އެހެން ފަންނާނުން ޓުއާ ބޮއިކޮޓްކޮށްފި

ފަލަސްތީނަށް ތާއީދުކޮށް ވާހަކަދެއްކުމުން ރެޕް ލަވަކިޔުންތެރިޔާ މެކްލްމޯ، އެޑް ޝީރަންގެ ޓުއާ އިން ވަކިކުރުމާ ގުޅިގެން އެ ދަތުރުގައި ބައިވެރިވާ އެހެން ހުރިހާ ފަންނާނުން ޓުއާ ބޮއިކޮޓްކޮށްފިއެވެ. މީގެ ތެރޭގައި ފިނިއަސް އާއި ލޫކަސް ގްރަހަމް ފަދަ މަޝްހޫރު ފަންނާނުން ހިމެނޭއިރު، އެ ފަރާތްތަކުން ބުނެފައިވަނީ މިއީ ހައްގު ބަސް ބުނާ ފަންނާނުންގެ އަޑު ކަނޑުވާލުމާ ދެކޮޅަށް ނިންމި ނިންމުމެއް ކަމަށެވެ.

ޖަޕާނުގައި 100 އަހަރުން މަތީގެ މީހުންގެ އަދަދު އެއްލައްކައަށް

ޖަޕާނުގައި އުމުރުން 100 އަހަރުން މަތީގެ މީހުންގެ އަދަދު ފުރަތަމަ ފަހަރަށް އެއްލައްކައަށް ވުރެ މައްޗަށް އަރާފައިވާއިރު، މީގެ ތެރޭގައި ގިނައީ އަންހެނުންނެވެ. މިގޮތަށް އުމުރު ދިގުވުމުގެ މައިގަނޑު ސަބަބުތަކަކީ އެ ގައުމުގެ މީހުންގެ ދުޅަހެޔޮ ކެއުމުގެ އާދަތަކާއި ހަރަކާތްތެރި ދިރިއުޅުމެވެ. ނަމަވެސް، އާބާދީ މުސްކުޅިވަމުންދާތީ އިޖުތިމާއީ ރައްކާތެރިކަމުގެ ނިޒާމު ދެމެހެއްޓުމުގައި ޖަޕާނަށް ވަނީ ގޮންޖެހުންތަކާ ކުރިމަތިލާން ޖެހިފައެވެ.

ސިންގަޕޫރު މީހުން ހަޔާތުގެ ފަހު 11 އަހަރު ހޭދަކުރަނީ ބަލިހާލުގައި

ދުނިޔޭގެ އެންމެ ދިގު އުމުރެއް އޮންނަ ގައުމުގެ ގޮތުގައި ސިންގަޕޫރު ފާހަގަވި ނަމަވެސް، އެ ގައުމުގެ ރައްޔިތުން ހަޔާތުގެ ފަހު 11 އަހަރު ހޭދަކުރަނީ ބަލިހާލުގައި ކަމަށް އާ ދިރާސާއަކުން ދައްކައިފިއެވެ. ސިންގަޕޫރުގެ ހަރުދަނާ ސިއްހީ ނިޒާމުގެ ސަބަބުން އެވްރެޖް އުމުރު 85 އަހަރަށް ވުރެ މަތިވެފައިވާއިރު، ދުޅަހެޔޮ ސިއްހަތެއްގައި ހުންނަ އުމުރާއި މަރުވާ އުމުރާ ދެމެދު އޮންނަ ފަރަގު ނުވަތަ "މޯބިޑިޓީ ގެޕް" ވަނީ ކުރިއަށްވުރެ ބޮޑުވެފައެވެ.

Newsletter

Get the latest news delivered straight to your inbox