ކުނި މެނޭޖުކުރުމުގެ ގާނޫނު އޮތީ ރާއްޖެއަށް ކުނި އެތެރެކުރުމުގެ ހުއްދަ ލިބޭ ގޮތަށް ނޫން ކަމަށާއި އެއީ އެކަން މަނާ ކުރާ މާއްދާއެއް ކަމަށް ބުނެ އެންވައިރަމެންޓް މިނިސްޓްރީން އެ މާއްދާ ދިފާއު ކޮށްފި އެވެ.
ކުނި މެނޭޖުކުރުމުގެ އަސާސްތަކާއި ޒިންމާތަކާއި ފީނެގުމާއި ކުންޏާ ގުޅޭ ކުށްތަކާއި ޖޫރިމަނާ ބަޔާންކޮށްފައިވާ މި ގާނޫނަށް ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުން ގެނައި ބަދަލުތަކުގެ ތެރޭގައި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައިވާ ގޮތުގެ މަތިން ރާއްޖެ އަށް ކުނި އެތެރެކުރެވިދާނެ ކަމަށް ލިޔުނެވެ.
މި މާއްދާ އާ ގުޅިގެން ގިނަ ބައެއްގެ ކަންބޮޑުވުންތައް ހުރިނަމަވެސް ރައީސް އިބްރާހިމް މުހައްމަދު ސޯލިހު ވަނީ ބިލު ތަސްދީގު ކުރައްވާފަ އެވެ.
އެ ގާނޫނުގެ 44 ވަނަ މާއްދާގައި ބުނެފައިވަނީ މިނިސްޓްރީގެ ހުއްދަ ލިބިގެން މެނުވީ އެއްވެސް ފަރާތަކުން އެއްވެސް ބާވަތެއްގެ ކުންޏެއް ރާއްޖެ އެތެރެކޮށްގެން ނުވާނެ ކަމަށެވެ. ކުނި އެތެރެކުރުމުގެ ހުއްދައަށް އެދުމުން އެފަދަ ހުއްދައެއް ދޭންވާނީ މިނިސްޓްރީން ހަދާފައިވާ ގަވާއިދާ އެއްގޮތަށް ކަމަށް އެ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވެ އެވެ.
ބިލާ ގުޅިގެން މިނިސްޓްރީއަށް ގިނަ ފާޑުކިޔުންތަކެއް އަމާޒުވެފައިވާ ދަނޑިވަޅެއްގައި މިއަދު ބޭއްވި ޕްރެސް ކޮންފަރެންސެއްގައި އެ މިނިސްޓްރީގެ ޑިރެކްޓަރު ޖެނެރަލް އަހުމަދު މުރުތަޒާ ވިދާޅުވީ އެ ގާނޫނުގައި ހިމަނާފައި އޮތް މާއްދާ އޮތީ ގިނަ ބަޔަކަށް އޮޅިފައި ކަމަށާއި މިހާރު ވެސް އޮތީ ކުނި އެތެރެކުރުން މަނާވާ ގޮތަށް ކަމަށެވެ.
"ކުނި އެތެރެކުރުން މަނާކުރާ މާއްދާއެއް އަސްލު މިއޮތީ، އެތެރެކުރުން ހުއްދަކުރާ މާއްދާއެއް ނޫން، އޭގައި ބުނަނީ ރާއްޖެއިން އެއްވެސް ފަރާތަކުން އެއްވެސް ބާވަތެއްގެ ކުންޏެއް އެތެރެކުރެވޭނީ މިނިސްޓްރީން ދޫކުރާ ހުއްދައެއްގެ ދަށުންނޭ، މިނިސްޓްރީން ހުއްދަ ދޫނުކުރާ ކަމަށް ވަންޏާ އެތެރެނުކުރެވޭނެ،" ގާނޫނުގައި އިން މާއްދާ ދިފާއު ކުރައްވަމުން މުރުތަޒާ ވިދާޅުވި އެވެ.
ތިލަފުއްޓަށް ޖަމާކުރާ ކުނީގެ އަދަދު 1,000 ޓަނާ ގާތް ކުރާއިރު، ރާއްޖެއަށް ކުނި އެތެރެ ކުރަން ޖެހޭ އެއްވެސް ސަބަބެއް ނެތް ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.
"އަޅުގަނޑުމެން މިއުޅެނީ ކުނި ރާއްޖޭގައި މެނޭޖުނުކުރެވިގެން، އެހެންވީމާ ފުރަތަމަ ކަމަކަށް އަޅުގަނޑުމެން ބަލަނީ ރާއްޖޭގައި އުފައްދާ ކުނި ރާއްޖޭގައި މެނޭޖުކުރެވޭތޯ،" މުރުތަޒާ ވިދާޅުވި އެވެ.
ކުނި މެނޭޖުކުރެވުނު ނަމަވެސް، ރާއްޖެއަށް ކުނި އެތެރެކުރަން ޖެހޭ ހާލަތެއް އޮތް ކަމަށް ގަބޫލު ނުކުރައްވާ ކަމަށާއި އެއީ އޮޕްޝަނެއް ވެސް ނޫން ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.
"އަޅުގަނޑުމެންގެ އެހާ ރިސޯސަސް އެއްވެސް ނެތް، އަޅުގަނޑުމެންނަށް ބިމުގެ އެހާ ޖާގައެއް ވެސް ނެތް، ކުނި މެނޭޖުކުރާ ކަމަށްވަންޏާ އިތުރު ބިންތަކެއް ބޭނުންވޭ،" އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.
ކުނި މެނޭޖުކުރުމުގެ ބިލު މަޖިލީހަށް ހުށަހެޅިއިރު އޮތީ ކުނި އެތެރެކުރުން މަނާ ވާނެ ކަމަށް ބަޔާންކޮށްފަ އެވެ. ބިލަށް ބަދަލު ގެނެސްފައިވަނީ ކޮމިޓީ މަރުހަލާގަ އެވެ. މި ބަދަލާ ގުޅިގެން ކޮމިޓީ ރިޕޯޓުގައިވާ ފާހަގަކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި ދުނިޔޭގައި ގިނަ ގައުމުތަކަށް ކުންޏަކީ މިހާރު ވެސް ބޭނުންތެރި އެއްޗަކަށް ވެފައި، އޭގެއިން ހަކަތަ އުފެއްދޭނެކަން ވެސް ސާބިތުވާތީ އެވެ.
އަދި، ރާއްޖެއިން ވެސް އެކަމަށް ޕްލޭންތަކެއް ގެންގުޅޭއިރު، ރާއްޖެއިން އެފަދަ ބޭނުމަކަށް ބޭނުންވާ ކުނި ލިބުން ދަތިވެއްޖެ ހާލަތެއްގައި އެ ހުއްދަ އޮތުމަކީ މުހިންމު ކަމެއް ކަމަށް ކޮމިޓީން ދެކޭ ކަމަށް ބުނެފައިވެ އެވެ.
މި ގާނޫނާ މެދު މަދަނީ ޖަމިއްޔާތަކުގެ ކަންބޮޑުވުންތައް އޮތީ ބަންޑުކޮށްލައިފަ އެވެ. ޒީރޯ ވޭސްޓް މޯލްޑިވްސް އާއި ސޭވް މޯލްޑިވްސް ކެމްޕެއިން އަދި ޓްރާންސްޕޭރެންސީ މޯލްޑިވްސް ހިމެނޭ ގޮތަށް 17 ޖަމިއްޔާއަކުން ނެރުނު ބަޔާނެއްގައި ބުނީ ކުނި މެނޭޖުމުގެ ބިލް ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުން ފާސްކުރިއިރު، އެއްވެސް ޖަމިއްޔާއެއްގެ ހިޔާލާއި މަޝްވަރާ ހޯދާފައި ނުވާ ކަމަށެވެ.
ފާޑުކިޔުންތައް އަމާޒުވުމާއެކު މިނިސްޓްރީން ވަނީ ބިލަށް އިސްލާހު ގެންނާނެ ކަމަށް ބުނެފަ އެވެ. އެހެންނަމަވެސް، އިސްލާހު ގެންނާނީ ކޮން ގޮތަކަށް ކަން އަދި މިހާތަނަށް ނިންމާފައިވާ ނުވާ ކަމަށް މިނިސްޓްރީން ބުނެ އެވެ.
"މާއްދާ އުނި ކުރާނީތޯ، ނޫނީ އެމެންޑްމެންޓެއް ގެނެސްގެސް އިމްޕޯޓު ކުރުން މަނާ ކުރާ ގޮތަށް ބަދަލުކުރާނީތީ އެ މަސައްކަތް މިހާރު ކުރަމުން މިދަނީ، މިވަގުތު އަދި ސީދާ ދަންނަވާލަން ދަތި ކޮން ގޮތަކަށް ކަން ހަދާނީ،" ނޫސްވެރިއެއްގެ ސުވާލަކަށް ޖަވާބު ދެއްވަމުން ޑެޕިއުޓީ މިނިސްޓަރު މުހައްމަދު އަންސަރު ވިދާޅުވި އެވެ.
