ރައީސް އަބްދުﷲ ޔާމީންގެ ސަރުކާރުގައި، 2017 ވަނަ އަހަރު އޭރު ހައުސިން މިނިސްޓަރަކަށް ހުންނެވި ޑރ. މުހައްމަދު މުއިއްޒު، ހުޅުމާލެއިން 3،388 އަކަފޫޓުގެ ރޯހައުސްއެއް 5.9 މިލިއަން ރުފިޔާއަށް ބައްލަވައިގަތުމުން އެކަމަށް ގިނަ ބައެއްގެ ލޯތައް އަމާޒުވި އެވެ. ވަޒީރުންނަށް އަމިއްލަ ވިޔަފާރި ކުރުން މަނާކޮށްފައިވާއިރު، އެފަދަ އަގުހުރި މުދަލެއް ބައްލަވައިގެންނެވުމުގެ މާލީ ގާބިލުކަން މުއިއްޒަށް ލިބިވަޑައިގަތީ ކިހިނެއްތޯ އުފެއްދި ސުވާލުތަކާ ހެދި އެވެ.
އޭރު އަމާޒުވި ފާޑުކިޔުންތަކުގެ ޖަވާބުގައި މުއިއްޒު މީޑިއާގައި ވިދާޅުވީ އެ ރޯހައުސް ބައްލަވައިގަތީ އޭނާގެ ބައްޕާފުޅު އަވަހާރުވުމުން ތަރިކައިގެ ގޮތުގައި ލިބިވަޑައިގެންނެވި ފައިސާއިންނާއި ބޭންކުގައި އެތަން މޯގޭޖުކޮށްގެން ހޯދި ފައިސާއިން ކަމަށެވެ. ކޮރަޕްޝަންގެ ތުހުމަތުތައް ހިންދައިލެއްވީ އެފަދަ އެއްވެސް އަމަލެއް ނުކުރާ ކަމުގެ ޔަގީންކަން ދެއްވަމުންނެވެ. އެކަން އިތުރަށް ބަލައި ތަހުގީގުކުރާކަށް އޭރުގެ ސަރުކާރަކުން މަސައްކަތެއް ނުކުރެ އެވެ.
ރިޔާސީ އިންތިހާބަށް ކުރިމަތިލައްވައިގެން އުޅުއްވާ މުއިއްޒުގެ ވަޒީރު ކަމުގައި އޭނާގެ އެކައުންޓަށް ބޭރުގެ ކުންފުނިތަކުން ގިނަ އަދަދެއްގެ ފައިސާ ޖަމާވެފައިވާކަން "އަދަދު"އިން މިދިޔަ އާދީއްތަ ދުވަހު ހާމަކުރުމުން އަނެއްކާވެސް މުއިއްޒު ބައްލަވައިގަތް އެ ރޯހައުސްގެ ވާހަކަތައް ފެންމަތިވެއްޖެ އެވެ. ކުރިމަތިވެފައިވާ ތުހުމަތުތަކުން ދިފާއުވުމުގެ ގޮތުން މިފަހަރު އެތަނުގެ ވާހަކަ ދައްކަވަނީ މުއިއްޒެވެ.
އެކަމަކު، މުއިއްޒުގެ ޖަވާބުތަކުން އުފެދެނީ އިތުރު ސުވާލެވެ. އާދައިގެ މީހަކު އެ މީހެއްގެ އެޕާޓްމެންޓުތަކެއް ކުއްޔަށް ދިނުމާ، ދައުލަތުގެ ވަޒީރެއްގެ މަގާމުގައި ހުންނަވާ ބޭފުޅަކު، އޭނާގެ ވުޒާރާއިން ކަމަކަށް އެދޭ ފަރާތަކަށް އެޕާޓްމެންޓުތަކެއް ކުއްޔަށް ދިނުމަކީ ވަރަށް ތަފާތު ދެ ކަމެކެވެ. އަދި ވަޒީރެއްގެ ގޮތުގައި ހުންނަވަނިކޮށް ބޮޑު ވިޔަފާރިވެރިއެއްގެ އަތުން ގިނަ އަދަދެއްގެ ފައިސާ "އެހީ"ގެ ގޮތުގައި ލިބުމަކީ ވެސް ސުވާލު އުފައްދަން ޖެހޭ ވަރުގެ ކަމެކެވެ. އެކަން ގާނޫނުއަސާސީންނާއި ކޮރަޕްޝަން މަނާ ކުރުމުުގެ ގާނޫނުން ވެސް ސާފެވެ.
މުއިއްޒު ވިދާޅުވާ ގޮތުން، ލިބިޑައިގަތީ ކުއްޔާއި އެހީ
މުއިއްޒުގެ ނަމުގައި ބޭންކް އޮފް މޯލްޑިވްސް (ބީއެމްއެލް)ގައި ހުޅުވާފައިވާ ޔޫއެސް ޑޮލަރު އެކައުންޓަށް ފެބްރުއަރީ 01, 2017 އިން ފެށިގެން އޮކްޓޯބަރު 15, 2018 ގެ ނިޔަލަށް ޖަމާވެފައިވާ ޔޫއެސް ޑޮލަރުގެ ތަފްސީލު ލިޔެކިޔުންތަކުގެ އަލީގައި އަދަދުއިން ހާމަކޮށްފައި ވަނީ އޭނާގެ އެކައުންޓަށް ތިން ކުންފުންޏަކުން އެކި ފަހަރު މަތިން ގިނަ އަދަދެއްގެ ފައިސާ ޖަމާކޮށްފައިވާ ކަމަށެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި މުއިއްޒުގެ ވަޒީރުކަމުގައި މަޝްރޫއުއެއް ހަވާލުކުރި ކުންފުންޏެއް ވެސް ހިމެނެ އެވެ.
މިކަމާ ގުޅިގެން މުއިއްޒުގެ ފަރާތުން, ކެމްޕެއިން މެނޭޖަރު މުހައްމަދު ތޮލާލް ވިދާޅުވީ، 2015 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން މުއިއްޒުގެ އެކައުންޓަށް ޖަމާވެފައިވާ ފައިސާއަކީ އެ އަހަރު ލިބިވަޑައިގެންނެވި ރޯހައުސްއިން ދެ އެޕާޓްމެންޓް ކުއްޔަށް ދޫކޮށްގެން ކުލީގެ ގޮތުގައި ލިބިވަޑައިގަންނަވާ ފައިސާ ކަމަށެވެ. ވަރަށް ޖުމްލަކޮށް ދެއްވި އެ ޖަވާބުގައި ތޮލާލް ވިދާޅުވީ އެކަމުގެ މައުލޫމާތު ބޭންކަށް ވެސް ޑިކްލެއާ ކޮށްފައިވާނެ ކަމަށެވެ. ކުލީގެ ގޮތުގައި ފުރަތަމަ ޑޮލަރުން ފައިސާ ދެއްކި ނަމަވެސް، ފަހުން ފައިސާ ދައްކަމުން ދަނީ އެ އަދަދަށް ޖެހޭ ދިވެހި ފައިސާއިން ކަމަށް ވެސް ވިދާޅުވި އެވެ.
ބްރިޖުގެ ހައިވޭ މަސައްކަތް ކުރި ކުންފުންޏަށް ރޯހައުސް ކުއްޔަށް ދިނީ ކީއްވެތޯ "އަދަދު"އިން ސުވާލު ކުރުމުން ތޮލާލް ވިދާޅުވެފައި ވަނީ ކުއްޔަށް ހިފާނެ މީހަކު ވުމުން ކުއްޔަށް ދިނުމަކީ އެ މީހެއްގެ ހައްގެއް ކަމަށެވެ. ހުރިހާ ކަމެއް ވެސް ކުރައްވާފައި ވާނީ އޮންނަ އުސޫލުގެ ތެރެއިން ކަމަށާއި އެއްވެސް މައްސަލައެއް ފާހަގަވާ ނަމަ ތަހުގީގު ކުރަން އެއްބާރުލުން ދެއްވާނެ ކަމަށް ވެސް ވިދާޅުވި އެވެ.
ބޭރުގެ ކުންފުނިތަކުން މުއިއްޒުގެ އެކައުންޓަށް ފައިސާ ޖަމާވުމުގެ އިތުރުން އޭނާގެ އެކައުންޓަށް 2015 ވަނަ އަހަރު ދިވެހި ވިޔަފާރިވެރިއަކު އެއް މިލިއަން ރުފިޔާ ޖަމާ ކުރިކަން ވެސް "އަދަދު"އިން ވަނީ ހާމަކޮށްފަ އެވެ. މިކަމާ ގުޅިގެން ސުވާލު ކުރުމުން ވެސް ގުޅުވީ ރޯހައުސްއާ އެވެ. ވިދާޅުވީ، އެއީ ރޯހައުސްގެ ޑައުންޕޭމަންޓް ދެއްކުމަށް ދަތިވެގެން ވިޔަފާރިވެރިޔާ އަހުމަދު ސިޔާމް މުހައްމަދު (ސަން ސިޔާމް) ދެއްވި އެހީއެއް ކަމަށެވެ.
ކޮރަޕްޝަން މަނާ ކުރުމުގެ ގާނޫނާ ހިލާފު އަމަލުތަކެއް؟
މުއިއްޒު އޭނާގެ ރޯހައުސްގެ ދެ އެޕާޓްމެންޓް ކުއްޔަށް ދެއްވި ކަމަށް ބުނާ ޗައިނާގެ ކުންފުންޏަކީ އެ ސަރުކާރުން މަޝްރޫއުތަކެއް ހަވާލުކުރި ކުންފުންޏެކެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި ބޮޑުތަކުރުފާނުމަގާއި ސިނަމާލޭ ބްރިޖާއި ހައިވޭގައި ތާރު އެޅުމުގެ މަޝްރޫއު ފާހަގަކޮށްލެވެ އެވެ. އެ މަޝްރޫއުތައް ހަވާލުކުރި އިރު މުއިއްޒު ހުންނެވީ ވެސް ހައުސިން އެންޑް އިންފްރާސްޓްރަޗާ މިނިސްޓަރަކަށެވެ. އެހެންވެ، އޭނާއާއި އެ ކުންފުންޏާ ދެމެދު އަމިއްލަ ހައިސިއްޔަތުން ވިޔަފާރި ކުރާ ނަމަ އެއީ ވަރަށް ބޮޑު މަސްލަހަތު ފުށުއެރުމެކެވެ.
ގާނޫނުއަަސާސީގެ 136 ވަނަ މާއްދާއަކީ ވަޒީރުންގެ މަޖިލީހުގެ މެމްބަރަކު ކޮށްގެން ނުވާނޭ ކަންތައްތައް ބަޔާން ކުރާ މާއްދާ އެވެ. އެ މާއްދާގައިވާ ގޮތުން، ވިޔަފާރިއެއް ހިންގުމާއި، އާމްދަނީއެއް ހޯދުމަށް ފަންނީ މަސައްކަތެއްގައި އުޅުމާއި، އާމްދަނީއެއް ލިބޭފަދަ އެހެން އެއްވެސް މަސައްކަތެއް ވަޒީރަކު ކޮށްގެން ނުވާނެ އެވެ. އެ މާއްދާގައި އާމްދަނީ ލިބޭނެ ފަދަ އެއްވެސް މަސައްކަތެއް ކުރުމަކީ ވަޒީރަކު ކޮށްގެން ނުވާނެ ކަމެއް ކަމަށް ބަޔާންކުރާއިރު، ބައެއް ވަކީލުން ދެކޭ ގޮތުގައި އެ މާނައިގެ ތެރޭގައި ރިއަލްއެސްޓޭޓް ވިޔަފާރި ކުރުން ވެސް ހިމެނޭނެ އެވެ.
titledesc
ވަޒީރެއްގެ ފެންވަރުގެ މަގާމެއްގައި ހުންނަވާ ބޭފުޅަކު އެއްވެސް ބާވަތެއްގެ އަމިއްލަ ވިޔަފާރިއެއް ކުރުން މަނާ ކުރަނީ ހަމައެކަނި ގާނޫނުއަސާސީންނެއް ނޫނެވެ. ކޮރަޕްޝަން ހުއްޓުވުމާއި މަނާ ކުރުމުގެ ގާނޫނުގެ 15 ވަނަ މާއްދާގައި ވެސް އުއްތަމަފަނޑިޔާރާއި، ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ރައީސާއި، ވަޒީރުންނާއި ފަދަ ދައުލަތުގެ މުވައްޒަފުން އެއްވެސް ބާވަތެއްގެ އަމިއްލަ ވިޔަފާރި ކުރުން ވަނީ ކުށެއް ކަމަށް ބަޔާންކޮށްފަ އެވެ.
ދައުލަތުން ކަމަކަށް އެދިގެން އުޅޭ ބިދޭސީއަކާ، ނުވަތަ ސަރުކާރާ ގުޅިގެން ނުވަތަ ބައިވެރިވެގެން އެކި ކަންކަންކުރާ ބިދޭސީއަކާ ގުޅިގެން ދައުލަތުގެ އެފަދަ މަގާމެއްގައި ހުރި މީހަކު ނުވަތަ އެފަދަ މީހެއްގެ އަންބަކު/ފިރިއަކު ވިޔަަސް ވިޔަފާރި ކުރާ ނަމަ އެއީ ކުށެއް ކަމަށާއި އެ ކުށުގެ އަދަބަކީ ގިނަވެގެން ތިން އަހަރު ދުވަހުގެ މުއްދަތަށް ޖަލަށްލުން، ނުވަތަ އަރުވާލުން، ނުވަތަ ގޭގައި ބަންދުކުރުން ކަމަށް އެ މާއްދާގައިވެ އެވެ.
titledesc
ކުރީގެ ރައީސް ޔާމީންގެ ވެރިކަމުގައި ސަން ގްރޫޕުގެ ޗެއާމަން އަދި މީދޫ ދާއިރާގެ މެމްބަރު އަހުމަދު ސިޔާމް މުހައްމަދުކީ އެމަނިކުފާނާ އެންމެ ގާތް އެއް ވިޔަފާރިވެރިޔާ އެވެ. ސިޔާމްގެ އެމްޑީއޭއިން ޕީޕީއެމްއާއެކު ކޯލިޝަން ހަދާފައި އޮތް އިރު، އެ ގާތް ގުޅުމާއެކު ސިޔާމް ވެސް ސަރުކާރާއެކު ވިޔަފާރީގެ އެކި އެއްބަސްވުންތައް ހެއްދެވި އެވެ. ޔާމީންގެ ވެރިކަމުގައި މިނިސްޓަރުކަން ހޯއްދެވީ އެމްޑީއޭއަށް ބަދަލުވެގެންނެވެ.
ކޮރަޕްޝަން ހުއްޓުވުމާއި މަނާ ކުރުމުގެ ގާނޫނުގެ 16 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ގޮތުން، ދައުލަތުން ކަމެއް އެދިގެން އުޅޭ ފަރާތަކުން ނުވަތަ ދައުލަތާ ގުޅިގެން ކަމެއް ކުރަން އުޅޭ ފަރާތަކުން ދައުލަތުގެ މުވައްޒަފަކަށް ހަދިޔާއެއްގެ ގޮތުގައި އެއްޗެއް ދީފި ނަމަ އެކަން އެންޓި ކޮރަޕްޝަން ކޮމިޝަނަށް އަންގައި އެ އެއްޗެއް އެ ކޮމިޝަނާ ހަވާލުކުރަން ޖެހޭނެ އެވެ. އަދި ދައުލަތުން އެފަދަ ކަމަކަށް އެދިގެން އުޅޭ މީހެއްގެ ކިބައިން ދައުލަތުގެ މުވައްޒަފަކު ކަމަކަށް އެދުމަކީ ވެސް ކުށެކެވެ.
އެހެން ނަމަވެސް، މުއިއްޒަށް ސިޔާމްގެ ފަރާތުން އެހީއެއްގެ ގޮތުގައި ލިބިވަޑައިގެންނެވި ކަމަށް ވިދާޅުވާ ފައިސާ ޑިކްލެއާކޮށްފައި އޮތީ މުސާރައިގެ ގޮތުގައި ކަން "އަދަދު"އަށް ވަނީ އެނގިފަ އެވެ. އަދި ގާނޫނުގައި ބުނާ ގޮތަށް ސިޔާމްގެ ފަރާތުން ލިބިވަޑައިގެންނެވި "އެހީ" މުއިއްޒު އޭސީސީއާ ހަވާލުކޮށްފައި ނުވެ އެވެ. އެ ފައިސާއިން ދެއްކެވީ އޭނާ ވިދާޅުވާ ގޮތުން، ރޯހައުސްގެ ޑައުންޕޭމަންޓެވެ.
ރޯހައުސްއަށް ދެއްކީ އެ ފައިސާ ކަމަށް ވިދާޅުވަނީ މިހާރެވެ. ކުރިން ވިދާޅުވެފައި ވަނީ ބައްޕާފުޅު ނިޔާވުމުން ތަރިކައިގެ ގޮތުގައި ލިބިވަޑައިގެންނެވި ފައިސާއިން ބައްލަވައިގަތް ރޯހައުސްއެއް ކަމަށެވެ.
އެވަރުގެ ބޮޑު ހާދިޔާއެއް ދެއްވީ ކީއްވެތޯ އެހުމުން މުއިއްޒުގެ ފަރާތުން ބުނެފައި ވަނީ، އެއީ ވަރަށް ޒާތީ މައުލޫމާތެއް ކަމަށެވެ. އެކަމަކު، އެކަމަށް ވެސް އޭނާ އަދި ޖަވާބު ދެއްވާނެ ކަމަށް ބުނެފައިވެ އެވެ. އެ ފައިސާ މުސާރައިގެ ގޮތުގައި ޑިކްލެއާ ކުރި ސަބަބު އެހުމުން މުއިއްޒުގެ ފަރާތުން އެކަމަށް ޖަވާބެއް ނުލިބެ އެވެ.
