ފުއްޕާމޭގެ ކެންސަރު ހިމާޔަތްކޮށްދޭ ފާރަވެރިޔާ ދެނެގަނެވިއްޖެ

Jan 27, 2026, 2:15 AM
ފުއްޕާމޭގެ ކެންސަރު ހިމާޔަތްކޮށްދޭ ފާރަވެރިޔާ ދެނެގަނެވިއްޖެ

ފުއްޕާމޭގެ ކެންސަރުގެ ބައެއް ބާވަތުގެ ސެލްތަކަކީ، ބޭހަށް ނުގުޑާ ސެލްތަކެއް ކަން ސައެންސްވެރިންނަށް ފާހަގަކުރެވިފައިވާތާ އަހަރުތަކެއް ވެއްޖެއެވެ. ކިތަންމެ ބޭހެއް ދިނަސް، ކޮންމެވެސް ގޮތަކުން އެ ބޭހުން ރެކިގަނެގެން ކެންސަރު ސެލްތައް އިތުރަށް އާލާވެ ހަށިގަނޑަށް ފެތުރިގަނެއެވެ. ސައެންސްވެރިންނަށް ގަބޫލުކުރެވުނީ ފުއްޕާމޭގެ ކެންސަރު ސެލްތަކުގެ ތެރެއިން ބައެއް ބާވަތުގެ ސެލްތަކަށް ހިމާޔަތްދީ ރައްކާތެރިކޮށް ފާރަވެރިޔަކު ހަށިގަނޑުގައި އުޅޭނެ ކަމެވެ.

ސައެންސް އެޑްވާންސަސް ކިޔާ ޖާނަލްގައި ދާދި ފަހުން ޝާއިއުކޮށްފައިވާ ދިރާސާ ރިޕޯޓްގައި ބުނެފައިވާ ގޮތުން ކެންސަރު ސެލްތައް ބޭހަށް ނުގުޑާ ފަދަ ރައްކާތެރިކަމެއް ލިބެނީ، އީޖީއެފްއާރް (epidermal growth factor receptor) ކިޔާ ޖީނަކަށް އަންނަ ވިރާސީ ބަދަލުތަކެއްގެ ފަހުންނެވެ. އީޖީއެފްއާރް ޖީނަށް އެ ބަދަލުތައް އައުމާއެކު، އިތުރަށް ހެދި ބޮޑުވެ ކޮންޓްރޯލް ނުކުރެވޭ މިންވަރަށް ހަށިގަނޑުގެ ތެރެއަށް ފެތުރިގަނެއެވެ.

މުޅި ދުނިޔޭގެ ނިސްބަތުން ބަލާއިރު ވެސް، ފުއްޕާމޭގެ ކެންސަރަކީ، ކެންސަރުގެ ތަފާތު ބާވަތްތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެ ގިނަ މީހުން މަރުވާ ކެންސަރުގެ ބާވަތެވެ. ސައެންސްވެރިން ބުނާ ގޮތުގައި ފުއްޕާމޭގެ ކެންސަރުގެ ބާވަތެއް ކަމަށްވާ އެޑީނޯކާސިނޯމާ (adenocarcinoma) ޖެހޭ 40-60 އިންސައްތަ މީހުންގެ ހަށިގަނޑުން އީޖީއެފްއާރް ޖީނަށް ބަދަލު އައިސްފައިވެއެވެ.

މިބާވަތުގެ ކެންސަރަށް ފަރުވާ ކުރުމަށް ބޭނުންކުރާ ބޭސްތަކުން، ބަލީގެ ކުރީކޮޅުގައި ކޮންމެވެސް ވަރެއްގެ އީޖާބީ ސިފަތަކެއް ފެނެއެވެ. ނަމަވެސް ދުވަސްކޮޅަކުން ފެންނަނީ، ކެންސަރު ސެލްތައް އަލުން ދިރިގަނެ މުޅި ހަށިގަނޑަށް ފެތުރެން ފަށާ މަންޒަރެވެ. އެހެންކަމުން، އީޖީއެފްއާރް ޖީނަށް އަންނަ ވިރާސީ ބަދަލުގެ ތެރެއިން އުފަންވާ އުނި އަދި ވިހަ ޕްރޮޓީންތައް ހަށިގަނޑުގެ ތެރެއަށް އެހާ ފަސޭހައިން ހޭނިގަންނަ ގޮތަކާ މެދު ސައެންސްވެރިންގެ މެދުގައި ވަނީ ސުވާލު އުފެދިފައެވެ.

ވިރާސީ ބަދަލުތަކުން އުފަންވާ އުނި ޕްރޮޓީންތަކަށް، ކެންސަރުގެ ބޭހުން ގެއްލުމެއް ނުލިބޭ ގޮތަށް ހިމާޔަތްކޮށްދެނީ ކޮން އެއްޗެއްކަން ދެނެގަތުމަށް ސައެންސްވެރިން ވަނީ 21000 އަށް ވުރެ ގިނަ ޖީން ދިރާސާކޮށް ތަހުލީލުކޮށްފައެވެ. ސައެންސްވެރިންނަށް ފާހަގަކުރެވުނު ގޮތުގައި ކެންސަރު ސެލްތައް، އެ ސެލްތަކުގެ ވަށައިގެންވާ ސަރަހައްދަށް، ހަކަތައިގެ ގޮތުގައި ސެލްތަކުން ބޭނުންކުރާ މޮލިކިއުލްއެއް ކަމަށްވާ (adenosine triphosphate) އޭޓީޕީ މޮލިކިއުލްތައް ފަތުރައިލައެވެ.

ކެންސަރު ސެލްތަކުގެ ވަށައިގެން އޭޓީޕީ މޮލިކިއުލްތައް ބޮނޑިވުމަށް ފަހު، އެ މޮލިކިއުލްތައް ކުރާ ކަމަކީ، (P2Y2) ކިޔާ ރިސެޕްޓާތައް ހަރަކާތްތެރިކުރުވައެވެ. އެއާއެކު، ވިރާސީ ބަދަލުތައް އައިސްފައިވާ އީޖީއެފްއާރް ޖީންގެ ވަށައިގެން (integrin β1) ކިޔާ ޕްރޮޓީނެއް ވަޒަންވެރި ކުރުވުމުން، އެޖީން ދިފާއުކޮށްދޭ ފާރެއްގެ ގޮތުގައި އެ ޕްރޮޓީންތައް އެތުރިގަނެއެވެ.

ވިރާސީ ބަދަލުތައް އައިސްފައިވާ އީޖީއެފްއާރް ޖީންގެ ވަށައިގެން މި ދިފާއީ ފާރު ލެވުމާއެކު، ޖީނުން އުފެއްދި އުނި އަދި ވިހަ ޕްރޮޓީންތައް، ސެލްގައިވާ ރިސައިކަލްކުރާ މަރުކަޒާ ހަމައަށް ވާސިލުވުމަށް ހުރަސްއެޅެއެވެ. އާންމު ގޮތެއްގައި ހަށިގަނޑުގައި އުފެދޭ އުނި ނުވަތަ އައިބު ހުންނަ ޕްރޮޓީންތައް ހަލާކުވެ ނެތިގެން ދާނީ، ސެލްގެ އެތެރޭގައިވާ ރިސައިކަލްކުރާ މަރުކަޒަށް ވަނުމުންނެވެ.

އެހެންކަމުން، އީޖީއެފްއާރް ޖީން އިން އުފެއްދި އުނި އަދި ވިހަ ޕްރޮޓީންތަކަށް އެއްވެސް ގެއްލުމެއް ނުލިބި، ހަރަކާތްތެރިކަމާ އެކު ހަށިގަނޑުގައި އާލާވެ ކެންސަރު ސެލްތައް ހެދި ބޮޑުވުމަށް އެހީއަކަށް ވެއެވެ.

ސައެންސްވެރިން ބުނާ ގޮތުގައި ކެންސަރު ސެލްއަށް އަންނަ މި ބަދަލުތައް ދެނެގަނެވުނީ ފުއްޕާމޭގެ ކެންސަރު ޖެހިފައިވާ 29 މީހެއްގެ ފުއްޕާމޭގެ ޓިޝޫތައް ތަހުލީލުކޮށްގެންނެވެ. މި ތަހުލީލުތަކުން އެނގުނު ގޮތުގައި އެ 29 މީހުންގެ ހަށިގަނޑުގައި ވެސް، ޓިއުމަރުގެ ވަށައިގެންވާ ސަރަހައްދުގައި (P2Y2) ކިޔާ ރިސެޕްޓާތަކާއި (integrin β1) ކިޔާ ޕްރޮޓީންތައް، ވަރަށް ގިނަ އަދަދަކަށް ޖަމާވެފައި ހުއްޓެވެ.

މި ހޯދުންތަކުން އެނގުނު ގޮތުގައި ޓިއުމަރުގެ ވަށައިގެން ޖަމާވެފައި ހުންނަ (P2Y2) ކިޔާ ރިސެޕްޓާތައް ތަތްވެފައި ހުންނަނީ ސެލްތަކުގެ ބޭރު ފަށަލައިގައެވެ. ސެލްތަކުގެ ބޭރުގައި މި ރިސެޕްޓާތައް ހުރުމަކީ، ބޭހުގެ ޒަރީއާއިން އެއަށް ހަމަލާ ދޭން ފަސޭހަވާނެ ކަމެކެވެ.

މި ދިރާސާއަށް ފަހު ސައެންސްވެރިން ބުނާ ގޮތުގައި ކެންސަރު ސެލްތަކުގެ ވަށައިގެން ލެވޭ މި ދިފާއީ ފާރު ބިމާ ހަމަކޮށްލެވިއްޖެ ނަމަ، ކެންސަރު ދަތުރުކުރާ މަގު މުޅިން ބަންދުކޮށްލެވޭނެއެވެ.

ކޮމެންޓް

ފަހުގެ ޚަބަރު

ބޮމުގެ އިންޒާރަކާ ގުޅިގެން ކޮންސެޓް ކުއްލި ގޮތަކަށް ކެންސަލް

އެމެރިކާގެ ކަންޓްރީ މިއުޒިކް ތަރި އެލާ ލެންގްލީ، އޮކްލަހޯމާގައި ބޭއްވުމަށް ހަމަޖެހިފައި އޮތް ކޮންސެޓެއް ބޮމުގެ އިންޒާރަކާ ގުޅިގެން ކުއްލި ގޮތަކަށް ކެންސަލްކޮށްފިއެވެ. މި ފިޔަވަޅު އެޅީ ސަޕޯޓަރުންނާއި މުވައްޒަފުންގެ ސަލާމަތަށްޓަކައި ކަމަށް އޭނާ ބުނެފައިވާއިރު، ފުލުހުން ދަނީ މި މައްސަލަ ތަހުގީގު ކުރަމުންނެވެ.

ކިނބިއްސެއްގެ ބާރުމިން: ހީކުރާ ވަރަށް ވުރެ މާ ބާރުގަދަ!

ކިނބިއްސަކީ ނޭވާލާ ނިޒާމަށް ވަންނަ ބޭރުގެ މާއްދާތަކުން ހަށިގަނޑު ސަލާމަތްކުރުމަށްޓަކައި މަސައްކަތްކުރާ ބާރުގަދަ ނިޒާމެކެވެ. ކިނބިއްސެއްގެ އަޑު ގާތްގަނޑަކަށް 90 ޑެސިބެލްއަށް އަރާއިރު، އޭގެ ވައިގެ ދުވެލި ގަޑިއަކު 100 މޭލުގެ ބާރުމިނުގައި ހުރެ، އޭގެން ބޭރުވާ ފެންތިކިތައް 26 ފޫޓު ދުރަށް ދަތުރުކުރެއެވެ.

އެއްވަނަ ލިބުނީ އޭއައި ވީޑިއޯއަކަށް ކަން ފަޅައިއަރައިފި

ނިކޮންގެ 'ސްމޯލް ވޯލްޑް އިން މޯޝަން' މުބާރާތުން އެއްވަނަ ހޯދި ވީޑިއޯއަކީ ޖެނެރޭޓިވް އޭއައި ބޭނުންކޮށްގެން އުފައްދާފައިވާ އެއްޗެއްކަން ފަޅާއެރުމުން، އެ ފަރާތް މުބާރާތުން ވަނީ ޑިސްކޮލިފައިކޮށްފައެވެ. ސައިންޓިސްޓުންތަކެއް ހުށަހެޅި ޝަކުވާތަކާ ގުޅިގެން ހިންގި ތަހުގީގަށްފަހު ނިކޮންއިން މި ނިންމުން ނިންމީ، މުބާރާތަށް ހުށަހަޅާ އުފެއްދުންތަކުގައި އޭއައި ބޭނުންކުރުމަކީ ގަވާއިދާ ހިލާފު ކަމަކަށް ވާތީއެވެ.

ބޮލީވުޑްގެ ލެޖެންޑަރީ އެކްޓަރު ނާނާ ޕަޓޭކަރު މަރުވެއްޖެ

ބޮލީވުޑްގެ މަޝްހޫރު އެކްޓަރު ނާނާ ޕަޓޭކަރު އުމުރުން 75 އަހަރުގައި ހާޓް އެޓޭކެއް ޖެހިގެން ގޯއާގައި ހުންނަ އޭނާގެ ގޭގައި މަރުވެއްޖެއެވެ. އިންޑިއާގެ ގައުމީ ފިލްމީ އެވޯޑްތައް ހާސިލްކޮށްފައިވާ މި ހުނަރުވެރި ތަރި މަރުވިއިރު، އޭނާ ވަނީ ސީރިއަސް އަދި ކޮމެޑީ ރޯލުތަކުން ބޮޑު މަގުބޫލުކަމެއް ހޯދާފައެވެ.

އެންމެ ގިނަ ޕެންގުއިން އުޅޭ ރަށުން އާބާދީގެ ބޮޑުބައެއް ނެތިގޮސްފި

ދުނިޔޭގައި އެންމެ ގިނައިން ޕެންގުއިން އުޅޭ ޒަވޮޑޮވްސްކީ އައިލެންޑުގެ "ޗިންސްޓްރެޕް" ޕެންގުއިންގެ އާބާދީ 63 އިންސައްތަ މަދުވެފައިވާކަން އާ ދިރާސާއަކުން ދައްކައިފިއެވެ. މޫސުމަށް އަންނަ ބަދަލުތަކުގެ ސަބަބުން ކާނާ ލިބުން ދަތިވެ، މި ބާވަތުގެ ޕެންގުއިން ނެތިދިއުމުގެ ބިރު އޮތްއިރު، އެ ރަށުގައި އުޅޭ "މެކަރޯނީ" ޕެންގުއިންގެ އާބާދީ ދަނީ އިތުރުވަމުންނެވެ.

މައިކަލް ޖެކްސަންގެ ޖެކެޓާއި މާކަރީގެ ނޯޓުފޮތް ވިއްކާލައިފި

މައިކަލް ޖެކްސަން ބޭނުންކުރި މިލިޓަރީ ޖެކެޓާއި، ފްރެޑީ މާކަރީ ލަވަތައް ލިޔެފައިވާ ނޯޓުފޮތް ހިމެނޭހެން މަޝްހޫރު ފަންނާނުންގެ ބައެއް ތަކެތި ނީލަމެއްގައި ބޮޑު އަގުގައި ވިއްކާލައިފިއެވެ. މީގެ އިތުރުން ޖޯން ލެނަންގެ އަވިއައިނަކާއި، ނޮއެލް ގަލަގާ ބޭނުންކުރި ގިޓާ ދުނިޔޭގެ ރެކޯޑް އަގަކަށް މި ނީލަމުގައި ވަނީ ވިކިފައެވެ.

ކެއުމަށްފަހު ލޭގައި ހަކުރު މަތިވުމަކީ ކަންބޮޑުވާންޖެހޭ ކަމެއްތަ؟

ކެއުމަށްފަހު ނުވަތަ ކަސްރަތު ކުރުމުން ލޭގައި ހަކުރުގެ މިންވަރު ވަގުތީގޮތުން މަތިވުމަކީ ހަށިގަނޑުގައި ގުދުރަތީ ގޮތުން ހިނގާ އާދައިގެ ކަމެކެވެ. ނަމަވެސް ހަކުރުބަލި ހުންނަ މީހުންގެ ހަށިގަނޑުގައި އިންސިއުލިން މަސައްކަތްކުރާ މިންވަރު ދަށްވުމުގެ ސަބަބުން، މިގޮތަށް ހަކުރު މަތިވުމަކީ ނުރައްކާތެރި ކަމަކަށް ވެދާނެއެވެ. އެހެންކަމުން ބަލި ހުންނަ މީހުން ކެއުމާއި ކަސްރަތަށް ސަމާލުވެ، ގަވާއިދުން ހަކުރު ޗެކްކުރުން މުހިންމެވެ.

Newsletter

Get the latest news delivered straight to your inbox