ހަށިގަނޑުގައި ޓެޓޫ ޖެހުމުން ދިފާއީ ނިޒާމަށް ގެއްލުންތަކެއް ލިބޭ

Dec 7, 2025, 2:11 AM
ހަށިގަނޑުގައި ޓެޓޫ ޖެހުމުން ދިފާއީ ނިޒާމަށް ގެއްލުންތަކެއް ލިބޭ

ހަށިގަނޑުގައި ޓެޓޫ ޖެހުމުން ކުރިމަތިވާ ސިއްހީ މައްސަލަތަކާ މެދު ސައެންސްވެރިންނާއި އެ ފަންނުގެ މީހުންގެ މެދުގައި ބަހުސްކޮށް ޒުވާބު ކުރާތާ އެތައް އަހަރެއް ވެއްޖެއެވެ. އަދި އެ ޒުވާބާއި ބަހުސްތައް ކޮޅެއްގައި ޖެއްސުމަށްޓަކައި ސައެންޓިފިކް ދިރާސާތައް ވެސް އަންނަނީ ކުރަމުންނެވެ.

ޔުނިވަސިޓީ އޮފް ސްވިސް އިޓަލިއަންގެ އިންސްޓިޓިއުޓް އޮފް ބަޔޯމެޑިކަލް ރިސާޗްގެ ސައެންސްވެރިން ދާދި ފަހުން ކުރި ދިރާސާއަކުން އެނގުނު ގޮތުގައި ހަށިގަނޑުގައި ޓެޓޫ ޖެހުމަށް ބޭނުންކުރާ ދެލީގެ ސަބަބުން، ހަށިގަނޑުގެ ދިފާއީ ނިޒާމަށް ގެއްލުންތަކެއް ލިބެއެވެ. އެހެންކަމުން، ޓެޓޫ ޖެހުމަކީ ފެންވަރައިގެން ޒީނަތްތެރިވުމަށް ހަށިގަނޑުގައި ލޯޝަން ލައި މޭކަޕްކުރުން ފަދަ ކަމެއްގެ ގޮތުގައި ގަބޫލުކުރާ ގަބޫލުކުރުން ބަދަލުކުރަންޖެހެއެވެ.

ސަބަބަކީ، ޓެޓޫ ޖެހުމުން ވަގުތުން އެކަމުގެ ގެއްލުމެއް ހަށިގަނޑުން ނުފެނުނަސް، ދިގު މުއްދަތުގައި ހަށިގަނޑުގެ ދިފާއީ ނިޒާމަށް ލިބޭ ގެއްލުންތަކެއްގެ ސަބަބުން، ތަފާތު ބަލިތަކަށް ހަށިގަނޑުން ރައްދު ފިޔަވަޅު އަޅާ ގޮތް ބަދަލުވުމުގެ ނުރައްކާ އޮތުމެވެ. މާނައަކީ، ޓެޓޫ ދެލީގެ ސަބަބުން ދިފާއީ ނިޒާމުގެ ބާރު ނެތި، ބަލިބައްޔާ ދެކޮޅަށް ހަށިގަނޑު މަސައްކަތް ކުރާ މިންވަރު ދަށްވުމެވެ.

Advertisement

މި ދިރާސާގައި ސައެންސްވެރިން އެންމެ ބޮޑަށް ތަހުލީލުކުރީ، ޓެޓޫ ޖެހުމަށް އެންމެ ގިނައިން ބޭނުންކުރާ ތިން ކުލަ ކަމަށްވާ ކަޅާއި ރަތާއި ފެހިކުލައިގެ ޓެޓޫ ދެލީގައި އެކުލެވޭ ވިހަ މާއްދާތަކަކީ ކޮބައި ކަމާއި އެ މާއްދާތައް އެކުލެވޭ މިންވަރެވެ. މިއީ މިކަމާ ގުޅޭ ގޮތުން، މިހާތަނަށް އެންމެ ފުޅާ ދާއިރާއެއްގައި ކުރި ދިރާސާއެވެ.

މި ދިރާސާއިން އެނގުނު ގޮތުގައި ހަށިގަނޑުގައި ޓެޓޫ ޖެހުމުން، އެ ޓެޓޫގެ ދެލިތައް ހަމައެކަނި ހަންގަނޑުގައި ހަރުލާފައި ހުންނަނީކީ ނޫނެވެ. ލޭގެ ޒަރީއާއިން މުޅި ހަށިގަނޑަށް އެ ދެލިތައް ފެތުރިގެން ދެއެވެ. އަދި އެ ދެލިތައް މަޑުމަޑުން ހަށިގަނޑުގެ ދިފާއީ ނިޒާމަށް ޖަމާވެ ދިގު މުއްދަތަކަށް އެ ނިޒާމުގެ ތެރޭގައި ދެމިހުރެއެވެ.

ނަތީޖާއަކަށް ވަނީ ހަށިގަނޑުގެ ޓިޝޫތަކުގައި ހުންނަ ސެލްތައް މަރުވާން ފެށުމެވެ. އެ ސެލްތައް މަރުވުމުން، ދިފާއީ ނިޒާމުގެ ތެރެއަށް ޖަމާވެފައި ހުންނަ، ޓެޓޫގެ ކުލައިގެ އެތިކޮޅުތައް ރޫޅާލައި ނައްތައިލުމަށް، ހަށިގަނޑުގެ ދިފާއީ ނިޒާމުގެ މައި ސެލް ކަމަށްވާ މެކްރޮފޭގަސްގައި ގާބިލުކަމެއް ނުހުރެއެވެ. މިހެންވުމުން، ބަލިތަކުން ހަށިގަނޑު ރައްކާތެރިކޮށްދިނުމުގެ ގާބިލުކަން ދިފާއީ ނިޒާމުން ގެއްލިގެން ދެއެވެ.

މިމައްސަލަ ބޮޑަށް ކުރިމަތިވާނެ ކަމަށް ދިރާސާތަކުން ދައްކަނީ ޓެޓޫގައި ބޭނުންކުރާ ކަޅު ކުލަޔާއި ރަތް ކުލައިންނެވެ. ލެބޯޓެރީގައި މީދާގެ ހަށިގަނޑުގައި ކުރި ޓެސްޓްތަކުން ދެއްކި ގޮތުގައި، ޓެޓޫގެ ކުލަތައް، ހަންގަނޑުގެ ތެރެއިން ހިޖްރަކުރަނީ ލިމްފް ނޯޑް (ގޮށް)ތަކަށެވެ. އެ ގޮށްތަކުގައި މި ކުލަތައް ދެ މަސްވަންދެން ދެމިހުރެއެވެ.

ލިމްފް ނޯޑްތަކަކީ، ހަށިގަނޑުގެ ދިފާއީ ނިޒާމުގެ ތެރޭގައި، ތޮޅިއޮށުގެ ބައްޓަމަށް ހުންނަ ފިލްޓަރުތަކެކެވެ. މި ގޮށްތަކުގެ މަސައްކަތަކީ، ހަށިގަނޑަށް އެތެރެވާ ޖަރާސީމުތަކާއި ވައިރަސްތަކާއި އައިބުވެފައި ހުންނަ ސެލްތައް ދަމައިގަނެ ހަށިގަނޑުގެ ތެރެއިން އެ ތަކެތި ފުރާނައި ވަކިކޮށްލުމެވެ.

މި ޓެސްޓުތަކުން ދެއްކީ، މީދަލުގެ ހަށިގަނޑުގައި ޓެޓޫ ޖެހުމަށް ފަހު، ކޮވިޑް-19ގެ ވެކްސިން އެސޮރުމެންނަށް ދިނުމުން، އެސޮރުމެންގެ ހަށިގަނޑު އެވެކްސިނަށް އިޖާބަދިނުން ދަށްވެފައިވާ ކަމެވެ. މި ދިރާސާގައި ބައިވެރިވި ސައެންސްވެރިން ބުނި ގޮތުގައި ޓެޓޫ ދެލީގެ ސަބަބުން ދިފާއީ ނިޒާމަށް ކުރާ ނޭދެވޭ އަސަރުތައް ކަށަވަރުކުރެވޭނީ، އިންސާނުންގެ ހަށިގަނޑުގައި މިކަން ތަޖުރިބާކުރުމުންނެވެ.

އިންޓަނޭޝަނަލް އޭޖެންސީ ފޯ ރިސާޗް އޮން ކެންސަރުގެ ފަރާތުން ވެސް އަންނަނީ، ޓެޓޫ ޖެހުމުން އިންސާނުންގެ ހަށިގަނޑުގެ ދިފާއީ ނިޒާމަށް ލިބިދާނެ ގެއްލުންތައް ދެނެގަތުމަށް ދިރާސާތައް ކުރަމުންނެވެ. ޓެޓޫގެ ގެއްލުންތައް ދެނެގަތުމުގެ ދިރާސާތައް ކުރަމުން އަންނަ އިރު، ޓެޓޫ ޖެހުމުގެ އާދަ އަންނަނީ އެމެރިކާ އާއި ޔޫރަޕްގެ ޒުވާނުންގެ މެދުގައި ވަރަށް ބޮޑަށް އިތުރުވަމުންނެވެ.

ބައެއް ދިރާސާތައް ބުނާ ގޮތުން، އެމެރިކާ އާއި ޔޫރަޕްގެ، 40 އަހަރުން ދަށުގެ 40 އިންސައްތަ މީހުންނަކީ ހަށިގަނޑުގެ ކޮންމެވެސް ތަނެއްގައި ޓެޓޫއެއް ޖަހައިގެން އުޅޭ މީހުންނެވެ. އަދި މަދު އަދަދެއްގެ މީހުންނަކީ މުޅި ހަށިގަނޑުގައި ޓެޓޫ ޖަހައިގެން އުޅޭ މީހުންނެވެ. އަނެއް ބަޔަކު، ހަށިގަނޑުގެ ބޮޑު ބައެއްގައި ޓެޓޫ ޖަހައިގެން އުޅެއެވެ.

ޓެޓޫ ޖަހަނީ، ވަރަށް ހިމަ ތިނޯހެއްގެ ޒަރީއާއިން ހަންގަނޑުގެ އެންމެ އަޑީ ފަށަލައަށް ފޮނުވާ ދެއްޔަކުންނެވެ. މި ދެލި ހަށިގަނޑަށް ވަނުމާއެކު، ހަށިގަނޑުގެ ދިފާއީ ނިޒާމުން އެ ދެއްޔާ މެދު ދެކެނީ ހަށިގަނޑާ ނުގުޅޭ ބީރައްޓެއްސެއްގެ ގޮތުގައެވެ. އަދި ޓެޓޫ ޖެހުމަށް ތިނޯހުން ހަންގަނޑު ތޮރުފައިލުމުން ހަންގަނޑުގައި ހެދޭ ކުދިކުދި ލޯވަޅުތަކަކީ ޒަހަމްތަކެއްގެ ގޮތުގައެވެ.

އެހެންކަމުން، ޓެޓޫ ޖަހަން ފެށުމާއެކު، ހަށިގަނޑުގެ ދިފާއީ ނިޒާމު އެކަމާ ދެކޮޅަށް ދެ މަސައްކަތެއް ފަށައެވެ. ފުރަތަމަ މަސައްކަތަކީ، ހަންގަނޑުގައި އުފެދޭ ޒަހަމްތައް (ލޯވަޅުތައް) ބައްދާލައި ހަންގަނޑު ރަނގަޅު ކުރުމުގެ މަސައްކަތެވެ. ދެ ވަނަ މަސައްކަތަކީ، ދެލިތައް ހަށިގަނޑުން ފިލުވައިލުމުގެ މަސައްކަތެވެ. ނަމަވެސް އެ ދެލިތަކުގެ ސަބަބުން ދިފާއީ ނިޒާމުގެ ބައެއް ސެލްތައް މަރުވެ، އެ ދެލީގެ އެތިކޮޅުތައް ރޫޅާލައި ނައްތައިލުމުގެ ބާރު، މެކްރޮފޭގަސް ސެލްގައި ނުހުރެއެވެ.

ކޮމެންޓް

ފަހުގެ ޚަބަރު

ސިކުނޑީގެ ހަރަކާތާ ގުޅޭ ދިރާސާ ހެދި ސައިންސްވެރިންނަށް އިނާމު

ސިކުނޑީގެ ނާރުތަކުގެ މަސައްކަތް އަލީގެ އެހީގައި ކޮންޓްރޯލް ކުރެވޭނެ ގޮތް ނުވަތަ "އޮޕްޓޯޖެނެޓިކްސް" ހޯއްދެވި ތިން ސައިންސްވެރިއަކަށް މިއަހަރުގެ ބޭސްވެރިކަމުގެ ނޯބެލް އިނާމު ވަނީ އަރުވާފައެވެ. މި ހޯދުމުގެ ސަބަބުން ސިކުނޑީގެ ސިއްރުތަކާއި ބަލިތައް ދެނެގަތުމަށް އާ މަގުތަކެއް ފަހިވެ، ނިއުރޯސައިންސްގެ ދާއިރާއަށް ބޮޑު ކުރިއެރުމެއް ވަނީ ލިބިފައެވެ.

އެނާޖީ ޑްރިންކްގެ ނުރައްކާ ބޮޑުވެ ޑޮކްޓަރުން ކަންބޮޑުވުމުގައި

އެނާޖީ ޑްރިންކް ބޭނުންކުރުމުގެ ސަބަބުން ކުޑަކުދިންގެ ފުރާނައަށް ނުރައްކާވަމުންދާތީ، އެފަދަ ބުއިންތައް އިޝްތިހާރުކުރުން ހުއްޓުވުމަށް ޑޮކްޓަރުން ދަނީ ގޮވާލަމުންނެވެ. މީގެ ސަބަބުން ހިތުގެ ވިންދު އަވަސްވެ ލޭގެ ޕްރެޝަރު މަތިވުން ފަދަ ސިއްހީ ބޮޑެތި މައްސަލަތައް ކުރިމަތިވާތީ، ކުޑަކުދިންނާއި ފުރާވަރުގެ ކުދިން މިފަދަ ބުއިންތަކާ މުޅިން ދުރުވުމަށް ސިއްހީ މާހިރުން އިރުޝާދުދެއެވެ.

އެފްބީއައި ޑިރެކްޓަރު، ލަވަކިޔުންތެރިޔަކާ ކައިވެނިކުރަނީ

އެފްބީއައިގެ ޑިރެކްޓަރު ކާޝް ޕަޓޭލް އާއި އޭނާގެ ލޯބިވެރިޔާ، ކަންޓްރީ މިއުޒިކް ކިޔުންތެރިޔާ އެލެކްސިސް ވިލްކިންސް އެންގޭޖްވެފައިވާކަން ސޯޝަލް މީޑިއާގައި އިއުލާނުކޮށްފިއެވެ. ސިޔާސީ ކަންކަމުގައިވެސް ހަރަކާތްތެރިވާ ވިލްކިންސް އާއި ޕަޓޭލްގެ ގުޅުމުގެ ވާހަކަ އާންމުވެފައި މިވަނީ، ރަސްމީ ދަތުރުތަކުން ބޭރުގައި ސަރުކާރުގެ ޖެޓް ބޭނުންކުރާ ކަމަށް ބުނެ ޕަޓޭލްއަށް ބޮޑެތި ފާޑުކިޔުންތަކެއް އަމާޒުވެފައިވާ ދަނޑިވަޅެއްގައެވެ.

20 ޑޮލަރެއް ނޫން "ކީއްވެ"

މަގުމަތިން ފެންނަމުންދާ 20 ޑޮލަރުގެ ނޫޓުތަކަކީ އަންނަ ނޮވެމްބަރު މަހު އޮލިމްޕަހުގައި ދެއްކުމަށް ހަމަޖެހިފައިވާ ދިވެހި ފިލްމު "ކީއްވެ؟" އިޝްތިހާރު ކުރުމަށް ބޭނުންކުރި އުކުޅެއް. އީސާ ޝަރީފް ޑައިރެކްޓްކޮށްފައިވާ މި ފިލްމަކީ ގިނަ ޕްރޮޑަކްޝަން ހައުސްތަކެއް ގުޅިގެން އުފައްދާފައިވާ ފިލްމެއް.

ދިގުވާހަކަ: ބުނާށޭ ލޯބި ނުވަނީހޭ

ނަދާލްއަކީ މާޖިދުގެ ދަރިއެއް ނޫން ކަމަށާއި، އޭނާއަކީ މާޖިދުގެ ބައްޕަ މުޖްތަބާގެ އެންމެ ހަގު ދަރިފުޅުކަން މާޖިދު ހާމަކޮށްފިއެވެ. މި ހަގީގަތް ގަބޫލުކުރަން ނަދާލް ދެކޮޅު ހެދި ނަމަވެސް، މާޖިދު ވަނީ އެކަން ސާބިތުކޮށްދޭ ޑީ.އެން.އޭ ރިޕޯޓާއި ރަސްމީ ލިޔެކިޔުންތައް އޭނާއަށް ދައްކާފައެވެ. މި ލިޔުންތަކުން ފެނުނު ކަންތައްތަކުގެ ސަބަބުން ނަދާލްއަށް ބޮޑު ސިހުމެއް ލިބި، މުޅި މީހާ އައްސިވެގެންދިޔައެވެ.

ބަނދަރެއްގައި ތާށިވި މިޔަރެއް ބަލަން 600،000 މީހުން ޖަމާވެއްޖެ

ދެކުނު ކޮރެއާގެ ބުސާން ބަނދަރުގެ ހަނި ސަރަހައްދެއްގައި ތާށިވެފައިވާ 3.5 މީޓަރުގެ މިޔަރެއް ސަލާމަތްކުރުމަށް ކުރި މަސައްކަތް ނާކާމިޔާބުވެފައިވާއިރު، އެ މިޔަރު ބަލާލުމަށް 600،000 އަށް ވުރެ ގިނަ މީހުން ވަނީ އެ ސަރަހައްދަށް ޖަމާވެފައެވެ. ތިން ހަފުތާ ވަންދެން އެ ސަރަހައްދުގައި އުޅޭ މި މިޔަރު އަމިއްލައަށް ކަނޑަށް ނުކުމެގެންދާނެ ކަމަށް ރެސްކިއު ޓީމުން މިހާރު އުންމީދުކުރާއިރު، މިއީ ހޫނު ކަނޑުތަކުގައި އުޅޭ "ބްރޮންޒް ވޭލާ" ބާވަތުގެ މިޔަރެއް ކަމަށް މާހިރުން ލަފާކުރެއެވެ.

ސްޓްރޭ ކިޑްސް ވެސް ގްރެމީ އެވޯޑް ބޮއިކޮޓްކޮށްފި

ކޭ-ޕޮޕް ބޭންޑް "ސްޓްރޭ ކިޑްސް" އިން 2027 ވަނަ އަހަރުގެ ގްރެމީ އެވޯޑްސް ބޮއިކޮޓްކުރަން ނިންމައި، އެވޯޑަށް އެއްވެސް ހުށަހެޅުމެއް ނުފޮނުވުމަށް ވަނީ ކަނޑައަޅާފައެވެ. މި ނިންމުން ނިންމީ އޭޝިއާގެ މިއުޒިކަށް ގްރެމީން އަލަށް ތައާރަފުކުރި ކެޓަގަރީގެ ސަބަބުން މިއުޒިކް އެކަހެރިވާ ކަމަށް ބުނެ، ބީޓީއެސް އިން ފެށި ބޮއިކޮޓްގައި ބައިވެރިވުމުގެ ގޮތުންނެވެ. އެ ބޭންޑުން ބުނާ ގޮތުގައި އެމީހުންގެ އެންމެ ބޮޑު އަމާޒަކީ އެވޯޑް ހޯދުމުގެ ބަދަލުގައި ސަޕޯޓަރުން އުފާކޮށްދިނުމެވެ.

Newsletter

Get the latest news delivered straight to your inbox