ވާގޮތް: ޑޭޓާތަ ނޫނީ ޑާޓާތަ؟

ވާގޮތް: ޑޭޓާތަ ނޫނީ ޑާޓާތަ؟

ބަހުގެ ބަހުސްތަކުގެ ދާއިރާގައި، "Data" މި ލަފުޒު ކިޔުމުގެ ވަށައިގެންވާ ފޯރިއާ ވާދަކުރަނީ މަދު ހަނގުރާމަތަކެކެވެ. އަހަރުމެންގެ ޑިޖިޓަލް ދުނިޔެއާ އެކު ދިރިގެން އައި މި ބަސް، ކުންފުނިތަކުގެ ބޯޑުރޫމްތަކުން ފެށިގެން އާންމު މާހައުލުތަކުގައި ވެސް މިވަނީ ބޭނުންކުރުން އާންމުވެފަ އެވެ. ނަމަވެސް މި ބަސް ދެގޮތަކަށް ކިޔާ އުޅެ އެވެ. އެއްބަޔަކު "ޑޭޓާ" ކިޔާ އިރު، އަނެއް ބަޔަކު ކިޔަނީ "ޑާޓާ" އެވެ.

ހަތަރު އަކުރުގެ މި ލަފުޒު ފާޅުކުރާ ގޮތާ މެދު އުފެދިފައިވާ ހިޔާލުތަފާތުވުން މާބޮޑު ގެއްލުމެއް ނެތެވެ. ނަމަވެސް ކޮންމެ ކަމެއް ވެސް ވާގޮތާ މެދު ޝައުގުވެރިކަން ހުންނަ ފަރާތްތަކަށް މިއީ ސުވާލު އުފެދޭ ފަދަ ކަމެކެވެ. އާންމު ގޮތެއްގައި އެއް ބަހެއް ކިޔާ ގޮތް ތަފާތުވުން ބިނާވެފައި ވަނީ އެބައެއްގެ ގައުމު ނުވަތަ ސަރަހައްދާއި، ތައުލީމީ ފަސްގަނޑާއި، ސަގާފީ ނުފޫޒުތަކުގެ މައްޗަށެވެ.

ނަމަވެސް މި ބަސް މިގޮތުންވެސް ތަފާތެވެ. އެއީ އިނގެރޭސި ބަހުން ވާހަކަ ދައްކާ ގައުމުތަކުގެ ރައްޔިތުން ވެސް ދެ ގޮތަށް މި ބަސް ކިޔާތީ އެވެ. އަދި އޭގެ ވަކި ސަބަބެއް އެމީހުންނަށް ނުދެއްކެވެ. ގިނަބަޔަކު ބުނާ ގޮތުން އެމީހުން އެ ބަސް ކިޔާ ގޮތަކީ ދަސްކޮށްދިން ނުވަތަ ދަސްވި ގޮތެވެ.

އެހެންކަމުން ކޮންމެ ކަމެއްގެ ވެސް ހަގީގަތް ހޯދުމަށް ކުރާ މަސައްކަތްކަމަށްވާ، "ކަމުގެ އެންމެ އަޑިއަށް" ދަމާ ހެއްޔެވެ. މި ހާލަތުގައި އަޑިއަށް މިވަނީ މިބަހުގެ ތާރީހެވެ. ފުރަތަމަ ކަމަކަށް މި ބަސް ވުޖޫދުވެގެން އައި ގޮތް ބަލާލާނަމެވެ.

އިނގެރޭސި ގިނަ ބަސްތަކެއް ފަދައިން، ވާހަކަ ދެކެވެމުން މިދާ ބަހަކީ ވެސް ލެޓިންއިން އޭގެ މޫތައް ފެންނަ ބަހެކެވެ. ދިރާސާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި Data އަކީ ހަގީގަތުގައި ލެޓިން ބަހެއް ކަމަށްވާ Datum (ޑޭޓަމް) ގެ އެކަކަށްވުރެ ގިނަ ނުވަތަ 'ޕްލޫރަލް' ގޮތެވެ.

ޑޭޓަމްގެ އަސްލު އައިސްފައިވަނީ ލެޓިން އެހެން ބަހެއް ކަމަށްވާ Dare (ޑެއާ) އިންނެވެ. މި ބަހުގެ މާނައަކީ ދިނުމެވެ. އެހެންކަމުން Data ބޭނުންކުރަމުން އައީ އެކެއްޗަށް ވުރެ ގިނަ އެއްޗެހިތަކެއް ދިނުމަށް ރިއާޔަތްކުރާ ސިފައެއްގަ އެވެ.

މި ބަސް އިނގެރޭސި ބަހުގެ ތެރެއަށް ވަނީ 16 ވަނަ ގަރުނާ 17 ވަނަ ގަރުނާ ދޭތެރޭގަ އެވެ. މި ހިސާބުގައި ވެސް ބަސް މާނަކުރަމުން ދިޔައީ، ލެޓިންގައި މާނަކޮށްފައިވާ ގޮތަށް ގިނަ އެއްޗެހިތަކެއް ދިނުމުގެ ގޮތުގަ އެވެ.

ދިރާސާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި ބަސް ފުރަތަމަ އިނގެރޭސި ބަހުގައި ބޭނުންކުރަން ފެށި އިރު، ޕްރޮނައުންސްކޮށްފައި ވަނީ ލެޓިން އިން އައިސްފައިވާ ގޮތަށެވެ. އެއީ "ޑޭޓާ" އެވެ. މި ބަހުގެ އަސްލުކަމަށްވާ ކުރިން ދެންނެވުނު ދެބަހުން މިކަމަށް ބާރުދެ އެވެ. އެއީ "ޑެއާ" އަދި "ޑޭޓަމް" ވެސް ފެށެނީ "ޑެ" މި ފަދަ އަޑަކުން ކަމަށްވާތީ އެވެ.

ނަމަވެސް ޑިޖިޓަލް އަހަރުތަކުގެ ކޮޅުމައްޗާއެކު މި ބަސް ބޭނުންކުރުމަށް ބަދަލުތަކެއް އަންނަން ފެށި އެވެ. ފުރަތަމަ ކަމަކަށް ބަހުގެ މާނައަށް ތަފާތުކަމެއް ގެނުވި އެވެ. ކުރިން ދިނުމުގެ މާނައިގައި ބޭނުންކުރަމުން އައި ބަސް ފަހުން ބޭނުންކުރެވެން ފެށި ވަކި ޓެކްނޮލޮޖީތަކެއްގައި "ދޭ ނުވަތަ ލިބޭ މައުލޫމާތު" އިޝާރާތްކުރުމަށެވެ.

މި ބަސް އިތުރަށް މަގުބޫލުވާން ވެސް ފެށީ މި ސަބަބުތަކަށްޓަކަ އެވެ. ކޮންމެ ޓެކްނޮލޮޖީއެއްގަ ވެސް Data ހުންނަން ފެށިފަހުންނެވެ. މިއީ ކުރިއަރަމުން އައި ދުނިޔެއަށް މުހިންމު ބަހަކަށްވެ ގިނަބައެއްގެ ތުންފަތް މައްޗަށް ބަސް ފޯރައިފި އެވެ. ބަސް ކިޔާ ގޮތާ މެދު ހިޔާލުތަފާތުވުން އުފެދެން ފެށީ މިހާ ހިސާބުންނެވެ.

ކޮންމެ ފަރާތަކަށް ވެސް އެނގޭނެ ފަދައިން އިނގެރޭސިއަކީ ވެސް "ފާޑެއްގެ" ބަހެކެވެ. އެއްވައްތަރެއްގެ އަކުރުތަކެއް ހުރި ކަމުގައި ވީ ނަމަވެސް ބައެއް ބަސްތައް ކިޔާ ގޮތް ތަފާތުވެގެން ދެ އެވެ. މިސާލަކަށް ބުނާ ނަމަ Good މިބަސް ކިޔަނީ "ގުޑް" މިހެންނެވެ. ނަމަވެސް އެއް އަކުރު ބަދަލުވެފައި އިންނަ Mood ކިޔަނީ މޫޑް މިފަދައިންނެވެ. މިއީ ވަރަށް ކުޑަކުޑަ މިސާލެކެވެ. މި ނޫނަސް އެތައް މިސާލެއް ފެންނަން އެބަހުއްޓެވެ.

އިސްވެ ބުނި ފަދައިން ގިނަބައެއްގެ ދުލަށް Data ފަރިތަވާން ފެށި ހިސާބުން ހިޔާލުތަފާތުވުން އުފެދި ބަހުސްތައް ފެށުނެވެ. "ޑޭޓާ" ކިޔާމީހުން ޖަދަލު ކުރަނީ އާންމު އިނގިރޭސި ބަހުގެ a އަކުރު އާންމުކޮށް ކިޔާ އުޅެނީ "އެ" ނުވަތަ "އޭ" މި އަޑުންކަމަށެވެ. މީގެ ކުޑަ މިސާލަކަށް އިނގެރޭސިން ދުވަހަށް ދީފައިވާ ނަން Day (ޑޭ) ބުނެވިދާނެ އެވެ.

މިއާ ހިލާފަށް "ޑާޓާ" އަށް ތާއީދުކުރާ މީހުން ވަކާލާތު ކުރަނީ ހަމަ މި އަކުރަކީ "އާ" ފަދަ އަޑުތައް ވެސް ނެރެން ބޭނުންކުރާ ބަހެއް ކަމަށެވެ. މިސާލަކަށް އިނގެރޭސީގައި Father (ފާދާ)، car (ކާ)، Half (ހާފް) މިހުރިހާ ބަހެއްގައި ވެސް a އަކުރުގެ އަޑު އަންނަނީ "އާ" އެއްގެ އަޑުންނެވެ.

އާހިރުގައި ދެގޮތަކަށް ބަސް ބޭނުންކުރެވެމުން ދިޔަ އެވެ. އެހެން ދަމުން ގޮސް ރާއްޖެ ފަދަ ކުދި ގައުމުތަކުގެ ރައްޔިތުންނަށް ވެސް މި ބަސް ދަސްވެފައި މިވަނީ އެކި މީހުންގެ ކައިރިން އެކި ގޮތަށެވެ.

އެހެންކަމުން މީގައި ރަނގަޅު ގޮތަކީ ކޮބައި ހެއްޔެވެ؟ މި ސުވާލަށް އޮތް ޖަވާބަކީ މިއަދުގެ ދުނިޔޭގައި މީގައި ގޯސް ގޮތެއް ނެތްކަމެވެ.

ގަބޫލުކުރަންޖެހޭ ހަގީގަތަކީ ބަހަކީ އަބަދުވެސް ބަދަލުވަމުން އަންނަ އެއްޗެއްކަމެވެ. ބަހުގެ މައިގަނޑު ބޭނުމަކީ މުއާމަލާތްކުރުން ކަމުގައި ވާއިރު، މުއާމަލާތުގައި ބޭނުންކުރާ ބަސްބަހުން ކަންކަން ދޭހަވާނަމަ އޭގައި ގޯހެއް ވާކަމަކަށް ނުދެކެވޭނެ އެވެ. "ޑޭޓާ" ނުވަތަ "ޑާޓާ" ކިޔަސް، އަހަރުމެން ކޮންމެ މީހަކަށް އެ އިޝާރާތް ކުރަނީ ކޮންކަމަކަށްކަން އެބަ ފަހުމުވެ އެވެ.

ކޮމެންޓް

ފަހުގެ ޚަބަރު

މުސްކުޅިވުމުން ދުޅަހެޔޮކޮށް ހުރުމަށް ތިރީހުގެ އަހަރުތައް މުހިންމު

އުމުރުން 30 ގެ އަހަރުތަކުގައި ކަސްރަތުކުރުމާއި، ސިއްހަތަށް ފައިދާހުރި ކާނާ ކެއުމާއި، ނިދި ހަމަކުރުން ފަދަ ރަނގަޅު އާދަތައް އަށަގަންނުވައިފިނަމަ، މުސްކުޅިވާއިރު ދިމާވާ ބަލިތަކުން ދުރުވެ ދުޅަހެޔޮ ސިއްހަތެއްގައި ހުރެވިދާނެއެވެ. މިއީ ހަށިގަނޑުގެ ދިފާއީ ބާރު ވަރުގަދަކޮށް، އުމުރުން 90 އަހަރާ ހަމައަށްވެސް ތަކުލީފެއް ނެތި ދިރިއުޅުމަށް ލިބޭ މުހިންމު ފުރުސަތެއްކަމަށް ދިރާސާވެރިން ފާހަގަކުރެއެވެ.

ހެރީ އާއި މޭގަންއަށް ކުރިމަތިވަނީ ޑަޔާނާގެ ހިތްދަތި ތަޖުރިބާ

އަމީރު ހެރީ އާއި މޭގަންއާ މެދު މީޑިއާއިން އަމަލުކުރަމުންދަނީ ޑަޔާނާއާ މެދު ވެސް އަމަލުކުރި ފަދަ އިހާނެތި ގޮތަކަށް ކަމަށް ވިދާޅުވެ، ޑަޔާނާގެ ކޮއްކޯފުޅު އާލް ޗާލްސް ސްޕެންސާ ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކުރައްވައިފިއެވެ. އޭނާ ވިދާޅުވީ ޑަޔާނާގެ ހިތްދަތި ހާދިސާއިން މީޑިއާތަކުން އިބުރަތް ހާސިލުކުރަންޖެހޭ ކަމަށާއި، މިފަދަ ނުރައްކާތެރި އަމަލުތަކުގެ ސަބަބުން އިންސާނުންގެ ދިރިއުޅުން ހަލާކުވަމުންދާ ކަމަށެވެ.

ރޭގަނޑު ހަމަނިދި ހޯދުމުން ހިތުގެ ބަލިތަކުން ދުރުކޮށްދޭ

ހަމަނިދި ހޯދުމާއި، ގަވާއިދުން ކަސްރަތުކުރުމާއި، ސިއްހަތަށް ފައިދާހުރި ކެއުންބުއިމުގެ އާދަތައް ބެހެއްޓުމަކީ ހިތުގެ ބަލިތަކާއި ސްޓްރޯކް ޖެހުމުގެ ފުރުސަތު ކުޑަކޮށްދޭ ކަންކަމެވެ. ރޭގަނޑު އިތުރަށް ނިދުމަކީ ލޭގެ ޕްރެޝަރު ދަށްކޮށްދީ ލޭހޮޅިތަކުގެ ދުޅަހެޔޮކަން އިތުރުކޮށްދޭ ކަމެއްކަން ދިރާސާތަކުން ދައްކައެވެ.

އެޑް ޝީރަން އާއްމުންގެ ކިބައިން މައާފަށް އެދެފި

ފަލަސްތީނަށް ތާއީދުކޮށް ވާހަކަދެއްކި މެކްލްމޯ ޓުއާއިން ވަކިކުރުމާ ގުޅިގެން ކުރިމަތިވި ފާޑުކިޔުންތަކާ ހެދި، އެޑް ޝީރަން އާންމުންގެ ކިބައިން މައާފަށް އެދިއްޖެއެވެ. ޝީރަން ބުނީ މެކްލްމޯ ވަކިކުރީ ޕްރޮމޯޓަރުން ކަމަށާއި، މި މައްސަލައިގައި އޭނާއަށް ގޯސްތަކެއް ހެދިފައިވާ ކަމަށް ގަބޫލުކުރާ ކަމަށެވެ. މީގެ އިތުރުން، އޭނާގެ މިއުޒިކަކީ ސިޔާސީ ކަމަކަށް ވުރެ ބޮޑަށް އެއްބައިވަންތަކަން ރަމްޒުކޮށްދޭ އެއްޗަކަށް ހަދަން ބޭނުންވާ ކަމަށްވެސް އޭނާ ހާމަކުރިއެވެ.

ޑަޔާނާގެ މަޝްހޫރު "ރިވެންޖް ޑްރެސް" އަލުން ދައްކާލައި ނީލަމަށް

ޕްރިންސަސް ޑަޔާނާގެ މަޝްހޫރު "ރިވެންޖް ޑްރެސް" ނީލަން ކިޔުމުގެ ކުރިން ދުނިޔޭގެ އެކި ސިޓީތަކުގައި ދައްކާލުމުގެ ދަތުރު ލަންޑަނުން ފަށައިފިއެވެ. މި ހެދުން އަންނަ ޑިސެމްބަރު މަހު ނީލަން ކިޔުމަށް ހަމަޖެހިފައިވާއިރު، މިއީ ޑަޔާނާ އަވަހާރަވުމާ ގުޅޭގޮތުން ކިންގް ޗާލްސްގެ މައްޗަށް އާ ތުހުމަތުތަކެއް ކުރެވިފައިވާ ދަނޑިވަޅެއްގައެވެ.

އެޒްޓެކް ލިޔުމެއް 186 އަހަރަށްފަހު މެކްސިކޯއަށް

ސްޕޭނުގެ އިސްތިއުމާރީ ދުވަސްވަރުގެ އެޒްޓެކް ހަޟާރަތުގެ ތާރީޚު ކިޔައިދޭ "ކޯޑެކްސް އަޒްކަޓިޓްލާން" ކުރެހުން، 186 އަހަރަށްފަހު ފަރަންސޭސިވިލާތުން މެކްސިކޯއަށް ގެންގޮސްފިއެވެ. މި ލިޔުން މެކްސިކޯއަށް ދޫކުރީ ދެ ގައުމުގެ ދެމެދުގައި އޮތް ސިޔާސީ ގުޅުމަށް 200 އަހަރު ފުރުން ފާހަގަކުރުމުގެ ގޮތުން، ދެ ގައުމުގެ އާސާރީ ދެ ލިޔުމެއް ވަގުތީގޮތުން ބަދަލުކުރުމަށް ވި އެއްބަސްވުމެއްގެ ދަށުންނެވެ.

ކޮއްކޯފުޅުގެ ފޮތުގައިވާ ތުހުމަތުތައް ގަނޑުވަރުން ދޮގުކޮށްފި

ޕްރިންސަސް ޑަޔާނާގެ ކޮއްކޯފުޅު އާލް ޗާލްސް ސްޕެންސާ ނެރުއްވާ ފޮތެއްގައި، ޑަޔާނާގެ ޖަނާޒާގެ ކުރިން ރަސްގެފާނު ޗާލްސް ދެއްކެވި ކަމަށް ބުނާ ވާހަކަތަކެއް ބަކިންހަމް ޕެލެސްއިން ދޮގުކޮށްފިއެވެ. ގަނޑުވަރުން ނެރުނު ބަޔާނުގައި ބުނެފައިވަނީ އާއިލާގެ މީހަކު ވަކިވުމުން ލިބޭ ހިތާމައިގެ ސަބަބުން ކަންކަން ހަނދާން ހުންނަ ގޮތަށް ބަދަލު އަތުވެދާނެ ކަމަށް ރަސްގެފާނު ގަބޫލުފުޅު ކުރައްވާ ކަމަށެވެ.

Newsletter

Get the latest news delivered straight to your inbox