ސެލްގެ ވިހައިން ގޮހޮރުގެ ކެންސަރު ފެތުރުން ހުއްޓުވައިދޭ

Feb 3, 2026, 1:31 AM
ސެލްގެ ވިހައިން ގޮހޮރުގެ ކެންސަރު ފެތުރުން ހުއްޓުވައިދޭ

ކެންސަރަށް ފަރުވާ ކުރުމަށް ކުރިމަގުގައި ކުރަން ހުރި މަސައްކަތްތަކަށް އެކަށީގެންވާ އީޖާބީ ނުފޫޒެއް ފޯރުވާނެ ކަމަށް ބެލެވޭ ހަޔަވީ ނިޒާމެއް (ބަޔޮލޮޖިކަލް މެކޭނިޒަމެއް)، އިއްތިފާގަކުން ދެނެގަނެވިއްޖެ ކަމަށް ސައެންސްވެރިން ބުނެފިއެވެ. ސްވިޑަންގެ އުމެއާ ޔުނިވަސިޓީގެ ސައެންސްވެރިން ބުނާ ގޮތުގައި ކޮލެރާ ފެތުރުމަށް މަގުފަހިކުރުވާ ބެކްޓީރިއާއަކުން އުފައްދާ މޮލޮކިއުލެއްގައި، ކެންސަރާ ދެކޮޅަށް މަސައްކަތް ކުރާ ތާސީރެއް އެކުލެވޭކަން މިހާރު ވަނީ ފާހަގަކުރެވިފައެވެ.

ސައެންސްވެރިން ބުނާ ގޮތުގައި މި ބެކްޓީރިއާގައި އެކުލެވޭ ވިހައަކީ ހަޖަމުކުރުމުގެ ނިޒާމުގައި އުފެދޭ ޓިއުމަރުތައް އާލާވުން ލަސްކޮށްދޭ އެއްޗެކެވެ. އަދި އެ ވިހައިން ޓިއުމަރު ސެލްތަކަށް ގެއްލުންދޭ އިރު، ޓިއުމަރުގެ ކައިރީގައި ހުންނަ ދުޅަހެޔޮ ސެލްތަކަށް ފާހަގަކުރެވޭ ވަރުގެ ގެއްލުމެއް ނުލިބޭކަމަށް ވެސް ސައެންސްވެރިން ބުނެއެވެ.

"މި ވިހަ މާއްދާ ކުރާ ހަމައެކަނި ކަމަކީ ސީދާ ކެންސަރު ސެލްތައް މަރައިލުމެއް ނޫން. އޭގެ އިތުރުން ޓިއަމަރުގެ މާހައުލު ވެސް މުޅިން ބަދަލުކޮށްލާ. އޭގެ ސަބަބުން ދުޅަހެޔޮ ސެލްތަކަށް އެއްވެސް ގެއްލުމެއް ނުދީ، ސީދާ ޓިއުމަރާ ދެކޮޅަށް މަސައްކަތް ކުރުމަށް ދިފާއީ ނިޒާމަށް ވަރަށް ބޮޑު އެހީއަކަށްވޭ،" އުމެއާ ޔުނިވަސިޓީގެ ޕްރޮފެސަރު ސުން ނިޔުންޓް ވާއި ވިދާޅުވިއެވެ.

Advertisement

ބޮޑު ގޮހޮރާއި ފުރަގަސްފަރާތަށް ޖެހޭ ކެންސަރު (Colorectal cancer) އަކީ ކެންސަރުގެ ބާވަތްތަކުގެ ތެރެއިން ދެ ވަނަ އަށް އެންމެ ގިނަ މީހުން މަރުވާ ކެންސަރުގެ ބާވަތެވެ. މި ބާވަތުގެ ކެންސަރަށް ފަރުވާ ކުރުމުގައި ބޭނުންކުރާ އާންމު ވަސީލަތްތަކަކީ، އޮޕަރޭޝަން ކޮށްގެން ކެންސަރު ސެލްތައް ނެގުމާއި، ރޭޑިއޭޝަން އާއި ކީމޯތެރަޕީއެވެ.

މި ފަރުވާތަކަކީ ކެންސަރު ޖެހިފައިވާ މީހާގެ ފުރާނަ ސަލާމަތް ކުރެވޭ ފަރުވާތަކެއް ނަމަވެސް، މިއީ ވަރަށް ގިނަ ސައިޑް އިފެކްޓްތައް އެކުލެވޭ ފަރުވާތަކެވެ. އެހެންކަމުން، ހަށިގަނޑުގައި ހުންނަ ދުޅަހެޔޮ ސެލްތަކަށް ގެއްލުމެއް ނުލިބޭ ގޮތަށް، ކެންސަރު ސެލްތައް މަރައިލެވޭނެ، މިހާރަށް ވުރެ މުޖައްރިބު ފަރުވާއެއް ހޯދުމަށް ސައެންސްވެރިން މަސައްކަތް ކުރަމުން އަންނަތާ އަހަރުތަކެއް ވެއްޖެއެވެ.

ބެކްޓީރިއާގައި އުފައްދާ ވިހައިން ކެންސަރު ސެލްތައް މަރައިލާކަން ސައެންސްވެރިންނަށް ފާހަގަކުރެވުނީ، ކޮލެރާ ޖައްސާ ބެކްޓީރިއާ، ވައިބްރޯ ކޮލެރާ (Vibrio cholerae)އާ ބެހޭ ގޮތުން ލެބޯޓެރީގައި ކުރި ތަހުލީލުތަކަކުންނެވެ. މި ބާވަތުގެ ބެކްޓީރިއާއިން އުފައްދާ މާކްއޭ (MakA) ކިޔާ ވިހަ މާއްދާއާ ބެހޭ ގޮތުން މީދާ ބޭނުންކޮށްގެން ލެބޯޓެރީގައި ކުރި އަޖުމަބެލުމުގެ މަސައްކަތުން އެނގުނީ، މި ވިހައިގެ ސަބަބުން ޓިއުމަރު ސެލްތައް އާލާވުން ލަސްވާ ކަމެވެ.

މި ވިހަ މީދަލުގެ ހަށިގަނޑަށް ފޮނުވުމުން، ހަށިގަނޑު ދުޅަވުމުގެ ބަދަލުގައި މި ވިހަތައް ޖަމާވަމުން ދިޔައީ މީދަލުގެ ހަށިގަނޑުގައި އުފެދިފައި ހުރި ޓިއުމަރު ޓިޝޫތަކުގެ ވަށައިގެންނެވެ. އެކަމުގެ ސަބަބުން ކެންސަރު ސެލްތައް އިތުރަށް އާލާވެ ފެތުރުން ހުއްޓުވައި، ހަށިގަނޑުގެ ދިފާއީ ނިޒާމު އިތުރަށް ވަރުގަދަވެގެން ދިޔައެވެ.

މީގެ ކުރީގެ ދިރާސާތަކުން ފާހަގަކުރެވިފައިވަނީ ބެކްޓީރިއާތަކުން އުފައްދާ ވިހަ މޮލިކިއުލްތަކަކީ ކޮންމެވެސް ބައްޔެއް ފެތުރުމަށް އެހީވެދޭ އެއްޗެއްގެ ގޮތުގައެވެ. އެހެން ނަމަވެސް، ސައެންސްވެރިން މިހާރު ބުނާ ގޮތުގައި، ކެންސަރާ ދެކޮޅަށް ފަރުވާ ކުރުމަށް ކުރިމަގުގައި ބޭނުންކުރާ ވަސީލަތެއްގެ ގޮތުގައި މި ބާވަތުގެ ވިހަ ބޭނުންކުރެވިދާނެއެވެ.

މި ވިހަ މާއްދާތައް ޖަމާވަނީ، ކެންސަރު ޖެހިފައިވާ ހަށިގަނޑުގައި ހުންނަ ޓިއުމަރުގެ ޓިޝޫތަކަށެވެ. އެއަށް ފަހުގައި އެ ޓިޝޫތަކުގައި ހުންނަ ޓިއުމަރު ސެލްތައް ނުކުޅެދޭ ސެލްތަކަކަށް ހަދައިލައެވެ. މިހެންވުމުން، ޓިއުމަރު ސެލްތަކުގައިވާ އިތުރުވުމުގެ ނުވަތަ އާލާވުމުގެ ގާބިލުކަން ނެތިގެންދެއެވެ. ހަމަ އެއާއެކު، މި ވިހައިގެ ސަބަބުން ޓިއުމަރުގައިވާ ސެލްތަކުގެ މާހައުލަށް އަންނަ ބަދަލާ ގުޅިގެން، މެކްރޯފެގަސް އާއި ނިއުޓްރޯފިލްސް ފަދަ ދިފާއީ ސެލްތައް އިތުރުވެގެންދެއެވެ. ނަތީޖާއަކަށް ވަނީ، ޓިއުމަރު ހެދި ބޮޑުވުމަށް ހުރަސް އެޅެއެވެ.

ކޮމެންޓް

ފަހުގެ ޚަބަރު

އުމުރުން 70 އަށް ދުޅަހެޔޮކޮށް ދިއުމަށް ސައިންސްވެރިން އިރުޝާދު

އުމުރުން 30 ގެ އަހަރުތަކަކީ ހަށިގަނޑަށް ބަދަލުތައް އަންނަ ދުވަސްވަރަކަށް ވުމުން، މި އުމުރުގައި ކަސްރަތުކުރުމާއި ނިދުމުގެ އާދަތައް ރަނގަޅުކުރުމަކީ އުމުރުން ދުވަސްވާއިރު ދުޅަހެޔޮކަންމަތީ ހުރުމަށް އެޅޭ މުހިންމު ފިޔަވަޅެކެވެ. މީގެ އިތުރުން، އަނގަޔާއި ދަތްތަކުގެ ސިއްހަތަށް ސަމާލުކަން ދިނުމާއި ނުރަނގަޅު އާދަތަކާ ދުރުހެލިވުމަކީ މުސްކުޅިވުމުން ކުރިމަތިވާ ބަލިތަކުން ރައްކާތެރިކޮށްދީ އުމުރު ދިގުކޮށްދޭނެ ކަންކަމެވެ.

ޖީޓީއޭ 6 ރެކޯޑް މާކްސްއަކާއެކު ނެރެފި

ތޭރަ އަހަރުގެ ދިގު އިންތިޒާރަކަށްފަހު ނެރުނު ޖީޓީއޭ 6 އަށް ރެކޯޑް މާކްސްއެއް ލިބި، ގޭމިން ދާއިރާއަށް އިންގިލާބީ ބަދަލެއް ގެނުވައިފިއެވެ. މި ގޭމުގެ ގްރެފިކްސް އާއި ވާހަކަ ކިޔައިދޭ ގޮތް ފުރިހަމަވުމުގެ އިތުރުން، މިއީ މި ސިލްސިލާގައި އަންހެން ކެރެކްޓަރަކަށް މައިގަނޑު ދައުރެއް ދިން ފުރަތަމަ ފަހަރެވެ.

މަސް ނުކައިވެސް ހަށިގަނޑަށް ބޭނުންވާ ދަގަނޑު ހޯދިދާނެ!

މަހުގެ ބާވަތްތަކުގެ އިތުރުން ފަތްޕިލާވެއްޔާއި ގޮވާމުގެ ބާވަތްތަކުން ވެސް ހަށިގަނޑަށް ބޭނުންވާ ދަގަނޑުގެ މާއްދާ ހޯދިދާނެކަން ސިއްހީ މާހިރުން ފާހަގަކުރެއެވެ. މިގޮތުން ކާނާ ތައްޔާރުކުރާ ގޮތަށް ބަދަލު ގެނައުމާއި، ވިޓަމިން ސީ އެކުލެވޭ ތަކެއްޗާއެކު ކެއުމަކީ ގަސްގަހާގެހިން ލިބޭ ދަގަނޑު ހަށިގަނޑަށް ދަމައިގަންނަ މިންވަރު އިތުރުކޮށްދޭނެ ކަންކަމެވެ.

އާ ޖޭމްސް ބޮންޑަކަށް ރޮބަޓް ޕެޓިންސަން

ޖޭމްސް ބޮންޑުގެ ރޯލު ކުޅޭނެ އާ އެކްޓަރަކަށް އިނގިރޭސި އެކްޓަރު ރޮބަޓް ޕެޓިންސަން ހަމަޖައްސައި، 2028 ވަނަ އަހަރު ރިލީޒްކުރާ ބޮންޑު ސިލްސިލާގެ 26 ވަނަ ފިލްމު ޑެނިސް ވިލެނޫވް ޑައިރެކްޓްކުރާ ގޮތަށް އެމެޒޯން އެމްޖީއެމް އިން ވަނީ އިއުލާންކޮށްފައެވެ. މި ރޯލު ލިބުމަކީ ބޮޑު ޝަރަފެއް ކަމަށް ޕެޓިންސަން ބުނެފައިވާއިރު، މިއީ ޑެނިއަލް ކްރެއިގަށް ފަހު މި މަޝްހޫރު ޖާސޫސީ ރޯލުން ފެންނާނެ ހަތްވަނަ އެކްޓަރެވެ.

އަނދިރީގައި ފެންވެރުން ނިދި އައުން ފަސޭހަވޭތަ؟

ނިދުމުގެ ކުރިން އަނދިރީގައި ފެންވެރުމަކީ ހަށިގަނޑުން މެލަޓޯނިން އުފައްދައިދީ، ސިކުނޑި ހަމަޖައްސައިދީ އަވަހަށް ނިދި އައުމަށް އެހީތެރިވެދޭ ކަމެއް ކަމަށް ސިއްހީ މާހިރުން ބުނެއެވެ. މިގޮތަށް ފެންވެރުމުން ހަށިގަނޑުގެ ފިނިހޫނުމިން ދަށްވެ، ދުވަހުގެ ސްޓްރެސް ކުޑަކޮށްދީ ނަފްސާނީ ގޮތުން އަރާމު ލިބިގެންދެއެވެ. ނަމަވެސް މިއީ ނިދުމުގެ ބޮޑެތި ބަލިތަކަށް އޮތް ދާއިމީ ހައްލެއް ނޫންކަމަށް މާހިރުން ފާހަގަކުރެއެވެ.

ޕްރޮސްޓޭޓް ކެންސަރަށް ގަވާއިދުން ސްކްރީން ކުރަން ބުނެފި

ޕްރޮސްޓޭޓް ކެންސަރު ޖެހޭ މިންވަރު އިތުރުވަމުންދާތީ، އެމެރިކަން ކެންސަރ ސޮސައިޓީން ވަނީ އުމުރުން 50 އަހަރާއި 69 އަހަރާ ދެމެދުގެ ފިރިހެނުން ގަވާއިދުން ސްކްރީން ކުރުމަށް އާ އިރުޝާދުތަކެއް ނެރެފައެވެ. މި ބަދަލުގެ ދަށުން ބަލީގެ ނުރައްކާ ބޮޑު މީހުން އުމުރުން 45 އަހަރުން ފެށިގެން ކޮންމެ އަހަރަކު ޓެސްޓުކުރަން ލަފާދީފައިވާއިރު، މީގެ މަގުސަދަކީ ބަލި ކުރީކޮޅު ދެނެގަނެ މަރުވާ މިންވަރު މަދުކުރުމެވެ.

ޓޭލާ ސުވިފްޓަކީ ފޭކު ސަޕޯޓަރެއް ކަމަށް ކުޅުންތެރިން ބުނެފި

ނިއުޔޯކް ނިކްސްގެ ބައެއް ކުޅުންތެރިން ޓޭލާ ސުވިފްޓަކީ ދެއްކުންތެރިކަމަށް މެޗުތަކަށް އަންނަ "ފޭކު" ސަޕޯޓަރެއް ކަމަށް ބުނުމުން، އެ ޓީމުން އޭނާގެ ދިފާއުގައި ވާހަކަދައްކައިފިއެވެ. ޓީމުގެ ތަރުޖަމާނު ވަނީ ސުވިފްޓަކީ ގިނަ ދުވަސްތަކެއް ވަންދެން ޓީމަށް ސަޕޯޓްކުރާ ވަފާތެރިއެއްކަން ފާހަގަކޮށް، ކުޅުންތެރިންގެ ވާހަކަތައް ދޮގުކޮށްފައެވެ.

Newsletter

Get the latest news delivered straight to your inbox