ރާއްޖޭގައި މިހާރު ހަލުވިކަމާ އެކު ހުމާއި ރޯގާ، ފާނަބަސަންދާއި ލޮލު ރޯގާ އަދި ޑެންގީ ވެސް ފެތުރެމުންދާތީ ސަމާލުވުމަށް ހެލްތު ޕްރޮޓެކްޝަން އެޖެންސީ (އެޗްޕީއޭ)އިން އިލްތިމާސްކޮށްފި އެވެ.
އެ ބަލިތަކުގެ އިތުރުން ހަލުވިކަމާ އެކު ހޭންޑް، ފުޓް އެންޑް މައުތު ޑިޒީޒް އާއި ބޭރަށް ހިންގުންވެސް ފެތުރުރެމުންދާ ކަމަށް އެޗްޕީއޭއިން ބުންޏެވެ.
އެ ބަލިތަކުން ރައްކާތެރިކަމުގެ ފިޔަވަޅު އެޅުމަށް އެޗްޕީއޭއިން ވަނީ އިލްތިމާސް ކޮށްފަ އެވެ.
ފާނަބަސަންދު
ފާނަބަސަންދު (ޗިކަން ޕޮކްސް) އަކީ ވައިރަހެއްގެ ސަބަބުން ޖެހޭ ވަރަށް ފަސޭހައިން ގައިން ގަޔަށް އަރާ ބައްޔެކެވެ. މިއީ ހުން އައުމާ އެކު ގައިން ފޮޅުނަގާ، ކޮންމެ އުމުރެއްގެ މީހަކަށްވެސް ޖެހިދާނެ ބައްޔެއް ނަމަވެސް އާންމު ގޮތެއްގައި މި ބަލިޖެހެނީ ކުޑަކުދިންނަށެވެ.
މި ބަލި އާންމުކޮށް ފެތުރެނީ ނޭވާލާ ނިޒާމުގެ ޒަރިއްޔާއިން ބަލި ޖެހިފައިވާ މީހާ ކެއްސާ ކިނބިހި އެޅުމުގެ ސަބަބުން ނޭވާލާ ނިޒާމުގައިވާ ލޮނދި ފަށަލައިގައި ހުންނަ ޖަރާސީމުތައް އެހެން މީހުންގެ ހަށިގަނޑަށް ވާސިލުވުމުންނެވެ.
އަދި މިބަލި ޖެހިފައި ތިބޭ މީހުންގެ ހަމުގައި ހުންނަ ބްލިސްޓާސް (ޕޮކްސް) ތަކުން އަންނަ ދިޔަ އެހެން މީހުންގެ ގައިގައި ޖެހި އެތެރެހަށްޓަށް ވައިރަސް ފޯރުމުންވެސް މިބަލި ޖެހެ އެވެ.
ބަލިން ރައްކާތެރިވުން
- ބަލިޖެހިފައިވާ މީހުންނާ ގައިގޯޅިނުވެ އުޅުން
- ބަލިޖެހިފައިވާ މީހުން އެހެންމީހުންނާއި ވަކިން ގެންގުޅުން
- ބަލިމީހާ ކެއިންބުއިމަށް ބޭނުންކުރާ ތަކެއްޗާއި ނިދާތަން ވަކިން ގެންގުޅުން
- ކެއްސާ ކިނބިހި އަޅާއިރު އަނގަޔާއި ނޭފަތް ނިވާކުރުން
- ގިނަގިނައިން އަތްދޮވުން
ލޮލު ރޯގާ
ލޮލުރޯގާއަކީ ލޮލުގެ ހުދުކަޅީގެ މަތީގައިވާ ތުނި ދުލި ދުޅަވެ، ރަތްވެ ޖަރާސީމު އެޅުމުން ކިޔާއުޅޭ ބައްޔެކެވެ. މިއީވެސް ގައިންގަޔަށް އަރާ ބައްޔެކެވެ. މިއީ ހުރިހާ އުމުރުފުރައެއްގެ މީހުންނަށްވެސް ޖެހިދާނެ ބައްޔެކެވެ.
އަރިދަފުސް ރޯގާއިން ރައްކާތެރިވުމަށް އެޅުން މުހިއްމު ފިޔަވަޅުތައް:
- އަރިދަފުސް ރޯގާޖެހިއްޖެނަމަ ކެއްސާ، ކިބިހި އަޅާއިރު އަގަމަތީގައާއި ނޭފަތުގައ ޓިޝޫއެއް ފަދަ އެއްޗެއް އެޅުން.
- ބޭނުންކޮށްފައިވާ ޓިޝޫފަދަ ތަކެތި ހާމައަށް އެއްލާނުލުން.
- އާއްމު ސާފުތާހިރުކަމަށް، ހާއްސަކޮށް ސައިބޯނިލައިގެން އަތްދޮވުންފަދަ ކަންކަމަށް ސަމާލުކަންދިނުން.
- ރޯގާޖެހި ކެއްސާނަމަ، މީހުން އެއްވެ އުޅޭ ތަންތަނަށް ނުދިއުން، ހާއްސަކޮށް މިފަދަ ތަންތަނަށް ކުޑަކުދިން ނުގެންދިއުން.
- ރޯގާޖެހިފައިވާނަމަ ކުޑަކުދިންނާ ދުރުހެލިވެ އުޅުން.
- ބަލި ޖެހުމުން، ނުރައްކާ ވުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑު މީހުން އިންފްލުއެންޒާއިން ރައްކާތެރިވުމަށް ވެކްސިންޖެހުން.
- ރޯގާ ޖެހި ހުން އަންނަނަމަ ޑޮކްޓަރެއްގެ ލަފާ ހޯދުން.
- ބަލިވެގެން ޑޮކްޓަރަށް ދައްކާއިރު ބަލިމީހާ އާ އެކު ވީހާވެސް މަދުމީހުން ހޮސްޕިޓަލަށް ދިއުން.
- ކޮންމެހެން ހޮސްޕިޓަލަށް ދާންނުޖެހޭ ހާލަތްތަކުގައި ނޫނީ ހޮސްޕިޓަލަށް ނުދިއުން.
