ފުއްޕާމޭގެ ކެންސަރު ހިމާޔަތްކޮށްދޭ ފާރަވެރިޔާ ދެނެގަނެވިއްޖެ

Jan 27, 2026, 2:15 AM
ފުއްޕާމޭގެ ކެންސަރު ހިމާޔަތްކޮށްދޭ ފާރަވެރިޔާ ދެނެގަނެވިއްޖެ

ފުއްޕާމޭގެ ކެންސަރުގެ ބައެއް ބާވަތުގެ ސެލްތަކަކީ، ބޭހަށް ނުގުޑާ ސެލްތަކެއް ކަން ސައެންސްވެރިންނަށް ފާހަގަކުރެވިފައިވާތާ އަހަރުތަކެއް ވެއްޖެއެވެ. ކިތަންމެ ބޭހެއް ދިނަސް، ކޮންމެވެސް ގޮތަކުން އެ ބޭހުން ރެކިގަނެގެން ކެންސަރު ސެލްތައް އިތުރަށް އާލާވެ ހަށިގަނޑަށް ފެތުރިގަނެއެވެ. ސައެންސްވެރިންނަށް ގަބޫލުކުރެވުނީ ފުއްޕާމޭގެ ކެންސަރު ސެލްތަކުގެ ތެރެއިން ބައެއް ބާވަތުގެ ސެލްތަކަށް ހިމާޔަތްދީ ރައްކާތެރިކޮށް ފާރަވެރިޔަކު ހަށިގަނޑުގައި އުޅޭނެ ކަމެވެ.

ސައެންސް އެޑްވާންސަސް ކިޔާ ޖާނަލްގައި ދާދި ފަހުން ޝާއިއުކޮށްފައިވާ ދިރާސާ ރިޕޯޓްގައި ބުނެފައިވާ ގޮތުން ކެންސަރު ސެލްތައް ބޭހަށް ނުގުޑާ ފަދަ ރައްކާތެރިކަމެއް ލިބެނީ، އީޖީއެފްއާރް (epidermal growth factor receptor) ކިޔާ ޖީނަކަށް އަންނަ ވިރާސީ ބަދަލުތަކެއްގެ ފަހުންނެވެ. އީޖީއެފްއާރް ޖީނަށް އެ ބަދަލުތައް އައުމާއެކު، އިތުރަށް ހެދި ބޮޑުވެ ކޮންޓްރޯލް ނުކުރެވޭ މިންވަރަށް ހަށިގަނޑުގެ ތެރެއަށް ފެތުރިގަނެއެވެ.

މުޅި ދުނިޔޭގެ ނިސްބަތުން ބަލާއިރު ވެސް، ފުއްޕާމޭގެ ކެންސަރަކީ، ކެންސަރުގެ ތަފާތު ބާވަތްތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެ ގިނަ މީހުން މަރުވާ ކެންސަރުގެ ބާވަތެވެ. ސައެންސްވެރިން ބުނާ ގޮތުގައި ފުއްޕާމޭގެ ކެންސަރުގެ ބާވަތެއް ކަމަށްވާ އެޑީނޯކާސިނޯމާ (adenocarcinoma) ޖެހޭ 40-60 އިންސައްތަ މީހުންގެ ހަށިގަނޑުން އީޖީއެފްއާރް ޖީނަށް ބަދަލު އައިސްފައިވެއެވެ.

Advertisement

މިބާވަތުގެ ކެންސަރަށް ފަރުވާ ކުރުމަށް ބޭނުންކުރާ ބޭސްތަކުން، ބަލީގެ ކުރީކޮޅުގައި ކޮންމެވެސް ވަރެއްގެ އީޖާބީ ސިފަތަކެއް ފެނެއެވެ. ނަމަވެސް ދުވަސްކޮޅަކުން ފެންނަނީ، ކެންސަރު ސެލްތައް އަލުން ދިރިގަނެ މުޅި ހަށިގަނޑަށް ފެތުރެން ފަށާ މަންޒަރެވެ. އެހެންކަމުން، އީޖީއެފްއާރް ޖީނަށް އަންނަ ވިރާސީ ބަދަލުގެ ތެރެއިން އުފަންވާ އުނި އަދި ވިހަ ޕްރޮޓީންތައް ހަށިގަނޑުގެ ތެރެއަށް އެހާ ފަސޭހައިން ހޭނިގަންނަ ގޮތަކާ މެދު ސައެންސްވެރިންގެ މެދުގައި ވަނީ ސުވާލު އުފެދިފައެވެ.

ވިރާސީ ބަދަލުތަކުން އުފަންވާ އުނި ޕްރޮޓީންތަކަށް، ކެންސަރުގެ ބޭހުން ގެއްލުމެއް ނުލިބޭ ގޮތަށް ހިމާޔަތްކޮށްދެނީ ކޮން އެއްޗެއްކަން ދެނެގަތުމަށް ސައެންސްވެރިން ވަނީ 21000 އަށް ވުރެ ގިނަ ޖީން ދިރާސާކޮށް ތަހުލީލުކޮށްފައެވެ. ސައެންސްވެރިންނަށް ފާހަގަކުރެވުނު ގޮތުގައި ކެންސަރު ސެލްތައް، އެ ސެލްތަކުގެ ވަށައިގެންވާ ސަރަހައްދަށް، ހަކަތައިގެ ގޮތުގައި ސެލްތަކުން ބޭނުންކުރާ މޮލިކިއުލްއެއް ކަމަށްވާ (adenosine triphosphate) އޭޓީޕީ މޮލިކިއުލްތައް ފަތުރައިލައެވެ.

ކެންސަރު ސެލްތަކުގެ ވަށައިގެން އޭޓީޕީ މޮލިކިއުލްތައް ބޮނޑިވުމަށް ފަހު، އެ މޮލިކިއުލްތައް ކުރާ ކަމަކީ، (P2Y2) ކިޔާ ރިސެޕްޓާތައް ހަރަކާތްތެރިކުރުވައެވެ. އެއާއެކު، ވިރާސީ ބަދަލުތައް އައިސްފައިވާ އީޖީއެފްއާރް ޖީންގެ ވަށައިގެން (integrin β1) ކިޔާ ޕްރޮޓީނެއް ވަޒަންވެރި ކުރުވުމުން، އެޖީން ދިފާއުކޮށްދޭ ފާރެއްގެ ގޮތުގައި އެ ޕްރޮޓީންތައް އެތުރިގަނެއެވެ.

ވިރާސީ ބަދަލުތައް އައިސްފައިވާ އީޖީއެފްއާރް ޖީންގެ ވަށައިގެން މި ދިފާއީ ފާރު ލެވުމާއެކު، ޖީނުން އުފެއްދި އުނި އަދި ވިހަ ޕްރޮޓީންތައް، ސެލްގައިވާ ރިސައިކަލްކުރާ މަރުކަޒާ ހަމައަށް ވާސިލުވުމަށް ހުރަސްއެޅެއެވެ. އާންމު ގޮތެއްގައި ހަށިގަނޑުގައި އުފެދޭ އުނި ނުވަތަ އައިބު ހުންނަ ޕްރޮޓީންތައް ހަލާކުވެ ނެތިގެން ދާނީ، ސެލްގެ އެތެރޭގައިވާ ރިސައިކަލްކުރާ މަރުކަޒަށް ވަނުމުންނެވެ.

އެހެންކަމުން، އީޖީއެފްއާރް ޖީން އިން އުފެއްދި އުނި އަދި ވިހަ ޕްރޮޓީންތަކަށް އެއްވެސް ގެއްލުމެއް ނުލިބި، ހަރަކާތްތެރިކަމާ އެކު ހަށިގަނޑުގައި އާލާވެ ކެންސަރު ސެލްތައް ހެދި ބޮޑުވުމަށް އެހީއަކަށް ވެއެވެ.

ސައެންސްވެރިން ބުނާ ގޮތުގައި ކެންސަރު ސެލްއަށް އަންނަ މި ބަދަލުތައް ދެނެގަނެވުނީ ފުއްޕާމޭގެ ކެންސަރު ޖެހިފައިވާ 29 މީހެއްގެ ފުއްޕާމޭގެ ޓިޝޫތައް ތަހުލީލުކޮށްގެންނެވެ. މި ތަހުލީލުތަކުން އެނގުނު ގޮތުގައި އެ 29 މީހުންގެ ހަށިގަނޑުގައި ވެސް، ޓިއުމަރުގެ ވަށައިގެންވާ ސަރަހައްދުގައި (P2Y2) ކިޔާ ރިސެޕްޓާތަކާއި (integrin β1) ކިޔާ ޕްރޮޓީންތައް، ވަރަށް ގިނަ އަދަދަކަށް ޖަމާވެފައި ހުއްޓެވެ.

މި ހޯދުންތަކުން އެނގުނު ގޮތުގައި ޓިއުމަރުގެ ވަށައިގެން ޖަމާވެފައި ހުންނަ (P2Y2) ކިޔާ ރިސެޕްޓާތައް ތަތްވެފައި ހުންނަނީ ސެލްތަކުގެ ބޭރު ފަށަލައިގައެވެ. ސެލްތަކުގެ ބޭރުގައި މި ރިސެޕްޓާތައް ހުރުމަކީ، ބޭހުގެ ޒަރީއާއިން އެއަށް ހަމަލާ ދޭން ފަސޭހަވާނެ ކަމެކެވެ.

މި ދިރާސާއަށް ފަހު ސައެންސްވެރިން ބުނާ ގޮތުގައި ކެންސަރު ސެލްތަކުގެ ވަށައިގެން ލެވޭ މި ދިފާއީ ފާރު ބިމާ ހަމަކޮށްލެވިއްޖެ ނަމަ، ކެންސަރު ދަތުރުކުރާ މަގު މުޅިން ބަންދުކޮށްލެވޭނެއެވެ.

ކޮމެންޓް

ފަހުގެ ޚަބަރު

އުމުރުން 70 އަށް ދުޅަހެޔޮކޮށް ދިއުމަށް ސައިންސްވެރިން އިރުޝާދު

އުމުރުން 30 ގެ އަހަރުތަކަކީ ހަށިގަނޑަށް ބަދަލުތައް އަންނަ ދުވަސްވަރަކަށް ވުމުން، މި އުމުރުގައި ކަސްރަތުކުރުމާއި ނިދުމުގެ އާދަތައް ރަނގަޅުކުރުމަކީ އުމުރުން ދުވަސްވާއިރު ދުޅަހެޔޮކަންމަތީ ހުރުމަށް އެޅޭ މުހިންމު ފިޔަވަޅެކެވެ. މީގެ އިތުރުން، އަނގަޔާއި ދަތްތަކުގެ ސިއްހަތަށް ސަމާލުކަން ދިނުމާއި ނުރަނގަޅު އާދަތަކާ ދުރުހެލިވުމަކީ މުސްކުޅިވުމުން ކުރިމަތިވާ ބަލިތަކުން ރައްކާތެރިކޮށްދީ އުމުރު ދިގުކޮށްދޭނެ ކަންކަމެވެ.

ޖީޓީއޭ 6 ރެކޯޑް މާކްސްއަކާއެކު ނެރެފި

ތޭރަ އަހަރުގެ ދިގު އިންތިޒާރަކަށްފަހު ނެރުނު ޖީޓީއޭ 6 އަށް ރެކޯޑް މާކްސްއެއް ލިބި، ގޭމިން ދާއިރާއަށް އިންގިލާބީ ބަދަލެއް ގެނުވައިފިއެވެ. މި ގޭމުގެ ގްރެފިކްސް އާއި ވާހަކަ ކިޔައިދޭ ގޮތް ފުރިހަމަވުމުގެ އިތުރުން، މިއީ މި ސިލްސިލާގައި އަންހެން ކެރެކްޓަރަކަށް މައިގަނޑު ދައުރެއް ދިން ފުރަތަމަ ފަހަރެވެ.

މަސް ނުކައިވެސް ހަށިގަނޑަށް ބޭނުންވާ ދަގަނޑު ހޯދިދާނެ!

މަހުގެ ބާވަތްތަކުގެ އިތުރުން ފަތްޕިލާވެއްޔާއި ގޮވާމުގެ ބާވަތްތަކުން ވެސް ހަށިގަނޑަށް ބޭނުންވާ ދަގަނޑުގެ މާއްދާ ހޯދިދާނެކަން ސިއްހީ މާހިރުން ފާހަގަކުރެއެވެ. މިގޮތުން ކާނާ ތައްޔާރުކުރާ ގޮތަށް ބަދަލު ގެނައުމާއި، ވިޓަމިން ސީ އެކުލެވޭ ތަކެއްޗާއެކު ކެއުމަކީ ގަސްގަހާގެހިން ލިބޭ ދަގަނޑު ހަށިގަނޑަށް ދަމައިގަންނަ މިންވަރު އިތުރުކޮށްދޭނެ ކަންކަމެވެ.

އާ ޖޭމްސް ބޮންޑަކަށް ރޮބަޓް ޕެޓިންސަން

ޖޭމްސް ބޮންޑުގެ ރޯލު ކުޅޭނެ އާ އެކްޓަރަކަށް އިނގިރޭސި އެކްޓަރު ރޮބަޓް ޕެޓިންސަން ހަމަޖައްސައި، 2028 ވަނަ އަހަރު ރިލީޒްކުރާ ބޮންޑު ސިލްސިލާގެ 26 ވަނަ ފިލްމު ޑެނިސް ވިލެނޫވް ޑައިރެކްޓްކުރާ ގޮތަށް އެމެޒޯން އެމްޖީއެމް އިން ވަނީ އިއުލާންކޮށްފައެވެ. މި ރޯލު ލިބުމަކީ ބޮޑު ޝަރަފެއް ކަމަށް ޕެޓިންސަން ބުނެފައިވާއިރު، މިއީ ޑެނިއަލް ކްރެއިގަށް ފަހު މި މަޝްހޫރު ޖާސޫސީ ރޯލުން ފެންނާނެ ހަތްވަނަ އެކްޓަރެވެ.

އަނދިރީގައި ފެންވެރުން ނިދި އައުން ފަސޭހަވޭތަ؟

ނިދުމުގެ ކުރިން އަނދިރީގައި ފެންވެރުމަކީ ހަށިގަނޑުން މެލަޓޯނިން އުފައްދައިދީ، ސިކުނޑި ހަމަޖައްސައިދީ އަވަހަށް ނިދި އައުމަށް އެހީތެރިވެދޭ ކަމެއް ކަމަށް ސިއްހީ މާހިރުން ބުނެއެވެ. މިގޮތަށް ފެންވެރުމުން ހަށިގަނޑުގެ ފިނިހޫނުމިން ދަށްވެ، ދުވަހުގެ ސްޓްރެސް ކުޑަކޮށްދީ ނަފްސާނީ ގޮތުން އަރާމު ލިބިގެންދެއެވެ. ނަމަވެސް މިއީ ނިދުމުގެ ބޮޑެތި ބަލިތަކަށް އޮތް ދާއިމީ ހައްލެއް ނޫންކަމަށް މާހިރުން ފާހަގަކުރެއެވެ.

ޕްރޮސްޓޭޓް ކެންސަރަށް ގަވާއިދުން ސްކްރީން ކުރަން ބުނެފި

ޕްރޮސްޓޭޓް ކެންސަރު ޖެހޭ މިންވަރު އިތުރުވަމުންދާތީ، އެމެރިކަން ކެންސަރ ސޮސައިޓީން ވަނީ އުމުރުން 50 އަހަރާއި 69 އަހަރާ ދެމެދުގެ ފިރިހެނުން ގަވާއިދުން ސްކްރީން ކުރުމަށް އާ އިރުޝާދުތަކެއް ނެރެފައެވެ. މި ބަދަލުގެ ދަށުން ބަލީގެ ނުރައްކާ ބޮޑު މީހުން އުމުރުން 45 އަހަރުން ފެށިގެން ކޮންމެ އަހަރަކު ޓެސްޓުކުރަން ލަފާދީފައިވާއިރު، މީގެ މަގުސަދަކީ ބަލި ކުރީކޮޅު ދެނެގަނެ މަރުވާ މިންވަރު މަދުކުރުމެވެ.

ޓޭލާ ސުވިފްޓަކީ ފޭކު ސަޕޯޓަރެއް ކަމަށް ކުޅުންތެރިން ބުނެފި

ނިއުޔޯކް ނިކްސްގެ ބައެއް ކުޅުންތެރިން ޓޭލާ ސުވިފްޓަކީ ދެއްކުންތެރިކަމަށް މެޗުތަކަށް އަންނަ "ފޭކު" ސަޕޯޓަރެއް ކަމަށް ބުނުމުން، އެ ޓީމުން އޭނާގެ ދިފާއުގައި ވާހަކަދައްކައިފިއެވެ. ޓީމުގެ ތަރުޖަމާނު ވަނީ ސުވިފްޓަކީ ގިނަ ދުވަސްތަކެއް ވަންދެން ޓީމަށް ސަޕޯޓްކުރާ ވަފާތެރިއެއްކަން ފާހަގަކޮށް، ކުޅުންތެރިންގެ ވާހަކަތައް ދޮގުކޮށްފައެވެ.

Newsletter

Get the latest news delivered straight to your inbox