ކްރިމިނަލް ކޯޓުގައި ހިނގަމުންދާ މައްސަލަތަކާއި، އެ ކޯޓުގެ ހުރުމަތަކީ އިހަށް ދުވަހާ ޖެހެންދެން މުޅިން ވަކިން އޮތް ދޭއްޗެކެވެ. އެހެން އެކަން އޮއްވައި ވަކި މައްސަލައަކާ ޖެހުމުން އެކަތި އަނެކެތީގެ ތެރެއަށް ވެއްދީ ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ނެރުއްވި، ނަންބަރެއް ވެސް ނެތް ކޯޓު އަމުރަކުންނެވެ. ކޯޓުން އެ ނެރުއްވީ ތަންފީޒު ކުރެވެން ވެސް ނެތް އަމުރެކެވެ.
ބައްލަވާށެވެ. އެ އަމުރު ރައްދުވާ ފަރާތެއް އަމުރުގައި ސީދާ ކަނޑައެޅިފައި ނެތެވެ. އެ އަމުރުގައި ބަޔާންވެފައިވާ ކަންކަން މަނާކުރެވިފައި އޮތީ ދުނިޔޭގައި ދިރިއުޅޭ އިންސާނުން ހިމެނޭހެން، ބަސްމޮށެ އުޅުމުގެ ގާބިލުކަން ލިބިގެންވާ ހުރިހައި ހައިވާނުންނަށެވެ. ދިރިހުރި ފުރާނައެއް ނަމަ އެ އަމުރުން ބަނދެވެ އެވެ. 'އަދަދު' ނޫހުން ދެއްކި ޑޮކިއުމަންޓްރީގައި ދައްކާފައިވާ އެއްވެސް ވާހަކައެއް ސީދާ ގޮތުން ވިޔަސް ނުސީދާ ގޮތުން ވިޔަސް ދައްކައިފި ފުރާނައަކަށް އެކުރެވޭ ކަމަކީ ކޯޓުގެ ހުރުމަތް ކަނޑާލުމޯލަ އެވެ.
މިހާރު މިއޮތްގޮތުން ނަމަ އިނގިރޭސި ދައުލަތުގެ ގާނޫނު ހަދާ މަޖިލީހުގައި މި މައްސަލައަށް ބަހުސެއް ކޮށްފިނަމަ އެ މެންބަރުން ކްރިމިނަލް ކޯޓަށް ހާޒިރުކުރާނެ އެވެ. ބައިނަލްއަގުވާމީ ޖަމިއްޔާއަކުން މިކަމުގައި ބަޔާނެއް ނެރެފިނަމަ އެބަޔަކު ވެސް ކުށްވެރިވާނެ އެވެ. އ.ދ. ގެ ގުނަވަނަކަށް ވިޔަސް 'އައިޝާ' ޑޮކިއުމަންޓްރީގެ ވާހަކަ ދައްކައިގެން ނުވާނެ އެވެ. ފުރިހަމަ ނުވާ ތަހުގީގެއްގެ މައްޗަށް މިހާރު ކްރިމިނަލް ކޯޓަށް ހުށަހެޅިފައި އެއޮތް ގަޒުފުގެ މައްސަލަ ބަލައި ނިމެންދެން ދުނިޔެ ހިންގާންވާނީ ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ އަމުރާ އެއްގޮތަށޭ ވިދާޅުވާ ކަހަލަ އެވެ.
ތެދެކެވެ. ކޯޓަކީ ހުރުމަތް ހައްގު ތަނެކެވެ. ދައުލަތުގެ އަނެއް ދެ ބާރުން ކުރާ ކަންކަމާ ގުޅިގެން އުފެދޭ ހުސޫމާތުތައް ގޮސް ހުއްޓެނީ ކޯޓުގެ ހުރުމަތްތެރިވެގެންވާ ދޮރުކޮޅުމަތީގަ އެވެ. އަދުލަކަސް އިންސާފަކަސް، ރައްޔިތަކަށް ހައްގު ވެގެންވާ އެފަދަ ކޮންމެ އެއްޗެއް ލިބެން ހުރީ އެތަނުންނެވެ. އެތަނުން ދެއްވި މިންވަރަކީ އަދުލާއި އިންސާފުގެ ތަރާދަށް ހަމަ މިންވަރު ކަމަށް ރައްޔިތުން އެއްބަސްވާނީ އެތަނުގެ ހުރުމަތްތެރިކަން ބޮޑުކަމުންނެވެ. އެހެންވީމާ ކޯޓުގެ ހުރުމަތް ދެމެހެއްޓުމަކީ މުހިންމު ކަމެކެވެ.
މި ހަގީގަތް ފުރަތަމަ ދަންނާންވާނީ ކޯޓުތަކުންނެވެ. ކޯޓުގެ ހުރުމަތް ކޯޓުގެ އިމުން ބޭރުކޮށް މަގު ހިނގާ މީހުންގެ ފައިން އެރޭ ހިސާބުގައި ބޭއްވީމައި، މި ޒަމާނުގައި މިއުޅޭ ހަލަނި ކުދިން އެޔަކު ފައިން ނުލަޑައެއް ނުތިބޭނެ އެވެ. މުޅި ރާއްޖޭގެ ކުޑައެއް ބޮޑެއް ނެތި ހުރިހައި ރައްޔިތުން ދައްކަމުން ގެންދިޔަ ވާހަކައެއް ދެއްކުން ހުއްޓާލުމަށް އަމުރުކޮށް، އެ ވާހަކަ ދެއްކުމަކީ ކޯޓުގެ ހުރުމަތް ކަނޑާލުން ކަމަށް ހެދީމާ އެއީ ކޯޓުގެ ހުރުމަތް ނީލަމަށް ލުމެވެ. 'ތިކަލިޔަސް ކަނޑިއިން ހެވޭ، ނިކަމެތި އަޅާ ފުށުންނެއް މިކަމެއް ނުހުއްޓޭނެޔޭ' ކިޔަމުން ކިހައި ބަޔަކު މި ސަކަރާތެއްގައި މެކިގަންނާނެތޯ އެވެ.
މިއީ މި ރާއްޖޭގައި އަލަށް ވީ ކަމެއް ވެސް ނޫނެވެ. ސުޕްރީމް ކޯޓުން ދެހާސް ފަނަރަ ވަނަ އަހަރު ނެރުއްވި އަމުރުތަކަށް ބައްލަވާށެވެ. ހުރުމަތޭ ގޮވާވަރަކަށް އެއަށް ފައިން އަރާ މީހުންގެ އަދަދު ވީ ގިނަ އެވެ. އެކަހަލަ އަމުރުތަކުގެ ދަށުން އެތައް ވަކީލަކު ސަސްޕެންޑުވެ، އެތައް ބަޔަކު ކުށްވެރިވެ އެ ސަކަރާތެއް ނިމުނުއިރު ކޯޓުގެ ހުރުމަތް ވެއްޔާ މޮޑެވި ނިމިއްޖެ އެވެ. އޭގެ ފަހުން ކޯޓުން އެކަހަލަ ސަކަރާތެއް ނުޖައްސަވަ އެވެ. ބައެއް ފަހަރު ކޯޓުގެ ގަދަރަށްޓަކައި ފަނޑިޔާރަކު ހިކި އިންޒާރެއް ދެއްވިޔަސް ނާ.. ތިޔަހެނަކުން ކަމެއް ކޮށްފައެއް ނެތެވެ.
ކްރިމިނަލް ކޯޓުން އެ ނެރުއްވި އަމުރަކީ އަޅުގަނޑުމެން މި ދަންނަ ޒާތުގެ ގެގް އޯޑަރ އެއްގެ ޝަރުތު ފުރިހަމަވާ އަމުރެއް ވެސް ނޫނެވެ. އެ އަމުރުން ރައްކާތެރިކުރަނީ ކޯޓުގެ ނިޔާގެ އިންސާފުވެރިކަމެއް ނޫނެވެ. ގެގް އޯޑަރ އެއް ނެރެނީ އެފަދަ އަމުރެއް ނުނެރެފިނަމަ އެ މައްސަލައިގެ ނިޔާ ކަނޑައެޅޭއިރު ނިކުމެދާނޭ ބޭއިންސާފެއް ދުރުކުރުމަށްޓަކަ އެވެ. އެކަން ކަށަވަރުކުރުމަށް އެ އަމުރުގައި ހިމަނުއްވާފައި ވަނީ ކޮން ކަމެއްތޯ އެވެ. އެޔެއް ސާފެއް ނޫނެވެ. މިހާރު ނެރުއްވާފައި އޮތް އަމުރުން ފަރުވާއެއް ލިބޭނަމަ ލިބޭނީ ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ ހިތްޕުޅަށެވެ. ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ އޮފީހުގައި ނޫސްވެރިޔަކު އެކަމާ ސުވާލު ކުރެއްވީމާ މޫނުފުޅަށް ވީގޮތް ފެނުނީމާ ވެސް އެފަދަ ފަރުވާއަކަށް އެމަނިކުފާނު އިންތިހާއަށް ބޭނުންފުޅުވެފައި ހުންނެވިކަން މާ ބޮޑަށް ވެސް ސާފުވެއްޖެ އެވެ.
އަޅުގަނޑަށް ފެންނަނީ ކްރިމިނަލް ކޯޓުން އަލުން މިކަމާ ވިސްނަވާށެވެ. ކޮންމެ ފަސް އަހަރަކުން ބަދަލުވާ ސަރުކާރެއް ރުއްސުމުގައި ކޯޓުން ދައުރެއް އަދާކޮށްފިކަމަށް ފެންނަ ކޮންމެ ފަހަރަކު ޝަރުއީ ދާއިރާއަށް މީހުން ހަޖޫޖަހަން ފަށަ އެވެ. އެކަން ހުއްޓުވުމަށް ނެރޭ އަމުރެއްގެ އެއްކޮޅުގައި ކޯޓުގެ ހުރުމަތް އެލުވައި ހަވަރަށް ދިއްކުރީމާ ކޯޓުގެ ހުރުމަތް ވެއްޔާ އެ މޮޑެލެވެނީ ކޯޓުގެ އިސްނެންގެވުމުގަ އެވެ. އައްސަވާށެވެ. ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ވިޔަސް، އަދި ދައުލަތުގެ މަގާމެއްގައި ހުރި އެހެން މީހެއްގެ ވިޔަސް އަބުރުފުޅުގެ އައްޑަނައަކަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓު ވާންޖެހޭ ހަމަ އެއްވެސް ސަބަބެއް ނެތެވެ. ކްރިމިނަލް ކޯޓަށް ހުށަހެޅިފައި އޮތް މައްސަލައެއް އިންސާފުވެރިކަމާއެކު ބަލައި، އެ މައްސަލައިގައި ނިޔާ ކަނޑައެޅުއްވީމާ ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ ދައުރު ނިމުނީ އެވެ.
