ދިގު ވާހަކަ: ރަންދާ

ދިގު ވާހަކަ: ރަންދާ

އެގާރަ ވަނަ ބަޔާ ގުޅޭ

އަޑު މަޑުވެ ތަނަށް ހިމޭންކަން ވެރިވި އެވެ. ކުއްލިއަކަށް މުޅިތަން ހިމޭންވީ އެވެ. ހީވީ ވާންކޮށް ބާރުކޮށްފައިވާ ރޮއްޖެއް ކަނޑައިލިހެންނެވެ. ވިލާގަނޑުގެ އަސަރު ކެނޑުނީހެންނެވެ. ނަމަވެސް ޖައްވާއި ފަޒާއަށް ވެރިވި ތެތްކަން އެ ގޮތުގައި އޮތީ އެވެ. ހަމްދާނަށް ކުރެވުނީ ހޫނުކަމުގެ ތެތްކަމުގެ އިހުސާސެވެ. އޭނާ އޮތީ ވަރުބަލިވެފަ އެވެ. ހަކަތަ ހުސްވެ ދެމިފަ އެވެ. ތުންފަތް އޫކޮށްލަމުން ދެތިން ފަހަރު ހަށި ފުރައި ނޭވާއެއް ބޭރުކޮށްލި އެވެ. އޭނާގެ އޮމާން މޭމަތީގައި އޮތީ ރަންދާގެ ކަޅު އިސްތަށި ގަނޑެވެ. ރަންދާގެ މޫނުމަތިން ފެވިފައިވާ ޖަންބުކުލައިގެ އަސަރު ދިޔައީ ފަނޑުވަމުންނެވެ. އޭނާގެ ތުންފަތުގައި ދުވަމުން ދަނީ ވިހަ ހިނިތުންވުމެކެވެ. އޭނާގެ ސިކުނޑީގައި ވަނީ މުޅީން ހިޔާލެކެވެ. ކާމިޔާބީއެއްގެ ވަސް ރަންދާގެ ނޭވާތަކުން ދުވަމުން ދިޔަ ކަހަލަ އެވެ.

"ކެޔޮގަނޑު ކަނޑައިލީމާ ގަހުގެ ދެން ބޭނުމެއް ނޯންނާނެޔޭ. އެ ބުނަނީ ކީކޭތަ؟" ހިމޭންކަން ފޫދުއްވާލީ ރަންދާގެ މަޑުމައިތިރި އަޑުންނެވެ.

"ކިހިނެއްވީ؟ ރަން އެކަހަލަ ވާހަކަ ވެސް ދައްކަންތަ؟" ހަމްދާނު ފުން ނޭވާއެއް ބޭރުކޮށްލަމުން ރަންދާގެ އިސްތަށިގަނޑާ ކުޅެލި އެވެ.

"ރައްޓެހިން ވަރަށް ގިނައިން ކިޔާއެއްޗެއް." ރަންދާ ބުނެލި އެވެ.

"ކޮބާ؟" ހަމްދާނު އަހައިލި އެވެ.

"ކެޔޮގަނޑު ކަނޑައިލަން ފުރުސަތު ނުދޭށޭ. ގަހުގެ ބޭނުން ގެއްލޭނޭ." ރަންދާ ނޭނގޭ ކަމަށް ހެދެމުން ބުނެލި އެވެ.

"ރަން އަށް ނޭނގޭތަ އެ ބުނަނީ ކީކޭކަން؟" ހަމްދާނުގެ ތުންފަތުގައި ލާނެތް ހިނިތުންވުމެއް ދުވެލި އެވެ.

"މި ކުރެވުނީ އެ ކަހަލަ ކަމެއްތަ؟" ރަންދާ އަހައިލި އެވެ.

"އަހަރެން ކެނޑީ ކެޔޮގަނޑެއްތަ؟" ހަމްދާނު ހީނލި އެވެ.

"ނޫންތަ؟" ރަންދާ ވެސް ހޭން ފެށީ އެވެ.

"ކަށިކެޔޮތަ؟ ނޫނީ ދޮން ކެޔޮތަ؟ ސައްކެޔޮތަ؟"

"ތިއެއް އެނގޭނީ ކެނޑި މީހަކަށް ދޯ." ރަންދާގެ ކަނާއަތުގެ ހޯލި އިނގިލިތައް މަހައިލީ ހަމްދާނުގެ އިނގިލިތަކުގެ ތެރެއަށެވެ.

"މޮޅު ރަތް ކެޔޮގަނޑެއް. ދޮންވެ ފައްކާވެފައިވާ މަތީ ގިންތީގެ މޮޅު ކެޔޮގަނޑެއް." ހަމްދާނު ތައުރީފުކުރަމުން ދިޔައީ ސީދާ ރަންދާ އަށެވެ.

"ހިނގާ މޫދަށް." ރަންދާ ހިނިތުންވެލި އެވެ.

"ބިލިގާ އޯކޭތަ؟" ހަމްދާނު ހިޔާލެއް ދިނެވެ.

އަނެއްކާ އަނެއް ރޯޅީގެ ވައި އިމާރާތުގެ ވަށައިގެން އަޅުވާލި ކަހަލަ އެވެ. ރާންރާން އަރުވާލުމާއެކު އިމާރާތަށް ގުޑުން ގެންނަމުން ދިޔަ އެވެ. ފަޒާގެ ތެތްކަމާއި ފިނިކަން ދިޔައީ ގަދަވަމުންނެވެ. ރަންދާއަށް ބަލައިލެވުނީ ހަމްދާނަށެވެ. ގުގުރުމާއެކު ވިދައިލާ ކޮންމެ ވިދުން ކަންޏަކާއެކު ރަންދާގެ ހިތުގައި ކުރެހެމުން ދަނީ ބިރުވެރިކަމުގެ މަންޒަރެވެ. ނަމަވެސް ހަމްދާނު ލޭ ހޫނުވަމުން ދަނީ އެވެ. އެންމެ ފަހުން ހަމްދާނު ތެދުވި އެވެ. ރަންދާގެ އަތުގައި ހިފައިގެންނެވެ. އޭނާގެ މިސްރާބުހުރީ ފާހާނާއަށެވެ.

މުޅީން އައު ދުވަހެކެވެ. އުޑުމަތި ސާފު ހޫނު ގަދަ ދުވަހެކެވެ. ހަމްދާނު އިނީ ހުޅުމާލޭ ސެންޓްރަލް ޕާކުގަ އެވެ. އެ ތަނުގައިވާ ގޮނޑީއެއްގައި އިށީނދެލައިގެންނެވެ. އިރުއިރުކޮޅާ އޭނާ ފޯނަށް ބަލައިލަ އެވެ. ކޮންމެވެސް ނަންބަރަކަށް ގުޅައިލަ އެވެ. ނަމަވެސް އެ ފޯނަށް ޖަވާބެއް ނުލިބެ އެވެ. ހަމްދާނުގެ މޫނުމަތީގެ ކުލަވަރު ބަދަލުވަމުން ދިޔަ އެވެ. އޭނާގެ ހާސްކަން އިތުރުވަމުން ދިޔަ އެވެ.

ކުއްލިއަކަށް އޭނާއަށް ފޯނެއް އައެވެ. ހަމްދާން ބަލައިލީ ސްކުރީނުން ފެންނަމުންދާ ނަންބަރަށެވެ. އެއީ އޭނާ ދަންނަ ނަންބަރެއް ނޫނެވެ. އެހެންވެ ނަގަން ނުނަގަން އިނދެ ފޯނު ނެގި އެވެ.

"މި ޝަރޭއޭ." ފޯނު ނެގުމާއެކު ޖަވާބު ލިބުނެވެ.

"އާނ! ހާދަ ދުވަސްކޮށްލައިފަ. ކިހިނެއްވީ؟" ހަމްދާނު ބުނެލި އެވެ.

"މަ ބުނާ ތަނަކަށް ޖައްސައިލަދެވިދާނެތަ؟ ހިނގައިފަތަ؟ ހިނގައިފަ އުޅެންޏާ މަ ހިނގައިދާނަށް ނަގަން. ކޮންތާކު ތި ހުރީ؟" ޝަރުވާނު ބުނެލި އެވެ.

"އަހަރެން ހިނގައިދާނަން. ދާންވީ ތަން ބުނެލާ. އަނެއްކާ ކިހިނެއްވީ؟ މާ އާޖެންޓް ކަމެއް ދިމާވީތަ؟" ހަމްދާނުގެ ނިތަށް ދެތިން ރޫ އެރި އެވެ.

ހަމްދާނުގެ ހިތުގައި ނޭނގޭ ބިރުވެރިކަމެއް ދައުރުކުރަމުން ދިޔަ އެވެ. އޭނާގެ ހިތުގައި ފާޑެއްގެ ވަހުމުތަކެއް އުފެދިގެން ދިޔަ އެވެ. އެ ވަހުމުތަކާއެކު މުޅި މީހާގެ ގައިން ހީނބިހި ނަގައިގަތެވެ. ހަމްދާނު މަޑުމަޑުން ކޮޅަށް ތެދުވި އެވެ. އޭނާ އުޅުނީ ޝަރުވާނު ބުނި ތަނަށް ދާށެވެ. އެއީ ކުރިން އޭނާ މާލޭގައި އުޅުނު ހިސާބުގައި ހުންނަ ކުލީ ކޮޓަރިއެކެވެ. ޝަރުވާނު ދިން ނަންބަރު އޭނާއަށް ދެފަހަރަކު ކިޔައިލެވުނެވެ.

ހަމްދާނުގެ ދެ ފަހަރަކު ފޯނު ރަނގަބީލުވާހެން ހީވި އެވެ. އެހެންވެ އޭނާގެ ސައިކަލުގެ ދުވެލި މަޑުކޮށްލި ނަމަވެސް، ފަހަތުގައި ހުރި ވެހިކަލްތައް ފެނުމުން އޭނާ ގަސްތުކުރީ ބުރިޖުން ފޭބުމަށްފަހު އެ ނަންބަރަށް ގުޅާށެވެ.

"ގުޅައިލަފަ އޮތީމަ؟" ހަމްދާނު ގުޅީ ކުރިން އޭނާއަށް ގުޅި ނަންބަރަށެވެ.

"މީ ނަޒީއޭ. ދެންމެ މާލެ މިއައީ." ވާހަކަ ދެއްކީ އޭނާއަށް ޓަކައި މަރުދެމުން ދިޔަ ނަޒީހާ އެވެ.

"އޯހް. ނުވެސް އަންގައިލާ ދޯ." ހަމްދާނު ބުނެލި އެވެ.

"އާދެވިދާނެތަ؟"

ހަމްދާނުގެ ހިޔާލު ދެ ކަފިވި އެވެ. އޭނާ ދަތުރުފެށީ ޝަރުވާނު ބުނެގެންނެވެ. ނަމަވެސް ނަޒީހާ އެ ދިނީ ދައުވަތެކެވެ. އެ ދައުވަތުގެ ފަހަތުގައި އޮތީ ކޮން ކަމެއްކަން ހަމަ ރަނގަޅަށް ވެސް ހަމްދާނަށް އެނގެ އެވެ. އޭނާއަށް އިސްކުރެވުނީ ދައުވަތުގެ ޖަވާބެވެ. ހަމްދާނު މިސްރާބު ޖެހީ ނަޒީހާގެ ގެއާ ދިމާ އަށެވެ.

ނަޒީހާ ހުރީ ހަމްދާނުގެ އިންތިޒާރުގައި އެޕާޓުމަންޓްގެ ދޮރު ހުޅުވާލައިގެންނެވެ. ހަމަ ހަމްދާން ފެނުމާއެކު އޭނާ ގޮސް ހަމްދާނުގެ ގައިގައި ބައްދާގަތެވެ. ހަމްދާނު ވެސް ނަޒީހާގެ ގައިގައި އޮޅުލައިގަތެވެ. އެހައި ހިސާބުން ދުނިޔޭގެ ކުލަތަކާއި އަޑުތަކަށް ދެމީހުންނަށް ބީރުވި ކަހަލަ އެވެ. މުޅީން އެހެން ދުނިޔެއަށް ދެމީހުން ދަތުރުކުރާން ފެށި އެވެ.

އިރުކޮޅެއް ފަހެވެ. ހަމްދާނު ފާހާނާއިން ނުކުތީ ތުވާލިން ބޮލުގައި ހުރި ފެންތައް ފޮހެމުންނެވެ. އޭނާގެ މޫނުމަތިން ފެންނަމުން ދިޔައީ ތާޒާކަމެވެ. އޭނާ ފާހާނާއިން ނުކުމެ ފުން ނޭވާއެއް ބޭރުކޮށްލި އެވެ. ލާނެތް ގޮތަކަށް ބަލައިލީ ނަޒީހާގެ މޫނަށެވެ. ނަޒީހާ އޮތީ ކުއިލްޓް ދަށަށް ވަދެ ފިލައިގެންނެވެ. ފެންނަނީ ހަމައެކަނި ނަޒީހާގެ މޫނެވެ.

"ފިލަނީތަ ނޫނީ ފޮރުވަނީތަ؟" ހަމްދާނު ލާނެތް ރާގެއްގައި ބުނެލި އެވެ.

"ތި އުޅެނީއެއްނު އިޝްތިހާރު ކޮށްގެން." ނަޒީހާ ފުން ނަޒަރަކުން ބަލައިލީ ހަމްދާނަށެވެ. އޭނާގެ ފައިން ފެށިގެން މޫނަށެވެ.

"ކޮބާ މައްސަލައަކީ؟"

"ނެތް؟ ސަޅީ ހަމަ. އަދިވެސް އަލާ ނުކެނޑެނީ ތޯއްޗެއް." ނަޒީހާ ތުއި ރާގެއްގައި ބުނެލި އެވެ.

"އާނ! ތިން މަހުގެ ހުސްކަން ދޯ." ހަމްދާނު ހީނލި އެވެ.

"މީހަކު ވަރަށް ގުޅާއެބަ. ކާކު މި ގަޑީ." ނަޒީހާ ބުނެލި އެވެ.

"ކާކު؟" ހަމްދާނުގެ ހަރަކާތްތައް އަވަސްވި އެވެ.

ހަމްދާނުގެ އަތުގައި އޮތް ތުވާލި އެއްލީ ނަޒީހާއާ ދިމާ އަށެވެ. އޭނާ އެނދުގައި އިށީނީ ފޯނަށް ބަލަމުންނެވެ. ސްކުރީނު ހުޅުވާލުމަށްފަހު އޭނާ ބަލައިލީ ގުޅީ ކާކުތޯ އެވެ. އެއީ ކުރިން ވެސް ގުޅައިފަ އޮތް ނަންބަރެކެވެ. ހައެއްކަ ފަހަރު އެ ނަންބަރުން ގުޅައިފައި އޮތެވެ.

"ކާކު؟" ހަމްދާނަށް މަޑުމަޑުން ބުނެލެވުނެވެ.

ނަޒީހާއަށް އެ އަޑު އިވުނެވެ. އޭނާގެ ހިތުގައި ވެސް ސުވާލު ތަކެއް އުފެދެން ފެށި އެވެ.

"ނުދަންނަ ނަންބަރެއްތަ؟ އެހާ ވަރަށް ގުޅާނީ މުހިއްމު ކަމެއްގައި ހެން ހީވަނީ،" ނަޒީހާ ތެދުވެ އެނދުގައި އިށީނެވެ. "ގުޅައިބަލަ، އޭރުން އެނގިދާނެއްނު ކާކުކަން."

ހަމްދާނު އަވަސް އަވަހަށް ގުޅައިލި އެވެ. ހަމަ ގުޅައިލުމާއެކު ފޯނު ނެގި އެވެ.

"އަންނަނީއޭ ކިޔައިފަ މިހާރު ކިހާ އިރެއް؟ ގުޅީމަ ފޯނަށް ޖަވާބެއް ވެސް ނުދޭ." އެކޮޅުން އިވުނީ ޝަކުވާތަކެއްގެ އަޑެވެ.

ހަމްދާނަށް އެއީ ކާކުކަން ކަށަވަރުވި އެވެ.

"އޯހް. ދަނިކޮށް ކުޑަ ކަމެއް ދިމާވީ. އެހެންވެ ނުދެވުނީ. އަދިވެސް ދާންހޭތަ؟ ނުނިމޭތަ؟" ހަމްދާނު ބަލައިލީ ނަޒީހާގެ މޫނަށެވެ.

ނަޒީހާ ނިތާއި ބުމައަށް ދެތިން ރޫ އަރުވާލަމުން ކިހިނެއްވީތޯ އެހި އެވެ. ހަމްދާނު ވެސް ދެތިން ވައްތަރު ޖައްސާލި އެވެ. ނަމަވެސް، އެ ހަރާކަތްތަކުގެ މާނައެއް ނަޒީހާއަކަށް ނޭނގުނެވެ. ނުވިސްނުނެވެ.

"ހަނދާން ނެތިފަ މި ހުރީ. މަ މާލެ އަންނަނިކޮށް އެއްކަލަ ޝަރޭ ގުޅައިފަ އައިސްދޭށޭ ބުނި. ކޮންމެ ވެސް އާޖެންޓް ކަމެއްގަ." ހަމްދާނު ބުނެލި އެވެ.

"ޝަރޭ.. އަނެއްކާ؟ ތި ނުވާނެ ސަހަލު ކަމެއް ކަމަކަށް. އެއީ ނުލާހިކު ހިޔަޅު މީހެއް. އަނެއްކާ އަހަރެން މާލެ އައިކަން އޭނާއަށް އެނގިގެން އެކަމުގެ ބަދަލު ހިފައިލާ އަހަރެން ފަލީހަތްކޮށްލެވޭނެ ދޮރެއް ހޯދަނީ ނޫންބާ؟" ނަޒީހާގެ މޫނުމަތިން ފާޅުވީ ފޫހިކަމެވެ.

"ނޭނގެ ކީއްކުރަން ކަމެއް؟ ހިޔަޅުކަން ކުޑައީ ވަކި ކާކު؟" ހަމްދާނު ފުން ނޭވާއެއް ދޫކޮށްލި އެވެ.

"ހަމްދާނު."

"ކިހިނެއް އެކަން އެނގެނީ! މަ މިއީ ހިޔަޅަކަށްވުރެ މަތީ ފެންވަރެއްގެ މީހެއް. އެކަން ފެނިއްޖެއްނު." ހަމްދާނު ހޭންފެށި އެވެ. (ނުނިމޭ)

ފަހުގެ ޚަބަރު

އެޒްޓެކް ލިޔުމެއް 186 އަހަރަށްފަހު މެކްސިކޯއަށް

ސްޕޭނުގެ އިސްތިއުމާރީ ދުވަސްވަރުގެ އެޒްޓެކް ހަޟާރަތުގެ ތާރީޚު ކިޔައިދޭ "ކޯޑެކްސް އަޒްކަޓިޓްލާން" ކުރެހުން، 186 އަހަރަށްފަހު ފަރަންސޭސިވިލާތުން މެކްސިކޯއަށް ގެންގޮސްފިއެވެ. މި ލިޔުން މެކްސިކޯއަށް ދޫކުރީ ދެ ގައުމުގެ ދެމެދުގައި އޮތް ސިޔާސީ ގުޅުމަށް 200 އަހަރު ފުރުން ފާހަގަކުރުމުގެ ގޮތުން، ދެ ގައުމުގެ އާސާރީ ދެ ލިޔުމެއް ވަގުތީގޮތުން ބަދަލުކުރުމަށް ވި އެއްބަސްވުމެއްގެ ދަށުންނެވެ.

ކޮއްކޯފުޅުގެ ފޮތުގައިވާ ތުހުމަތުތައް ގަނޑުވަރުން ދޮގުކޮށްފި

ޕްރިންސަސް ޑަޔާނާގެ ކޮއްކޯފުޅު އާލް ޗާލްސް ސްޕެންސާ ނެރުއްވާ ފޮތެއްގައި، ޑަޔާނާގެ ޖަނާޒާގެ ކުރިން ރަސްގެފާނު ޗާލްސް ދެއްކެވި ކަމަށް ބުނާ ވާހަކަތަކެއް ބަކިންހަމް ޕެލެސްއިން ދޮގުކޮށްފިއެވެ. ގަނޑުވަރުން ނެރުނު ބަޔާނުގައި ބުނެފައިވަނީ އާއިލާގެ މީހަކު ވަކިވުމުން ލިބޭ ހިތާމައިގެ ސަބަބުން ކަންކަން ހަނދާން ހުންނަ ގޮތަށް ބަދަލު އަތުވެދާނެ ކަމަށް ރަސްގެފާނު ގަބޫލުފުޅު ކުރައްވާ ކަމަށެވެ.

މީދަލުގެ ސިކުނޑީގެ ތެރޭގައި އިންސާނުންގެ ސެލް ހިމަނައިފި

އެމެރިކާގެ ސައިންސްވެރިން މީދަލުގެ ސިކުނޑީގައި އިންސާނުންގެ ސެލްތައް އަށަގަންނުވައިގެން ކާމިޔާބު ތަހުލީލެއް ކޮށްފިއެވެ. މި ދިރާސާގެ މައިގަނޑު ބޭނުމަކީ އިންސާނުންނަށް މެދުވެރިވާ ނަފްސާނީ އަދި ސިކުނޑީގެ ބަލިތައް ދެނެގަނެ، އެފަދަ ބަލިތަކަށް ފަރުވާ ހޯދުމަށް ކުރާ މަސައްކަތްތައް އިތުރަށް ހަރުދަނާކުރުމެވެ.

އެޑް ދިފާއުކުރަން ނުކުތީ ކޮންސެޓް ބާއްވާ ތަނުގެ ޔަހޫދީ ވެރިޔާ

ފަލަސްތީނަށް ތާއީދުކުރާ ރެޕް ލަވަކިޔުންތެރިޔާ މެކްލްމޯ، އެޑް ޝީރަންގެ ކޮންސަޓުން ވަކިކުރުމާ ގުޅިގެން އަމާޒުވި ފާޑުކިޔުންތަކާ އެކު، ސްޓޭޑިއަމްގެ ވެރިޔާ ރޮބަޓް ކްރާފްޓް ވަނީ ޝީރަންގެ ދިފާއުގައި ވާހަކަދައްކާފައެވެ. ކްރާފްޓް ހާމަކުރި ގޮތުގައި ޝީރަން ވަނީ ފަލަސްތީނު ހިމެނޭ ސަރަހައްދަށް އިންސާނީ އެހީގެ ގޮތުގައި ދެ މިލިއަން ޑޮލަރު ހަދިޔާކުރުމަށް އެދިފައެވެ. މީގެ އިތުރުން، މެކްލްމޯ ވަކިކުރީ އޭނާ ނަފުރަތު އުފައްދާ ވާހަކަދައްކާތީ ކަމަށާއި، ޝީރަން އަކީ އެ ސަރަހައްދުގެ ސުލްހައަށް މަސައްކަތްކުރާ ފަރާތެއްކަން ކްރާފްޓް ފާހަގަކުރިއެވެ.

މެކްލްމޯ ވަކިކުރުމުން އެހެން ފަންނާނުން ޓުއާ ބޮއިކޮޓްކޮށްފި

ފަލަސްތީނަށް ތާއީދުކޮށް ވާހަކަދެއްކުމުން ރެޕް ލަވަކިޔުންތެރިޔާ މެކްލްމޯ، އެޑް ޝީރަންގެ ޓުއާ އިން ވަކިކުރުމާ ގުޅިގެން އެ ދަތުރުގައި ބައިވެރިވާ އެހެން ހުރިހާ ފަންނާނުން ޓުއާ ބޮއިކޮޓްކޮށްފިއެވެ. މީގެ ތެރޭގައި ފިނިއަސް އާއި ލޫކަސް ގްރަހަމް ފަދަ މަޝްހޫރު ފަންނާނުން ހިމެނޭއިރު، އެ ފަރާތްތަކުން ބުނެފައިވަނީ މިއީ ހައްގު ބަސް ބުނާ ފަންނާނުންގެ އަޑު ކަނޑުވާލުމާ ދެކޮޅަށް ނިންމި ނިންމުމެއް ކަމަށެވެ.

ޖަޕާނުގައި 100 އަހަރުން މަތީގެ މީހުންގެ އަދަދު އެއްލައްކައަށް

ޖަޕާނުގައި އުމުރުން 100 އަހަރުން މަތީގެ މީހުންގެ އަދަދު ފުރަތަމަ ފަހަރަށް އެއްލައްކައަށް ވުރެ މައްޗަށް އަރާފައިވާއިރު، މީގެ ތެރޭގައި ގިނައީ އަންހެނުންނެވެ. މިގޮތަށް އުމުރު ދިގުވުމުގެ މައިގަނޑު ސަބަބުތަކަކީ އެ ގައުމުގެ މީހުންގެ ދުޅަހެޔޮ ކެއުމުގެ އާދަތަކާއި ހަރަކާތްތެރި ދިރިއުޅުމެވެ. ނަމަވެސް، އާބާދީ މުސްކުޅިވަމުންދާތީ އިޖުތިމާއީ ރައްކާތެރިކަމުގެ ނިޒާމު ދެމެހެއްޓުމުގައި ޖަޕާނަށް ވަނީ ގޮންޖެހުންތަކާ ކުރިމަތިލާން ޖެހިފައެވެ.

ސިންގަޕޫރު މީހުން ހަޔާތުގެ ފަހު 11 އަހަރު ހޭދަކުރަނީ ބަލިހާލުގައި

ދުނިޔޭގެ އެންމެ ދިގު އުމުރެއް އޮންނަ ގައުމުގެ ގޮތުގައި ސިންގަޕޫރު ފާހަގަވި ނަމަވެސް، އެ ގައުމުގެ ރައްޔިތުން ހަޔާތުގެ ފަހު 11 އަހަރު ހޭދަކުރަނީ ބަލިހާލުގައި ކަމަށް އާ ދިރާސާއަކުން ދައްކައިފިއެވެ. ސިންގަޕޫރުގެ ހަރުދަނާ ސިއްހީ ނިޒާމުގެ ސަބަބުން އެވްރެޖް އުމުރު 85 އަހަރަށް ވުރެ މަތިވެފައިވާއިރު، ދުޅަހެޔޮ ސިއްހަތެއްގައި ހުންނަ އުމުރާއި މަރުވާ އުމުރާ ދެމެދު އޮންނަ ފަރަގު ނުވަތަ "މޯބިޑިޓީ ގެޕް" ވަނީ ކުރިއަށްވުރެ ބޮޑުވެފައެވެ.

Newsletter

Get the latest news delivered straight to your inbox