ރާއްޖޭގައި ކޮވިޑް-19ގެ ވެކްސިން ހުސްވުމުގެ ބިރެއް ނެތް ކަމަށް ހެލްތު މިނިސްޓަރު އަހުމަދު ނަސީމް ވިދާޅުވީ މިދިޔަ ހޮނިހިރު ދުވަހުގެ ރެ އެވެ. ހަމަ އެ ނޭވާގައި ވިދާޅުވީ ވެކްސިން ޕްރޮގްރާމް މެދުނުކެނޑި ކުރިއަށް ގެންދެވޭނެ ކަމަށެވެ.
އެކަމަކު އޭގެ ތިން ދުވަސް ފަހުން ރާއްޖޭން، ކޮވިޝީލްޑް ވެކްސިން ހުސްވި އެވެ. އެންމެ ފުރަތަމަ ދޭން ފެށި، އަދި އެންމެ ގިނަ ބަޔަކު ފުރަތަމަ ޑޯޒް ޖަހާފައިވާ އެ ވެކްސިން ހުސްވުމުން ރާއްޖޭގެ ވެކްސިން ޕްރޮގްރާމް އެއްކޮށް ކަހަލަ ގޮތަކަށް މެދުކެނޑުނީ އެވެ.
އެ ދުވަސް އަރާ ހަމަކުރީ ކޮވިޝީލްޑް ވެކްސިން މަދުވެގެން އުޅޭ އަޑުތައް ރަށު ތެރޭގައި ދެކެވޭތާ ދެ ހަފްތާ ފަހުންނެވެ. އެކަމަކު އެކަން ދޮގު ކުރެއްވީ މިނިސްޓަރު އެކަންޏެއް ނޫނެވެ. ކޮވިޑުގެ ހުރިހާ ކަމެއް އިންތިޒާމު ކުރާ އެޗްޕީއޭ އިން ވެސް އެކަމަށް ފާޅުގައި އިންކާރު ކުރި އެވެ. ހާހުން ކޮވިޝީލްޑްގެ ޑޯޒްތައް ހުރި ކަމަށާއި ހުރި ސްޓޮކް ހުސްވުމުގެ ކުރިން އަދި އިތުރު ޑޯޒްތައް ލިބޭނެކަމުގެ ޔަގީންކަން ތަކުރާރުކޮށް ދިނެވެ.
އެޗްޕީއޭއިން ވެސް އެހެން ބުނަމުންދިޔައީ ކޮވިޝީލްޑް ވެކްސިނަށް މުޅި ދުނިޔެ ޖެހިގެން އުޅޭ ދަނޑިވަޅެއްގަ އެވެ. އެ ވެކްސިން އެންމެ ފުޅާކޮށް އުފައްދާ އިންޑިއާގެ ސީރަމް އިންސްޓިޓިޔުޓަށް އެކަން ނުވެގެން އުޅޭކަމަށް ބުނެ، ބޭރުގެ މީޑިއާތަކުގައި ވެސް އެ ކަންބޮޑުވުންފާޅު ކުރަމުން ދަނިކޮށެވެ. ކޮވިޑުގެ ބިރުވެރި ރާޅަކާއެކު އިންޑިއާގައި ދުވާލެއްގެ މައްޗަށް އެތަކެއް ހާސް ބަޔަކަށް ފަރުވާ ނުދެވި މަރުވަމުންދާއިރު، ވެކްސިން އުފެއްދުމަށް ބުރޫ އަރާފައިވާކަން ސީދާ އެ ކުންފުނިންވެސް ދިޔައީ ބުނަމުންނެވެ.
ރޯދަ މަހު ވެކްސިންޖަހާ ގަޑިތައް މަދުކޮށް، ހަމައެކަނި ރޭގަނޑަށް ބަދަލުކުރުމުން އެތައް ސަތޭކަ ބަޔަކު ވެކްސިން ޖަހަން ކިޔު ހެދީ އެޗްޕީއޭއިން ދިން ޔަގީންކަމުގެ މަތީގަ އެވެ. އެއްވެސް އިންތިޒާމެއް ނެތުމުން ވެކްސިން ސެންޓަރުތައް ވަށާލައި ކިޔޫތައް ދަމައިލި އެވެ.
ކޮންމެ ރެއަކު ވެކްސިން ސެންޓަރުތަކުގެ ދޮށުގައި އެތައް ސަތޭކަ ބަޔަކު ތޮއްޖެހި، ޝަކުވާތަކާ އެކު ގިނަ ބަޔެއްގެ ރުޅިގަނޑު ފަޅައިގެންދިޔަ އެވެ. އެއަށްވުރެ ރަނގަޅު އިންތިޒާމެއް ހަމަ ނެތީތޯ ބުނެ ސުވާލުކުރަން ފެށުމުން، އޮންލައިންކޮށް ނަމްބަރު ނަގައިގެން ވެކްސިންޖެހޭ ގޮތް ހަމަޖެއްސި އެވެ. އެކަމަކު ކިޔޫތަކަށް ލިބުނު ލުއި ދެމިއޮތީ އެންމެ ހަފްތާއެއްހާ ދުވަހަށެވެ. އޮންލައިންކޮށް ނަމްބަރު ނަގަން ތަރުހީބު ކުޑަކަމަށް ބުނެ އެކަން ހުއްޓާލީ އެވެ.
އެއާއެކު ވެކްސިން ކިޔޫތައް ބޮއްސުންލީ އެވެ. ރޭގަނޑު 9:00 ގައި ހުޅުވާލާ ސެންޓަރުގެ ދޮށުގައި ހަވީރު 5:00 ޖަހާއިރު މީހުން ކިޔޫއަށް ޖަމާވާން ފެށި އެވެ. ކިޔޫގައި ތިބެގެން ރޯދަ ވީއްލަން ތައްޔާރުވެގެންނެވެ. އޭރު ވެސް މީޑިޔާތަކުން ވެކްސިން ހުސްވަމުންދާ ކަމަށް ބުނެ އެހި ސުވާލުތަަކަށް އެޗްޕީއޭ އިން ތަކުރާރުކުރީ ހަމަ އެއް ޖަވާބެކެވެ.
އޭގެ ފަހުން، ކުއްލިއަކަށް ކޮވިޝީލްޑް ވެކްސިން ޖެހުން ހަމައެކަނި ފެބްރުއަރީ މަހުގެ ކުރީކޮޅު ފުރަތަމަ ޑޯޒް ޖެހި މީހުންނަށް ލުއިކުރުމުން، އެއްކަލަ ސުވާލުގެ އަޑުގަދަވި އެވެ. އެކަމަކު އެޗްޕީއޭއިން ދެމުން އައި ޖަވާބުގެ މަތީގައި ސާބިތުކަމާއެކު ތިބީ އެވެ.
ދެން މިދިޔަ އަންގާރަ ދުވަހުގެ ރޭ ސަރުކާރުގެ ތަރުޖަމާނު މަބްރޫކު އަޒީޒް އެޗްޕީއޭގެ ޕްރެސްގައި ބައިވެރިވެވަޑައިގެންނެވުމުން ކިޔޫތަކުގެ ޝަކުވާ ނޫސްވެރިން އަނެއްކާ ވެސް އަމާޒުކުރި އެވެ. އޮންލައިންކޮށް ނަމްބަރު ދޫކުރުން މަބްރޫކު ވެސް ދިފާއު ކުރެއްވީ ތަރުހީބު ކުޑަކަމުގެ ބަހަނާއާ އެކު އެވެ. އަދި އެކަން ކުރުން ހުއްޓާލީ ނަމްބަރު ނެގުމަށްފަހު މީހުން ނައިސް، ނަމްބަރުތައް ބޭކާރުވަމުންދާތީ ކަމަށް ވެސް ވިދާޅުވަމުންނެވެ. އެންމެ ބޮޑުވަރަކަށް ވިދާޅުވީ ވެކްސިންގެ ސްޓޮކު މަދު ކަމަށެވެ.
ނަމަވެސް، އެންމެ ފަހުން އެކަމުގެ ހަގީގަތް ހާމަވީ ވިދިގެން އައި ދުވަހެވެ. ވެކްސިންގެ ހަގީގީ އަދަދުތަކުގެ މަތީގައި އިތުރަށް އަތް އަޅައިގެން ތިބެވެން ނެތިގެން، އެކަމަށް އިއުތިރާފުވާން މަޖުބޫރުވީ އެވެ.
ވެކްސިން މެދުކެނޑުނު ސަބަބު ތަފްސީލްކޮށްދެމުން އެޗްޕީއޭގެ ބަޔާނުގައި ބުނީ ކޮވިޑްގެ ހާލަތު ދުނިޔޭގައި އިތުރަށް ގޯސްވުމާ ގުޅިގެން ވެކްސިން އުފެއްދުމާއި، ވެކްސިން ފޯރުކޮށްދިނުމަށް ހުރިހާ ގައުމަކަށް ވެސް މިއީ ހުރަސްތަކަކާއި ލަސްތަކެއް ކުރިމަތިވެފައިވާ ދަނޑިވަޅެއް ކަމަށެވެ. ހާއްސަކޮށް އެންމެ ގިނަ އަދަދަކަށް ވެކްސިން އުފައްދާ އިންޑިއާގެ އެކި ސަރަހައްދުތަކުގައި ކޭސްތައް ހަލުވިކަމާ އެކު ފެތުރެން ފަށާފައިވާ މި ދަނޑިވަޅުގައި، ދުނިޔޭގެ އެހެން ގައުމުތަކެކޭ އެއް ފަދައިން، ރާއްޖެއަށް ވެސް ވެކްސިން ހޯދުމުގައި ދަތިތަކެއް ކުރިމަތިވެފައިވާ ކަމަށް ބަޔާނުގައިވެ އެވެ.
އެޗްޕީއޭގެ ބަޔާނުގައި އޭގެ ކުރިން ނޭނގޭ ކަމެއް ނެތެވެ. އެއީ ހައްތަހާވެސް އާއްމުންގެ އިތުރުން މީޑިޔާތަކުން ވެސް ސުވާލުތައް ބިނާކުރި ނުކުތާތަކެވެ. ކުރިން އެކަން ހާމަނުކުރި ސަބަބެއް އެއް ގޮތަކަށް ވެސް ނުވިސްނެ އެވެ.
ހަމަ އެ ރޭ މަބްރޫކު ނޫސްވެރިންނާ ބައްދަލުކުރެއްވި އެވެ. ވެކްސިން ހުރި މިންވަރު ހާމަނުކުރުމަކީ "ގޯހެއް" ކަމަށް އެއްބަސްވެވަޑައިގެންނެވި އެވެ.
މި އަދަދުތައް ކުރީންސުރެ ހާމަ ނުކުރެވި ހުރުމާއި ގުޅިގެން ވަރަށް ބޮޑަށް ނުރުހުން ފާޅުކޮށް މީޑިއާ ވެސް އަދި އާންމު ރައްޔިތުންގެ ތެރެއިންވެސް ވޭ. އަޅުގަނޑު ދަންނަވަން ބޭނުން އެކަން އަޅުގަނޑުމެން ބަލައިގަންނަން. ތިބޭފުޅުންނާއި އާންމު ރައްޔިތުންނާއި ސަރުކާރުން ގުޅިގެން މި މަސައްކަތް ކުރާކަމުގައިވާނަމަ އެ އިތުބާރު އޮންނަންވާނެ. މި އަދަދުތައް ތިބޭފުޅުންނަށް ހާމަކޮށް ފެންނަން ހުންނަންވާނެ - މަބްރޫކު
އެކަމަކު މަބްރޫކު އެ ވާހަކަ ވިދާޅުވާންވީ ވެކްސިން ހުއްޓާލީ ކަމަށް އެ ދުވަހު މެންދުރެއްހާ އިރު އެޗްޕީއޭ އިން އެންގިއިރު ވެސް ވެކްސިން ޖަހަން ކިޔޫއަށް އަރައިތިބި މީހުން ގާތުގަ އެވެ.
ކަނޑައެޅިގެން އެނގޭ ކަމެއްގައި، އެހާ ދުވަސް ވަންދެން ރައްޔިތުންނަށް ބޮޑު ތަކުލީފެއް އުފުލަން ޖެއްސުމަކީ ގޯހެކޭ ބުނެ ފަރުޖައްސާލެވޭ ވަރަށް ވުރެ ސީރިއަސް މައްސަލަ އެކެވެ. އެރޭ މަބްރޫކު ވިދާޅުވީ އާއްމުކޮށް ކޮވިޝީލްޑް ދިނުން ހުއްޓާލިއިރު ހުރީ އެންމެ 1،700 ޑޯޒް ކަމަށެވެ. އެކަމަކު އޭގެ ދެވަނަ ޑޯޒް ޖަހަންޖެހޭ 20،000 އަށް ވުރެ ގިނަ މީހުން ތިބި ކަމަށް ވެސް އޭނާ ހާމަކުރެއްވި އެވެ.
އެތައް ދުވަހެއްގެ މަތިން ތަކުރާރުކޮށް ކުރި ސުވާލުތަކަށްފަހު ހާމަކުރި ހަގީގަތް ގަދަކަމުން ވެސް ދެކޮޅު ޖެއްސެން ނެތީމަ އެވެ. ރޯދަ މަހެއްގައި ރޯދަ ނުވީއްލައި ކިޔޫގައި ތިބި ގިނަ މީހުންނަކީ ކޮވިޝީލްޑް ޖަހަން އައިސް ތިބި މީހުންކަން އެނގޭނެތީ އެވެ. އެ އެންމެންނަށް ޖެހޭ ވަރަށް ވެކްސިން ނެތް ކަން އެނގިހުރެ، ގަސްދުގައި ކިޔޫ ތާށިކުރީމަ އެވެ. ކަނޑައެޅިގެން ހެއްދެވި އިތުރުފުޅު ފޮރުވޭހާ އަވަހަށް އިތުރު ވެކްސިން ނުލިބޭނެކަންވެސް އެނގޭނެތީ އެވެ.
ރައްޔިތުންގެ އިތުބާރު ހޯދަން ހާމަކަން ބޮޑުކުރަން ވައުދުވެ އައީ ސަރުކާރަކުން މިކަމުގެ ހަގީގަތް ހާމަނުކޮށް މިހާ ދުވަސް ތިބި ސަބަބެއް އެއްގޮތަކަށް ވެސް ނުވިސްނެ އެވެ. މަބްރޫކު ވިދާޅުވީ އެއީ ގޯހެއް ކަމަށެވެ. އެކަމަކު އެއީ ސަރުކާރުން ހެދި ގޯހެއް ނޫނެވެ.
މިއީ ރައްޔިތުންނާއި މީޑިޔާތައް ވެސް ހިމެނޭ ގޮތަށް ސަރުކާރުގެ ހަމަ ބޮޑު އޮޅުވާލުމެކެވެ.
