ތުއްތު ކުދިންނަށް ޖެހޭ ހަކުރު ބަލީގެ އާ ބާވަތެއް

Jan 18, 2026, 11:32 AM
ތުއްތު ކުދިންނަށް ޖެހޭ ހަކުރު ބަލީގެ އާ ބާވަތެއް

އަލަށް އުފަންވާ ތުއްތު ކުދިންގެ އެންމެ ޅަފަތުގައި ޖެހޭ ހަކުރު ބަލީގެ ވަރަށް ނާދިރު ބާވަތެއް ދެނެގަނެވިއްޖެ ކަމަށް ސައެންސްވެރިން ބުނެފިއެވެ. މި ބާވަތުގެ ހަކުރު ބަލި ޖެހެނީ ހަމަ އެންމެ ޖީންއަކަށް އަންނަ ބަދަލެއްގެ ސަބަބުން، އިންސުލިން އުފައްދާ ސެލްތައް ފުރިހަމައަށް މަސައްކަތް ނުކުރާ ގޮތް ވުމުންނެވެ. މި ސެލްތަކުގެ މަސައްކަތް ފެއިލްވުމުން، ލޭގައި ހަކުރު އެކުލެވޭ މިންވަރު މަތިވެއެވެ. ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން ހަކުރު ބަލި ޖެހި އަދި ބައެއް ހާލަތުގައި އެ ކުއްޖާގެ ނާރުތަކުގެ ނިޒާމަށް ވެސް މައްސަލަތަކެއް ކުރިމަތިވެއެވެ.

ބެލްޖިއަމްގައި ހުންނަ ފްރީ ޔުނިވަސިޓީ އޮފް ބްރަސެލްސް އާއި ޔުނިވަސިޓީ އޮފް އެކްސެޓާ މެޑިކަލް ސްކޫލް ގުޅިގެން ކުރި މި ދިރާސާއިން އެނގުނު ގޮތުގައި، ބައެއް ތުއްތު ކުދިންގެ ޅަފަތުގައި މި ބާވަތުގެ ހަކުރު ބަލި ޖެހެނީ ޖީން (TMEM167A) އަށް އަންނަ ބަދަލުތަކެއްގެ ސަބަބުންނެވެ. މި މައްސަލަ މެދުވެރިވާ ބައެއް ކުދިންނަށް އުމުރުން އެންމެ ހަ މަހުގައި ވެސް ހަކުރު ބަލި ޖެހެއެވެ.

މިފަދަ ކުދިންގެ ތެރެއިން 85 އިންސައްތަ ކުދިންނަށް މި ބާވަތުގެ ހަކުރު ބަލި ޖެހެނީ، އެކުދިންގެ ޑީއެންއޭ އަށް، މައިންބަފައިންގެ ފުށުން ވާރުތަވާ ބަދަލުތަކެއްގެ ސަބަބުންނެވެ. މި ދިރާސާގައި ސައެންސްވެރިން ތަހުލީލުކޮށް ބެލީ، މި ބާވަތުގެ ހަކުރު ބަލި ޖެހުމުގެ އިތުރުން، ނާރުތަކުގެ ނިޒާމަށް ކުރިމަތިވާ މައްސަލަތަކެއްގެ ސަބަބުން ޖެހޭ ވެއްޓޭ ބަލި (epilepsy) އަދި އުފަންވާއިރު ބޯ މާ ކުޑަވުމުގެ (microcephaly) މައްސަލަ ކުރިމަތިވެފައިވާ ހަ ކުދިންގެ ސިއްހީ ހާލަތެވެ.

ސައެންސްވެރިންނަށް ފާހަގަކުރެވުނު ގޮތުގައި މި ހަ ކުދިންގެ ޖީންތަކުގެ ތެރެއިން ބަދަލު އައިސްފައިވަނީ (TMEM167A) ޖީންއަށް އެކަންޏެވެ. އެހެންކަމުން، އެންމެ ޖީންއަކަށް ވާރުތައިން އަންނަ ބަދަލެއްގެ ސަބަބުން، ނާރުތަކުގެ ނިޒާމަށާއި، ކާނާއިން ހަކަތަ އުފައްދައިދޭ ނިޒާމަށް ވެސް ބަދަލުތައް އަންނަކަން ވަނީ ފާހަގަކުރެވިފައެވެ.

މި ދިރާސާއިން އެނގުނު ގޮތުގައި (TMEM167A) ޖީންއަށް ގެއްލުންތައް ލިބުމުން، އިންސުލިން އުފައްދާ ސެލްތައް ފުރިހަމައަށް މަސައްކަތް ކުރުމުގެ ގާބިލުކަން ގެއްލިގެން ދެއެވެ. އަދި އެ ސެލްތަކަށް އޭގެ މަސައްކަތް ފުރިހަމައަށް ކުރެވޭ ގޮތް ނުވުމުން، ސެލްގެ އެތެރޭގައި ހާސްކަން ބޮޑުވެ، އެންމެ ފަހުން އެ ސެލްތައް މަރުވާން ފަށައެވެ.

ސައެންސްވެރިން ބުނާ ގޮތުގައި ތުއްތު ކުދިންނަށް ހަކުރު ބަލި ޖައްސާ ޑީއެންއޭގެ ބަދަލުތައް ދެނެގަނެވުމުން، މި މައްސަލައަށް ހައްލެއް ހޯދުމުގެ ދޮރު މިހާރު ވަނީ ހުޅުވިފައެވެ. އެކަމުގެ އެއް ހައްލަކީ، ސްޓެމް ސެލް ބޭނުންކޮށްގެން، އިންސުލިން އުފައްދާ ސެލް އުފެއްދުމެވެ.

ކޮމެންޓް

ފަހުގެ ޚަބަރު

ބޮލީވުޑްގެ ލެޖެންޑަރީ އެކްޓަރު ނާނާ ޕަޓޭކަރު މަރުވެއްޖެ

ބޮލީވުޑްގެ މަޝްހޫރު އެކްޓަރު ނާނާ ޕަޓޭކަރު އުމުރުން 75 އަހަރުގައި ހާޓް އެޓޭކެއް ޖެހިގެން ގޯއާގައި ހުންނަ އޭނާގެ ގޭގައި މަރުވެއްޖެއެވެ. އިންޑިއާގެ ގައުމީ ފިލްމީ އެވޯޑްތައް ހާސިލްކޮށްފައިވާ މި ހުނަރުވެރި ތަރި މަރުވިއިރު، އޭނާ ވަނީ ސީރިއަސް އަދި ކޮމެޑީ ރޯލުތަކުން ބޮޑު މަގުބޫލުކަމެއް ހޯދާފައެވެ.

އެންމެ ގިނަ ޕެންގުއިން އުޅޭ ރަށުން އާބާދީގެ ބޮޑުބައެއް ނެތިގޮސްފި

ދުނިޔޭގައި އެންމެ ގިނައިން ޕެންގުއިން އުޅޭ ޒަވޮޑޮވްސްކީ އައިލެންޑުގެ "ޗިންސްޓްރެޕް" ޕެންގުއިންގެ އާބާދީ 63 އިންސައްތަ މަދުވެފައިވާކަން އާ ދިރާސާއަކުން ދައްކައިފިއެވެ. މޫސުމަށް އަންނަ ބަދަލުތަކުގެ ސަބަބުން ކާނާ ލިބުން ދަތިވެ، މި ބާވަތުގެ ޕެންގުއިން ނެތިދިއުމުގެ ބިރު އޮތްއިރު، އެ ރަށުގައި އުޅޭ "މެކަރޯނީ" ޕެންގުއިންގެ އާބާދީ ދަނީ އިތުރުވަމުންނެވެ.

މައިކަލް ޖެކްސަންގެ ޖެކެޓާއި މާކަރީގެ ނޯޓުފޮތް ވިއްކާލައިފި

މައިކަލް ޖެކްސަން ބޭނުންކުރި މިލިޓަރީ ޖެކެޓާއި، ފްރެޑީ މާކަރީ ލަވަތައް ލިޔެފައިވާ ނޯޓުފޮތް ހިމެނޭހެން މަޝްހޫރު ފަންނާނުންގެ ބައެއް ތަކެތި ނީލަމެއްގައި ބޮޑު އަގުގައި ވިއްކާލައިފިއެވެ. މީގެ އިތުރުން ޖޯން ލެނަންގެ އަވިއައިނަކާއި، ނޮއެލް ގަލަގާ ބޭނުންކުރި ގިޓާ ދުނިޔޭގެ ރެކޯޑް އަގަކަށް މި ނީލަމުގައި ވަނީ ވިކިފައެވެ.

ކެއުމަށްފަހު ލޭގައި ހަކުރު މަތިވުމަކީ ކަންބޮޑުވާންޖެހޭ ކަމެއްތަ؟

ކެއުމަށްފަހު ނުވަތަ ކަސްރަތު ކުރުމުން ލޭގައި ހަކުރުގެ މިންވަރު ވަގުތީގޮތުން މަތިވުމަކީ ހަށިގަނޑުގައި ގުދުރަތީ ގޮތުން ހިނގާ އާދައިގެ ކަމެކެވެ. ނަމަވެސް ހަކުރުބަލި ހުންނަ މީހުންގެ ހަށިގަނޑުގައި އިންސިއުލިން މަސައްކަތްކުރާ މިންވަރު ދަށްވުމުގެ ސަބަބުން، މިގޮތަށް ހަކުރު މަތިވުމަކީ ނުރައްކާތެރި ކަމަކަށް ވެދާނެއެވެ. އެހެންކަމުން ބަލި ހުންނަ މީހުން ކެއުމާއި ކަސްރަތަށް ސަމާލުވެ، ގަވާއިދުން ހަކުރު ޗެކްކުރުން މުހިންމެވެ.

ސިކުނޑީގެ ހަރަކާތާ ގުޅޭ ދިރާސާ ހެދި ސައިންސްވެރިންނަށް އިނާމު

ސިކުނޑީގެ ނާރުތަކުގެ މަސައްކަތް އަލީގެ އެހީގައި ކޮންޓްރޯލް ކުރެވޭނެ ގޮތް ނުވަތަ "އޮޕްޓޯޖެނެޓިކްސް" ހޯއްދެވި ތިން ސައިންސްވެރިއަކަށް މިއަހަރުގެ ބޭސްވެރިކަމުގެ ނޯބެލް އިނާމު ވަނީ އަރުވާފައެވެ. މި ހޯދުމުގެ ސަބަބުން ސިކުނޑީގެ ސިއްރުތަކާއި ބަލިތައް ދެނެގަތުމަށް އާ މަގުތަކެއް ފަހިވެ، ނިއުރޯސައިންސްގެ ދާއިރާއަށް ބޮޑު ކުރިއެރުމެއް ވަނީ ލިބިފައެވެ.

އެނާޖީ ޑްރިންކްގެ ނުރައްކާ ބޮޑުވެ ޑޮކްޓަރުން ކަންބޮޑުވުމުގައި

އެނާޖީ ޑްރިންކް ބޭނުންކުރުމުގެ ސަބަބުން ކުޑަކުދިންގެ ފުރާނައަށް ނުރައްކާވަމުންދާތީ، އެފަދަ ބުއިންތައް އިޝްތިހާރުކުރުން ހުއްޓުވުމަށް ޑޮކްޓަރުން ދަނީ ގޮވާލަމުންނެވެ. މީގެ ސަބަބުން ހިތުގެ ވިންދު އަވަސްވެ ލޭގެ ޕްރެޝަރު މަތިވުން ފަދަ ސިއްހީ ބޮޑެތި މައްސަލަތައް ކުރިމަތިވާތީ، ކުޑަކުދިންނާއި ފުރާވަރުގެ ކުދިން މިފަދަ ބުއިންތަކާ މުޅިން ދުރުވުމަށް ސިއްހީ މާހިރުން އިރުޝާދުދެއެވެ.

އެފްބީއައި ޑިރެކްޓަރު، ލަވަކިޔުންތެރިޔަކާ ކައިވެނިކުރަނީ

އެފްބީއައިގެ ޑިރެކްޓަރު ކާޝް ޕަޓޭލް އާއި އޭނާގެ ލޯބިވެރިޔާ، ކަންޓްރީ މިއުޒިކް ކިޔުންތެރިޔާ އެލެކްސިސް ވިލްކިންސް އެންގޭޖްވެފައިވާކަން ސޯޝަލް މީޑިއާގައި އިއުލާނުކޮށްފިއެވެ. ސިޔާސީ ކަންކަމުގައިވެސް ހަރަކާތްތެރިވާ ވިލްކިންސް އާއި ޕަޓޭލްގެ ގުޅުމުގެ ވާހަކަ އާންމުވެފައި މިވަނީ، ރަސްމީ ދަތުރުތަކުން ބޭރުގައި ސަރުކާރުގެ ޖެޓް ބޭނުންކުރާ ކަމަށް ބުނެ ޕަޓޭލްއަށް ބޮޑެތި ފާޑުކިޔުންތަކެއް އަމާޒުވެފައިވާ ދަނޑިވަޅެއްގައެވެ.

Newsletter

Get the latest news delivered straight to your inbox