ޔޫކޭގެ ކަނޑުގެ ސަރަހައްދުން މުޅިންހެން ހުސްވެފައިވާ ބްލޫފިން ޓޫނާ (ނޫ އުރަހަ ކަންނެލި) ވަރަށް ގިނަ އަދަދަކަށް އަލުން ފެންނަން ފަށައިފި އެވެ.
މި ބޮޑެތި މަސްތައް އަލުން ފެންނަން ފެށުމަކީ، ދުނިޔޭގެ ޖަންގަލިތަކާއި ދިރުންތައް ހިމާޔަތްކުރާ ޖަމިއްޔާ، ޑަބްލިއުޑަބްލިއުއެފް އިން ނެރުނު އާ ރިޕޯޓެއްގައި ފާހަގަކޮށްފައިވާ ކުރިއެރުންތަކުގެ ތެރެއިން އެއް ކަމެވެ. އެ ޖަމިއްޔާއިން ބުނާ ގޮތުގައި މިއީ ތިމާވެށި ހިމާޔަތްކުރުމަށް ކުރާ މަސައްކަތުން ނަތީޖާ ނެރެވިދާނެކަމުގެ ހެއްކެކެވެ.
އެހެންނަމަވެސް، "ލިވިން ޕްލެނެޓް ރިޕޯޓް 2026" އިން ދައްކާ ގޮތުގައި 1970 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން މިހާތަނަށް ދުނިޔޭގެ އެކި ކަންކޮޅުތަކުގައި މޮނިޓާ ކުރަމުންދާ ދިރުންތަކުގެ އާބާދީ ވަނީ އެވްރެޖްކޮށް 73 އިންސައްތަ ދަށަށް ގޮސްފަ އެވެ.
ތިމާވެށި ހިމާޔަތްކުރާ އެ ޖަމިއްޔާއިން ބުނި ގޮތުގައި ގުދުރަތީ ދިރުންތައް އަދިވެސް ދަނީ ވަރަށް ބާރަށް މަދުވަމުންނެވެ. އެހެންނަމަވެސް، މި ރިޕޯޓަކީ އުންމީދީ މެސެޖެއް ދޭ ރިޕޯޓެއްގެ ގޮތުގައި އެ ޖަމިއްޔާއިން ސިފަކުރެ އެވެ.
ޔޫކޭގެ ޑަބްލިއުޑަބްލިއުއެފްގެ ޗީފް ސައިންޓިފިކް އެޑްވައިޒަރު މައިކް ބެރެޓް ވިދާޅުވީ، ކަންކަން އިސްލާހުކުރުމުގެ ވަގުތު އަދި ފާއިތުނުވާ ކަމަށެވެ.
އިނގިރޭސިވިލާތަކީ މީގެ ކުރިން ގިނަ އަދަދަކަށް ކަންނެލީގެ މަސްވެރިކަން ކުރި ގައުމެކެވެ. ނަމަވެސް، ކަންނެއްޔާއި އެ މަސްތައް ކައިއުޅޭ ކުދި މަސްތައް މިންވަރަށް ވުރެ އިތުރަށް ބޭނުމުގެ ސަބަބުން، 1960 ގެ އަހަރުތަކާ ހަމައަށް އައިއިރު އެ ސަރަހައްދުން އެ މަސްތައް ވަނީ މުޅިންހެން ހުސްވެފަ އެވެ.
މި މަސްތަކުގެ އާބާދީ އަލުން އިތުރުވާން ފެށީ ބައިނަލްއަގުވާމީ ފެންވަރުގައި ކުރެވުނު ގިނަ މަސައްކަތްތަކެއްގެ ސަބަބުން ކަމަށް ރިޕޯޓުގައި ބުނެފައިވެ އެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި މަސް ބޭނޭނެ މިންވަރު (ކޯޓާ) މަދުކުރުމާއި، ބޭނޭނެ މަހުގެ ސައިޒު ކަނޑައެޅުމާއި، މަސް އަލާވާ ސަރަހައްދުތައް ހިމާޔަތްކުރުން ހިމެނެ އެވެ.
ޑަބްލިއުޑަބްލިއުއެފްގެ ރިޕޯޓުގައި ދުނިޔޭގެ އެހެން ސަރަހައްދުތަކުން ފެނުނު ކުރިއެރުންތަކަށް ވެސް އަލިއަޅުވާލާފައިވެ އެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި މިނިވަންކަމާއެކު އުޅޭ މިނިކާވަގުގެ އާބާދީ 70 އިންސައްތައަށް ވުރެ އިތުރުވުން ހިމެނެ އެވެ. އެގޮތުން 2010 ވަނަ އަހަރު 3،200 ގައި ހުރި މިނިކާވަގުގެ އަދަދު 2025 ވަނަ އަހަރާ ހަމައަށް އައިއިރު ވަނީ 5،700 އަށް އިތުރުވެފަ އެވެ.
ވަކިވަކި ދިރުންތަކަށް ބައެއް ކުރިއެރުންތައް ލިބުނު ނަމަވެސް، ގުދުރަތީ ދިރުންތަކުގެ ޖުމްލަ ހާލަތު އަދިވެސް އޮތީ ވަރަށް ނުރައްކާތެރި ފައްތަރެއްގަ އެވެ.
