ވާގޮތް: ޒަމާނީ ހިސާބު ނިޝާންތަކުގެ ތާރީހު

ވާގޮތް: ޒަމާނީ ހިސާބު ނިޝާންތަކުގެ ތާރީހު

ނަންބަރުތަކަށް ހާއްސަ ނިޝާންތަކެއް ދެވުނު ފަހުން ވެސް، އެތައް ގަރުނެއް ވަންދެން ހިސާބުގެ "އީކުއޭޝަންސް" ލިޔެ އުޅުނީ ބަސް ބަހުންނެވެ. 7+3=10 ފަދައިން ލިޔުމުގެ ބަދަލުގައި ލިޔެ އުޅުނީ "7 އަކާއި 3 އެއްކުރުމުން އަންނަނީ 10" މިފަދައިންނެވެ. ނަމަވެސް އެއްކުރުމާއި، ކެނޑުމާއި، ގުނަކުރުން އަދި ގެއްލުމުގެ ނިޝާންތަކާއެކީ ހިސާބު ދުނިޔެއަށް ބޮޑު ކުރިއެރުމެއް އައެވެ. ކުރިން އެތައް އަކުރަކުން ދޭހަވީކަންކަން އެކެއް، ނުވަތަ ދެތިން ނިޝާނަށް ކުރުކޮށްލެވެނެވެ. މިއަދު މި ބަލާލަނީ މި ނިޝާންތަކުގެ ތާރީހަށެވެ.

ފުރަތަމަ މަރުހަލާތައް: ބަސްތަކުގެ ދުނިޔެއެއް

ހިސާބު އިލްމު އޭގެ ކުރީކޮޅުގައި މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި ކިޔަވައިދީ ހިއްސާކުރަމުން ދިޔައީ ވާހަކަ ދައްކާ ނުވަތަ ލިޔެފައިވާ ބަހުންނެވެ. ހިސާބުތައް މުޅިން ވެސް ފާޅުކުރީ ބަސްތަކުންނެވެ. ގަދީމީ ބާބިލް އިން ފެނިފައިވާ މީލާދީން 1800 ގެ ކްލޭ ޓެބްލެޓްތަކުގައި ވެސް ހިސާބު ލިޔުމުގައި "ކަނޑާލާފައި..." ނުވަތަ "ބަހާ..." މިފަދަ ބަސް ބޭނުންކޮށްފައިވެ އެވެ.

14 ވަނަ ގަރުނު: ޒަމާނީ ރަމްޒީ ނިޝާންތަކުގެ ފަތިސް

މީލާދީން 14 ވަނަ ގަރުނުގައި ހިސާބު އިލްމަށް މުހިންމު ބަދަލެއް އަންނަން ފެށި އެވެ. ރަމްޒީ އިންގިލާބެއްގެ ފެށުން ފާހަގަކޮށް ދިނީ އެއްކުރުމަށް "+" އާއި ކެނޑުމަށް "-" ގެ ނިޝާންތައް ވުޖޫވުމުންނެވެ. ނަމަވެސް "+" ނިޝާނުގެ އަސްލާ މެދު ދެބަސްވުންތަކެއްވެ އެވެ. ބައެއް ފަރާތްތަކުން ގަބޫލުކުރާގޮތުގައި މި ނިޝާނުގެ އަސްލު އުފެދިފައިވަނީ ލެޓިން ބަހުގެ "et" އިންނެވެ. މިބަހުގެ މާނައަކީ "އަދި" އެވެ. އަދި ލިޔުންތެރިން އުނިކުރުން ދައްކުވައިދިނުމަށްޓަކައި މަތީގައި ނިޝާނެއް ޖަހާފައިވާ ހޮރޮޒޮންޓަލް ލައިނެއް ބޭނުންކުރިއިރު، އެންމެ ފަހުން އެ ނިޝާން "-" އަށް ބަދަލުވެގެން ދިޔައެވެ.

Advertisement

މީގެ ކުރިން ވެސް މިނިޝާންތައް ބޭނުންކޮށްފައިވީ ނަމަވެސް މި ނިޝާންތަކުގެ ބައްޕަކަމަށް ގިނަ ބަޔަކު ބުނަނީ ނިކޯލް އޮރެސްމޭ (1320-1382) އަދި އަދި ޖޯހަންސް ވިޑްމަން (މަރުވީ 1440) ފަދަ ހިސާބު އިލްމުވެރިންނެވެ. ފްރާންސްގެ އިލްމުވެރިއެއް ކަމަށްވާ އޮރެސްމޭ އޭނާ ލިޔުނު "އެލްގޮރިސްމަސް ޕްރޮޕޯޝަނަމް" (1360) ގައި "+" ނިޝާން ބޭނުންކޮށްފައިވެ އެވެ. ޖަރުމަނުގެ ހިސާބު އިލްމުވެރިއެއް ކަމަށްވާ ވިޑްމަން އޭނާގެ ފޮތް "މާކެންޓައިލް އެރިތްމެޓިކް" (1489) ގައި "+" އަދި "-" ނިޝާންތައް އިތުރަށް ބޭނުންކޮށް މަޝްހޫރުކޮށްދިނެވެ. ނަމަވެސް ވިޑަމަން މި ނިޝާންތައް ބޮޑަށް ބޭނުންކޮށްފައި ވަނީ އިތުރުވުން ނުވަތަ މަދުވުން ދައްކާދިނުމަށެވެ.

17 ވަނަ ގަރުނު: ގުނަކުރުމާއި ގެއްލުން ބައްޓަންވުން

ހިސާބުގެ ތާރީހު ލިޔުންތެރިން ބުނާ ގޮތުގައި ގުނަކުރުމުގެ ނިޝާނެއްގެ ގޮތުގައި x ފުރަތަމަ ބޭނުންކުރީ ވިލިއަމް އޯޓްރެޑް އޭނާގެ ފޮތް "ކްލޭވިސް މެތަމެޓިކޭ"، ލަންޑަން، 1631ގަ އެވެ. ޒަމާނީ ގެއްލުމުގެ ނިޝާން "÷" ފުރަތަމަ ބޭނުންކޮށްފައިވަނީ ސްވިޒަލޭންޑްގެ ހިސާބު އިލްމުވެރިއެއް ކަމަށްވާ ޖޯހަން ރާން އެވެ. އޭނާ މި ނިޝާން ތައާރަފްކުރީ 1659 ގައި ޝާއިއުކުރި އަލްޖީބްރާ ފޮތް "ޓިއުޝޭ އަލްޖީބްރާ" ގައެވެ. މި ނިޝާން އުފެދިފައިވަނީ "ފްރެކްޝަން" ދެއްކުމަށް ކުރިން ބޭނުން ކުރި ރޮގުބުރީގެ މައްޗާއި ތިރީގައި ދެ ތިކި ޖަހައިގެންނެވެ. ނަމަވެސް މިފަދަ ނިޝާންތަކެއް އޭގެ ކުރިން ވެސް ބޭނުންކުރެވިފަވެ އެވެ.

ނަތީޖާ ދައްކާދިނުމަށް ބޭނުންކުރާ "=" ފުރަތަމަ ބޭނުންކޮށްފައިވަނީ ވެލްޝް ހިސާބު އިލްމުވެރިއެއްކަމަށްވާ ރޮބާޓް ރިކޯޑޭ އޭނާގެ ފޮތް "ދަ ވެޓްސްޓޯން އޮފް ވިޓް" (1557) ގަ އެވެ.

ހިސާބުގެ ރަމްޒީ ކަންކަމަށް ގަދީމީ މިސްރުގެ ނުފޫޒު

މި ލިޔުމުގައި މިހާތަނަށް އަލިއަޅުވާލާފައިވަނީ އަދުގެ ދުނިޔޭގައި، ބައިނަލަގްވާމީ ގޮތެއްގައި ބޭނުންކުރަމުން އަންން ހިސާބުގެ ނިޝާންތަކަށް ކަމުގައިވީ ނަމަވެސް، ރަމްޒީ ނިޝާންތަކަށް ގަދީމީ މިސްރުގެ ނުފޫޒު ފާހަގަކޮށްލުން މުހިންމެވެ. ގަދީމީ މިސްރުގެ ހައިރޮގްލިފިކް ނިޝާންތަކާއި ހިސާބުގެ ލިޔުންތަކުން ހިސާބުގެ އޮޕަރޭޝަންތަކަށް ވިޝުއަލް ރިޕްރެޒެންޓޭޝަންތައް ބޭނުންކުރިކަމުގެ ހެކި ލިބިގެންދެއެވެ.

މިސްރު މީހުން ތަރައްގީކުރީ ދިހައެއްގެ ތަފާތު ބާރުތަކަށް ހާއްސަ ނިޝާންތައް ބޭނުންކޮށްގެން ނަންބަރުތައް ތަމްސީލުކުރުމަށް ހައިރޮގްލިފިކް ނަންބަރުތަކުގެ ނިޒާމެކެވެ. މި އަދަދުތަކަކީ ހިސާބުގެ އޮޕަރޭޝަންތަކުގައި އަދަދުތައް ރަމްޒީ ގޮތެއްގައި ތަމްސީލުކުރުމުގެ ކުރިމަގު ކަމުގައި ވެގެން ދިޔަ އެވެ.

"ރިންޑް މެތަމެޓިކަލް ޕެޕިރަސް" އާއި "މޮސްކޯ މެތަމެޓިކަލް ޕެޕިރަސް" ފަދަ މިސްރުގެ ހިސާބުގެ ލިޔުންތަކުގައި، ރަމްޒީ ނިޝާނެއް މެދުވެރިކޮށް ފާޅުކުރެވޭ ހިސާބުގެ މިސާލުތައް ހިމެނެ އެވެ. މި ނިޝާންތައް ޒަމާނީ ހިސާބުގެ ނިޝާންތަކާ ވައްތަރު ނުވިނަމަވެސް، މިއީ ނިޝާންތަކެއް މެދުވެރިކޮށް ހިސާބުގެ އޮޕަރޭޝަންތައް ދައްކުވައިދިނުމަށް ކުރުމަށް ކުރި ކުރީގެ މަސައްކަތެކެވެ.

ފަހުގެ ޚަބަރު

އުމުރުން 70 އަށް ދުޅަހެޔޮކޮށް ދިއުމަށް ސައިންސްވެރިން އިރުޝާދު

އުމުރުން 30 ގެ އަހަރުތަކަކީ ހަށިގަނޑަށް ބަދަލުތައް އަންނަ ދުވަސްވަރަކަށް ވުމުން، މި އުމުރުގައި ކަސްރަތުކުރުމާއި ނިދުމުގެ އާދަތައް ރަނގަޅުކުރުމަކީ އުމުރުން ދުވަސްވާއިރު ދުޅަހެޔޮކަންމަތީ ހުރުމަށް އެޅޭ މުހިންމު ފިޔަވަޅެކެވެ. މީގެ އިތުރުން، އަނގަޔާއި ދަތްތަކުގެ ސިއްހަތަށް ސަމާލުކަން ދިނުމާއި ނުރަނގަޅު އާދަތަކާ ދުރުހެލިވުމަކީ މުސްކުޅިވުމުން ކުރިމަތިވާ ބަލިތަކުން ރައްކާތެރިކޮށްދީ އުމުރު ދިގުކޮށްދޭނެ ކަންކަމެވެ.

ޖީޓީއޭ 6 ރެކޯޑް މާކްސްއަކާއެކު ނެރެފި

ތޭރަ އަހަރުގެ ދިގު އިންތިޒާރަކަށްފަހު ނެރުނު ޖީޓީއޭ 6 އަށް ރެކޯޑް މާކްސްއެއް ލިބި، ގޭމިން ދާއިރާއަށް އިންގިލާބީ ބަދަލެއް ގެނުވައިފިއެވެ. މި ގޭމުގެ ގްރެފިކްސް އާއި ވާހަކަ ކިޔައިދޭ ގޮތް ފުރިހަމަވުމުގެ އިތުރުން، މިއީ މި ސިލްސިލާގައި އަންހެން ކެރެކްޓަރަކަށް މައިގަނޑު ދައުރެއް ދިން ފުރަތަމަ ފަހަރެވެ.

މަސް ނުކައިވެސް ހަށިގަނޑަށް ބޭނުންވާ ދަގަނޑު ހޯދިދާނެ!

މަހުގެ ބާވަތްތަކުގެ އިތުރުން ފަތްޕިލާވެއްޔާއި ގޮވާމުގެ ބާވަތްތަކުން ވެސް ހަށިގަނޑަށް ބޭނުންވާ ދަގަނޑުގެ މާއްދާ ހޯދިދާނެކަން ސިއްހީ މާހިރުން ފާހަގަކުރެއެވެ. މިގޮތުން ކާނާ ތައްޔާރުކުރާ ގޮތަށް ބަދަލު ގެނައުމާއި، ވިޓަމިން ސީ އެކުލެވޭ ތަކެއްޗާއެކު ކެއުމަކީ ގަސްގަހާގެހިން ލިބޭ ދަގަނޑު ހަށިގަނޑަށް ދަމައިގަންނަ މިންވަރު އިތުރުކޮށްދޭނެ ކަންކަމެވެ.

އާ ޖޭމްސް ބޮންޑަކަށް ރޮބަޓް ޕެޓިންސަން

ޖޭމްސް ބޮންޑުގެ ރޯލު ކުޅޭނެ އާ އެކްޓަރަކަށް އިނގިރޭސި އެކްޓަރު ރޮބަޓް ޕެޓިންސަން ހަމަޖައްސައި، 2028 ވަނަ އަހަރު ރިލީޒްކުރާ ބޮންޑު ސިލްސިލާގެ 26 ވަނަ ފިލްމު ޑެނިސް ވިލެނޫވް ޑައިރެކްޓްކުރާ ގޮތަށް އެމެޒޯން އެމްޖީއެމް އިން ވަނީ އިއުލާންކޮށްފައެވެ. މި ރޯލު ލިބުމަކީ ބޮޑު ޝަރަފެއް ކަމަށް ޕެޓިންސަން ބުނެފައިވާއިރު، މިއީ ޑެނިއަލް ކްރެއިގަށް ފަހު މި މަޝްހޫރު ޖާސޫސީ ރޯލުން ފެންނާނެ ހަތްވަނަ އެކްޓަރެވެ.

އަނދިރީގައި ފެންވެރުން ނިދި އައުން ފަސޭހަވޭތަ؟

ނިދުމުގެ ކުރިން އަނދިރީގައި ފެންވެރުމަކީ ހަށިގަނޑުން މެލަޓޯނިން އުފައްދައިދީ، ސިކުނޑި ހަމަޖައްސައިދީ އަވަހަށް ނިދި އައުމަށް އެހީތެރިވެދޭ ކަމެއް ކަމަށް ސިއްހީ މާހިރުން ބުނެއެވެ. މިގޮތަށް ފެންވެރުމުން ހަށިގަނޑުގެ ފިނިހޫނުމިން ދަށްވެ، ދުވަހުގެ ސްޓްރެސް ކުޑަކޮށްދީ ނަފްސާނީ ގޮތުން އަރާމު ލިބިގެންދެއެވެ. ނަމަވެސް މިއީ ނިދުމުގެ ބޮޑެތި ބަލިތަކަށް އޮތް ދާއިމީ ހައްލެއް ނޫންކަމަށް މާހިރުން ފާހަގަކުރެއެވެ.

ޕްރޮސްޓޭޓް ކެންސަރަށް ގަވާއިދުން ސްކްރީން ކުރަން ބުނެފި

ޕްރޮސްޓޭޓް ކެންސަރު ޖެހޭ މިންވަރު އިތުރުވަމުންދާތީ، އެމެރިކަން ކެންސަރ ސޮސައިޓީން ވަނީ އުމުރުން 50 އަހަރާއި 69 އަހަރާ ދެމެދުގެ ފިރިހެނުން ގަވާއިދުން ސްކްރީން ކުރުމަށް އާ އިރުޝާދުތަކެއް ނެރެފައެވެ. މި ބަދަލުގެ ދަށުން ބަލީގެ ނުރައްކާ ބޮޑު މީހުން އުމުރުން 45 އަހަރުން ފެށިގެން ކޮންމެ އަހަރަކު ޓެސްޓުކުރަން ލަފާދީފައިވާއިރު، މީގެ މަގުސަދަކީ ބަލި ކުރީކޮޅު ދެނެގަނެ މަރުވާ މިންވަރު މަދުކުރުމެވެ.

ޓޭލާ ސުވިފްޓަކީ ފޭކު ސަޕޯޓަރެއް ކަމަށް ކުޅުންތެރިން ބުނެފި

ނިއުޔޯކް ނިކްސްގެ ބައެއް ކުޅުންތެރިން ޓޭލާ ސުވިފްޓަކީ ދެއްކުންތެރިކަމަށް މެޗުތަކަށް އަންނަ "ފޭކު" ސަޕޯޓަރެއް ކަމަށް ބުނުމުން، އެ ޓީމުން އޭނާގެ ދިފާއުގައި ވާހަކަދައްކައިފިއެވެ. ޓީމުގެ ތަރުޖަމާނު ވަނީ ސުވިފްޓަކީ ގިނަ ދުވަސްތަކެއް ވަންދެން ޓީމަށް ސަޕޯޓްކުރާ ވަފާތެރިއެއްކަން ފާހަގަކޮށް، ކުޅުންތެރިންގެ ވާހަކަތައް ދޮގުކޮށްފައެވެ.

Newsletter

Get the latest news delivered straight to your inbox