ދިވެހިބަސް އުވިދިއުމުގެ މަގަށް ދަނީ އިއްތިފާގަކުން ނޫނެވެ. އެއީ ވަރަށް ބޮޑަށް ރޭވިގެން، ބަސް ބާކީކުރަމުންދާތީ ދިމާވާ ކަމެކެވެ. މިއީ އިސްތިއުމާރީ ބާރުތަކުން އަމަލުކުރާ އާންމު އުސޫލެކެވެ. އެމީހުން ފުރަތަމަ ބާރު ފޯރުވަނީ ބިމަށާއި ގުދުރަތީ ވަސީލަތްތަކަށެވެ. އޭގެ ފަހުން މަސައްކަތްތެރިކަމުގެ ދާއިރާއަށް ނުފޫޒު ފޯރުވައި، އެންމެ ފަހުން ބަސް ނައްތާލުމަށް މަސައްކަތް ކުރެއެވެ.

މިއަދު އަހަރެމެންގެ ތެރޭގައި ދެކެވޭ ވާހަކަތަކަށް ބަލާލަމާ ހިނގާށެވެ. އާ ޖީލުގެ ކުދިންނަށް ދިވެހިބަސް ނޭނގޭ ކަމަށާއި، އެހެންކަމުން އިސްލާމް ފަދަ މާއްދާތައް ވެސް އިނގިރޭސިބަހުން ކިޔަވައިދޭން ޖެހޭ ކަމަށް ބުނެވެއެވެ. މިއީ ހަގީގަތުގައި އޮޅިފައިވާ ހޭލުންތެރިކަމެކެވެ. މިފަދަ ވާހަކަތައް ދައްކާ މީހުން އެ އިއުތިރާފުވަނީ އިސްތިއުމާރީ ތައުލީމީ ނިޒާމުގެ ސަބަބުން ކުރިމަތިވި ނާކާމިޔާބީއަށެވެ. އެކަން ރަނގަޅު ކުރުމުގެ ބަދަލުގައި އަހަރެމެން މިވަނީ އެކަމަށް އަމާންދީފައެވެ.

ބަހެއްގެ ކުރިއެރުމަށް ބޭނުންވާ ވަސީލަތްތައް ހަނިކޮށް، ސައިންޓިފިކް އަދި އިލްމީ ލަފުޒުތައް އުފެއްދުމަށް ހުރަސްއަޅައި، ވަޒީފާގެ ބާޒާރުގައި އިނގިރޭސިބަހަށް އިސްކަންދިނުމަށްފަހު، ދިވެހިބަހަކީ ބަލިކަށި އެއްޗެއް ކަމަށް ބުނުމަކީ އިސްތިއުމާރީ ވިސްނުމުގެ އަސާސީ ސިފައެވެ. އިނގިރޭސިބަހަކީ ހަމައެކަނި މުއާމަލާތް ކުރާ ބަހެއް ނޫނެވެ. އެއީ އިސްތިއުމާރީ ބާރުގެ ހަތިޔާރެކެވެ. އެ ބަސް ދުނިޔޭގައި ބާރުގަދަވީ އޭގެ މޮޅުކަމަކުން ނޫނެވެ. އެއީ އިނގިރޭސިވިލާތާއި އެމެރިކާގެ އިސްތިއުމާރީ ބާރުގެ ދަށުން ބިމާއި، މަސައްކަތްތެރިންނާއި، އިންސާނުންގެ ވިސްނުން އަޅުވެތިކުރުމުގެ ނަތީޖާއެވެ.

އިނގިރޭސިބަހުން ތައުލީމު ދިނުމަކީ ފިކުރީ ގޮތުން އެހެން ބަޔަކަށް ބަރޯސާވުން އިތުރުކުރާ ކަމެކެވެ. އިސްތިއުމާރީ ނިޒާމަކީ ހަމައެކަނި މުދަލާ ފައިސާ ފޭރިގަންނަ އެއްޗެއް ނޫނެވެ. އެއީ އިލްމު އުފައްދާ ގޮތްވެސް ކޮންޓްރޯލްކުރާ ނިޒާމެކެވެ. ހުރިހާ މާއްދާއެއް އިނގިރޭސިން ކިޔަވައިދިނުމުން ދަރިވަރުންގެ ސިކުނޑިއަށް ވަންނަނީ އިލްމު އަންނަނީ ހުޅަނގުން ކަމަށާއި، ބުއްދިވެރިކަމަކީ އިނގިރޭސިން ވާހަކަދެއްކުން ކަމަށެވެ. އަދި ދިވެހިބަހަކީ ހަމައެކަނި އާދައިގެ ކަންކަމަށް އޮތް ބަހެއް ކަމަށް ގަބޫލުކުރެވެއެވެ. މިއީ ނަފްސާނީ ގޮތުން އަޅުވެތިވުމެވެ.

ދަރިވަރުން ދިވެހިބަހަށް ބަލިކަށިވުމަކީ އެކުދިންގެ ކުށެއް ނޫނެވެ. އެއީ މުޅި ނިޒާމުގެ މައްސަލައެކެވެ. ބަހުގެ އިލްމީ ކުރިއެރުމަށް ދައުލަތުން ކުރާ ހޭދަ ކުޑަވުމާއި، ޓެކްނިކަލް ލަފުޒުތައް މުއްސަނދި ނުކުރުމުގެ ސަބަބުން ދިމާވާ ކަމެކެވެ. އިގްތިސާދީ ގޮތުން ދިވެހިބަސް އެއްފަރާތްކުރުމަށްފަހު، އެ ބަސް ބަލިކަށިވީމާ ދޫކޮށްލަން ބުނުމަކީ މަސައްކަތްތެރިޔާ ބަނޑަށް ޖެއްސުމަށްފަހު އޭނާގެ އުފެއްދުންތެރިކަން ދަށްވުމުން މަލާމާތްކުރުން ފަދަ ކަމެކެވެ.

ދިވެހި ބަހުން ހުރިހާ މާއްދާއެއް އަލުން ކިޔަވައި ދޭން ފަށަން ޖެހެއެވެ. އެކަން ވެގެންދާނީ އިސްތިއުމާރީ ނުފޫޒުތަކާ ދެކޮޅަށް ކުރެވޭ އަމަލީ މަސައްކަތެކަށެވެ. މިނިވަންކަމުގެ އަސްލު ގުޅިފައިވަނީ އަމިއްލަ ބަހުން ވިސްނައި، ބަހުސްކޮށް، ސައިންސާއި ހިސާބުގެ އިލްމުތައް ކުރިއެރުވުމާއެވެ. ސައިންސާއި ދީނީ އިލްމުތައް މާދަރީ ބަހުން އުނގަންނައިދިނުމުން، އަމިއްލަ ނަފްސަށް އޮންނަ އިތުބާރު ބޮޑުވެ، ބޭރުގެ ބަސްބަހަށް ބަރޯސާވުން ނިމުމަކަށް އަންނާނެއެވެ. މީގެ ސަބަބުން އިލްމަކީ ދިރިއުޅުމާ ލާމެހިފައިވާ އެއްޗަކަށް ވެ، އާދައިގެ އާއިލާތަކުގެ ދަރިންނަށް ތައުލީމުގެ ފުރުސަތުތައް ހަމަހަމަކަމާއެކު ފަހިވެގެންދާނެއެވެ.

މިއީ އިނގިރޭސި ބަހާ ދެކޮޅުވުމެއް ނޫން ނަމަވެސް، އެ ބަހުގެ މައްޗަށް އޮންނަ އިސްތިއުމާރީ ބަރޯސާވުން ކުޑަކުރުމަށް ކުރެވޭ މިނިވަންކަމުގެ ޖިހާދެކެވެ. ބަހަކީ ވަކި ބައެއްގެ ބާރުވެރިކަން ދެމެހެއްޓުމަށް ބޭނުންކުރާ ވަސީލަތެކެވެ. ތައުލީމު ހަމައެކަނި އިނގިރޭސި ބަހުން ދޭނަމަ، އާދައިގެ މަސައްކަތްތެރިންގެ ދަރިން އިލްމުން މަހުރޫމުވެ، މަތީ ފަންތީގެ މީހުންގެ ބާރު ގަދަވެއެވެ. އޭރުން އާންމުން ތަމްރީނުވަނީ އަމިއްލައަށް އިލްމު އުފައްދާ ބައެއްގެ ގޮތުގައެއް ނޫނެވެ. އިނގިރޭސި ބަސް އޮންނަންވާނީ އުނގެނުމަށް ބޭނުންކުރާ ވަސީލަތެއްގެ ގޮތުގައެވެ.

އިސްލާމީ ތައުލީމު އިނގިރޭސި ބަހުން އުނގަންނައިދިނުމަކީ ފިކުރީ ގޮތުން ބީރައްޓެހިވުމެކެވެ. އިސްލާމް ދީން އުފެދުނީ އިނގިރޭސި ބަހަކުން ނޫނެވެ. ތާރީޚީ ގޮތުން އިސްލާމްދީން ކުރިއެރީ އަރަބިބަހުންނެވެ. އެ ދީން ކުރިއެރީ އޮކްސްފޯޑް ނުވަތަ ހާވާޑްގެ ތެރެއަކުން ނޫނެވެ. އެހެންކަމުން، ދީނީ ތައުލީމު އިނގިރޭސި ބަހަށް ބަދަލުކުރުމަކީ ޒަމާނީވުމެއް ނޫނެވެ. އެއީ ހުޅަނގުގެ ފިކުރީ އޮނިގަނޑުތަކަށް ބޯލެނބުމެވެ. އިސްތިއުމާރީ ބަސްތަކުގެ ތެރެއިން ދީނަށް އަހުލުވެރިކުރާ ކަމަށް ބުނުމަކީ ހަގީގަތެއް ނެތް ދައުވާއެކެވެ.

އިނގިރޭސި ބަހުގެ ތާރީޚަށް ބަލާއިރު، މިއަދު މި ބޭނުންކުރާ ޒަމާނީ އިނގިރޭސި ބަހަށް ވީ އެންމެ 300 ނުވަތަ 400 ވަރަކަށް އަހަރެވެ. މި ބަހަކީ ދުނިޔޭގެ ބަހަކަށް ވެގެންދިޔައީ އިނގިރޭސިންގެ އިސްތިއުމާރީ ފުޅާވުމާއި އެމެރިކާގެ ބާރުވެރިކަމާ ގުޅިގެންނެވެ. އެހެންކަމުން، އިނގިރޭސި ބަހަކީ ގުދުރަތީ ގޮތުން އިސްކަން ލިބިފައިވާ ބަހެއް ނޫން ނަމަވެސް، އެއީ ސިޔާސީ ގޮތުންނާއި މަޖުބޫރުން ފެތުރިފައިވާ ބަހެކެވެ.

އަސްލު ސުވާލަކީ ދިވެހިންނަކީ އަމިއްލައަށް އާ އިލްމުތައް އުފައްދާނެ ބައެއްތޯ ނުވަތަ ބޭރުގެ ފިކުރުތަކަށް ބަރޯސާވާނެ ބައެއްތޯ އުފެދޭ ސުވާލެވެ. އިސްތިއުމާރީ ނުފޫޒުތަކާ ދެކޮޅު ނަޒަރިއްޔާއަކުން ބަލާއިރު، މީގެ ޖަވާބު ވަރަށް ސާފެވެ. ބަޔަކު އެމީހުންގެ މާދަރީ ބަހުން ފިކުރުކޮށް ވިސްނުން ބިނާނުކުރާނަމަ، އެ ބަޔަކަށް ހަގީގީ މިނިވަންކަމެއް ނުލިބޭނެއެވެ.

އިނގިރޭސި ބަހަކީ ހަމައެކަނި މުއާމަލާތް ކުރުމަށް ބޭނުންކުރާ ވަސީލަތަކަށް ހަދަންޖެހެއެވެ. އެއީ އަހަރެމެންގެ ވިސްނުމުގެ މައްޗަށް ބާރުފޯރުވާ ސާހިބު ބަހަކަށް ވެގެންނުވާނެއެވެ. އަމިއްލަ ބަހުން ހިސާބު ހަދައި، ވަށައިގެންވާ މާހައުލާއި ސައިންޓިފިކް ބަސްތަކާއި ގުޅުވައިގެން އުގެނި، ވަކާލާތުކޮށް، ފިކުރީ ބަހުސްތައް ނުކުރެވޭ ބަޔަކަށް މިނިވަންކަން ދެމެހެއްޓުމަކީ މުސްތަހީލު ކަމެކެވެ. މިއީ ހަމައެކަނި މާޒީ ހަނދާކުރަން ދައްކާ ވާހަކައެއް ނޫނެވެ. މިނިވަންކަން ހޯދުމަށް ކުރެވޭ މަސައްކަތެކެވެ. އިނގިރޭސި ބަހަށް ބާރުއަޅާ މީހުންނަކީ އިސްތިއުމާރީ ފިކުރުތައް ފުރިހަމަކުރުމަށް މަގުފަހިކޮށްދޭ ބައެކެވެ.