ފުއްޕާމޭގެ ކެންސަރު ހިމާޔަތްކޮށްދޭ ފާރަވެރިޔާ ދެނެގަނެވިއްޖެ

Jan 27, 2026, 2:15 AM
ފުއްޕާމޭގެ ކެންސަރު ހިމާޔަތްކޮށްދޭ ފާރަވެރިޔާ ދެނެގަނެވިއްޖެ

ފުއްޕާމޭގެ ކެންސަރުގެ ބައެއް ބާވަތުގެ ސެލްތަކަކީ، ބޭހަށް ނުގުޑާ ސެލްތަކެއް ކަން ސައެންސްވެރިންނަށް ފާހަގަކުރެވިފައިވާތާ އަހަރުތަކެއް ވެއްޖެއެވެ. ކިތަންމެ ބޭހެއް ދިނަސް، ކޮންމެވެސް ގޮތަކުން އެ ބޭހުން ރެކިގަނެގެން ކެންސަރު ސެލްތައް އިތުރަށް އާލާވެ ހަށިގަނޑަށް ފެތުރިގަނެއެވެ. ސައެންސްވެރިންނަށް ގަބޫލުކުރެވުނީ ފުއްޕާމޭގެ ކެންސަރު ސެލްތަކުގެ ތެރެއިން ބައެއް ބާވަތުގެ ސެލްތަކަށް ހިމާޔަތްދީ ރައްކާތެރިކޮށް ފާރަވެރިޔަކު ހަށިގަނޑުގައި އުޅޭނެ ކަމެވެ.

ސައެންސް އެޑްވާންސަސް ކިޔާ ޖާނަލްގައި ދާދި ފަހުން ޝާއިއުކޮށްފައިވާ ދިރާސާ ރިޕޯޓްގައި ބުނެފައިވާ ގޮތުން ކެންސަރު ސެލްތައް ބޭހަށް ނުގުޑާ ފަދަ ރައްކާތެރިކަމެއް ލިބެނީ، އީޖީއެފްއާރް (epidermal growth factor receptor) ކިޔާ ޖީނަކަށް އަންނަ ވިރާސީ ބަދަލުތަކެއްގެ ފަހުންނެވެ. އީޖީއެފްއާރް ޖީނަށް އެ ބަދަލުތައް އައުމާއެކު، އިތުރަށް ހެދި ބޮޑުވެ ކޮންޓްރޯލް ނުކުރެވޭ މިންވަރަށް ހަށިގަނޑުގެ ތެރެއަށް ފެތުރިގަނެއެވެ.

މުޅި ދުނިޔޭގެ ނިސްބަތުން ބަލާއިރު ވެސް، ފުއްޕާމޭގެ ކެންސަރަކީ، ކެންސަރުގެ ތަފާތު ބާވަތްތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެ ގިނަ މީހުން މަރުވާ ކެންސަރުގެ ބާވަތެވެ. ސައެންސްވެރިން ބުނާ ގޮތުގައި ފުއްޕާމޭގެ ކެންސަރުގެ ބާވަތެއް ކަމަށްވާ އެޑީނޯކާސިނޯމާ (adenocarcinoma) ޖެހޭ 40-60 އިންސައްތަ މީހުންގެ ހަށިގަނޑުން އީޖީއެފްއާރް ޖީނަށް ބަދަލު އައިސްފައިވެއެވެ.

މިބާވަތުގެ ކެންސަރަށް ފަރުވާ ކުރުމަށް ބޭނުންކުރާ ބޭސްތަކުން، ބަލީގެ ކުރީކޮޅުގައި ކޮންމެވެސް ވަރެއްގެ އީޖާބީ ސިފަތަކެއް ފެނެއެވެ. ނަމަވެސް ދުވަސްކޮޅަކުން ފެންނަނީ، ކެންސަރު ސެލްތައް އަލުން ދިރިގަނެ މުޅި ހަށިގަނޑަށް ފެތުރެން ފަށާ މަންޒަރެވެ. އެހެންކަމުން، އީޖީއެފްއާރް ޖީނަށް އަންނަ ވިރާސީ ބަދަލުގެ ތެރެއިން އުފަންވާ އުނި އަދި ވިހަ ޕްރޮޓީންތައް ހަށިގަނޑުގެ ތެރެއަށް އެހާ ފަސޭހައިން ހޭނިގަންނަ ގޮތަކާ މެދު ސައެންސްވެރިންގެ މެދުގައި ވަނީ ސުވާލު އުފެދިފައެވެ.

ވިރާސީ ބަދަލުތަކުން އުފަންވާ އުނި ޕްރޮޓީންތަކަށް، ކެންސަރުގެ ބޭހުން ގެއްލުމެއް ނުލިބޭ ގޮތަށް ހިމާޔަތްކޮށްދެނީ ކޮން އެއްޗެއްކަން ދެނެގަތުމަށް ސައެންސްވެރިން ވަނީ 21000 އަށް ވުރެ ގިނަ ޖީން ދިރާސާކޮށް ތަހުލީލުކޮށްފައެވެ. ސައެންސްވެރިންނަށް ފާހަގަކުރެވުނު ގޮތުގައި ކެންސަރު ސެލްތައް، އެ ސެލްތަކުގެ ވަށައިގެންވާ ސަރަހައްދަށް، ހަކަތައިގެ ގޮތުގައި ސެލްތަކުން ބޭނުންކުރާ މޮލިކިއުލްއެއް ކަމަށްވާ (adenosine triphosphate) އޭޓީޕީ މޮލިކިއުލްތައް ފަތުރައިލައެވެ.

ކެންސަރު ސެލްތަކުގެ ވަށައިގެން އޭޓީޕީ މޮލިކިއުލްތައް ބޮނޑިވުމަށް ފަހު، އެ މޮލިކިއުލްތައް ކުރާ ކަމަކީ، (P2Y2) ކިޔާ ރިސެޕްޓާތައް ހަރަކާތްތެރިކުރުވައެވެ. އެއާއެކު، ވިރާސީ ބަދަލުތައް އައިސްފައިވާ އީޖީއެފްއާރް ޖީންގެ ވަށައިގެން (integrin β1) ކިޔާ ޕްރޮޓީނެއް ވަޒަންވެރި ކުރުވުމުން، އެޖީން ދިފާއުކޮށްދޭ ފާރެއްގެ ގޮތުގައި އެ ޕްރޮޓީންތައް އެތުރިގަނެއެވެ.

ވިރާސީ ބަދަލުތައް އައިސްފައިވާ އީޖީއެފްއާރް ޖީންގެ ވަށައިގެން މި ދިފާއީ ފާރު ލެވުމާއެކު، ޖީނުން އުފެއްދި އުނި އަދި ވިހަ ޕްރޮޓީންތައް، ސެލްގައިވާ ރިސައިކަލްކުރާ މަރުކަޒާ ހަމައަށް ވާސިލުވުމަށް ހުރަސްއެޅެއެވެ. އާންމު ގޮތެއްގައި ހަށިގަނޑުގައި އުފެދޭ އުނި ނުވަތަ އައިބު ހުންނަ ޕްރޮޓީންތައް ހަލާކުވެ ނެތިގެން ދާނީ، ސެލްގެ އެތެރޭގައިވާ ރިސައިކަލްކުރާ މަރުކަޒަށް ވަނުމުންނެވެ.

އެހެންކަމުން، އީޖީއެފްއާރް ޖީން އިން އުފެއްދި އުނި އަދި ވިހަ ޕްރޮޓީންތަކަށް އެއްވެސް ގެއްލުމެއް ނުލިބި، ހަރަކާތްތެރިކަމާ އެކު ހަށިގަނޑުގައި އާލާވެ ކެންސަރު ސެލްތައް ހެދި ބޮޑުވުމަށް އެހީއަކަށް ވެއެވެ.

ސައެންސްވެރިން ބުނާ ގޮތުގައި ކެންސަރު ސެލްއަށް އަންނަ މި ބަދަލުތައް ދެނެގަނެވުނީ ފުއްޕާމޭގެ ކެންސަރު ޖެހިފައިވާ 29 މީހެއްގެ ފުއްޕާމޭގެ ޓިޝޫތައް ތަހުލީލުކޮށްގެންނެވެ. މި ތަހުލީލުތަކުން އެނގުނު ގޮތުގައި އެ 29 މީހުންގެ ހަށިގަނޑުގައި ވެސް، ޓިއުމަރުގެ ވަށައިގެންވާ ސަރަހައްދުގައި (P2Y2) ކިޔާ ރިސެޕްޓާތަކާއި (integrin β1) ކިޔާ ޕްރޮޓީންތައް، ވަރަށް ގިނަ އަދަދަކަށް ޖަމާވެފައި ހުއްޓެވެ.

މި ހޯދުންތަކުން އެނގުނު ގޮތުގައި ޓިއުމަރުގެ ވަށައިގެން ޖަމާވެފައި ހުންނަ (P2Y2) ކިޔާ ރިސެޕްޓާތައް ތަތްވެފައި ހުންނަނީ ސެލްތަކުގެ ބޭރު ފަށަލައިގައެވެ. ސެލްތަކުގެ ބޭރުގައި މި ރިސެޕްޓާތައް ހުރުމަކީ، ބޭހުގެ ޒަރީއާއިން އެއަށް ހަމަލާ ދޭން ފަސޭހަވާނެ ކަމެކެވެ.

މި ދިރާސާއަށް ފަހު ސައެންސްވެރިން ބުނާ ގޮތުގައި ކެންސަރު ސެލްތަކުގެ ވަށައިގެން ލެވޭ މި ދިފާއީ ފާރު ބިމާ ހަމަކޮށްލެވިއްޖެ ނަމަ، ކެންސަރު ދަތުރުކުރާ މަގު މުޅިން ބަންދުކޮށްލެވޭނެއެވެ.

ކޮމެންޓް

ފަހުގެ ޚަބަރު

ރޭގަނޑު ހަމަނިދި ހޯދުމުން ހިތުގެ ބަލިތަކުން ދުރުކޮށްދޭ

ހަމަނިދި ހޯދުމާއި، ގަވާއިދުން ކަސްރަތުކުރުމާއި، ސިއްހަތަށް ފައިދާހުރި ކެއުންބުއިމުގެ އާދަތައް ބެހެއްޓުމަކީ ހިތުގެ ބަލިތަކާއި ސްޓްރޯކް ޖެހުމުގެ ފުރުސަތު ކުޑަކޮށްދޭ ކަންކަމެވެ. ރޭގަނޑު އިތުރަށް ނިދުމަކީ ލޭގެ ޕްރެޝަރު ދަށްކޮށްދީ ލޭހޮޅިތަކުގެ ދުޅަހެޔޮކަން އިތުރުކޮށްދޭ ކަމެއްކަން ދިރާސާތަކުން ދައްކައެވެ.

އެޑް ޝީރަން އާއްމުންގެ ކިބައިން މައާފަށް އެދެފި

ފަލަސްތީނަށް ތާއީދުކޮށް ވާހަކަދެއްކި މެކްލްމޯ ޓުއާއިން ވަކިކުރުމާ ގުޅިގެން ކުރިމަތިވި ފާޑުކިޔުންތަކާ ހެދި، އެޑް ޝީރަން އާންމުންގެ ކިބައިން މައާފަށް އެދިއްޖެއެވެ. ޝީރަން ބުނީ މެކްލްމޯ ވަކިކުރީ ޕްރޮމޯޓަރުން ކަމަށާއި، މި މައްސަލައިގައި އޭނާއަށް ގޯސްތަކެއް ހެދިފައިވާ ކަމަށް ގަބޫލުކުރާ ކަމަށެވެ. މީގެ އިތުރުން، އޭނާގެ މިއުޒިކަކީ ސިޔާސީ ކަމަކަށް ވުރެ ބޮޑަށް އެއްބައިވަންތަކަން ރަމްޒުކޮށްދޭ އެއްޗަކަށް ހަދަން ބޭނުންވާ ކަމަށްވެސް އޭނާ ހާމަކުރިއެވެ.

ޑަޔާނާގެ މަޝްހޫރު "ރިވެންޖް ޑްރެސް" އަލުން ދައްކާލައި ނީލަމަށް

ޕްރިންސަސް ޑަޔާނާގެ މަޝްހޫރު "ރިވެންޖް ޑްރެސް" ނީލަން ކިޔުމުގެ ކުރިން ދުނިޔޭގެ އެކި ސިޓީތަކުގައި ދައްކާލުމުގެ ދަތުރު ލަންޑަނުން ފަށައިފިއެވެ. މި ހެދުން އަންނަ ޑިސެމްބަރު މަހު ނީލަން ކިޔުމަށް ހަމަޖެހިފައިވާއިރު، މިއީ ޑަޔާނާ އަވަހާރަވުމާ ގުޅޭގޮތުން ކިންގް ޗާލްސްގެ މައްޗަށް އާ ތުހުމަތުތަކެއް ކުރެވިފައިވާ ދަނޑިވަޅެއްގައެވެ.

އެޒްޓެކް ލިޔުމެއް 186 އަހަރަށްފަހު މެކްސިކޯއަށް

ސްޕޭނުގެ އިސްތިއުމާރީ ދުވަސްވަރުގެ އެޒްޓެކް ހަޟާރަތުގެ ތާރީޚު ކިޔައިދޭ "ކޯޑެކްސް އަޒްކަޓިޓްލާން" ކުރެހުން، 186 އަހަރަށްފަހު ފަރަންސޭސިވިލާތުން މެކްސިކޯއަށް ގެންގޮސްފިއެވެ. މި ލިޔުން މެކްސިކޯއަށް ދޫކުރީ ދެ ގައުމުގެ ދެމެދުގައި އޮތް ސިޔާސީ ގުޅުމަށް 200 އަހަރު ފުރުން ފާހަގަކުރުމުގެ ގޮތުން، ދެ ގައުމުގެ އާސާރީ ދެ ލިޔުމެއް ވަގުތީގޮތުން ބަދަލުކުރުމަށް ވި އެއްބަސްވުމެއްގެ ދަށުންނެވެ.

ކޮއްކޯފުޅުގެ ފޮތުގައިވާ ތުހުމަތުތައް ގަނޑުވަރުން ދޮގުކޮށްފި

ޕްރިންސަސް ޑަޔާނާގެ ކޮއްކޯފުޅު އާލް ޗާލްސް ސްޕެންސާ ނެރުއްވާ ފޮތެއްގައި، ޑަޔާނާގެ ޖަނާޒާގެ ކުރިން ރަސްގެފާނު ޗާލްސް ދެއްކެވި ކަމަށް ބުނާ ވާހަކަތަކެއް ބަކިންހަމް ޕެލެސްއިން ދޮގުކޮށްފިއެވެ. ގަނޑުވަރުން ނެރުނު ބަޔާނުގައި ބުނެފައިވަނީ އާއިލާގެ މީހަކު ވަކިވުމުން ލިބޭ ހިތާމައިގެ ސަބަބުން ކަންކަން ހަނދާން ހުންނަ ގޮތަށް ބަދަލު އަތުވެދާނެ ކަމަށް ރަސްގެފާނު ގަބޫލުފުޅު ކުރައްވާ ކަމަށެވެ.

މީދަލުގެ ސިކުނޑީގެ ތެރޭގައި އިންސާނުންގެ ސެލް ހިމަނައިފި

އެމެރިކާގެ ސައިންސްވެރިން މީދަލުގެ ސިކުނޑީގައި އިންސާނުންގެ ސެލްތައް އަށަގަންނުވައިގެން ކާމިޔާބު ތަހުލީލެއް ކޮށްފިއެވެ. މި ދިރާސާގެ މައިގަނޑު ބޭނުމަކީ އިންސާނުންނަށް މެދުވެރިވާ ނަފްސާނީ އަދި ސިކުނޑީގެ ބަލިތައް ދެނެގަނެ، އެފަދަ ބަލިތަކަށް ފަރުވާ ހޯދުމަށް ކުރާ މަސައްކަތްތައް އިތުރަށް ހަރުދަނާކުރުމެވެ.

އެޑް ދިފާއުކުރަން ނުކުތީ ކޮންސެޓް ބާއްވާ ތަނުގެ ޔަހޫދީ ވެރިޔާ

ފަލަސްތީނަށް ތާއީދުކުރާ ރެޕް ލަވަކިޔުންތެރިޔާ މެކްލްމޯ، އެޑް ޝީރަންގެ ކޮންސަޓުން ވަކިކުރުމާ ގުޅިގެން އަމާޒުވި ފާޑުކިޔުންތަކާ އެކު، ސްޓޭޑިއަމްގެ ވެރިޔާ ރޮބަޓް ކްރާފްޓް ވަނީ ޝީރަންގެ ދިފާއުގައި ވާހަކަދައްކާފައެވެ. ކްރާފްޓް ހާމަކުރި ގޮތުގައި ޝީރަން ވަނީ ފަލަސްތީނު ހިމެނޭ ސަރަހައްދަށް އިންސާނީ އެހީގެ ގޮތުގައި ދެ މިލިއަން ޑޮލަރު ހަދިޔާކުރުމަށް އެދިފައެވެ. މީގެ އިތުރުން، މެކްލްމޯ ވަކިކުރީ އޭނާ ނަފުރަތު އުފައްދާ ވާހަކަދައްކާތީ ކަމަށާއި، ޝީރަން އަކީ އެ ސަރަހައްދުގެ ސުލްހައަށް މަސައްކަތްކުރާ ފަރާތެއްކަން ކްރާފްޓް ފާހަގަކުރިއެވެ.

Newsletter

Get the latest news delivered straight to your inbox